NguC1i c6 tri thuc mdi d{ly dttqc ngttoi kern tri thuc, ngttoi kern tri thuc khong d{ly dtt... Hai ngttoi da nh nhau nhttng c6 cu ng chung mot vii khi 110.. Chi ngttoi qua keo ki~t, ngay
Trang 1Ngu'Oi huang dan khoa hQc:
GS.TS BUI KHANH THE
Trang 2PHU LUC I :
TUC NGU HAN-VIET
-Cau c6 nghia so sanh: /
- y nghia "nhfit" voi tlt fill~
- So sanh voi ttt 5! t:} ( = hdn)
-So sanh voi ttc -q} ~-8-}t:i-(= khong b~ng)
- So sanh voi ttt tJ-q ( = nhu/ gi6ng nhu)
- So sanh voi tu ~ -6} q ( =nhula)
Trang 3PHULUCI:
TVC NGU HAN-VItT<*)
L q
1 7}il= ~ 7-}:S: .2 ~q
[Ka kya-chit sau <16- khong biet]
Ka Kya roi de'n chu gl cling khong biet
2 7}7!}-8:- 7J _!f-.:ll ~ 7J~ {}q
[G§n-auCing- ai va - xa- aUCfng bhng- ai]
Bo dllong vong di du'C1ng xa
Ng1;1a chfiY du(mg vong
3 7 }7!}-8:- fill ~~ * ~ct
[G~n - ciia mlnh-!Ong may-khong thi tha'y]
Melt khong nhln dll<Jc long may cua mlnh tuy g~n
(CU' di t1m cai a xa ho~c chi biet vi~c xa xoi rna khong biet cai ngay tntoc m~t mlnh)
4 7}\:! -T~l~ Y.Ci-£ *~ct
[Ngheo-cuu giup -da't nude cfing-khong duqc]
Ba't nlloc ding khong CUu giup dU'<JC cai ng~eo; giai quyet d6i ngheo ra't kh6
5 7}\:!-01 7}\:!-~ ~ :il ~ct
[Ngheo-ngheo-dao-bdi]
Ngheo l~i dao boi them cai ngheo
Da ngheo l~i con mdc cai eo
6 7}\:lii}tB 8dA1l-z!oll£ ~tf;7;1 * ~ct
[Ngheo-neu-anh em-gif!a-ciing-g~p-khong dtt~c]
Ngheo kh6 thl den anh em cling kh6 g~p nhau
(Anh em song xa nhau, neu ngheo kh6 thl muO'n g~p nhau cling khong c6 cti€u
ki~n)
7 7}\:!~ ~ ~].A} %0}.2.5: ~ct
[Ngheo-nhA-gio ch~p-vao-nhu' la]
Nhu gi6 ch~p den nha ngheo
1 ·>rrong m~i ml)c , thrt?lng thl tin! tt! cii a de d i u nhrt sau:
-Dbng 1 : cau ti,Jc ngi! tie'ng Han
-Dbng 2: d6i djch rong til
-DOng 3: nghia khai qucH Nhcrng diu trong ngoij.c ddn ()dung M giai thfch them
-Dbng 4 : cau tl,lc ngi! tie'ng Vi~t c6 nghia ttidng dl!dng (in nghieng)
Trang 4(L~ te, cung gi6 cling la ganh n~ng d6i voi nha ngheo Ham y m9t vi~c ra't kh6 xoay ser)
8 7r\t~ ~ OlP·i ~:At \:!-'4
[Ngheo-nha-CI-hie'u ti't-sinh ra]
Nha ngheo thu'ong sinh hieu tll'
9 7r~ WOlls: _i]~~ g_ ~-ct
[Di- ngl,l'a-quat]
Quat con ngl,l'a dang ch~ y
10 7t~ £771 1r .Q_ ~ ct7t ~ ~ £77! ~~-ct
[Bi- tbo-Mt d!nh- da b't-tho -lam s6ng]
Dinh Ht con tho dang ch~y lam s6ng con tho da bAt du'(jc
Mat cd chzl6n chail Tham thz tham
11 7rct wtB ~ 7r~ 31 1il- ~~ct-
[Di-giii'a chll'ng-khong di-hdn-khOng bang]
Tha dll'ng di con t6t han di gilla chll'ng
(EHi lam vi~c gl phiH lam cho toi noi toi chon/ Da trot thl ph<H tret)
12 7t"lt~1 011 * ~ ~ ~ £c -ct
[Mtta phun-ao-ttdt-khOng bie't]
Mtta phun lam uot ao
(Nhung vi~c nho (nhu' tieu ti~n m5i ngay m9t it) c6 th~ gay ra sl}' hao hQt lCfn rna
ta khong biet nhu "Mua ddm tham liiu")
13 7rEJ-<i! 01 ~~ t:i ~1 J:jt:62} ~ ~ q · Jl ~r+
[La kM- la thOng- xao x~c- n6i]
La kho keu hi thong xao x~c
Ddu be'p che ong cong nh9 mbm/ Luctn ngdn che chc;zch deli
14 7}~~ Ell~ ~~~-ct
[Ngua-ch6 - gai gium]
Gai gium ch6 ngua
Gai dung ch6 ngua
1s 7tlf- ~~17tl-l l:lr1f ~.ll ~-6- ~i'-17tl-l ~l7t .g.-ct
[Bot-ban di- gi6 - th5i- muoi-ban di-troi mu'a]
Di buon bQt g~p lUc gi6 th6i, di buon muoi g~p luc troi rnl.l'a
Lam ruQng gi;ip nam dc;zi hc;zn,· di buon cc;zn g(ip nam hbng thilyl Di buon Z6 von, lam rur?ng mdt mua
Trang 516 7}if-~ ~ ?~ .:ll.Q}:Al.TI ~ ~ w?~ ~ ~ 01 ~ q
[Bot- danh cang- dyp trd nen va - Wi n6i dtng- tho trd nen ]
Bot cang danh cang d~p lOi cang n6i cang tho
17 7}~~ ~Oi0~ ~~0lel-~ct
[Che-c6 phiii - y ph1,1c la - gQi]
Cai gl rna c6 th~ che than dt!<Jc thl moi dliQC gQi Ia y phl,lC
(Con ngttoi phiii c6 d~y dti nhan each thl moi Ia con ngttoi )
18 7}u}7} ~r:~ c1 {} 78 o} ~ct
[OH lo nung- n5i nho- den -lam]
Cai Ia nung che n6i nho den
Ch6 che mea liim long/ Luan ngiin che chf;!ch dai
19 7}u}~ ~01 x-T~ ~ ~ {lct ~ct
[Ndi- dit- xoong- dit- den- n6i n6i ]
Bit n6i che/bao dft xoong r~ng den)
(7}u}~: Xoong n6i to tu'Qng trltng cho mau den, x T-~: n6i d6ng, tt!c;.lng tntng rna u vfmg Dflu be'p che ong cong nhQ m6ml Lucm ngdn che Ch(,lch dai
20 7}o}~~l {lf~ ~cl c}S: W ~ ~ ct ~ct
[N6i ldn-C1-bi lu()c-ch€t- n6i-lC1i- ta't ca]
Biluoc trong chao, g~n che't se n6i he't lOi
(Luc qua sue ch!u dlfng se b9c 19 he't ban cha't th~t)
21 7}PJ-5] ~_2 c}t-l7J}~~ct.Jl ~ct
[Nhtt nhang-iin-bao- nhu'ng ma-n6ng qmi-n6i rhg]
Ba bao im l~ng an rna cu la n6ng qua
Bdo m9t dling lam m9t neo
22 7}% u~ ~ ol rr~ 7} :Al l-}7}\1 l:J]7}--&ct
[Khi h~n Mn- nht$n- dan- di qua- mU'a den]
Khi trO'i hl;ln, c6 dan nh~n bo qua thi trO'i mtta
23 7}-.Al Y !f-0\l 7}.Al7}- \!-c}
[Cay gai-gai-sinh ra]
Gai ffiQC ra d cay gai
24 7}.Al Oi Pl CAJ-.:£) :7-J- ~ 01 7-l 7.} J-}~ 7} ~ {J q ~ct
[M¥ vq- tu'ong-het- vita moi- con n~-canh-bao Ia khOng thich]
M¥ VQ vua he't tu'ong thi chang r~-bao la khong thfch canh
(Vi~c tttC1ng ba't l<,1i nhu'ng hoa ra l~i suon se khong ngCJ do slf trung h<;1p ngiu nhien Thea truy~n th6ng, khi con rS de'n choi nha, gia d'mh vo phai tie'p dai
Trang 6nhung nh~m h.lc he't tU'c1ng khong na'u dU'<Jc canh th'i con r~ bao ~ong thicb an canh)
25 7}~ 0 l ~ "';:;= ~ 01 -¥1 4
[Tnli tim- than- miu-trCI nen]
Tnli tim trd thanh c1,1c than
(Khi cau gi~n con ngU'oi trd nen lieu linh )
26 7}~ ~~l~ A}~ _ o}g ~ 2.~4
[Mua thu-th()i tic!t v~ - ngu()i- long- khong bic!t]
Khong th~ bie't d11<Jc thoi tie't miia thu va long nguoi
27 7}% ~ttl ~ ~ {}4
[Mua thu-g~-tu6i con- tot-s6ng]
Nguoi tu5i conga sinh vao miia thu till so'ng to't
28 7}%~011~ ~g ~01Jl o1~~011~ o:l=Cl~ ~~4
[Thu n~ng du'di- con gai- su'Cii (m va-he ni[ng du'di-con dau -su'di am]
SU'di a'm con gai bang anh n~ng miia thu, SU'Cfi a'm con dau bang ' anh nang miia
he
29 7}gel~ ~A}Jf-££ 3J1~4
[Ml.l'a mua thu-b~ng-cay ch6'i cling - tninh]
Mua thu, lay cay ch6i ding che mua al.l'Qc
30 7} g <?}7~ 011 ~ -%-cl ~ 4
[Miia thu-su'dng-n!im thu ho~cb ldn]
Trong sttong miia thu thu ho~ch dl1<;1c mila
31 7} g 011 ~ -¥-;\177~ 01£ t:J l:3J <ll 4
[Mua thu- cui d6t lo-hap tap, lu6ng cu6ng]
Mila thu, cui ao't lo cling cuO'ng len
(Mila thu Ia luc nong V\,1 ra't b~n rQn)
32 7}Al t l-4?-oJl ~cJl 4
[Cay~-nt treo]
TJ1 treo mlnh va o cay ca
(Lam m9t vi~c khong dem l~i lc;ii kh)
33 7t_;l;l o:}~ Jl .2.14-~4
[Ca- bll't an-lira ngu()i khac] ·
Bl!t ca an r5i con lira ng11C1i khac
VU'a iin cu(Jp vU'a la llmg
Trang 734 7}-'4 i}o]J~ .S:."ffg_ "6}Al~ ~~} ~oJl~ S:.i}~ "6}Al *~ct
[Gii- vang-m~ ~ lam-th~t- vang-m~- lam- khong dlic;fc]
Yang gia c6 th€ dem m{l dttqc nhu'ng vang th~t khong th€ m~ dttQc
