CÂU HỎI THI VÀ ĐÁP ÁN MÔN TÂM LÝ HỌC QUẢN LÝ

... tợng đó(lây truyền tâm lý, D luận tập thể, bầu không khí tâm lý, truyền thống tâp thể, xung đột tâm lý) Tâm lý xã hội toàn tình cảm ý chí tâm trạng thói quen truyền thống thể tâm lý nhóm xã hội,... thế, tăng cờng phẩm chất tâm lý ngời Câu Đặc điểm tâm lý công chức, phân biệt với đối tợng khác Công chức với t cách cá thể nên họ có đặc điểm tâm lý chung thuộc tính tâm lý điển hình nhân cách... dựng sở điều kiện hiệu tâm lý làm cho ngời thực thi không tận tâm với công việc Hơn kiểm tra tìm điểm thi u sót điều chỉnh Ngoài điều quan trọng kiểm tra không hớng vào thi u sót mà nhằm phát

̣C VIậ́N HÀNH CHÍNH QUễ́C GIA

CÂU HỎI THI VÀ ĐÁP ÁN MễN

TÂM LÝ HỌC QUẢN LÝ

Câu 1: Trình bày và phân tích các tính chất cơ bản của hoạt động quản lý.

Trong hoạt động quản lý có 6 tính chất cơ bản sau:

#Hoạt động quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật, là một nghề trongxã hội

-Trớc hết trong hoạt động quản lý là khoa học, bởi vì hoạt động này vừaphảI nhận thức và vận dụng đúng quy luật nắm vững đối tợng có thông tin đầy

đủ chính xác, có năng lực thì mới đảm bảo vai trò quản lý của mình nếu khôngthì sẽ quản lý vô hiệu lực, kém hiệu quả

-Hoạt động quản lý là nghệ thuật bởi vì nghệ thuật lãnh đạo là bao gồmcác kỹ năng lãnh đạo đợc xây dựng trên cơ sở tri thức và kinh nghiệm của nhàlãnh đạo Đó là nghệ thuật hoàn thành công việc thông qua con ngời, thông quatập thể Trong quá trình chỉ đạo thực hiện mục tiêu của ngời lãnh đạo phảikhéo léo vận dụng quyền lực, những ảnh hởng, kinh nghiệm để hớng dẫn cấp d-

ới tiến hành công việc, hoặc đối với những ngời bị lãnh đạo một cách có hiệuquả, điều chỉnh mối quan hệ và mâu thuẫn, sử dụng các kỹ xảo, thủ thuật và ph-

ơng pháp đặc thù để cảI tiến hoàn cảnh tình hình Đây là sự phản ánh tổng hợp

và thể hiện trong công tác về tâm lý trí tuệ, học vấn, tài năng, tố chất, tác phongcá tính, phẩm chất… kinh nghiệm của ngời lãnh đạo

#Hoạt động quản lý là nghệ thuật bởi lẽ không có cách thức và quy địnhthống nhất mà nó lại có tính tuỳ cơ linh hoạt, nó không phảI vận dụng khoa học

và phơng pháp lãnh đạo một cách máy móc, giản đơn mà cần phảI dựa vào sựthay đổi của tình hình để vận dụng linh hoạt các phơng pháp lãnh đạo để giảIquyết đúng và hiệu quả vấn đề

-Trong hoạt động quản lý nó đợc coi là một nghệ thuật bởi lẽ nó có tính

đặc thù và tính ngẫu nhiên, thông thờng là phơng pháp và thủ thuật đặc thù đểgiảI quyết vấn đề trong điều kiện đặc thù của ngời lãnh đạo là đa ra quyết liệt

đối với vấn đề gặp phảI trong một tình huống đặc biệt ngẫu nhiên nào đó có

tính chất không thể mô phỏng đợc Hơn nữa nó là nghệ thuật bởi quản lý và ứng

xử theo tình huống, linh hoạt biết dùng ngời đúng vị trí phù hợp khả năng

#Hoạt động quản lý là một nghề trong xã hội bởi lẽ trong quản lý nó có

đối tợng quản lý cụ thể, nó đòi hỏi có năng khiếu lãnh đạo, lòng say mê nghềnghiệp, đặc biệt là phảI đợc đào tạo có trình độ cao và phảI qua quá trình tíchluỹ kinh nghiệm

Trong khi đó sản phẩm của quản lý là các quyết định mà nó ảnh hởng vàtác động tích cực nếu là quyết định đúng đắn, hay tiêu cực nếu là quyết định sailầm tới sự phát triển của xã hội

#Hoạt động quản lý là hoạt động phức tạp có tính chuyên biệt Tính phứctạp của hoạt động quản lý đợc quy định bởi đặc điểm của đối tợng quản lý củacác mối quan hệ xã hội mà nó tác động tới hơn nữa đối tợng quản lý là con ngời

và tổ chức với những đặc điểm và trạng tháI tâm lý khác nhau vì vậy hoạt độngquản lý hết sức phức tạp

