Tác động của việc ứng dụng nông nghiệp công nghệ mới đến thu nhập của nông dân trồng lúa tại thành phố long xuyên tỉnh an giang luận văn thạc sĩ 2015

... c ng d ng nông nghi p công ngh m i đ i v i nông dân tr ng lúa t i thành ph Long Xuyên, t nh An Giang ng th i, phân tích nhân t tác đ ng đ n thu nh p c a nông dân tr ng lúa Trên c s đ khuy n ngh... hình kinh t , xã h i thành ph Long Xuyên Hình 2.1: B năđ hành thành ph Long Xuyên 17 Thành ph Long Xuyên thành ph trung tâm c a t nh An Giang, đô th lo i tr c thu c t nh đ c thành l p n m 1999,... h nông dân đ a bàn thành ph Long Xuyên 3.2 Ph ngăphápănghiênăc u tài nghiên c u Tác đ ng c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i đ n thu nh p c a h nông dân t i thành ph Long Xuyên, t nh An

B ăGIÁOăD CăVĨă ĨOăT O

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP.ăH ăChíăMinhă- N m 2015 TP.ăH ăChíăMinhă N mă2015

B ăGIÁOăD CăVĨ ĨOăT O

Chuyên ngành: Chính sách công Mưăs : 60340402

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

PGS.ăTS.ă INHăPHIăH

TP.ăH ăChíăMinhă- N mă2015

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi và hoàn toàn do

tôi hoàn thành Các s li u nghiên c u và k t qu th c nghi m nêu trong lu n v n là

trung th c, có ngu n g c rõ ràng và ch a t ng đ c ai công b trong b t k công

trình nghiên c u nào khác

TịMăT T

Lu n v n “Tácăđ ngăc aăvi că ngăd ngănôngănghi păcôngăngh ăm iăđ nă

thuă nh pă c aă h ă nôngă dơnă tr ngă lúaă t iă thƠnhă ph ă Longă Xuyên,ă t nhă Ană Giang”ăđ c th c hi n t tháng 11/2014 đ n tháng 5/2015, v i m c tiêu phân tích

hi u qu c a vi c ng d ng ch ng trình khuy n nông chuy n giao ti n b k thu t, công ngh “M t ph i n m gi m” (g i t t là ng d ng nông nghi p công ngh m i,

vi t t t là UDNNCNM) c a h nông dân tr ng lúa, đ ng th i phân tích các nhân t tác đ ng đ n thu nh p c a h nông dân t i thành ph Long Xuyên, t nh An Giang Nghiên c u th c hi n b ng ph ng pháp đ nh l ng: ti n hành th ng kê mô t

đ phân tích đ c đi m m u nghiên c u; s d ng các ki m đ nh đ ki m đ nh m i quan h gi a nông dân có ng d ng nông nghi p công ngh m i và nông dân không

ng d ng nông nghi p công ngh m i v hi u qu k thu t và hi u qu kinh t ; th c

hi n phân tích h i quy tuy n tính đa bi n đ đánh giá các nhân t tác đ ng đ n thu

nh p c a h nông dân S li u nghiên c u đ c thu th p thông qua ph ng v n tr c

ti p các h gia đình trên đ a bàn nghiên c u v i m u h p l là 150 m u

K t qu nghiên c u cho th y, ch ng trình khuy n nông chuy n giao ti n b

k thu t, công ngh “M t ph i n m gi m” đ t hi u qu v k thu t nh s d ng

gi ng xác nh n nhi u h n, gi m đ c l ng gi ng s d ng, gi m l ng phân bón

s d ng, gi m s l n phun thu c BVTV và s l n b m n c ng th i, cho th y

đ t hi u qu v kinh t nh gi m chi phí s n xu t lúa t đó góp ph n t ng thu nh p

cho h nông dân Bên c nh đó, qua k t qu h i quy đa bi n cho th y ki n th c nông

nghi p c a h nông dân, vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i, vay v n t các