(NguC1i c6 tri thuc mdi d{ly dttqc ngttoi kern tri thuc, ngttoi kern tri thuc khong d{ly dtt<;1c nglfCJi c6 tri thU'c)
35 {}q Z}t:f "6} ~-"-l o}ol ~ "t 31 Z}q
[Di- di - n6i trong khi - con - ba - de - va - t1i)
N6i la di nhU'ng rna de xong ba dua con rBi moi di
N6i thl dl nhung lam th~ kh6
[Gan- k.hong-di]
Ch~ng tham vao gan
Cha bo dfnh rang/ Chiing bo cong
38 z!-o] -=g.~uJ-5~~q
[Gan- nhtt h~t d~u- tra nen)
Gan trd nen be nhu'h{lt d~u
(Qua khiep sq)
39 1fnfl7]7} '5tll1 '€"~ ~]7} .g.q._
[Mong bi~n- thffp- bay-mu'a -den]
Mong biEn bay thap thl troi mu'a
40 1f7-] 7 } 1f7-l R :iJ trt:l-
[Ch~ch bicSn- ch~ch bi~n-duoi- clin]
Ch~ch bi€n d:n duoi ch{lch bi~n
(BBng lo{li tan h;:ti l~n nhau)
41 ~'-+¥ ~ oJ] T-~i ~o] ~o-f A l7l ~ 7] qi{l q
[Cay hdng-dtt(1i-nhm- hOng -r<1i xu6'ng- choJ
N~m duoi cay hBng cho qua h&ng rdi xuO'ng
Ha mi~ng ch?J sung
42 ~AJ- 7J"O}Al£ QlAl ~~q
[den -ch6-o~ng- heo-Him]
La'y ch6 mt!c lam heo
Khong c6 trau bat bo di dfrm
Trang 843 ~~-?~ E.Ci'dct
[Gia'u cang-19]
Cang giau cang 19
Gia'u ddu ho duoi
44 :g.!f-7} 3.1?1 <>1 ~R ~ T-~ct
[Mu - cang to- vai-n~ng]
Mu tui t6c to thl <1e n~ng vai
(Chuc Vl,l cang cao thl trQng trach cang n~ng ne)
45 iJ"{f~ i5°l %At~ct
[CU'ng <1~u-ke-ki~n tvng]
Ke cl1ng d~u di ki~n
(Ai d.n thl ra tay tntoc)
46 ~:£ £ 2 j]_ ~~}f YlPJ ct
[Ghi ciing - khong bie't-va - g~o tui-xoc tdi]
Gia ding khong bie't rna dam x6c ca tui g~o
To'i trai chdng st;J ma
47 ~.5: .£,.S_jl Y.tct~ct
[Gia cling-khong biet va - re lam]
Gia cling khong bie't rna dam cfio la re
Di phai nhin, ng&i phai nghi
48 ~ -"}c~ ~ct7t uJ{i {1-ct
[Mil- mua-dang <1i-kMn qua'n ddu- mua]
Bi mua mii, giua chll'ng mua khlin quan d~u
(Quen y d6 ban d§u, lo sang vi~c khac)
49 ~ ~jl ~}~/1 l(fct
[Mil-doi-xe di:ip- di]
Doi mii xua rna di xe d~p
(Kh~p khi~ng, hlnh thU'c khong phil h<Jp)
50 ~~ "6~~£ ~~l {};Al ~jl lfrE A l Plel~l ~ct
[Mu -chan- mang-khong-nhat djnh- len d~u-dc'>i] Khong xo mil vao chan, nha't dtnh doi mii len d§u (Phai dung d6 v~ t dung voi chU'c nang cua n6 )
(Nttdc song ding- dung ne'u-cbo]
Ne'u ciing dung nuoc song thl cho
(Nhan m~nh ~m quan trQng cua cai Cd ban
Trang 952 7J-~o] ~g -?£~~1 *~q
[Nude song-da-liin- khong c111Qc)
Nude song khong Ian du'<Jc honda (J day
(Kh6 long thay d6i duqc long ke budng)
53 7J-o}.Al~ ~J-oJP,i 71-!f-1.£ 1N1l- i:!r:t
[Ch6 con-phOng - a-nuoi- ch6 - thfui.h)
Cun con du dli<Jc nuoi trong phong thl ciing th~mh con ch6
54 7d-6}~1 Pl]? ~ 5: "@-q,
[Ch6 con-d~u t11ong- iin- nhu' la]
Nhu cun con an d~u tudng
55 7J"Ell~01 .A-Jl-%l 1rf ~ ~q
[Khudng Thai Cong- thai gian-cau- nhu' la]
Gio'ng nhtt Khttdng Thai Cong cau thCJi gian
56 7J-~ A}~ 'J~ ~z:l g ~~] ¥:)_ q ·
[M«.mh- ngttoi- ngt!oi khac- cong kich-nb~n]
Ke m~nh bj ngttoi khac cong kfch
Cay to g(Ip gi6 lbn I Thuygn l{!n thi gi6 l<fn
57 1N1} ::1.~ ~ tl}-2.}~ ~r:t
[Ch6-tranh-Ttok- mong -nhU' la]
Nhtt ch6 mong d<;1i cai banh Ttok trong tranh
58 1N lii c.l 3 \1 !f-o:J s % .£.(~ ~l;~D * ~ q
[Ch6 - duoi-3 nam-ae -long vang-kMng ct11<;1c]
f)uoi cho du d~ 3 nam thl cling khong thanh vang dtt<Jc
60 7»7}- op:l~ A}-~g if-iQ~l ~ ll {tq,
[Ch6 - ne'u dien- ngu~i-chil'a- kbong (r6i) '- dn]
Ch6 dien c~n bat k~ nguoi
(Ngttoi lo~n tri thi hanh d9ng ba't k6 h~u qua)
61 1Nif- Q.}.l!} ~ ~ ~r:t
[Ch6 - tbuO'c - uO'ng- nb11 Ut]
Nhu' ch6 u6ng thuoc
Trang 10(Bi b~t bu(k pMi lam m()t di~u gl blm than khong thich
Nhiin nhzt khi an at
· · 62 7~ ~01 ~ ~ J.i 78 *~01 {}c.}-
[Nhu' ch6- ki6m ti~n-nhlt d~i th!n- sO'ng]
Kie'm ti~n nhu' ch6, song nhu' d<;~.i th~n
(DcSng ti~n kie'm ra qtc kh6 nhu'ng lt,J.i tieu xai phung phi)
Con nha Unh tfnh nhil quan
[~ch nhai- nong DQC- khi, thCJi- nghi- khOng dltCJC)
Ech nhai quen mat thoi nang nQC
(Ngttoi ngheo kh6 khi trC! nen giau sang, sung sttd'ng thl quen ma't qua kh11 kho'n kh6)
· 64 7~-T-t:l.:S: %;;9 °F !£1 t:i-
[Ech nhai- phai cl}'a qu~y-nhay]
Ech nhai cilng phai cl;l'a mlnh moi nhay du'c;1c
( M9i vi~c a~u phiii chu~n bj sfin sang tnt1k)
~
[Ech- nong n<;>c ::-Ia- thud-nghi- khong dltCJc]
Ech khong nghi dl1c;1c rAng mlnh tung la nong nQC
[Ech cho-bdi-d~y -lo]
Lo d<;~.y bdl cho e'ch
Dr.;.y ba ru chtiu/ Dr.;.y khlleo cay
[.E>uoi ch6 - cho An - tham - -v~ y]
Muon an ch6 vay duoi mirng
(Am chi ke cu' xU' than thi~n voi ngu'Cfi khac vl muo'n trt)c l<;fi)
69 7~.hl~ {}-\::!-¥-~£ ~.£.* ~cf
[Ch6 - duoi - ba nam-d~ du-ch6 vimg- khOng du'qc- trd' thaiih]
Duoi ch6 du d€ ba nam ciing khong thanh ch6 vang
{Ke d6t dii luy~n t~p de'n may ding khong gioi )
70 7TI.:S: t;!-AR7} ~1?1 ?<?.1~ <?}q,
[Ch6 ci)ng- niim ngay-dliqc- chU nhan-bie't]
Trang 11Ch6 de nam ngay cling bie't dU'QC chu
(Mang ngtroi vong an, b()i nghia)
71 -7~£ ~ ~ 1l1l ~ <(}- 1IJl ~ r:t
[Ch6 cling- an- khi- kMng- danh]
De'n ch6 khi an cling khong danh
72 7 H £ -¥-~ 7ij ~ ~o}~ q
[Ch6- dang sua-ch6 • nhln l~i]
Ch6 cOng xem chirng con ch6 dang sua
73 7ij£ .A }Lf-8:- 7~ ~ %0}~q
[Cb6 ciing- kMng may m~n-ch6- quay ~i nhln]
Con ch6 ding oon qu~y lC;ti nh)n con ch6 khac dang bj thttdng
H d du khong an thit con
74 7~ 5: .A~ ~ ~ .5!_ ~ 1i! Cl ~ ~ q
[Ch6- ba- lftn chi- th!y-duoi-vAy]
Ch6 chi can tha'y ba Ian la vfiy duoi
75 7 ij£ ~1 ~<t}.g ~o}~q
[Cb6 ciing - mlnh-chU nMn- nh~n ra]
Ch6 cfing bie't chu -ciia nlinh
(Mang ke phan b9i)
76 7HE!f 'itOll£.01~ '-11~ 1l1J7} 9J"Cf-
[PMn ch6 - bai-si.J'dng- rdi xuong- hie- c6]
Cfing c61uc sttong rdi xu6ng bai phan ch6
(Ngttoi hen hC;t cling-c6luc g~p may)
77 7ij ~011 ~ !8-~ .5! <ll L:t
1Ch6- mtt- trong- cdl chi-thay]
Ch6 chi nhln th~y cut
78 7HU]7} ttlAl<>l o].A}-~ -5}1i:! l:J]7t ~"Cf-
[Ki€'n- thanh c.Utn· dQn nh~ -mtta - de'n]
Kie'n d Q n nha theo tUng dan thl troi mu'a
79 7~ 01 i?lff .2 Q_x ~L:l-
[Kien-v~ng-tMp- tic~ c6p- nhu']
Nhtr kie'n tich c6p vang thanh thap
Trang 12:J
80 7H0] 7 1- ~o}£ 1:}-~ ~~ct
[Kie'n-du nho- thap -xay]
Kie'n tuy nho nhu'ng xay du'<Jc thap
~-81 7H 0]7} ~ T~ ~ %e>l {}ct
[Kie'n - cai c6 gia - keo ·di]
Kie'n keo ca coi di
(Ne'u d6ng long thl c6 th~ lam du'<;Jc vi~c kh6)
82 7~ Pj7} 7J A} L-}1(- {]_ t:: ~ct.··
[Con kie'n- lum cay- cay-rung]
Con kie'n rung cay IOn
Ldy trung ch9i da
83 7H oJ -T t§ Q_£ .:g-~ ~ -¥- ti ~ t:t
[Vll6 kie'n-dn cu, d~y cong-thap- Sl,lp dG]
Thap ldn day cong xay dt_tng cling Sl}p a6 vll6 kien
(So su!t nho dftn den thi~t hc,ii ldn)
84 7Ho] i5-~ £.Q_;: ~ct
[Kie'n- tbap vang-xay-nhula]
K.ie'n xay thap vang
(Gom g6p tirng tl, thanh tfli san ldn)