Còn tính chuyên biệt của hoạt động quản lý thể hiện trong yêu cầu về đàotạo ngời quản lý, lãnh đạo với yêu cầu cao về phẩm chất kiến thức kỹ năng…với kiến thức sâu rộng đặc biệt quá trình tự đào tạo của mỗi nhà quản lý đóngvai trò rất quan trọng để phát triển Hơn nữa tính chuyên biệt còn thể hiện ởviệc nhà quản lý đào tạo đội ngũ kế cận nh thế nào để phát huy năng lực của

đội ngũ sau này

#Hoạt động quản lý là hoạt động gián tiếp vì nó không trực tiếp tạo ra củacảI vật chất mà sản phẩm của hoạt động quản lý đợc đánh giá qua sự phát triểncủa từng cá nhân, tập thể, qua kết quả hiệu quả công việc Hoạt động quản lýcòn là hoạt động gián tiếp bởi lẽ phơng thức quản lý cũng là gián tiếp thông quaviệc điều khiển, và tác động tới con ngời và tổ chức

#Hoạt động quản lý đợc điều hành thông qua hoạt động gián tiếp kể cảgiao tiếp kể cả giao tiếp trực tiếp va` gián tiếp trực tiếp , nó có mặt ở tất cả cáckhâu của hoạt động quản lý thông qua lời nói hay không lời nói bằng văn bảnhay qua ngời thừa lệnh

#Hoạt động quản lý là 1 loại hoạt động có tính sáng tạo cao bởi lẽ trongkhi quản lý đều đòi hỏi chủ thể quản lý phảI có năng lực sáng tạo, linh hoạt

Đây là điều chủ yếu quyết định đơn phơng hớng tổ chức lao động và ra quyết

định của ngời lãnh đạo

#Hoạt động quản lý là hoạt động căng thẳng hay thay đổi, tiêu phí nhiềunăng lợng thần kinh và sức lực Hoạt động quản lý đòi hỏi phải thờng xuyênnắm bắt theo dõi công việc, giảI quyết nhiều vấn đề trong những điều kiện về

thời gian và không gian, hơn nữa thông tin sự eo hẹp, có nhiều vấn đề giảiquyết trong cùng một thời gian nên đòi hỏi luôn phải thay đổi tâm thế và t duy,còn có những công việc suy tính trong nhiều giờ nhiều ngày, tháng.

Câu 2 Phân tích các đặc điểm trong hoạt động của ngời lãnh đạo Trong

hoạt động của ngời lãnh đạo có rất nhiều đặc điểm khác nhau nhng nhìn chung

nó vẫn có một vài các đặc điểm chung nh sau:

-Trớc hết đó là đặc điểm của hoạt động nhận thức của ngời lãnh đạo Cónghĩa là trớc khi lựa chọn hay quyết định làm một công việc gì thì ngời lãnh

đạo phải nghiên cứu sâu sắc về toàn bộ các thông tin về vấn đề định giảI quyết

và đa ra dự đoán về diễn biến của chu trình quản lý Hơn nữa hiệu quả quản lýcũng phần nào phụ thuộc vào khả năng nhận thức của ngời lãnh đạo, để đa ramột quyết định mang tính khoa học và hợp lý

-Hoạt động nhận thức là một trong những hoạt động quan trọng để con

ng-ời giao tiếp với thế giới xung quanh và nhận biết các thông tin về thế giới này

Và trong quá trình nhận thức của ngời lãnh đạo phảI đợc chú ý các đặc điểmsau đây:

-Phải trung thành với sự thật là sự thật có đi ngợc lại với mong muốn lạiphảI có một sự dũng cảm nhất định để nhìn thẳng vào sự thật và thừa nhận nó.Chứ không thể áp đặt trật tự nhận thức khác cho thực tế đợc Nếu không sẽ làmcho hiệu quả quản lý thấp và tổn hại tới uy tín của ngời lãnh đạo

-Trong khi nhận thức cần phải thừa nhận việc sử dụng các phơng phápanket, phỏng vấn, nghiên cứu tài liệu quan sát… bằng các phơng pháp nói trên

để ngời lãnh đạo sẽ có cáI nhìn toàn diện đầy đủ về các sự vật hiện tợng

-Đặc điểm tâm lý của việc ra quyết định : ra quyết định là một biến dạngcủa hoạt động nhận thức Của ngời lãnh đạo và về bản chất tâm lý của họ đó làqúa trình t duy Ra quyết định quản lý là nhằm đa đối tợng quản lý từ trạng tháInày sang trạng tháI khác phù hợp với nhiệm vụ quản lý Việc ra quyết định cóhiệu quả không thì nhận thức đóng vai trò quan trọng Và trong các quyết địnhquản lý thờng có những khía cạnh tâm lý sau đây:

-Quyết định với tính cách là một quá trình đó là sự vận động từ chỗ khônghiểu đến chỗ hiểu biết

-Phần lớn các quyết định mang tính cá nhân, còn một số các quyết địnhmang tính tập thể thể hiện ý chí trí tuệ chung của một nhóm, tập thể ngời