đ nh ch chính th c có tác đ ng đ n v i thu nh p c a h nông dân tr ng lúa, các

bi n có Ủ ngh a v i đ tin c y l n h n 95% Mô hình h i quy có h s xác đ nh đi u

ch nh R2 là 44,8%, đ c ki m đ nh là phù h p, không có hi n t ng đa c ng tuy n,

t t ng quan gi a các ph n d và ph ng sai thay đ i nên s d ng đ c

Qua k t qu nghiên c u, lu n v n đ a ra m t s gi i pháp nâng cao hi u qu

c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i và nâng cao thu nh p cho h nông

dân tr ng lúa thành ph Long Xuyên trong th i gian t i

M C L C

L i cam đoan i

Tóm t t ii

M c l c iii

Danh m c các ký hi u, ch vi t t t vi

Danh m c các b ng vii

L i m đ u 1

1 Lý do ch n đ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 2

3 Câu h i nghiên c u: 2

4 i t ng và ph m vi nghiên c u 3

4.1 i t ng nghiên c u 3

4.2 Không gian nghiên c u 3

4.3 Th i gian nghiên c u 3

5 Ph ng pháp nghiên c u 3

6 ụ ngh a th c ti n c a đ tài 4

7 B c c c a lu n v n 4

Ch ng I C s lý thuy t 6

1.1 C s lý thuy t v k thu t, công ngh m i trong nông nghi p 6

1.1.1 L c kh o lý thuy t 6

1.1.2 Các nghiên c u th c nghi m 8

1.2 C s lý thuy t v thu nh p và các nhân t nh h ng đ n thu nh p 9

1.2.1 L c kh o lý thuy t 9

1.2.2 Kh o l c các nghiên c u th c nghi m: 9

1.2.3 Các nhân t tác đ ng đ n thu nh p c a h gia đình 10

1.3 Kinh nghi m th c ti n nâng cao thu nh p h gia đình nông thôn 13

1.3.1 Kinh nghi m ngoài n c 13

1.3.2 Kinh nghi m trong n c 14

Ch ng II T ng quan v tình hình kinh t xã h i c a TP Long Xuyên 16

2.1 c đi m v tình hình kinh t , xã h i thành ph Long Xuyên 16

2.2 Tình hình phát tri n nông nghi p thành ph Long Xuyên 18

Ch ng III Ph ng pháp lu n và mô hình nghiên c u 22

3.1 Quy trình nghiên c u 22

3.2 Ph ng pháp nghiên c u 23

3.3 D li u nghiên c u 31

3.3.1 Ngu n d li u thu th p 31

3.3.2 Ph ng pháp ch n m u và xác đ nh kích th c m u 32

Ch ng IV K t qu nghiên c u và th o lu n 33

4.1 Phân tích đ c đi m m u nghiên c u 33

4.2 Phân tích hi u qu k thu t c a vi c UDNNCNM 37

4.2.1 Ki m đ nh m i liên h gi a tham gia t p hu n ch ng trình “M t ph i n m gi m” v i ng d ng nông nghi p công ngh m i 37

4.2.2 Ki m đ nh m i liên h gi a ng d ng công ngh m i v i s d ng gi ng xác nh n 38

4.2.3 Ki m đ nh m i liên h gi a ng d ng công ngh m i v i hình th c thu ho ch 40

4.2.4 Ki m đ nh m i liên h gi a ng d ng công ngh m i v i s l ng gi ng, phân bón s d ng, s l n phun thu c BVTV, s l n b m n c 41

4.3 Phân tích hi u qu kinh t c a vi c UDNNCNM 45

4.3.1 Phân tích k t qu th ng kê 45

4.3.2 Phân tích k t qu ki m đ nh T đ i v i m u đ c l p 48

4.4 K t qu h i quy tuy n tính phân tích các y u t nh h ng đ n thu nh p c a h nông dân 53

4.4.1 Phân tích h i quy 53

4.4.2 Th o lu n k t qu h i quy 56

K T LU N VÀ KI N NGH 58

1 K t lu n 58

2 Ki n ngh 59

3 H n ch và đ ngh h ng nghiên c u ti p theo 62

Tài li u tham kh o 6

Ph l c 71

Qu n lý d ch h i t ng h p (Integrated Pest Management)