Kiln tha za.u d!:y td
85 7H0
] ~~ *Oil ~ \:!t:l-
[Kie'n , c6- ndi- sinh hG]
Noi c6 kien se sinh h6
(Cai ho~ nho tich tQ lau d~n se trd thanh cai h9a)
86 7H0] nl] ~2 ~ ~q
[Kie'n- g~o-tha-nhU" la]
Gi6ng nhu kien tha g~o
Kie'n tha za.u ciing My td
-87 1H uJ ~P-i 19-.Al {}q
[Ch6 - vl ghet-m!fc - mua]
Ghet ch6 mua mt_tc (v~ an)
(Thuong nguoi ta rnua thjt d~ an, xttong thl cho ch6, nhttng ghet ch6 nen rnua thu
k.hong c6 xuong nhu rnt_tc ve an Ham y: h~ ghet ai thl khong cho nguoi d6 m()t _
chu t l<Ji ich gl)
88 7H0 ] ~l:l}~ ~~ ~q
(Kie'n- v ng tron- leo-nhU"la]
Trang 13Nhll' kien leo vong tron
Kie'n bo mi?ng chen
89 · 7 ij 111 ~ ~%01 ~-E- ~ ~ q
[Kie'n- mQt -lU'ng blng- treo]
Chi bttng cai lll'ng kien
(Ham y : ton ra't it th~i gian va ti~n b~c)
90 7 ij ~ ;Q C1 * _2_ y 77} Pl ~7R7} ~ c>l ?<tl ~ ~q
[Cb6 -nuoi -r6i ~ ch6 d~i- thAnh-chli~ dn]
Ch6 du'Qc nuoi b6ng thanh ch6 d~i di dn chu mlnh
91 7R ~ u:t4 7}tB ~ Z!-E £ ncr
[Ch6 - theo-di ne'u- nhA xi-di]
Theo ch6 thl tdi nha xi
Gtin m"f:(c thz den, g&n den thi sang
92 7R 5!.~ ~* ~ct
[Ch6 -r~m-ky ruem]
Nhll' ch6 d6n ngay rttm
93 7R Cf:l oil A~ 7ij w Y-~ q,
[Ch6- trong mieng- ch6 : · tie'ng- pbat sinh]
Tieng ch6 tu trong mi~ng ch6
(Tfnh each cua ngu'C1i nhll' the nao thllC1i n6i nhtt the' a'y)
94 7R A ij7J]£- ?ezl% &l?i 1il~ ~ct
[Ch6 con cOng- chu-thify ne'u- du6i-vfty]
E>e'n ch6 con tha'y chu con v~y duoi
95 7ij.~ oiP'l %Y-Jl opfi-2}7.17} %-f:l q
[Ranh, muong- r6ng- ra-ca ch~ch-rdng- trCJ nen]
Rdng sinh ra tlt dinh nu'dc, ca ch~ch h6a r6ng
[dan komungo-danh- ke-nhAy mua-dao- dung- 1ce- nbay mual
Ngll'~i danh dfm nhay mua thl ke c~m dao ciing nhay mua
C6c nhay, o'c cung nhdy
Trang 1498 ~;7.1.£ .£<5-;7.1 ~ ~~i>}q ~q
[An may cling-th~y ru-toi nghi~p-n6i rhng]
An may l~i thue1ng h~i thfty tu
99 ~ ~ ~ ~ A~ 771 ~ :{lq
[LCii n6i dO'i-con-c6]
LCfi n6i d6i de ra con
(Am chi ngttCfi n6i do'i, hay n6i d6i)
100 ~ -31 ~.g {J ~ ~ *.net
[LCii n6i doi - 10 d~m-kMng-di]
LC1i n6i d6i khong di qua 10 d~m
(Lila ngU'oi m9t l~n khong lua duqc mai)
101 ~ 7-~ g ~£A] ~%~] ot ~ct
[Noi sinh s6ng-nM't dinh-yen tinh-phiH]
NC1i sinh s6ng phai yen l~ng
Nha Hi ndi nghi ngdi, dn du'<;fc yen tinh
102 ~ :AJ 0 1 Jfr~opa Acftf2.l7} lf-e1 {} r:}
[Lo l~ng-m6n an ph1,1 n6'u-chan ban-gay]
Ne'u lo lAng la m6n 11n ph1,1 thl chan ban se gay
103 z:! '51{} ~ q ~;: ~q
[Ntli dO'i di~n- trong-nhl.t la]
Gi6ng nhu' trong nui ben kia
Nh'in mQi vi~c ho hung, ching lien quan toi minh
104 Z:! 'Gl]7] ~o}o'j: ~~o] \:}q,
[Dd nem-nhi~u ~ pMi- canh- tbanh]
Nhi~u d6 nem mdi thanh canh
C6 b(}t mai g()t nen h8
1 05 {i 7].£ ~ ol] !?1 ?>l.TI ~ q
-[Di b()- trl.tdc khi-ch~y-djnh]
Dinh nha.y tntoc khi di b9
Chua hr;>c bo dii lo h9c ch{ly
106 ~ Oi7}t:}7} .5: Y-'fr _;!_ ~ E}.TI 7}~1:}
[Di b{> dang - toi - tha'y neu-di- cung di]
Bang di b9 tooy toi thl doi di nho xe
(Khi c6 m9t minh thl tl,l' lo lay cong vi~c, c6 nguoi khac thl sinh ray l~i)
Trang 15107 ~ ~ :il7]1)t '*1(!-4
[Mi\u den- thit- vj- ngon]
Thit mau den thl ngon
(Dua-ngttoi da s~m n~ng)
108 :{:} ~ :il 0d=01 ~{}:;: ~q
[den-rn~o- nh~m m~t-nhu la]
Nhu'la tneo den nh~m m~t
Th(lt gia kh6 p!W.n
109 {J~J 7 J 0}A] £ ~A~ ~~1:.}
[Den- ch6 con- bhng- heo - li\m]
Lam con heo bang ch6 mlfc con
( Hai ngttoi da nh nhau nhttng c6 cu ng chung mot vii khi)
110 {! ~ ol cJ 7}~ ~ 1? ~ :r-~1 ~~r:t
[Den- dh- c6-con tM-cttu giup-dung}
Dung cU'u giup con thu d~u den
(Con ngll'oi thttong quen on)
111 7J 0 ] tl.f ~ .A}'lf ~ A~;,}~ ~ ~ 01] ~~ °F ~q
[Lo S<;f- nhi~u - ngU"O'i - sinh tlt-vao v~n menb - g~n-phaiJ
NgU'oi lo sCJ ch€t phai gAn vi~c sinh tit vao so m~nh
(Ngum y~u duo'i thuong tin va~ so' m~nh)
[Cua-bu'oc di- theo]
Di theo kiEu cua bo
(Khong c6 ti~n b<), chi c6 th1,1t lui)
113 Jll~ {}~~ ~ct
[M~t cua-gia'u-nhu la]
NhU' cua gia'u rn~t
Nhu meo giau cat
114 Jl1.9_ 2 :il l8 ~'5"}~ .:il ~ ii}l?! lfr E.Aj ~ ~ '5"}Jlj ~ 1:.}
[Ke luoi bie'ng - nhan nha -ne'u mu6n-nha't dinh-mot each nguy hi~m- trd neo]
LU'oi rna rnuO'n s6ng nh~m nha thl trd nen riguy hi~rn
(Khong thich lam vi~c rna chi mu6n hU'dng thl,l th1 nha't dinh se trC! thanh ke ba't Iuong)
115 Jll.9_ ~ ~ ~ ~ 0 l {} q
[Ke htoi bieng- d6 -nhi~u- ch,t]
Ke lu'oi bi€ng chat nhieu d6
Ca mo Ia d6 IU'O'i bieng
116 Jl].Q_~ c1;z}7} 1i~ =tg~ ~~~4
[LU"<)i- nguoi dan ba-cuo'i nam-ngay ba rnu'Oi-gt~t qu~n ao]
Trang 16Ml:l htoi ngay 30 cuo'i nam mdi gi~t qu~n ao
117 Jl].2 c ~ ~ ~o1 ~rt
[LttCJi- ke- ct6- nhi8u- vac]
Ke bie'ng nhac vac nhi8u d6
118 7-1 t2:l.g 1~ ~ ~ ~ .-s:_ ~ ~ ~ 1H ~ ~ ~ :U r:t
[Trau- an - ch6 - bi 19-g~o- an - ch6- khong- bj 1o]
Con ch6 an tra'u· thi hi phat hi~n chu con ch6 an g~o khong b\ phat hi~n
119 7-1 % ~ 7H7}%% ~ 1H 1-P¥-~rt
[Cam- dinb- ch6- pban- dinh-ch6-chl!i]
Ch6 Ia'm cam m~ng ch6 Ia'm phan
Lucm ngdn l{li che chfi.ch di:zi
120 74 ~u}.g.o] *l:l}1:}-.!i!.Jl ~q ~q
[Gi6 mua dong- gi6 mua xuan - l~nh-n6i U1]
Gi6 dong bao Hi gi6 xuan l~nh leo
Ch6 che meo liim long
121 74 ~ oJl ~ 01 ~ 01 2 ~ !I!.~ %\1 °1 c q
[Mua ctong-tuye't-~i~u roi -lua ml;lch- thu ho~ch tot]
Mua dong tuye't rdi nhi~u thllua m(Jch b<)i thu
122 74~01 ct £1o-Jo): ~or lf E ~~ ~ct
[Mua dong- he't- thanh- thong xanh -md'i bie't]
Mua di:mg phiU de'n h~n thl moi bie't thong xanh
123 74 ~ 01 rrt~ "0} j l * 01 ~ ~ ~ ~ \1 °1 ~ ct
[Mua dong- a'm ap- va- mua xuan -l<.mh- thu ho~ch mat mila]
Mua dong a'm con mua xuan l~nh thl thu ho~ch bj ma't mua
124 7-1 zr 2 7-l l:IHct:t
[Tra'u- cho va- tra'u- d6i
]-Cho tra'u r5i d6i tra'u
12s i3 e -s:_ -A1 Y-.?-11?1 ~ Al * ~ r:r
[Khiem ton- qua mU'c- tin tudng- k.hong duqc] ·
Khiem to'n qua muc thl khong thE tin duqc
M<?t l&n khiem ton bling bon l&n tl! kieu
126 7cl7-l.ll.£ .¥ £j;(J -{}q,
[b! ph~t don-quan phu-di]
Bi ph~t don con bi b~t len quan nii'a
Trang 17H O(l vo dcm chi
127 7c} ~ ~ t!} ~ ct .Jl ~;;\1 C}£ ~ ~ '3'}J1] ~ ~ q
(Kinh nghi~m-ke ngu -du Ia-thong sang -lttm cho]
Kinh nghi~m lam cho ke ngu d§n trCf nen thong sang
128 J.il \':!-.9._£ t!}~ ~ ~ct
[TrU'ng bhng- da - chQi]
Lay trU'ng rna chQi voi da
129 7-il'T-Y ¥-~ ~ ~ 'T ~71 uJl~OU 1ll]0ll11 -¥let
[Cay que"-tin- c6 th~- vl- ch~t-trd nen]
Cay que' vl ari dttc;fc nen bi cMt
(Nguoi c6 tai hay bi n~n)
130 lil ~ lljPH \f :AJ-.2-.g 4
[Vq-danh- ngtty- my vQ-de"n]
M~ Vc;f de'n nha vao dung luc dang danh Vr)
(Vi~c xay ra khong dung IUc)
131 lil ~ Sl &~ u} g .2_ TI <fd oJl Ai Cl ~ct
[Dtln ba ciia- dQc ac- long- thang n:lm tbang sau- sudng mu6i-gieo]