-Khi ra quyết định ngời lãnh đạo đã nhìn thấy đợc cả quá trình vận độngtiếp theo, do vậy cần đánh giá đúng hành động của mình để bố trí nhân lực và

vật lực một cách hợp lý, hớng cho cấp dới thực hiện tốt các quyết định củamình Hơn nữa trong quá trình ra quyết định cũng phảI xây dựng xem xét cácmối quan hệ của nội bộ tập thể khi ra quyết định để đảm bảo đợc sự thống nhấttrong t tởng và hành động, nhằm khuyến khích và phát huy sự đóng góp củatừng ngời trong việc ra quyết định Ngoài ra khi ra quyết định cũng phảI chú ý

đến tình cảm tháI độ của ngời thừa hành quyết định để thấy đợc tác động củaquyết định này

#Đặc điểm hoạt động tổ chức thực hiện quyết định của ngời lãnh đạo Saukhi quyết định đợc thông qua ngời lãnh đạo sẽ phân chia chơng trình nội dunghành động chung ra thành những nhiệm vụ cá nhân và những nhiệm vụ theonhóm giữa ngời dới quyền Nhiệm vụ này không phảI dễ dàng nên nó đòi hỏiphảI hiểu biết sâu sắc về con ngời về khả năng của họ về nguồn lực và phơngpháp để thực hiện chúng

-Khi thực hiện quyết định phải quan tâm tới một số nội dung tâm lý nhtrình bày quyết định dới hình thức quan niệm và hiểu biết của ngời khác làm rõnhiệm vụ cho cấp dới và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chặt chẽ, cần truyền đạt cómục đích cho nhiều ngời khác biết thông tin quản lý đồng thời xác định nhữngnhiệm vụ mà họ tham gia vào trong hoạt động Có sự tơng xứng giữa khả năngcủa ngời thừa hành với nhiệm vụ đợc giao trong quá trình phân công nhiệm vụcần phảI kích thích đợc những tình cảm tập thể tạo nên sự công bằng giữa cáccá nhân trong tập thể qua đó họ có đợc sự tin cậy lẫn nhau, giúp đỡ nhau cùnghoàn thành nhiệm vụ nhg để họ thực hiện tốt nhiệm vụ cần cung cấp cho họ ph-

ơng tiện cần thiết và tạo điều kiện để giúp họ luôn hoàn thành nhiệm vụ, đạt kếtquả cao

-Nh vậy có thể thấy đặc điểm công tác tổ chức thực hiện quyết định đợcbiểu hiện ở chỗ công tác tổ chức của ngời lãnh đạo ở đây không chỉ đụng đếnhoạt động của bản thân mà còn tác động đến hoạt động của nhiều ngời khác-Kiểm tra và đánh giá công việc thực hiện là một khâu quan trọng và có vịtrí đặc biệt để đảm bảo việc thực hiện quyết định và yêu cầu của việc kiểm tra

là phải kháI quát đợc tình hình thực sự của công việc Vì thế cơ sở của sự kiểmtra bao giờ cũng là hoạt động nhận thức của những ngời tiến hành kiểm tra.Hoạt động kiểm tra của ngời lãnh đạo phảI đợc xây dựng một cách có hệ thống

có suy nghĩ kỹ và mỗi lần lại cần kiểm tra các nhân tố quan trọng nhất, nếu nókhông đợc xây dựng trên cơ sở những điều kiện hiệu quả của tâm lý thì nó sẽlàm cho những ngời thực thi không tận tâm với công việc Hơn nữa kiểm tra tìm

ra các điểm thiếu sót còn điều chỉnh Ngoài ra điều quan trọng của kiểm tra là

không chỉ hớng vào những thiếu sót mà chính là nhằm phát hiện ra nhữngnguồn lực còn cha khai thác hết để thuyết phục động viên t tởng tình cảm củangời thừa hành

Chơng III

Câu 3 Những đặc điểm tâm lý cơ bản của đối tợng quản lý Phân tích các

yếu tố ảnh hởng đến tâm lý cán bộ công chức

#Tâm lý của con ngời nói chung và của cán bộ công chức nói riêng thì rất

dễ bị tác động bởi các yếu tố khác nhau, trong những môI trờng khác nhau, dovậy chúng ta cần phảI nắm đợc các yếu tố ảnh hởng này để không làm tác độngxấu tới tâm lý của cán bộ công chức trong quá trình thực thi công vụ

-vị trí của công chức trong xã hội,vị thế của công chức ở đây đợc quyết

định bởi vị trí và vài trò của nhà nớc trong hệ thống chính trị, cho dù là thế nào