Vi n nghiên c u lúa g o qu c t (International Rice Research Institute)

ng d ng nông nghi p công ngh m i

DANH M C CÁC B NG

B ng 3.1: nh ngh a các bi n và gi thuy t 28

B ng 4.1 K t qu th ng kê v gi i tính c a ch h 33

B ng 4.2: K t qu th ng kê v trình đ h c v n c a ch h 33

B ng 4.3 K t qu th ng kê đ c đi m tu i c a ch h 35

B ng 4.4 K t qu th ng kê đ c đi m kinh nghi m tr ng lúa c a ch h 35

B ng 4.5 K t qu th ng kê đ c đi m s nhân kh u c a h 36

B ng 4.6 K t qu th ng kê đ c đi m s lao đ ng chính c a h 36

B ng 4.7 K t qu th ng kê đ c đi m quy mô đ t c a h 37

B ng 4.8 K t qu th ng kê v ki n th c nông nghi p c a ch h 37

B ng 4.9 K t qu th ng kê gi a bi n UDNNCNM và TGTHUAN 37

B ng 4.10: K t qu th ng kê gi a bi n UDNNCNM và SDGXN 38

B ng 4.11: B ng c c u gi ng lúa nông dân s d ng 39

B ng 4.12: B ng ngu n g c gi ng lúa nông dân s d ng 39

B ng 4.13: K t qu th ng kê gi a bi n UDNNCNM và hình th c thu ho ch 40

B ng 4.14: K t qu th ng kê 41

B ng 4.15 K t qu th ng kê 45

B ng 4.16 K t qu h i quy c a mô hình 53

B ng 4.17: Tóm t t mô hình 54

B ng 4.18: Phân tích ph ng sai (ANOVA) 54

B ng 4.19: K t qu tóm t t mô hình h i quy ph 55

B ng 4.20: V trí quan tr ng c a các y u t 56

DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH

Hình 2.1: B n đ hành chính thành ph Long Xuyên 16

Bi u đ 2.1: Th hi n n ng su t s n xu t lúa 20

Hình 3.1: Quy trình nghiên c u 22

Hình 3.2: Khung phân tích các y u t nh h ng đ n thu nh p 23

L I M U

Nông nghi p là ngành có vai trò quan tr ng trong đ i s ng c a con ng i, cung c p l ng th c, th c ph m cho con ng i, cung c p nguyên li u cho ngành công nghi p s n xu t và hàng hoá cho xu t kh u Ngày nay v i xu th phát tri n c a

th gi i, vi c đ a ti n b khoa h c k thu t vào s n xu t, n đ nh và phát tri n s n

xu t ngành nông nghi p là v n đ đ c ng, nhà n c đ c bi t quan tâm và ng i dân đ ng tình ng h , vi c ng d ng các k thu t, công ngh m i vào nông nghi p

là m t t t y u

An Giang là t nh mà s n xu t nông nghi p là ngành kinh t m i nh n, nó gi vai trò n n t ng, t o ra ngu n v n tích l y cho quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa g n v i phát tri n kinh t tri th c c a t nh Thành ph Long Xuyên là trung tâm kinh t , chính tr , v n hóa, xã h i c a t nh, có di n tích t nhiên 11.534,9ha, trong

đó đ t nông nghi p 7.486,54 ha chi m 64,9% [3] Th i gian qua, ti m n ng v nông nghi p c a thành ph v i công ngh khai thác hi n h u đã ch m tr n t ng tr ng, cùng v i nguy c m t cân b ng sinh thái, y u t thoái hóa ch t l ng tài nguyên nông nghi p nh : đ t, n c, môi tr ng ngày càng nghiêm tr ng Do đó, đòi h i tái

c c u l i ngành nông nghi p theo chi u sâu là yêu c u b c xúc hi n nay, nh m thúc đ y ngành nông nghi p phát tri n nhanh và b n v ng

Trong s n xu t lúa, thành ph đã tri n khai m nh m các ch ng trình khuy n nông chuy n giao ng d ng k thu t, công ngh m i đ n nông dân, nh m giúp

ng i nông dân nâng cao ki n th c v nông nghi p, k thu t nông nghi p, qua đó góp ph n t ng n ng su t, ch t l ng h t g o, gi m chi phí, t ng thu nh p cho ng i

nông dân Ch ng trình “Ba gi m ba t ng” đ c thành ph Long Xuyên tri n khai

và ng d ng vào n m 2003 n n m 2009, thành ph tri n khai và ng d ng

ch ng trình “M t ph i n m gi m” ây là ch ng trình tích h p nhi u y u t k thu t và đ c k t tinh t nhi u ch ng trình nghiên c u th nghi m tr c đó nh

ch ng trình IPM (Qu n lý d ch h i t ng h p), ch ng trình “Ba gi m ba t ng”,

ch n gi ng, ti t ki m n c, gi m th t thoát sau thu ho ch… c a các nhà khoa h c nông nghi p trong và ngoài n c