Long d()c ac cua nguoi dan - ba gieo strong muo'i trong thang nam thing sau (Dan ba om h~n thl vo cling dang SQ)
132 J.il Ef.Jl ~ ~t:}
[Dt - chdi r6i - nha ban]
Chdi d~ choi hl}i thl ban nha ban ctra
CiJ b(lc La bac rhdn ban
-133 j]_ r.fl _:1_~011 A~ ~7} ~ 't:J t:},
[Ca voi-hrdi- tom- vudng]
Tom VU'ong vao 1u'di ca voi
134 .Jl ~ ~}%01] A~~ ~ E] ~ct
[Ca voi-tr~n dal)b nhau- vl tom -lll'ng- gay]
Lttng cua tom bj gay vl tr~n danh nhau cua ca voi
Tra.u bo hue nhau ru6i mu8i chtt,
135 .Jl Pi tr11 :g.A} ~ 1f ~ u}q 1:3}'(1 ct
[Cao Ly-thai- t~ tud'ng-ba-ngay m6i-thay dtSi]
Thoi Cao Ly, tS tttong 3 ngay a6i m9t l~n
136 j]_~ £'It~ ttl ~4
[Cam cum - ngu'Cii kha.c - khOng- cho]
Trang 18Khong chia d ciim cum cho nguoi khac
(Chi ngttoi qua keo ki~t, ngay cii b~nh cam cum ciing khong mu6n chia cho ai)
137 JI11B]7} ~~~~ct
[Day cu'dng - ne'u dlli - bi nil:m]
Day cttong dai thl bi mim C6 khuy€t di~m thl df! b~ ngl!oi ta l<;1i d1,mg
Di dem co ngay g(ip ma
138 JI.A}c]S: 7.(:l ~ trl1 ~<>jo~ ~ct
[C5y Iau- be- khi- be]
Be diy lau ciing ph:H be <tung 1uc
(Phai bie't ch9p Ia'y thoi cd)
139 ll~S:.~].£ ~l -"~77]7} ol]!!!l.t:}-1?! 'Wo}~ct
[Nhim ciing-mlnh-con-neu-dC?p- thich]
Nhim cfing thich khen con mlnh dt(p
(Vi~c chl!a <tang khen nhltng phai khen d~ khuy€n khich them)
140 _liOJ0]7} ~*~ {}~q
[Meo-vuot-gia'u]
Meo gi1lu vu6t
(Ngttoi c6 Hti thuang k:hiem ton)
141 TI 0J:0]7} ~ A~Zf-5H ~q
[Meo-chu()t-ngbl-cho]
Meo nghi hQ cho chu9t
cAm chi vi~c kh6 xay ni, chuy~n khong tltbng)
142 JIOJ:o] ~~ ~-'=-Cl t2l ~ ~~1 *~t:l-
[Meo-<htc-va- con dau- dU'c- bie't- khong du<;tc]
Khong bi€t du'QC <1~0 dltc CUa con dau Va con meo
(Kh5ng tin dl1c;1c, dn phai c6 th~i gian t1m hie'u)
143 Jl 0J:0l ltofl l:!J~ 1(!-q
[Meo-c6 vao -l~c l~c-Cleo]
f>eo }l.JC l~C vao c6 meo
144 Jl OJo] A1)~ii} ~ ~q
(Meo- rU'a m~t-nhu]
Nhl! meo ni'a m~ t
145 li 0J:0]7} ~ .2:} ~ ~~ ~ ~ ~q
(Meo - chu()t- lo-cho - nhu' ]
Nhu chu{)t lo cho meo
Trang 19146 ·- TI.0cf0l !ii TI lfr{} 7t~l .A]7lel- TI ~ct
{Meo-nhln-va- thltc an- qmin-trong-hay bao]
Nho meo trong quan ~n
'147
:: 148
Giao trung cho ac
TI ~ ?:t6j 0~ ~ t:i llJl ~ TI 01 ~ ?:t6j tfj tit 1 } l:l ~ct
[f)(;fp-con- roi-IDQl-tnem-danh va- xa'u- COD-banh-mot- them-cho] Danh dua con ngoan them mot roi va cho dll'a con ghet them m()t cai banh
Thucmg con cho roi cho V(Jt, ghe t con cho ngqt cho bui
TI.+~Oll ~~~ct
[Tren ruong c1t-ng\l'a-ch~y]
Nglfa ch~y tren ru()ng 6't
Tnich mang m(>t nguoi biet vi~c nao d6 se gay kh6 chiu ho~c lam h~i ngl.l'oi khac nhl.l'ng v!n lam
149 TI.+AJ l(!.Al7t ~ %0]21- S: .Ai ~J\3 til~ * ~~ct
[Tu'dng dt- hii - mtf~i bai - d(tc cb6ng- bao tu-khong- doan]
Du c6 ml1C1i hai hii tlfdng ot cilng khong lam ngon mi~ng cua ch6ng
Am chi nguai ch6ng kh6 tinh
150 ~.AJ ~ oJl.:i[ Pij ~ .Q ci Z!-ct
[G~y- mang _: va -don-di bi-d.i]
Vac g~y den ch.lu don
(Tlf nt6'c ho~ vao than)
151 ~ ~ 1-.}lf- l(i ?:~ ~ ~ct
[Thing- cay- tru'dc-danh d!u]
D6n nga nhil'ng cay th~ng tntd'c
(d hi~n rna khong g~p 1anh)
[Thing-cay-de-tru'(1c- gay]
Cay ngay d~ gay (gay tn.tdc)
Luoi m~m thi con, rang cung thi gay
153 ~\:! ~ .9-l *otB l g.ct
[BI;tc b¢i-ngay - cha dttqng-c1€n]
Vao cai ngay bt;(c mlnh ong bo' dlf(.1ng l~i den
154 ir0l 7}~R ~ ~ ~ct
[G!u-tom biin-b~t-nhtt l al
Nhu gff u bat to.m
Trang 20[Kinh trQng neu- nguoi kbac- m()t each yeu quy - trd nen]
Kinh trQng ngttoi, dtt<Jc nguoi yeu me'n
.:g.~ :iJ} Jf-~ ~ A~l-1}% II}-c.} tl}J{! t:}-
[Cong danh va - phu quy - the gi(1i - theo- tbay d6i]
Cong danh va phu quy cling thay d6i theo thai CUQC
-N-¥-~ ~ii}~ t?{~ ?;!£ ~i;» ~ t:l-
[HQc- ne'u gioi- vudng.:: cai-trd nen thOng qua]
Neu hQc r9ng se khong c6 gl vudng m~c hQc thong thl thc;l.O vi~c
.:g tB ~ ~1 .A} .A} '4J.:il ~ % ~ oJl ~ ~ ct
(Kbong dn-bu6i cung- lam r6i-ti~n cung- thieu}
Khong dn t6 ch(l'c bu6i cung nhu'ng v§.n }am, rOt CUQC thie'u ti~n mua d6 cung
(Vi~c dang ra khong ph~ii lam nhttng l<;ti ngoan co lam nen hoi h~n)
159 :g.~ ;.~]~.A}~~+~ -"J ~ ?0-1 °F ~ct
[Cong- dl,l'ng nen- ngdC1i- Mu hi-ph~n thuang- cho- phai]
Ph<ii thttdng xung dang nguoi l~p dttqc cong tr~ng
C6 ding phai thuong, c6 tqi phai triing
160 :g-o} A-JP·J% t$.~c.}£ %7}~ ~ ~0J:i>H°F ~ct
[Cong- thien h~ - du baa trum- thai <19 - khiem nhu<fng- pbai]
Du cong lao trum thien h~ thl thai d9 c\ing phai khiem nhttong
Du c6 cong ldn vdi nll'oc, CJ dia vj cao cling phai k.hiem nhttong
161 .:g .A} ~ oJl Ai ~.A} f:q
[Kh6ng Tit-trud'c-van t1,l'- viet]
Ve chii' trttdc m~t Kh6ng Tti'
Mua du qua mdt th(JI Danh tr5ng qua cua nhil sam
162 :g.-3}~ -3!~ o}7J}.:il ~ ~ ~~~ 0}7llq
[ Chim cong- long- tiec-v~-h6- m6ng vuot- tiec]
Chim cong tie'c long, h6 tie'c m6~g vuot
Con ngttoi phai bie't ttf trQng
163 -N-~J-01 ~ ~ ~ii}aj l(lli!A1 =r ~~J-01 ~o}-5}01= ~ct
[Cong vi~c-muO'n lam tot neu- tntd'c het- cong C\! - t6t- phai]
Muon lam dU'<;1C vi~c trll'dc tien cong C\) phai t~t
Co bqt mf1i g9t nen M
164 :g.~J-01 ~~%.A}-? ~PrtB J.j ~-5}Al *~ct
[Cong vi~c-thuC1ng xu yen- thay d6i- neu- thanh cong-khong dU'<;jc]
Trang 21165 :il}J:f- J-}:AJ :il}Jf-71- ~4
[G6a ph\1- tlnh ciinh-goa ph\1- hiEu]
G6a phl,l hi~u du'QC tlnh canh cua goa phl,l
(Nhii'ng nguoi a5ng canh ngQ hie'u nhau)
166 ~cl ~ ~o t~ T~ -¥-~ ;Al n L - Pr-~ 71 ~ T~ J:3} Tft 1£ ;Al 'lR 4
[Ch\lc V\) - cang cao- dang sc;f va-cay - dng ldn-gi6 - nhi~u-emu]
Chtl'c Vlf cang cao, cang dang s<;1, cay dmg cao, cang g~p nhi€u gi6
167 :il}~ nJ-{1~ .2.:il}7}Al:{lt:}
[Qua hU-qua khong an du'c;fc- Jam]
Qua khong an dUQC lam hu ca qua lanh
Con sau bo r&u n6i canhl Mt)t con ca oi lam tho'i cd gio
168 ~ ~otl-"'1 ~}%~'Ct
[Quan tai- et;tnh t'l-i- gay gd]
Gay g6 q.nh quan tai
(Lam vi~c khong th~n tr9ng va thie'u suy nghi)
169 {±-~} ~ jJ_ ~ 71 ~ 7] qi(l q.,
[Quan tai - sAn- lam r6i- cai ch€t-ch~]
f)6ng hom san, cho che't
(Am chi ngu'oi qua lo xa)
170 .l!J-otl-"'1 ~~cl \:!:'Ct
[Nha kho- nhiin tarn- pMt]
Ta'm long xufft phat ti't nha kho
Mlnh ph1H du da, c6 diEu ki~n th'i mdi thong cam va giup do nguoi khac dtt<;1c
171 ll!.~Oll:ll T~ ~ ~_Q_lt! * 4f.otl-"'i U1\:!ct
[Giao long- mua -may-g~p-neu-d!m- ttr trong- ra]
Giao long g~p may se bay ra khoi dftm
Ngucii g~p dung thai co se phat huy dtt<;1c he't tai nang ti€m ffn va tie'n b<) vu<;1t b~c
172 ill'?}-~-"' }1J" ~ g ~~} 71] :tl 4
[Kieu ngt;to- ngttdi - 6n ao-trd nen]
Nguoi kieu ng;;to d~ 6n ao, hay n6i
173 illR~-"'t717}~~~Aa~~ *~4
[fMng minh- d'u 6c-vvng v~-sl! chan th~t-khong bAng]