đI nữa thì công chức cũng có 1 vị thế nhất định trong xã hội, đợc thừa nhận vàkính trọng vị thế này sẽ nói lên mối tơng quan địa vị xã hội của ngời công chức

so với các nghề nghiệp khác nhau trong các mối quan hệ xã hội vị thế của côngchức đợc quy định cụ thể bởi pháp luật nên nó đã tạo ra cho họ một uy tín xãhội rõ rệt, điều này có ảnh hởng rất lớn tới tâm lý của cán bộ công chức Hơnthế nữa vị thế của công chức cũng đợc xác lập rất rõ nét trong các mối quan hệxã hội, do vậy công chức nào cũng có xu hớng rèn luyện phấn đấu để củng cố

và phát huy vị trí của mình

-Giá trị của tổ chức cũng ảnh hởng rất lớn tới tâm lý của công chức Đó lànhững nguyên tắc và tiêu chuẩn quy định hoạt động của mỗi ngời mỗi một tổchức và cũng là khuôn khổ cho các hoạt động này Những giá trị của một tổchức thể hiện ở mục tiêu hay nhiệm vụ của tổ chức đó cụ thể ở tổ chức hànhchính nhà nớc thì mục tiêu của nó là thi hành pháp luật bảo vệ an ninh xã hội,thoả mãn nhu cầu công cộng và phát triển xã hội theo định hớng Còn nhiệm vụcủa tổ chức hành chính nhà nớc là thực thi hợp lý nguồn lực con ngời và vậtchất để đạt đợc mục tiêu đã đề ra Và để thực hiện đợc mục tiêu của tổ chứchành chính nhà nớc thì cần tiến hành theo các nguyên tắc, phơng pháp, cơ chếhoạt động đặc trng

-Tơng quan nhân sự trong tổ chức tức là mối liên hệ cơ bản và phổ biếngiữa các cán bộ công chức trong một công sở cũng có ảnh hởng đáng kể tới tâm

lý của họ Con ngời trong một tổ chức ngoài việc xem xét các góc độ giới, lứatuổi trình độ chuyên môn…cần phảI quan tâm tới góc độ tâm lý của họ nh hứngthú nguyện vọng, khí chất tính cách…

-Trong một tổ chức cần có sự chung hợp giữa con ngời và con ngời nếukhông sẽ dẫn đến xung đột cho nên để tổ chức tồn tại và phát triển thì vấn đềquan trọng về mặt tâm lý là phảI tạo ra sự dung hoà tâm lý giữa cá nhân vơí cánhân với tập thể, với công việc, với ngời lãnh đạo

-Chức vụ cuả công chức trong hệ thống công vụ mỗi ngời có một vị trí mộtchức vụ trong một thời gian thậm chí trong suốt cuộc đời công vụ chức vụ này

có liên quan mật thiết tới nhiệm vụ, quyền hạn quyền lợi của công chức cho vậy

nó có ảnh hởng rất lớn đến tâm lý của họ, chức vụ trong hệ thống công vụ đợcquy định thành hệ thống thứ bậc cao thấp khác nhau tuỳ thuộc vào năng lựcphẩm chất đạo đức, thành tính thực tế của ngời nắm giữ nó Mỗi một chức vụ đ-

ợc giao cho một cán bộ công chức cụ thể nó đòi hỏi có thể làm động lực để pháthuy u thế, tăng cờng phẩm chất tâm lý của ngời đó

Câu 4 Đặc điểm tâm lý của công chức, phân biệt với các đối tợng khác.

Công chức với t cách là một cá thể nên họ cũng có những đặc điểm tâm lýchung và những thuộc tính tâm lý điển hình của nhân cách mỗi con ngời đến có

đó là năng lực tính cách khí chất…Nhng khi nghiên cứu tâm lý công chức trongcơ quan hành chính nhà nớc, ngời ta thờng đề cập tới 3 khía cạnh tháI độ hành

vi ứng xử, tinh thần ngời công chức

-Thái độ ngời công chức đây đợc coi là thái độ trạng tháI tinh thần củacông chức trớc khi hoàn thành tháI độ trạng tháI tinh thần của công chức trớckhi hoàn thành một hành vi đối với một sự kiện nào đó của ngời công chức lại

đợc xem xét ở hai vấn đề đó là tinh thần công sở với những tình cảm, tinh thầngắn bó của ngời công chức đối với công sở mà họ đang công tác từ đó có thểtạo ra nhóm riêng biệt có tính đặc thù và có mục tiêu riêng có tính đặc thù và cómục tiêu riêng nó thể hiện sự gắn bó với truyền thống với con ngời của tổ chức,bên cạnh đó nó còn thể hiện ở chỗ tinh thần này phảI hài lòng với tổ chức khácchứ không thể vì tính chất mà ảnh hởng hay phơng hại tới tổ chức khác

-Và khía cạnh thứ hai là tinh thần tập thể tập thể ở đây đợc hiểu là baogồm toàn bộ những công chức đợc tuyển dụng theo cùng một phơng thức , đợc

điều chỉnh bởi cùng một quy chế có cùng một triển vọng nghề nghiệp và cùngthực hiện những công việc tơng tự Những công chức này tạo nên một đội ngũ

và có tình cảm, trách nhiệm trong công việc và có lợi ích nh nhau, những yếu tốnày đều có tác động tới tâm lý của ngời công chức

Nhng không chỉ có tháI độ của ngời công chức tác động tới mục tiêu của

tổ chức, mà ngợc lại mục tiêu của tổ chức sẽ đợc cả hai coi đó là mục tiêu tựthân của mình