V i mong mu n tìm hi u rõ h n hi u qu c a vi c ng d ng ch ng trình khuy n nông chuy n giao ng d ng k thu t, công ngh “M t ph i n m gi m” vào

nông nghi p nh t là hi u qu v kinh t nên đ tài “Tácăđ ngăc aăvi că ngăd ngă

nôngănghi păcôngăngh ăm iăđ năthuănh păc aănôngădân tr ngălúaăt iăthƠnhăph ă LongăXuyên,ăt nhăAnăGiang” đ c th c hi n nh m đánh giá hi u qu c a vi c ng

d ng nông nghi p công ngh m i và các nhân t nh h ng đ n thu nh p c a nông

dân tr ng lúa, t đó có gi i pháp t ng thu nh p cho nông dân tr ng lúa trong th i gian t i

2 M c tiêu nghiên c u

Phân tích hi u qu c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i đ i v i nông dân tr ng lúa t i thành ph Long Xuyên, t nh An Giang ng th i, phân tích các nhân t tác đ ng đ n thu nh p c a nông dân tr ng lúa Trên c s đó đ ra các khuy n ngh nâng cao hi u qu c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i và các nhân t tác đ ng đ n thu nh p nh m nâng cao đ i s ng c a h nông dân tr ng

lúa t i thành ph Long Xuyên

3.ăCơuăh iănghiênăc u:

gi i quy t m c tiêu trên đ tài h ng đ n các câu h i nghiên c u sau:

- Vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i mang l i hi u qu kinh t đ i v i thu nh p c a nông dân tr ng lúa nh th nào?

- Các nhân t v đ tu i, trình đ , … có tác đ ng đ n thu nh p c a nông dân

tr ng lúa nh th nào?

- Hàm Ủ v m t chính sách công liên quan đ n t ng c ng ng d ng nông nghi p công ngh m i?

K t qu nghiên c u s đ c đúc k t, làm c s cho nh ng g i Ủ v m t chính sách liên quan đ n vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i thành ph Long

Xuyên, t nh An Giang, đ c bi t là các gi i pháp làm t ng thu nh p cho nông dân

tr ng lúa, góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t xã h i c a thành ph

4.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

Các h nông dân có UDNNCNM và các h nông dân không UDNNCNM trên

đ a bàn thành ph Long Xuyên v i 03 ph ng, xã tiêu bi u là: M Hòa, Bình Khánh và M Khánh

4.3.ăTh iăgianănghiênăc u

Thu th p d li u th c p: Các báo cáo k t qu , s li u đánh giá th c tr ng thu

nh p c a h nông dân tr ng lúa tr c khi UDNNCNM và hi u qu c a vi c

Phòng Kinh t và các c quan c p t nh nh H i Nông dân T nh, Chi c c B o v

th c v t, S Nông nghi p và Phát tri n nông thôn

- Ph ng v n sâu m t s nông dân đã qua l p t p hu n ch ng trình khuy n nông chuy n giao ti n b k thu t, công ngh “M t ph i n m gi m” v ông Xuân

2013 ậ 2014 tìm hi u s đánh giá c a h đ i v i hi u qu c a ch ng trình

5.ăPh ngăphápănghiênăc u

th c hi n m c tiêu nghiên c u đ ra, lu n v n có hai n i dung nghiên c u chính là tác đ ng c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i đ n hi u qu s n

xu t, thu nh p c a nông dân tr ng lúa và các nhân t tác đ ng đ n thu nh p c a

nông dân tr ng lúa

Vi c nghiên c u th c hi n ch ng trình đi u tra, l y m u ng u nhiên v i t ng

s m u là 150, trong đó 80 m u là h nông dân có tham gia và 70 m u là h nông dân không tham gia các l p t p hu n ch ng trình khuy n nông “M t ph i n m