Trang 22174 ~ \! i,=-A}oll {}\1 1£1 g ~ ~ ';:to}o~ ~q
[Chin nam- lam ru<)ng- ba nam- an- cai- con - pMi]
Chin nam lam ruong phai du ba nam An
(Lam ru(>ng phai dt,r tru 1uong thlfc, phong khi mat mua)
175 -Tlj f?oll ~ 7]q~~ ~t:t
[9 nl!.m- h,tt l~i- nbg- eM - nhu']
Nhu la chin nam bi l1,1t loi dang mong chC1 anh nang m~t troi
176 :rz.~.g ~g 4-~ 7l~t:t
[Lo - cAng khoet- to)
L6 h6ng cang khoet dmg to
(Cang coy sua chua thl ke't qua cang t6i t~)
177 -T-5} ~-~ /ll Sl.l! ~ 2-1 ~ ~lll ~ t:t
[Tilll neu-nh~n- t1u~c-bo- neu-ma't- tr6 nen]
Tim thl du'Qc, bo thl mat
(C6 n6 lt,rc mdi thanh cong)
178 ~7}\:!- -e :A a ~l ~ "5}/ll £1 ~ 71 ;zl JL ~ ~ :Aa ~1 ~ "5}~ ~o}~ t:t
[Quoc gia - ldn- chinh tr~-lam-t1u~c neu- thl Wn - mho- chinh trj- tra nen nho]
Qu o c gia se ldn len ne'u lam chinh tri ldn , se nho ne'u lam chinh tq nho
-(Vi the', S\1' hll'ng vong cua mot quoc gia pht;J thuoc vao chinh sach)
179 ~ ~Jl <51~ ;z l ~t:}
[Canh-t16 va-dui- bong]
Canh d6 ra ngoai, ctui b! bong
(M()t thu thi~t ht,J.i se keo theo nhi6u thu khac)
180 · ~ell t:jl A}~~ ~ %.£ ~Oi o}{]_ t:}
[Canh- vl- bj bOng- nguoi- mtdc l~nh-th6i- d~ u6ng]
NguC1i bj bong v1 canh, th6i nude lt,J.nh rna u6ng
181 ~;z}~ ~g 0}7712 ~~ ~~~ o}l{lq
[Quan tit-mi~ng-quy - h6 - m6ng vuO't- qu:H
Quan til' quy lOi, h6 quy m6ng vu6t
( Cimg la ngl1oi h9c thuc, tai due thi dmg luon th~n trqng l(Ji n6i cua mlnh)
Chim khan tile lOng, nguai khan tile lai
182 ~ A1]2 %{}%H £ 'if g iiH 7>1 Ai ~ <?} -¥1 q
[Du dung manh- ngu(1i khac- xuc ph~m-khong- ctuQ'c]
Trang 23183 ~ ~ ~01) %Ol Jl ~ t+
[R~n-o dat- mr(jc- dQng]
Nuoc dqng noi da't r~n
Ngu'C1i dn ki~m v~ b~n bi thuong tich lfiy dlt<;1C t~i san
184 ~~l£:- ~o] ~~ ~ ~ t:l-
[Lltn de'n- c:1~-d6ng-da-1o~i bo]
Handa Hin de'n lo~i bo bon da du<;1c d6ng
Ng~ cu bdt nf{t chua lang
[Nhin c:16i-an- cdm-nhU']
Nhin d 6 i nhu' cdrn bii'a
186 .:g ~ Y.-Y 7 1-~ {} ~ .Al Zl t+
[Cong- cay- m6 rna t6 tien- gill']
Cay cong giu m6 rna t6 tien
Tbll' trong c6 ve VO dt,mg , boa ra l~i dU'<;1C viec
187 if~ t-flf-71- tt}-E.Al ~oil ~ ol J-i ~£ ~o}oF ~ol-~ ct
[Cong-cay-nha't dinh-v~o ll!a-hd-phai-trC1 thanh thing]
- Cay cong phiH ho v~o lti'a moi u6n th~ng dtt<;1c
Thuoc ddng da t~t
188 if.g .Ajll:fo]~ ::1.~7}£ if~ Ji!.C(}t:}
[Cong-g~y- c~i b6ng- cong-nhln thay]
G~y cong t hl b6ng cung cong
189 x ~oil ~-AJ-T ~r:t
[Len c:tdng-sau-trong- danh]
Danh tr6ng sau khi len d6ng
(N6i ho?c lAm theo ki~u vu6t duoi)
190 ?:- J-i 7 } iL 0J:o 1 ~ ~ t1-
[Con chuot- con meo- can]
Con chu9t dn con meo
Tuc nuac viJ bo
191 ?J-.Aloil ~~ ~7l-.TI0J:o]~ ~t:}
[Cung dtrC1ng-b! cAn- chul;lt-meo-cln]
Chut)t cling duong dn me o
C on giun xeo ldm cilng qulin/ Ch6 cung thl cdn
Trang 24Cung thl thong
Cai kh6 lo cdi khan
193 ~"BH ~°F :::L A}'if~ ~~A-ll~ ~q
:!\ · [Cung- phcli - con ngu'oi- ca.ch xli s\(-bie't]
Ph<H kh6n cung thl mdi bie't dttQc ne't An C1 ctia con nguC1i
194 -=fl7} lJ~ 'it .:il !fl 011 ° F l:l}'ifo l ~ q
[Tai - ltnh h(>i- gi6-thdi]
Tai tinh ra thl gi6 m6'i th6i
Nghe 1C1i to't thl mdi dung d?y lam vi~c tich ctfc, c6 hi€u ra thl mdi lam dtt<;1c
vi~c
195 ~ tlf.:il ~J-~ £~~ ~4
[Tai-bit va-chuong-an dp}
Bit tai an dp chuang
196 .:rl oq 71 c1 ~ ~1 p} g 011 ~ ~ :± c1 ~ ~ t:}
[Ngttoi die'c- cua mlnh - trong long - c6 - n6i ]
Ke die'c chi n6i nhung gl c6 trong l o ng mlnh
197 :rl ~ .5: .:g 7J ?i} 1(! ~ c1 ;u q
[Quy th ~n rna ciing- ton kinh - ne'u - xa- di]
Du c6 la quy th§n rna bie't cung kinh cling se di xa
(Bie't quy trQng mQi nguoi thl d~ th~mh c6ng)
19 8 :rl {1.5: 5! c q
[Quy th~n ciing- khong bie't}
Quy thfin ciing kh6ng bie't
Ma khong hay, quy khong bi e't
199 ~{1 ?{11 }-Et 7J}t.!l ~ :±.cl ~ ~-ct
[Quy thh-VO Ilia-b6c an- am thanh-lam]
T~o ra am thanh nhu quy th§n b6c vo 111 a an
(N6i 1gm bgm trong mi~ng, khong ai nghe ro dU'Qc)
200 .:rl ~ :z * ~ 7Jfl {} t:}
[Quy- chen de-vCJ]
Chen qu y de va
201 .:rl ~ A}~ uH £ 71-&-t:}
[Quy- con- roi- nuoi d~y]
BU'a con yeu quy dU'QC nu6i d~y b~ng roi
Trang 25Dia chen d6 d~y qua se tdtn ra ngoai
(MQi SQ' d~u c6 gioi h<,m, neu vttcjt qua se khong t6t)
Tile nurJc vfJ bo
203 :I% ~01 JI7ltfr %\Ret
[Lu'di - khong c6-ca- doi]
Khong c6 htai rna doi c6 ca
(Khong lam rna doi hudng)
204 ~~ ~ ~c.l.Jl -Al~ ~.£ zrt:l-
[DuC1ng-bo r6i- dja ngvc- du'C1ng-di]
Bo duong len cttc l<;ic, di duong vao d!a ng1.;1c
Ham y: c6 cha'p, di theo con duong xau, lam vi~c ac c6 h<;ii cho nguoi
205 -g- *~ ~ * .:11 ~ q,
[Chu-khong bie't-ke - but- ch9n]
Ke khong bie't chcr doi chQn but
206 i} £ £ _g_ Tt1 -"i Y.} q ~ q
[Vang - khong bie't- re - n6i lA]
Vang cling kh6ng biet rna cling bao la re
207 ~-5}1?1 -t!-A·Jl g ~ 1f" ~ ~ct
· · [Gfp- ne'u- Quan The' Am B6 Tat- niem]
Ne'u ga'p thi ni~m g<;>i: Quan The' Am B6 Tat
Tat d mQi vi~c d~u phai chuffn b! ki cang d~ khi dn thl c6 th~ sll' d1.;1ng du'<Jc ngay
208 ~ii}~ <iJ i5" uJzi ~£ ~q
[Gfp-ne'u- cua vua- mii bit t6c - tie'n-ti~n ciing- xAi]
Khi glip th'i tieu ca ti€n mua mO b!t toe cua vua
Tung qua hod liiu
Trang 26Danh CQt nha thl xa nha kh6c
EJl}ng mJOc thl ca dau minh
212 7]~;A} ~ q~£ * :Z.\:!t:}
[Chu kijek- trai- chan- khong -ve]
Den C<li chan ben tnii cua chu kijek (I) ciing khong ve dtf<Jc
213 7]9.}~ ~ 0}7Jlt:}-7} r.fl~.!l.~~q
[G.,.ch- m9t vien- tie't ki~m-dm du- lam hOng]
Tiet ki~m m()t vien g<;lch lam hong r!m du
(Tie'c cai nho, lam hong cai ldn)
214 iJ.TI fJ-~ ~ ~ r.fl 1!} 01= ~ct
[Dai va- ngh-cai- so sanh- ph<li]
Cai ng~n, cai dai c6 do moi biet
Phai qua tranh dau mdi biet ngtfoi thang ke b~i, ngtfoi m~nh ke yeu
215 ~ Ifto} ~.Q.Lj7J} Dl%\:!01 ~A~ ;Al{}t:f
[E>u<fng- lau- r6i khi-ml,l dien- truoc- di qua]
Lau dttong xong, mQ dien di trtfdc
(Sau khi kh6 cong lam m()t di~u gl d6, ngttoi httdng thanh qua tntdc l~i 1a m()t ke khong xll'ng dang)
216.· iJt:i ~ 1R -?~~ct
[Nuoi-ch6- chu nhan- dn]
Nuoi ch6, ch6 can chu
(Am chi ke vo on phan chti)
Nuoi ong tay dol Nuoi khl dom nha
217 ~.£ 7}2.}Lj7J} ull.£ {1-q
[Du?Jng- di bao - nui- di]
Bao di dttong b() thl di vong duang m.li
7l 011
218 '2
[Du?Jng tren - da cling- duyen ph?n-pbai-da ]
Den d da tren duong c6 duyen c6 s6 thl mdi da dtt<Jc
219 ~-?!~Jf-E.~ o}{}t:}
[Nude canh kim chi-ti'r-u6ng]
U6ng tit canh dU'a kim chi trU'dc
(Nguoi cho khong suy nghi nhttng nguoi nh~n thl v()i vang)
Trang 27\<
<"
Nude sa u mdi co ca to bdi lQi
Cori ngll'oi co hoai bao ldn lao mdi lam dll'~c vi~c ldn va mdi co th~ thfmh cong
221 7J}P}-1li7} oil~% o}q~q