-Hành vi ứng xử cuả ngời công chức là hành động cuả công chức đợc thểhiện trong một tình huống cụ thể, hành vi ứng xử cuả ngời công chức đợc thểhiện trong một tình huống rất nhiều qua giao tiếp và với nhiều hình thức nh lớinói, văn bản…

-Để giao tiếp tốt còn phụ thuộc vào ngôn từ , những lời nói mà ngời tachọn lọc để biểu lộ rõ ý để giao tiếp Nếu ngợc lại để diễn đạt không tốt khiếnngời nghe khó hiểu thậm chí hiểu sai ý định của mình, ngôn từ giao tiếp hayhành vi ứng xử đẹp có thể làm cho ngời ta kiêu hãnh trong công việc

Song song với việc giao tiếp bằng lời nói thì con ngời giao tiếp bằng hành

vi không lời hay còn gọi là ngôn ngữ có thể nh ánh mắt, nụ cời, tay cử chỉ, nétmặt…những điều này sẽ tạo nên hiệu quả của hành vi giao tiếp

-Trong công việc hàng ngày một ngời công chức sẽ phảI tiếp xúc với nhiềungời vì vậy họ tạo cho mình một hành vi ứng xử mà phảI làm cho ngời nghecảm thấy thoảI máI và có sự tín nhiệm tin cậy Tổ chức quan hệ bằng cách phản

ánh những gì mà ngời khác làm biết , hoặc giả bộ nh thật để hoà nhập với kinhnghiệm của họ

-Trong thực tế thì có 2 loại mục tiêu tạo nên động cơ thúc đẩy công chứcgiao tiếp và làm việc đó là các mục tiêu cá nhân nh thu nhập, an toàn, quyềnlực, uy tín danh vọng…và mục tiêu của tổ chức nh xây dựng nền hành chínhdân chủ, trong sạch vững mạnh chuyên nghiệp, hiện đại hoá, thực hiện tốtnhiệm vụ đợc giao, cung cấp đầy đủ các dịch vụ cho ngời dân đảm bảo chất l-ợng và phảI chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho ngời dân

Tinh thần ngời công chức : đây là một kháI niệm tổng hợp, tinh thần đợcthể hiện bằng sự thoả mãn hay bất mãn mà một công chức cảm thấy đối vớihoàn cảnh và điều kiện mình đang sống và đang làm việc Nếu các điều kiện đ-

ợc thoả mãn thì ngời công chức sẽ làm việc hăng say, nhiệt tình còn ngợc lại họ

sẽ thụ động tiêu cực trong công tác

Có rất nhiều yếu tố ảnh hởng đến tinh thần làm việc của ngời công chứcnh: tính chất công chức, tiền lơng, tiền lơng…tháI độ của đồng nghiệp , cấptrên, tác động của công việc Trong thực tế thì sự ổn định của công việc, tiền l-

ơng và chế độ hu bổng của chế độ công vụ chức nghiệp của nền hành chính nhànớc luôn ảnh hởng tích cực tới tinh thần công chức

Những đặc điểm của cán bộ công chức đã tạo nên cho họ những sự khácbiệt với tâm lý ngời bình thờng đó là các đặc điểm:

-Tính chính trị t tởng của ngời công chức thể hiện khuynh hớng hoạt động

độc lập, lập trờng chính trị của ngời công chức và lý tởng cộng sản và chủ nghĩaxã hội

-CáI tâm và đạo đức công vụ nói lên ý thức và hành vi đạo đức , tính cáchcủa ngời công chức

-Mối quan hệ xã hội đặc biệt cả bên trong và bên ngoài đều tạo nên phongcách riêng, đặc điểm tâm lý riêng

-Các hành vi của công chức, phong cách làm việc cách ứng xử của ngờiquản lý cao nhất đến ngời nhân viên tạo nên cách ứng xử riêng của tổ chức-Thái độ của nhân viên đối với nhau và tháI độ của nhân viên với các sựkiện chính trị xã hội đối với từng vấn đề hành chính, có tháI độ rõ ràng tôntrọng pháp luật

-Về sự hiểu biết của ngời công chức cả về chuyên môn nghiệp vụ và cả vềkiến thức xã hội, phơng pháp làm việc tốt, năng lực công tác uy tín của côngchức

-Trách nhiệm của công chức hành chính cả về vai trò cá nhân tập thể

-Và tất cả các sự khác biệt trên đều nhằm mang lại hiệu quả công việcthúc đẩy đất nớc và xã hội phát triển

Câu 6 KháI niệm tập thể, các giai đoạn phát triển của tập thể

KháI niệm tập thể là một nhóm ngời có tổ chức phối hợp với nhau mộtcách chặt chẽ trong hoạt động vì một mục đích chung sự tồn tại và phát triểncủa tập thể dựa trên cơ sở thoả mãn và kết hợp hài hoà giữa lợi ích cá nhân vàlợi ích chung

Trong một tập thể luôn có các đặc điểm cơ bản nh sau:

-Là một nhóm ngời cùng nhau tiến hành hoạt động chung vì mục đích

động cơ chung

-Có sự tổ chức chặt chẽ có kỷ luật trách nhiệm với nhau

-Trong tập thể có thể phân chia thành 3 loại tập thể cơ sở là tập thể nhỏnhất trong đó không còn có sự phân chia chính thức nào, và mọi ngời trong đógiao tiếp với nhau trực tiếp thờng xuyên, có tình cảm rõ rệt với nhau