gi m” theo danh sách tham gia t p hu n do H i Nông dân ph ng xã qu n lỦ Sau

đó s phân lo i trong 150 h sau khi t p hu n ch ng trình khuy n nông “M t ph i

n m gi m” có ng d ng và không ng d ng k thu t, công ngh vào s n xu t t

đó đánh giá s khác bi t v th c hi n các bi n pháp k thu t, hi u qu kinh t gi a

h nông dân UDNNCNM và nông dân không UDNNCNM b ng ki m đ nh Trung bình m u đ c l p (Independent Sample T-test) và ki m đ nh Chi bình ph ng (Chi-

square test) ng th i, th c hi n phân tích h i quy đa bi n đ đánh giá m c đ nh

h ng c a các nhân t tác đ ng đ n thu nh p c a h nông dân tr ng lúa và th c

hi n các ki m đ nh đ ki m tra m c đ tin c y c a mô hình h i quy

D li u đ c x lỦ b ng ch ng trình SPSS 18.0

6.ăụăngh aăth c ti n c aăđ tài

ánh giá tác đ ng c a ch ng trình khuy n nông chuy n giao ti n b k thu t, công ngh “M t ph i n m gi m” v hi u qu k thu t, hi u qu kinh t đ i

v i nông dân tr ng lúa ng th i, đánh giá các y u t nh h ng đ n thu nh p c a

nông dân tr ng lúa t đó g i ý m t s gi i pháp nh m t ng thu nh p cho nông dân

tr ng lúa trong th i gian t i K t qu nghiên c u c a đ tài có th là c s cho chính

quy n đ a ph ng, các h nông dân tham kh o đ có nh ng gi i pháp c th và kh

thi nh m nâng cao hi u qu c a vi c UDNNCNM và nâng cao thu nh p c a nông

dân tr ng lúa trên đ a bàn thành ph Long Xuyên

K t c u c a lu n v n đ c trình bày nh sau:

Ph n m đ u: Gi i thi u t ng quan v đ tài nghiên c u: lý do nghiên c u;

m c tiêu nghiên c u; câu h i nghiên c u; đ i t ng, ph m vi nghiên c u; ph ng

pháp nghiên c u và Ủ ngh a th c ti n c a đ tài nghiên c u

Ch ng 1: Trình bày t ng quan lý thuy t v ch ng trình “M t ph i n m

gi m”; nh ng c s lý thuy t liên quan đ n thu nh p và các nhân t nh h ng đ n

thu nh p c a nông dân tr ng lúa Ghi nh n các nghiên c u tr c đó trong và ngoài n c v thu nh p

Ch ng 2: Trình bày t ng quan v đ c đi m t nhiên, kinh t , xã h i và tình

hình phát tri n nông nghi p thành ph Long Xuyên

Ch ng 3: Trình bày ph ng pháp nghiên c u, mô hình nghiên c u và ngu n

d li u cho nghiên c u

Ch ng 4: Trình bày k t qu nghiên c u, phân tích th ng kê d li u nghiên

c u, phân tích k t qu c a mô hình nghiên c u

Ph n K t lu n và ki n ngh : T ng k t toàn b k t qu nghiên c u, t đó đ a ra

m t s gi i pháp có tính ch t g i ý nh m nâng cao thu nh p cho nông dân tr ng lúa

trên đ a bàn thành ph Long Xuyên

Nông nghi p theo ngh a h p là ngành s n xu t ra c a c i v t ch t mà con

ng i ph i d a vào quy lu t sinh tr ng c a cây tr ng, v t nuôi đ t o ra s n ph m

nh l ng th c, th c ph m… đ th a mãn các nhu c u c a mình Nông nghi p theo ngh a r ng còn bao g m c lâm nghi p, ng nghi p

Công ngh là gi i pháp, quy trình, bí quy t k thu t có kèm theo ho c không kèm theo công c , ph ng ti n dùng đ bi n đ i ngu n l c thành s n ph m (Lu t

Khoa h c công ngh , 2013)

Theo inh Phi H (2008), công ngh là t p h p các ph ng pháp, quy trình,

k n ng, bí quy t, công c và ph ng ti n nh m bi n đ i các ngu n l c thành các

s n ph m hay d ch v ph c v cho s n xu t và đ i s ng Công ngh đ c coi là s

k t h p gi a ph n c ng và ph n m m Ph n c ng là máy móc, nhà x ng, thi t b

Ph n m m bao g m 3 thành ph n: con ng i (ki n th c, k n ng, tay ngh , kinh

nghi m), thông tin (bí quy t, quy trình, ph ng pháp) và t ch c (s p x p, đi u

ph i, qu n lý)