[Con qu~-lci~u m~ch-tit chO'i]
Qu~ l~i tir cho'i ki~u m~ch
222
223
7J}o}-1li 1R ~ o}q~q
[Con qu~-cay phi-tit choi]
Qu~ l~i khttdc tir cay phi
7J}P}-1li '€-~} l3n ~ ~ ~ t:l-
[Qu~ - vira bay-tao- rdi]
Qu~ vira bay thl t~o rdi
(M9t chuy~n xay ra trung h~p khie'n ta b1 oan)
1inh ngay ly gian
224 7J}~l7} 9 ~<5}~1 ~lA1-1li~ -1li~ ~'6°1 .g-q.,
[Chich choe - ml,)t each ~m i-h6t, liu lo-n~u-quy-khach-d~n)
Chich choe h6t nhi~u thl nha c6 khach quy
225 1J 2-j 7} ~ ra ~~ q
[Duoi-dai ne'u-b~ giftm ]
Ne'u duoi dai th1 se bj gifrm
Di dem liim c6 ngay glJp ma
226 1il cl ~1 ~ 1N ~ trll2-l ~1 * ~q
[duoi-v~y-ch6-danh- khong]
Khong danh du'qc con ch6 dang v~y duoi
227 ~ ~Oil *~1 ~ q,
[Hoa- dnh ddng- ph6ng hra]
P.h6ng lii'a do't canh d5ng hoa
Ml)t tlQC nguai blfng muai TU)C riln
228 ~01 i='0r°F 1-}1:317} £ ctl t:f-
[Hoa- phai thdm- bu'dm-t\1 ~p]
Hoa phai thdm thl bu'om moi d~u
229 ~01 i5J:7l.£.~°F ~ '-}til£ ~ ~ Zl-ct
[Hoa-thdm phai-ong budm ciing-d~u]
Hoa c6 thorn thl ong bu'om mdi tlm de'n
Trang 28Hoa phai dyp thl bU'dm mdi bay de'n
231 ~ ~:: A}lf ~ \t~ i>R -*l ll 0-1 ~~.g At~~ ~ ~ U1l~t:}
[MU'U m¥o-c6- ngl1~i-ngl1oi khlic -lam h~i- va-ng6c- ngU'O'i- dl!c- gieo] Nguoi c6 mll'U myo thl hl;li nguoi, nguoi ngo'c d~n thl gieo due
(Nguoi nhi€u myo thU'ong gian tni, ngU'oi ngoc dftn thttong th~t tha)
232 ~ ~ ~<>ll 1)!- £ ~ t:}
[Soi • canh-vi-!chong biet]
Khong bie't vi cua canh dang sci
No milt ngon, gi(in mdt khon
233 Y-3:kld o:l~~ 1L.£~q
(da di con dau- hie'u thlio]
Nguoi con dau da di la nguoi con dau hie'u thao
234 t.}~ ~ ~ '6 ~ AJ Z} t:},
[Uta - ba chua chi - eM]
Uta chi c6 chC1 ba chua
Ngui!i niw vi~c ndy
~35 y.~~A!l ~-e-~~ £~t:l-
(Li'ta - cua mlnh- tai-to- kh6ng biet]
Con lua khong bie't tai cua mlnh to
236 Y ::tl-1]7} 9.},),-l 9-~ ~ ~.9r~ ~t:}
[Lu khlich - den-chii nha - nhl,lc m~ - lam]
Ga lfi' khach toi, la m~ng chu nha
(Vi~c doi th~t Ia tnii nguqc: nguoi de'n xin c1 nho ll;li la mang chti nha)
237 L-}.:J.Lil7} 9-~ X* ~q
[KMch- chii- lam]
Khach doi lam chii
238 L-}.::z LiJ !i ~ jJ ~ {J ~q ·
[Khach -ti~n-an trlia]
Ti~n khach r6i moi dung com tru'a
[Bay-chim-rdi xuong- va - ch~y-thu-khong- di d11<;1c]
Chim dang bay cling phai roi, tht1 dang chl;ly cling phai dung
(Ca ng<Ji s~c ayp cua nguoi ph~ nu)
Trang 29240 1-}2.}-7} l:lj ~ 7J~ iJR,£ ~ 7-~ ~ ~O tilt~ ~ t:: Al ~ PJ-"8'} ~l :<fi q
[Bat nude- du-m~nh-ehie'n tranh- thieh thu - nhat dinh-diet vong- trd nen] Dfft mtoc dii rn~nh dSn may rna eli' chiSn tranh rnai thl nhat dinh se bi di~t vong
241 1-}2.}-7} A]flc~~~ PJ-~q
[Bat nude- rO'i lo~n- ne'u- die:t vong]
Dat nude rna rO'i lo~n-thl se di~t vong
242 1-}2.}-7} <21'iiij7-]~ £~ rr~7} -ato}~q
[Bat nude- ye'u- ne'u-tr9rn: lu - nhieu len]
Dfft nude rna ySu thi li1 tr('>rn cttop se nhi€u len
243 1-}?.}7}-;;>;J-5:}- PJ"ii}-cit?! t-~Ol l?i?;i Me~~ ~01]7-1~01 ~~:Al~J ¥!t:t
[Dat nudc-trong tudng lai·vong·ne'u·gO'c·tru'dc het-sl,lp d6-sau d6-la-n:1i·trd nen] Dat nude rna vong thl gO'c mfft truck r6i la mat sau
244 1-}2.}-7} ~J~qJI ~.!i!_O}J-i ~ ~ :<fiq
[Nude- nho be cho la- xem thuC1ng- khong- du'\fc]
Nghi la m9t nuoc be tf rna khinh thuC!ng la khong duqc
245 Y !f-5: ~ ~~::;:! 0 ] ~;;i Bil ~ ti-
[.Cay- sii' dt,mg- dang-cai-tru'C1c-bi ch~t]
Cay dung duc;1c nen bi ch?t tntoc
Chil tiiz di vai chil tai m9t vdn
246 Y ¥-~ !!JI 'it g .!!7-l *~t:l-
[Cay chi- thiy va- rtrng- thay- khOng du'qc]
Chi tbf(y ca.y rna khong thffy rung
247 Y ¥-0\1.5: * ~Jl ~"ll £ * ~q
[Vao d.y-khOng- dlfa- vao da-khong.: di,I'a]
Khong dl,l'a vao cay rna cung ch~ng d1.fa vao da
Tlf life canh sinh
248 Y.-¥-011 %4 .TI7] ~ -T~t:t
[Cay -leo- coi- tim]
Leo len cay tlrn ca
(Tim v?t (J noi khong th~ c6, lam vi~c v6 ich)
249 Y-1¥-011 %13i ~ Jl ! ~ q,
[Cay-d~t len- va -rung]
D~t len cay rBi rung
Trang 30Ch6 b~y ra vuC1n rau la ch6 n9 ch6 kia
(M()t lftn mac sai lftrn la luon bi nguC1i khac nghi ngC1)
Y -¥-~ ~ ell ~ , q_g -t:l ~P-i -¥-~ 4
[Toi- se hat-bai hat- nha thong gia- hat]
Nha thong gia hatbai hat rna toi se hat
(Vi~c minh d}nh Htm thi ngudi khac da lam trltdc) L}~ -3;!£ ~1 -3;! ~ ~q_:rr ~q
[Xau-cai cijng - cua mlnh- cai-tot-bao]
Cai xa'u cua mlnh cung b~o ding cai tot
Cai xa'u nhltng la cai cua minh thl v~n bao rhng tot
253 L}~ :±:it~ 'i[Cl}7}_TI~~ ~{t-~ 7l<>iZ!-I:t
[Xau- tin d6n-bay-diva- t6t-tin d6n-bo]
Tin d6n xa'u thi bay, tin tot thi bo
Tin du truyin nhanh , tin lanh d6n ch~m
254 L}e~l ~ ~ lf{ol Ttl A~ Al ~ ;frq
[Tu5i- tre- con g<H- truck- di tay chdng]
Con gcii nho tti5i di la'y ch6ng tntdc
255 ~\1 71 ~ ~ 01 'o il}?-1 *~q
{Bay - ne'u - bo-cai-gioi- khong]
Neu bay thl khong gioi bo
(Gioi vi~c nay nhttng khong th~o vi~c khac)
256 'it 1J-e~l-1J-=T~ ~q
[Toi-bh-an-lam]
CU' bat toi rna an thit di
Lam dtt<;rc cai gl thllam di, toi ch~ng c6 gi ca dau
257 ~{[.g ~.g .7-}Jf- {[ ~ ~% "<till-4
[Lu<Ji-n~m-ke -chuoi-ke - dich l~i]
Ke nam lltOi sao dich dlt<JC ke n~m chuoi
(MQt ngttoi nam dlt<Jc the chti d()ng thi ta't se thang)
25& \tt:lliE-OlP·i ~ W:% %t:ll{f-~l 7} ~I:t
[0 ctl'a Nam- se - loi n6i-d cU'a Dong- di n6i]
LC1i n6i d ctra Nam l~i di n6i d c\Ya Dong
(N6i khong dung ch6)
Trang 31:
- ,
259 \t%%01 ~~ ~~18ll~ct
[Gi6 E>ong Nam- th6i-tan hoang]
Gi6 Bong Nam th6i thl tan pha dffn
-260 'it 1£1 ~ ~ t~1 :L!.% tt1 o-j :7.1 ~ ~ 78 ~q
261
262
[Ngl1<1i ta-banh - an-bQt banh- roi- lo s<;1]
Ngu'oi.ta an banh mlnh l4i SQ rdi b()t banh Lo lAng vo co, khong c~n thie't
'J-~1 Jl] ~ ~ ~ ~ o-j ~ ~ ~ ~ ~ ;;tij OJ~ ~1 .£_ ~ct
[NguC1i kh~c-oan-cai-sifp-tai u'C1ng ciia-h~t-thanh]
Oan ngttoi khac, d6la m~m mO'ng cua tai u'dng Chcr gay thu chuO'c oan voi ai 'J-~ %~1 ~ .2 ~ ~ A117} l{i A i %olJ ~ o-J -t} tf
[Ngu'C1i- nlJ'(jc-d~y-dinh- mlnh-tnt(1c-nude- re1i vao]
Binh dlm ngttoi ta xuong nttC1c thl mlnh bi rdi xuong nude trttdc
G~y ong dtJp lung ong
263 'Tt~ ll7l ~ ~ ~ Jl ~ ll7] ~ 11 €ct
[NgU'Cti ta- thit- m()t mie'ng-an- mlnh- thit- 10 rnie'ng-cho]
An dttc;1C cua ngttoi ta mot mie'ng thit, mlnh phiii tra l?i mtti'1i mie'ng
Dur;c baa C(Jm nguiti mat muoi hila CC!m nhii
264 'it~ ~011 ~~ 1-ll~ ~l~oJl~ :lll~~ \:l-et
[Ngll'C1i khac- rclt-nu(1c mift- re1i neu-mift mlnh- mau mift- chay]
Ne'u lam ngtti'1i khac chay nude rnlit thl rnlnh se phai chay mau miit
Minh gay h4i cho ngttoi khac thl se b1 trttng ph4t n~ng hdn
[Ngu'C1i khac-ti~n-ngan l~ng-mlnh- tien - mot xu- khong b~ng]
Ngan l4ng ti~n nguoi khong bftng mot xu ti~n mlnh
(Du it du nhi~u ti~n cua minh v§n quy hem d.)