-Tập thể bậc hai là bộ phận cuả cơ quan xí nghiệp tổ chức hành chính nhànớc

-Tập thể chính thức là một phạm trù rộng lớn, trong tập thể này các mục

đích và các quan hệ dựa trên ý nghĩa xã hội sâu xa hơn và xuất phát từ nhiệm

vụ của xã hội

-Tập thể luôn có hai loại cấu trúc chính thức và không chính thức Cấutrúc chính thức của tập thể là hệ thống tổ chức của bộ máy, cơ quan đơn vị đợcthành lập do pháp luật quy định Còn cấu trúc không chính thức cuả tổ chức làcác tổ chức tồn tại không bằng con đờng chính thức

#Các giai đoạn phát triển : các tổ chức hay các cơ quan nào của nhà nớchay không của nhà nớc cũng đều đợc hình thành theo một quy luật nhất định vàphảI trảI qua các giai đoạn sau đây:

-Giai đoạn thứ nhất: tập thể mới đợc hình thành, mọi ngời vừa mới tậptrung lại, không ai biết ai, giữa các thành viên cha có mối quan hệ qua lại Khivào tập thể các mối quan hệ đã bắt đầu nảy sinh trên cơ sở công việc, mọi ngời

đều cố gắng khẳng định mình và kỷ luật tập thể bắt đầu đợc thiết lập để hạn chếcác xung đột trong tập thể bắt đầu đợc thiết lập để hạn chế các xung đột trongtập thể, kiểm soát các phần tử tiêu cực để không cho họ manh những thói h tậtxấu vô ý thức vào tổ chức Trong thời kỳ này nhiệm vụ của ngời lãnh đạo, quản

lý là ổn định tổ chức, đề cao kỷ luật lao động, phong cách quản lý thích hợp ởthời kỳ này là phong cách lãnh đạo chuyên chế, sử dụng mệnh lệnh để điềuhành công việc của tổ chức

-Giai đoạn thứ hai: Mối liên hệ giữa cá nhân các thành viên đã trở nên chặtchẽ hơn, kỷ luật lao động đợc củng cố vững chắc và đã bớc đầu hình thành cáchạt nhân tích cực và trở thành chỗ dựa cho ngời quản lý, vai trò của ngời lãnh

đạo lúc này là biết phát huy chức năng, vai trò của các nhân tố, tích cực nàytrong tổ chức

ở giai đoạn này ngời lãnh đạo cần phảI biết kết hợp đợc 2 phong cách lãnh

đạo, chuyên chế và dân chủ

-Giai đoạn thức 3: Thời kỳ này tổ chức và cơ quan đã đạt đợc trình độ pháttriển cao, ý thức trách nhiệm của từng thành viên trong tổ chức đợc nâng cao,mỗi một thành viên đều nhận thức rõ về nhiệm vụ chung của tổ chức, kỷ luậttập thể ngày càng đợc củng cố, mối quan hệ giữa các thành viên ngày càng đợccủng cố và bền vững Trong giai đoạn này nhà lãnh đạo phảI chuyển hẳn sangphong cách lãnh đạo dânchủ

Nh vậy khi nghiên cứu các giai đoạn phát triển của tổ chức cho thấy toàn

bộ sự phát triển cuả tổ chức trớc hết là sự hoàn thiện liên tục những mối quan

hệ xã hội của nó Quản lý lãnh đạo có hiệu quả đòi hỏi nhà quản lý phảI nắm

đ-ợc quy luật hình thành và phát triển của tập thể

Câu 7: Các hiện tợng tâm lý xã hội trong các tổ chức, cơ quan nhà nớc

phân tích các hiện tợng đó(lây truyền tâm lý, D luận tập thể, bầu không khí tâm

t-Và nó bao gồm các hiện tợng sau:

#Sự lây truyền tâm lý trong tổ chức , đây là hiện tợng phổ biến nhất vàcũng đợc thể hiện rõ nét hơn cả trong số các hiện tợng tâm lý xã hội, thờng xảy

ra trong một tập thể các tổ chức cơ quan, biểu hiện của nó rất đa dạng và phongphú

-Cơ chế lây truyền là từ ngời này sang ngời khác qua tác động của tiếp xúctrực tiếp, hay đó là cơ chế tác động qua lại giữa các cá nhân trong tập thể Kếtquả của nó là tạo ra một trạng tháI xúc cảm chung của một nhóm một tập thểlao động, cơ chế này còn gọi là cơ chế bắt chớc

-ảnh hởng của lan truyền tâm lý có thể là tích cực hay cả tiêu cực, tuỳthuộc vào nguyên nhân của hiện tợng lan truyền này