266 'tt 9.1 ~ oJl 1i 4:1 q
[Ngu(Ji khac cua- nho vao- Tet- d6n]
Nho vao ban cua d.i ciia ngttoi khac d6n Te't
(Cong vi~c khong phai do sue mlnh rna do sue nguoi khac)
267 'it~ ~ 01 7i !i! ~ tf
[NguC1i ta cua-banh- to-trong]
Banh ciia ngtti'1i ta trong to hdn
268 'it 9.] ~01 C}1?l ~:7.] *o] ~.:L! L{{}t{
[NgttC1i kMc cua-l<:ti n6i- neu theo- hai- gh - chong va - di]
Theo lOi ngttoi khac thl chong hai g~y rna di
(Phan bi~t dung sai la tO't, chd qua tin ngtti'1i)
Trang 32269 \t~ t!}.A] ~.:il AR Jill c.}
[NguCii kbac-qu~n- m~c-r6i- cay-ch~t]
M~c qu§n ngttoi khac ch~t cay
(L<Ji dt,mg ngttoi khac d~ ttt l<Ji)
270 'it~ ~oJl i}~~c.t
[NguCii kbac cua - vao chan- qua'n vai}
Qua'n vai chan ngt!oi
(Vi~c mlnh lam va't va thanh vi~c c6 kh cho ngt!oi khac)
'" c271 \t~ ~oJl ~;g-o] ~o-] .5!.'tlti-
[NguCii khac cua-ccrm-dm-h<;tt d~u-to- tha'y)
H~t d~u trong ba.t com ngu'oi khac tha'y to hon
(Tham cua nguoi khac)
Dung nui nay trong nui n(J
272 'if~ tl]»J ~ ~ ti}~ A}~~~}~~~*~ ~J "J-±-t-ti}Jll A}J(!q,
[Nguoi khac cua-phe blnh-gioi lam-nguC!i-ban than cua-16i -luon luon-s<1 sullt]
Ngttoi gioi phe blnh ngu'oi khac l~i so sua't vai khuye't di~m cua mlnh
273 'it~ 4foJl ~ ';: ~ £ ll~-&-r:t
[Nguoi ta -long -c6 - van-h9c]
De"n van trong long ngttoi ta ciing hQc
~ 274 \t ~ ~}%oJl ~ ~-ct
[Nguoi k.hac ciia-dii nhau-dao-rut]
Rut dao khi ngitoi khac cai nhau
(Can thi~p vao vi~c khong lien quan de'n mlnh)
275 \t~ ~ ~ al 4l Jl~~ -*~t:f
[Nguoi khac cua-m~t r6-cua mlnh-cam cum -khong bhng]
M~t r6 ngl!oi khac khong b~ng cam cum cua m'inh
(N6i lo l~ng cua ngl!oi khac du nghiem trQng ma'y cling khong b~ng mo'i lo nho
276 'it.21 ~~loJl i} *o}c} llTI ~o}tQ- ~ti-
[NgttCii ta- ti~c-bOng -Mo d~t len-le -bao d~t len]
Ti~c cua ngu'oi ta rna cu bao la phai c6le c6 h6ng
277 \t~ ~J-rrtoJl *~r:t
[Ngttoi k.hac cua-khuye't di€m - mua]
Mua theo u'u khuye't di~m ngttoi khac
(Ban than mlnh khong c6 chti lde'n, ch~y theo y nguoi khac)
Gi6 thdi chiiu nao nghieng theo chi~u nay
Trang 33'it Q:I {} B-~o}-Al7} Jf-ij {} ~0}-Alll!- *~t1-
[NguC1i khac cua- nba- be vang- mlnh- nha- be vang- kbong bhng]
Be vang nha ngu'C1i khong b~ng be vang nha mlnh
(Luc nao ding cho r~ng cai gl cua mlnh tO't hon cua ngU'C1i khac
\t Q:I {} Pi ~ 11} t}-7-J~ 01 ~ g td l{f £ ~ .:ii ~ct
[Ng11C1i leba~ cua- nba -Him thue- dang soi-cdm-d~ va-diJ
Lam thue cho nha ngU'C1i thl com nha aang soi cling phai bo aa'y rna ai
(I>~y to Iuon phiii lam theo lC1i chu, chi ngttC1i khong c6 t1! do)
' ' ) '
· 8b 'tf0l ~J-011 {}q.:u ~1-Y 71;; g -Al J1 Y.~ ct
282
[NgU'Cii kMc- ch~-n6i di-phan- cong-di theo]
NgttC1i khac n6i la h9 ai ch\f nen cling c6ng phan ai theo
(Tha'y nguC1i khac lam thi n6ng ru9t muO'n h9c va lam theo du khong thich h<;1p)
\t At4~ ~ ~ <?J-0}.£ .A}7l ~ ~ 3! ~£~ct
[NguCii khac- Ian-vi~c-bie't du-chinh mlnh- gia- vi~c- khong biet]
Biet nguC1i khac IOn rna khong biet mlnh gia
\t ~l-"l-011 ;e-~o}tq t:U~ ~o}tq ~t:}
[NguCii kh<ic- cung te'-h6ng-d ~ t- tao-d~t-lam]
f)~t nao h6ng, nao tao a~ cling te ngU'C1i khac
(Bo cong vao nhung vi~c khong lien quan toi mlnh)
An ClJm nha, vac nga voi/ An CcJm nha vac tit va hang tdng
283 \tlt1 ~% * l2_~ A}~ ~.£ * ~ct
[Chdng- dli'c-khOng- tha'y- con- due-khong- tha'y]
Khong tha'y auc cua ch6ng thl ding khong tha'y aU'c cua con
284 'tf~ _g ~ ~ ra_ -5} ~ .Q:I ~ 01 .!2_ 01 Al ~ At~ .g_ ~ _Q_ ra_ ~t ~ Ql ~ 01 ~ .!i!_ ~
ct
[Chdng-neu chet-trC1i-.sao- tha'y nh11ng- con cai-neu chet -trCii-sao-kMng-tba'yJ
Ch6ng che't con trong tha'y sao trC1i nh\tng con che't thl khong nhln tha'y gl
285 )t "*" Jl7l ~.A}.£ Y-e-t:}
[Cai li~m- du'a ra- chu-khong biet]
Dtta cai li~m ra hoi rna khong biet chu
(NguC1i qua d6t)
286 ~71- ~w g q~ol ~ct
[Toi- d!nh n6i- con r~-n6i]
Con r~ n6i 1C1i toi djnh n6i
(LC1i rna toi a}nh n6i ilii ngll'C1i khac n6i chen vao)
Trang 34287 4l \i !!Jl ~ ~ \i !! 1(! {I ~ \!- q
[NgttC1i yeu mlnh- nhln- ngttoi yeu ngttC1i kbac- nhln - ghen ty]
Nhln ngttoi yeu ctia mlnh r6i nhln nguoi yeu ctia ngttoi khac rna ghen ty
288 t.lli§ ).i ~.g ~Jl ~~ ~ ~ ¥-~ R.~t:t
[Ti~n mlnh- ba-xu-bie't- ngttoi khac- bay-xu - khong biet]
Bie't ba xu ti~n mlnh, khong bie't bay xu ti~n ngl1<1i khac
Chi bie't den nhung thu thu9c v~ mlnh, khong cte'm xia den chuy~n ngtt<1i kMc
Den nha ai nfiy rt;zng
289 '-ll ~ ~ ¥- ~.:il '6- g ~ ¥-~ R.~q
[Cua mlnh - tien- mot- xu-bie't va - nguC1i khac- mttoi- xu -khong biet]
Chi biet m9t xu cua mlnh rna khong bie't mlioi xu ctia nguoi
290 '-ll Tft0l 31.2}0 1= ).}~5: Jl~q
[Cua mlnh- con g;h-dvp pbai- con r€-chc;m]
Con gai c6 d~p thl mdi ch9n dttqc con r~
291 '-ll ~ ~ ~01 '8} .31 '8- ~ ~ t.H 7 } ~q
[Minh-IC1i -ngttC1i ta - n6i- ngt!Cfi ta -1C1i-mlnh- n6i]
L<1i v~ mlnh thl nguoi khac n6i, loi v~ ngttoi khac thl mlnh n6i
292 t.H ~%~ ~ ~ 7Ji o}: o}1:1l ~%~ ~ ~ ~t:}
[Cua mlnh - chan-lil'a - phai d~p - cha-chan-lil'a - d~p t~t]
C6 d~p hYa tren chan mlnh roi moi d~p ld'a tren chan cha
Khi khin ca'p, ngu'oi ta lo cho mlnh tru'oc roi moi lo cho nguoi khac
293 4l ~ ~.g 7~7} ~¥1~ ~t:t
[Minh cam- an - ch6 - got chan-cln]
Ch6 an com mlnh di can g6t chan mlnh
294 ~ u~Jf-2\1%~ ~ ~~1 Wt!t:f
[Cu a toi-b\lng- no ne'u-ngtt{li (J - cam-na' u - dU'ng ]
B\lng mlnh d6i n6i dung na'u com cho clua d
295 4l ~ -¥-~~ ~ ~7} ~"8}10}: ~q
[Minh- chua-b~;~t-mlnh-vl-pbai]
B\lt chua mlnh phai vl mlnh
(Chii ctia mlnh thl mlnh phai quy tr9ng)
An cay nclO rao cay nay
296 t.§-T£ ~l(i).i o}{}t:f
[Nttoc l~nb -thGi- viYa - u6ng]
Vua th6i nttoc l~nh vua u6ng
Chi ngu'oi hay lo hao va SQ s~t
Trang 35297
298
'tl:T o} A l.Jl ol ap{}q
[Ntt(Jc l<,lnh- uo'ng-va- rang-Jda]
Uong mrdc l~nh xia rang
(Trong ru<?t khong c6 nhttng b8 ngoai lam nhtt c6)
'11~ ~ jJ :a %~ct
[Nlf(Jc l(,lnh- uong-va - khQ'i, Ct;IC-phan - d~i li~n]
UO'ng nttdc l~nh, d~i ti~n ra phan ct,1c
' 't! ~ (Voi nhii'ng thu ch~ng ra gl nhU'ng lam du'QC thu c6 ket qua tot)
;,\ ,,
"''<,
~ ~: '
,.,, 299 '11 :T-Oll 01-!f-~~ :Al q
[Nude l~nh-rang-lam gay]
Nttoc l~nh lam gay rang
(Chuy~n khong th~ xay ra)
300 Li !f- 0 } 77 1 q 7} W -{!ct
[Qua - ba ti~n-cut - thanh)
Ha ti~n qua biEn thanh ctl't
301 ~Jf-~ :u1 ti}y ~ 01 y g t:l-
[Hoang-tninh- h6-xua't hi~n]
Vua tn1nh con hoKng thl con h6 xua't hien
Tranh vo dua g9p vo dtla
302 :X if- ;g.~}~ ~ct
[Nai- ngu - gio'ng nhti]
Giong nhtt con nai ngu
(Ngu khong ngon, cu ch~p chon tran tn1)
303 :X.if- ~~ A}~oJl £.77]7} !i.<liq:
[Nai-bift-ngttdi- tho- tha'y]
Ngttoi bAt con nai sao nhln con tho
(Ngttoi muO'n cai Ion thl sao nhln thffy du'Qc cai nho)
304 :X.~~ 1.171- '111 ~ 7}~ Y %%o1 'd-ct
[Ph\1 nu ltJ thl-Ia'y ch6ng-di-nhQt lll'ng- mQc]
Pht,1 nii' Ia thl s~p di Iffy ch5ng thl ~i mQc nhQt (J lu'ng
(Khi di~u mlnh mong mu6n s~p dttqc th\l'c hi~n thll~i c6 viec ngoai y mu6n xay
ra gay can tn1)
305 :X.~ t:i ~i ' 11171-2} ~ct
[Nglf(1i ph\1 nit lCJ thCii- Ia'y ch6ng-di- n6iJ
N6i ngttoi pht,1 nit lo thai Iffy ch6ng
(Biet r6i con gia YO hoi)
Trang 36306 ~Jf- ~]A} A]~~ ~r:f
• ' J>
[Th~ng keo kiet- cung te-nhlt]
Gi6ng nhu' thang keo ki~t cung gi6
(Am chi ngttoi qua ba ti~n tinh toan)
~' ~~
· '307 ~ lf:t ~ Oll 1!-~ \:! q
~-[N6i dua-sau-s~t nhan- xay ra]
_An m~ng xay ra sau IOi n6i dua
' '308 ~if'o] ~'a- ~ r:f
[N6i dua- n6i tMt- th.anh]
N6i dua thanh n6i th~t
309 *A} ~ .Al e>-1 £ 0cf~ 01 .2_~}\:!-r:}-
[Lan ruQng- lam-g~o-thieu]
Lam ru~ng rna v§n thieu g{lo
Ham y: ngttoi ngheo tuy lam vi~c va't va nhttng v~n khong du lin
310 if-o] 1-}-~ ;.~ 7} ~ Cl ~r:f
[Cao- bay-chim-xa- trong thay]
Chim bay cao la chim nhln dtt<;1c xa
311 Yf-o1 E¥1~7}~ A}~~ \!:le>-l~r:f
[Cao-nhay-ngll'Cii- nga]
Ngttoi nMy cao thl d~ nga
(Ngttoi lam vi~c gl ngoai kha nang cua mlnh tbl d~ g~p tha't b~i)
Treo cao nga dau
312 T 8:- ~% T-~ ~r:t
[N~m - bo - phan-d~i tien-nhtt la]
Gi6ng nhtt bo n'ttm ia
(Vi~c d~ dang khong dn sttc)
313 T-~~;.i 1!1% 121~~ ~:il.%01 ~oJl ~~Zl-ct
[N~m-banh-~n-neu- bot banh-vao m~t-.J;'di]
Ntlm an banh, b9t banh roi vao rn~t
(Co tlnh fun vi~c nh~ nhttng l~i t1! lam h(}.i mlnh)
314 ~ 7}~.:il 0}% ~ct
[Mat-che - u oa (tron tim)-chdi]
Che m~t choi tron tlm
(Lira ngttoi khac b~ng thu do~n nho nh~t)
Lay vai thua che mdt thanh
Trang 37[M~t-mil-ng\)'a- h,1c l~c- tie'ng- di theo]
Ngt!a mu mih thl di theo tieng h,Ic l<,iC
(Ke vo hQc thttong nha't nha't lam theo loi ngttoi ta sai khie'n)
318 ~ 1?i ~~ t:i c1 ~ ~ ~ t+rt! -"a '1!1 ct
319
320
321
322
[M~t-mu-ng11C1i mu-m~t-mu-ne'u n6i-n6i gi~n]
N6i ngli'oi mula m~t mu thl h9 se n6i gi~n
(Khong ai thich ngli'oi khac n€m khuye't di~m ciia mlnh)
~~ ;:i;}~ol If_;:i;},X* ~t:t
[Xa- con-hie'u tit -lam]
F.>tra con (J xa l~i ra't hieu thao
~
C>i % q -o}c1 y q.:§:- :il ~ PJ ?J- 'I!-t:J-
[M~t-t6i -nen- do - 6t- chi - Mi]
M~t mo nen chi hai ducjc dt do
~oll ~{] ?;l 2 c t+
[Tren m~t-hai-s<;1i ba'c- mQc]
Hai scji bffc ffiQC tren mat
V6 cung n6i gi~n
Miit t6e lila/ Ndi con tam banh
~oll ~71 Pl7}1}-~ ct
[M~t-cai khong c6 thlfc-d§y]
M3:t th[y nhung thu khong c6 thvc
(Luc d6i th[y hoa mat, chi ngli'oi tham lam boa mat tnrcrc cua, cai gl cling lam)
~ 0 ~ 0 ;:::r 5! J;Lrl
323 ~-c." ~-X- A ~ '-1·
[M~t- m~t-khong tha'y du<;fc]
Mat kh6ng th!y ducjc mik
(Hai m3:t ciia nguC1i khong nhin thay nhau, ham y tlj tlm tha'y khuyet di~m ciia
mlnh Ia ra' t kh6)
Trang 38i' 325
[Mat-long may- khong tha'y du<;Jc]
M~t khong tha'y dttqc lOng may
~/
326
327
3" f
~ol o}Jf-Cl m-ots: ~l _:a~ <i} ~C{Jt:.f-
[Mat-the' nao- sang-du-mlnh- miii- khong tha'y]
(Du m~h c6 sang the' nfw th1 cling khong thay dttqc cai miii cua mlnh)
~ Q ol-ol 2l.iL o}-rl
?1 ' '2 ';::! :a l ! '-1
Ngt,ta gia bie't dttong
(Nguoi gia bie't chin di~u)
328 ~ ~ ~01 .:g- t:-l ~~ct
Ngt,ta gia xin them d~u
329 ~ ~ 01 °}01 ~ct
[Nguoi gia- tre con- thanh]
Nguoi gia th~mh tre con
(Khi gia h~tnh dong nhu' tre con, mot dC1i nguoi hai l~n con nit)
330 ~ ~ 01 .:§: ~ Y.~Dll % ~ct
[Nguoi gia-b~u-he't sll'c -an]
Nguoi gia dung he't sue d€ an bftu
Ngu'C1i ye'u, kh6ng nang dttqc v~t du ra't nhy
331 ~ llJBH,:t- S:~il \t -"R ~ ~.£~ct
[Mu¢n-h9c-tr9m-ngay- mdi- khong bie't]
Ke hQc di an trom muon, kh6ng biet troi da sang
(Rat nhi~t tlnh voi vi~c da b~t dfiu muon)
33 2 ~ :;>;; I-n , '"il 1171 n11.= ~I ' -:::If' =-_Q_ 0 =- :I: r: ~.A-1 p - , \ : o] r l '-j
Mua cay mu(?n, Su' che't cling dong d~y
(Mua cay dt b?n ron)
333 ct 7}J.i ~;AlllJ- ~ * ~ ~ t!-ct
[Ta't ca- vc!-nguang cUa- khOng -vli<;it qua du'<;Jc]
.E>a v€ toi noi nhttng kh6ng vu'<;Jt qua ngu'Bng cll'a
(Vi~c h~u nhu' da xong nhttng kh6ng ke't thuc dttqc, tharih ra phi con g)
Trang 39Xong mila, mua may li~m hai
(Khi xong vi~c thl hll'ng chi lam vi~c va b5)
335 ct ~~ell ~~~Ttl-ct
[Ta't ca - xong-cdm-tro -r~c]
R~c tro vao n&i cdm gan dun
(CfJng vi~c· gan xong thi It,ti lam hong ho~m toan)
336 q ~ ~011 .:rr llll}.:!:TH ct
[Xong-chao vao-mili-hi ]
HI mfii vao n&i chao chin
337 ~t?[;? ~01 !9Jl f"~~ ~01 ~q
[LCii ngQt-b~nh- thanb -lCii d~ng -tbu6c- thanh]
Loi ngQt thanh b~nh, loi d~ng thanh thu6c
338 ~5: ~}T(! 71~-ct
[Trang-tron- khuyet]
TrAng tron r&i trang khuyet
(MQi thU' dt,tt dtt~c den dinh cao cua mlnh r6i se tro nen suy thocii)
339 ~~~~ell jB~ ~~ct
[Ch~y- ng\fa-roi-danh]
Nglfa dang cht,ty cho them roi
(Tiep them d9ng life cho cfJng vi~c dang tien triEn tO't)
340 ~'i}oll ')!-~ _.1.}-j]_ y g.q_
[Dem trang-mii vanh-d()i- di chdi]
Dem trang d9i mii vanh di chdi
(Ngu'CJi da ghet l~i con lam vi¢c dang ghet hdn)
341 ~o}Y,~ ~f 12.tt7} {}~t:j .£7] \7~tt
[Ch~y-nai-trong-dang-da b~t-thO- ma't]
Trong nai ch~y d~ mat con tho da b~t dtt~c
Chi vl tham cai lc;fi lCJn ngoai clm tay rna danh mat cai s[n c6 trong tay
342 "@~ell 5: "'}!.Ail ~ct
[Ga da nbau-:-c~y raJ
Ga danh nhau chu nban ciing phai lam ra ve ta day
(d dau cfing c6 ngu'oi ra ve ta day, len m~t dt,ty doi)
Trang 40343 it"0l ~y ;,~~~~ ~01 .9-.Jl, 7~7} $1.Q y ;<l'J-~R~ ~~0J"0l {to}~ ct
[Ga- gay- nlim mdi- phUc- den- ch6-sua-nam cO-ho~ -milt di]
Ga gay phuc nam mdi tdi, ch6 sua ho~ nam cii ma't di
344 it ~0}~ ll _9_ c:jt~[ 41 ~ct ·
[Ga- Mt lin-:- chan vit- bay ra]
An thit ga l1;1i bay chan v!t ra ngofli
Treo ddu de ban thit ch6
345 ~y.,q ,q ;tll~l-5} ~ ~q
Nhtt con lii'a lam d~p lo tai
346
347
~Y.=rl ~~ ~ ~ ~~~ ~{}~zlr:t
[Con Hta - khong bAng - ong chU - coi thuCJng]
Khong bang con lii'a rna coi thttong ong chu
(Ke t~m thttong rna con coi thttang ba't kinh voi ngttoi tren)
[Bi,\i-ecru s6ng-nho-giet chet]
Hy· sinh cai nho d~ cU'u lay cai Ion
Gie't mqt con co, - cuu tram con tep
350 ~{E-.g_ 5lo1°~ "8"}.ll"3!~~ ~0}0~ ~ct
[CU'a ldn- r{)ng _: pbai-15 tai-h~p- phai]
CU'a IOn phai r9ng , lo tai phai h~p
(Khi nghe lCii ngu'{ji khac n6i phiii bie't phan bi~t dung sai)
351 t:ll~ 9J 4fo};<l ~~ _lf-; 1.£- ~ £-e-ct
IB<1-i thAn- be- d6 t€- seJ-khong biet]
Be con nha d~i th~n khong sq ct6 t~
(Am chi ke dlfa vao the'h,tc cda chu nha rna kieu ng~o ba't cha'p ngtt~i khac)·