-Nguyên nhân gây ra sự lan truyền tâm lý rất khác nhau và đa dạng, tất cảnhững tác nhân kích thích tới giác quan của con ngời gây ra những ảnh hởngxấu tới cá nhân và hoạt động chung cuả tập thể, cùng với tự kỷ ám thị, bắt chớc,lây truyền tâm lý trong một số trờng hợp có thể gây nên sự hoảng loạn trong tậpthể Vì vậy ngời lãnh đạo quản lý cần quan tâm tới hiện tợng lây truyền tâm lý

để kịp thời ngăn chặn hạn chế những lây truyền tâm lý tiêu cực, cũng nh tạo

điều kiện cho những nhân tố tích cực có thể lan truyền nhanh trong tổ chức

#D luận tập thể: đây là một hiện tợng tâm lý xã hội khá phổ biến trong tậpthể, là sản phẩm tất yếu của sự tác động qua lại giữa mọi ngời trong tập thể, đó

là hình thức thể hiện tâm trạng xã hội trớc những sự kiện, hiện tợng hành vi xảy

ra trong tập thể, biểu thị tâm t nguyện vọng cuả họ

-D luận tập thể tổ chức cơ quan có sức mạnh to lớn tác động tới mọi cánhân, nhân cách của mỗi ngời trong tập thể và cả tập thể Nó điều chỉnh hành vicủa cá nhân và hành vi chung cuả tập thể D luận đợc coi nh là một công cụ

kiểm tra một cách chính xác nhanh nhạy và tuyệt đối ở mọi lúc, mọi nơI hành

vi của con ngời

-D luận trong cơ quan tổ chức có thể phân chia thành d luận chính thức vàkhông chính thức D luận chính thức là d luận đợc mọi ngời lãnh đạo ủng hộ,còn d luận không chính thức là d luận không đợc lãnh đạo ủng hộ

-D luận có thể là do thông tin chính xác nó sẽ có tác động tích cực tới sựphát triển của tập thể Ngợc lại d luận có thể là sai ảnh hởng xấu tới tâm lý củacả tập thể Do vậy ngời lãnh đạo phảI quan tâm tới d luận trong tập thể và sửdụng nó nh một phơng tiện quản lý giáo dục cá nhân và tập thể, kịp thời nắmbắt d luận trong tập thể để điều chỉnh cho phù hợp

#Bầu không khí tâm lý trong tổ chức là trạng tháI tâm lý trong tập thể lànét đặc trng phản ánh thực trạng các mối quan hệ nảy sinh trong hoạt động củatập thể, bao gồm mối quan hệ về tình cảm giữa các cá nhân, các bộ phận củatập thể trên cơ sở các mối quan hệ chính thức cũng nh không chính thức trong

tổ chức, cơ quan đó

-Bầu không khí này nó còn biểu hiện mức độ hòa hợp giữa các đặc điểmtâm lý trong quan hệ trên nhân cách của họ và đợc hình thành từ tháI độ củamọi ngời trong tổ chức, cơ quan đối với công việc, bạn bè đồng nghiệp và ngờilãnh đạo của họ

-Bầu không khí trong tập thể tổ chức đóng vai trò to lớn đối với mỗi cánhân và cả hoạt động chung của tập thể Nó thẩm thấu vào ý thức của mỗi cánhân riêng lẻ và tạo ra một ảnh hởng rõ rệt đối với họ Bầu không khí lànhmạnh thân áI sẽ tạo nên tâm trạng vui vẻ, tinh thần phấn khởi cho mỗi cá nhân

và điều này sẽ làm tăng năng suất lao động, nêu cao tinh thần làm việc điều nàychỉ có thể có lợi cho tổ chức , ngợc lại bầu không khí ngột ngạt căng thẳng sẽgây ra các xúc cảm tiêu cực cho các thành viên ở những tổ chức cơ quan nh vậythờng xuất hiện những xung đột mâu thuẫn trở ngại cho hoạt động của tổ chức.-Bầu không khí tâm lý trong tập thể các tổ chức cơ quan chịu ảnh hởngcủa nhiều yếu tố khác nhau, nghiên cứu những yếu tố cấu thành bầu không khítâm lý trong các cơ quan tổ chức có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong hoạt độnglãnh đạo và quản lý Hiện nay ngời ta thờng xét tới một số khía cạnh sau:

-Phong cách làm việc của ngời lãnh đạo

-Sự tơng hợp về mặt tâm lý giữa các thành viên

-Điều kiện vật chất, làm việc

-Chế độ đãI ngộ, các chính sách, bản thân công việc…

-Việc xây dựng bầu không khí lành mạnh trong tập thể là một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng của ngời lãnh đạo, quản lý, để làm đợc điều này cần phảIcho mỗi cá nhân cảm thấy đợc thoả mãn trong cuộc sống tại tổ chức mình

-Để cảI thiện đợc bầu không khí trong tổ chức thì các nhà quản lý phảIchăm lo đến cả đời sống tinh thần, lợi ích vật chất của các thành viên trong tổchức

#Truyền thống tập thể cũng là một hiện tợng tâm lý quan trọng trong cáccơ quan tổ chức, truyền thống là kết quả của quá trình hoạt động của tập thể đ-

ợc ghi lại dới những hình thức những kháI niệm và quy tắc điều chỉnh hành vi,cách ứng xử cuả các cá nhân trong tập thể Trong tập thể các cá nhân phảI bảo

vệ và xây dựng vững chắc truyền thống tốt đẹp cuả tập thể mình

Truyền thống cũng đợc coi là nhân tố rất vững chắc là chất xúc tác hoàhợp cá nhân với tập thể thành một thể thống nhất tạo nên nét đặc trng của tậpthể đó

#Xung đột tâm lý trong tổ chức:

Xung đột tập thể là những mâu thuẫn mang tính chất đối kháng nảy sinhgiữa con ngời với con ngời trong quá trình hoạt động cùng nhau trong tập thể

Đây là một vấn đề tâm lý xã hội phức tạp trong hoạt động của tập thể tổ chức,

đó là hiện tợng tâm lý vốn có của con ngời

Xung đột thờng có hai loại :

-Cá nhân với cá nhân: loại xung đột này xuất hiện do hàng loạt các nguyênnhân khác nhau nh không tơng hợp về mặt tâm lý, hiểu nhầm, bất đồng quan

điểm, suy nghĩ, tình cảm… Xung đột cá nhân có thể xảy ra theo các hình thức

nh xung đột giả trong xung đột này chỉ có một ngời chống đối lại một ngờikhác công khai hoặc không công khai

Xung đột tơng đồng là cả hai bên đều tích cực tham gia, loại xung đột nàyrất phức tạp

Xung đột có thể diễn biến thông thờng ngày một tiến triển, hay xung độtnày mang tính quyết liệt dữ dội, ngay từ đầu và tiến tới bùng nổ khi đã có xung

đột ngấm ngầm từ lâu

Các cuộc xung đột có thể kết thúc khác nhau, kết thúc giả tạo khi ngờixung đột tởng mâu thuẫn đó đã đợc giảI quyết nhng thực chất là không, thoáItrào là xung đột chuyển trạng tháI âm, giải quyết , dập tắt xung đột

-Cá nhân với tập thể: đây là xung đột cá đặc biệt, nguyên nhân có thể xuấtphát từ phía cá nhân hay tổ chức Đối với loại xung đột này khi giảI quyết cần

đảm bảo các nguyên tắc sau: tính khách quan và sự nhợng bộ cần thiết, nguyêntắc này đòi hỏi cả hai bên phảI thiện chí và bình tĩnh để giảI quyết xung đột.Tính phân minh là việc tham gia giảI quyết xung đột công bằng, sáng suốtGiữ khoảng cách và tháI độ tự chủ để giảm căng thẳng giữa hai bên xung

đột

Bảo đảm tính linh hoạt mềm dẻo

Xuất phát từ các nguyên tắc trên để giảI quyết xung đột cần phảI sử dụngcác biện pháp sau đây:

-Thuyết phục là dùng ngời trung gian hoà giảI khi mâu thuẫn đã trở nênphức tạp, ngời trung gian hoà giảI khi mâu thuẫn đã trở nên phức tạp, ngờitrung gian phảI là ngời có uy tín và công minh

-Biện pháp hành chính chỉ áp dụng khi biện pháp thuyết phục không cóhiệu quả đó là các biện pháp, chia tách những xung đột không để họ cùngnhóm hay tập thể

Trên mọi biện pháp để chặn đứng cuộc xung đột nh mệnh lệnh của cấptrên, áp lực quần chúng

Câu 8 Một số khía cạnh trong công tác tổ chức đánh giá và sử dụng cán

bộ công chức;

#Những khía cạnh tâm lý trong công tác đánh giá cán bộ Việc đánh giácán bộ thờng thờng đợc tập trung vào các nội dung nh sau:

Tiểu sử và những cứ liệu bên ngoài của cán bộ Trong đó tiểu sử là những

cứ liệu mô tả chung về con ngời, là những thông tin rất quan trọng tuy vậy đâycũng cha thể là thông tin hoàn hảo mà ngời ta còn căn cứ vào các cứ liệu kháchquan khác nh tuổi tác, dáng vẻ hình ảnh… Trong thực tiễn có rất nhiều nhà lãnh

đạo đáng giá quan nhân tớng học các cán bộ công chức của mình, nhng đây làmột đáng giá cha đầy đủ căn cứ khoa học, có thể dẫn đến sai lầm và tâm lý họchiện đại chỉ ra rằng có thể quan sát hoạt động cử chỉ ánh mắt dáng vẻ nụ cời để

đánh giá

Đánh giá về mặt lập trơng t tởng chính trị đây là nội dung tâm lý cơ bảnnhất, khi đánh giá về cán bộ công chức nó không những thể hiện xu hớng vềthế giới quan nhân sinh quan, sự trung thành với mục tiêu, lợi ích của giai cấpdân tộc mà còn là biểu hiện về hành vi của con ngời

Việc đánh giá này có thể nhìn nhận qua các yếu tố nh tháI độ nhận thức,quan điểm sống và làm việc, định hớng giá trị, khả năng nhận thức, bảo vệ vàvận dụng chủ nghĩa Mác Lênin và t tởng Hồ Chí Minh