Theo V ình Th ng (2011), công ngh là t p h p nh ng ki n th c c a con

ng i, nh ng đã đ c chuy n hóa thành ph ng th c và ph ng pháp s n xu t, đã

đ c v t ch t hóa trong công c lao đ ng, đ i t ng lao đ ng, trong quy trình công

ngh ho c k t tinh thành k n ng, k x o hay k t h p các y u t đ u vào sao cho có

hi u qu nh t c a ng i lao đ ng trong s n xu t nông nghi p Các ti n b khoa h c

công ngh trong nông nghi p có th phân nhóm nh sau: ti n b k thu t trong vi c

s d ng gi ng, phân bón, thu c b o v th c v t; trong vi c c i t o đ t; s d ng

ngu n n c trong nông nghi p và v n đ b o v môi tr ng; trong vi c s d ng các

ph ng ti n c khí; nh ng ti n b liên quan đ n ng i lao đ ng g m: trình đ v n

hóa, k n ng, k x o, trình đ qu n lỦ…

Nh v y có th nói ng d ng nông nghi p công ngh m i là vi c đ a các công

ngh , k thu t m i, tiên ti n vào s n xu t nông nghi p nh m t o ra các s n ph m

đ t n ng su t và ch t l ng cao h n

1.1.1.2 C s hình thành ch ng trình “M t ph i n m gi m”

Ch ng trình “Ba gi m ba t ng” có n i dung: Ba gi m là gi m l ng gi ng,

gi m phân đ m, gi m thu c tr sâu; Ba t ng là t ng n ng su t, t ng ch t l ng, t ng

l i nhu n Ch ng trình “Ba gi m ba t ng” đ c công nh n là ti n b k thu t đ

t ng hi u qu s n xu t lúa cao s n theo Quy t đ nh s 1579/Q /BNN-KHCN ngày

30/7/2005 c a B nông nghi p và phát tri n nông thôn

Ch ng trình “M t ph i n m gi m” là s m r ng c a ch ng trình “Ba gi m

ba t ng” và ti p t c đ a vào áp d ng các k thu t m i nh ph i dùng gi ng xác

nh n, áp d ng k thu t t i t khô xen k (ADW-Alternate Wettingand Drying) đ

gi m s d ng n c t i và gi m th t thoát sau thu ho ch ch y u là dùng máy g t

gieo s đ ng lo t, t p trung “né r y”;

V phân bón: Bón phân theo nhu c u c a cây lúa, tránh bón th a phân đ m;

Qu n lỦ n c t i theo ph ng pháp t khô xen k ;

Qu n lý d ch h i lúa: tuân th theo IPM, h n ch phun thu c trong giai đo n lúa đ nhánh (d i 40 ngày tu i); s d ng thu c b o v th c v t (BVTV) theo

nguyên t c “ B n đúng” (đúng lúc, đúng thu c, đúng li u, đúng cách);

Thu ho ch lúa đúng đ chín và s d ng máy g t đ p liên h p

Nh v y theo các khái ni m ph n 1.1.1.1, trên l nh v c khoa h c công ngh

có th nói ch ng trình “M t ph i n m gi m” đ c xem là công ngh m i trong

nông nghi p vì g m c ph n c ng nh v t t nông nghi p, công c và ph n m m là

Theo Nguy n V n Hòa và c ng s (2006), t n m 2001 đ n n m 2005 t i

ng b ng Sông C u Long, s n l ng và n ng su t lúa t ng ch y u do công tác

ch n t o, phát tri n gi ng m i và s d ng gi ng xác nh n ngày càng t ng

Theo Ph m V n Kim (2005), kho ng cách tr ng nh h ng đ n s phát tri n

c a d ch b nh Vi c tr ng th a giúp thông thoáng, gi m m đ , không làm gi m

nhi t đ bên d i tán cây, giúp gi m s phát tri n c a d ch b nh và giúp gi m s

lây lan c a d ch b nh Kho ng cách tr ng ph thu c vào k thu t canh tác và t i An

Giang đã đ t đ c m c khuy n cáo t 80-100 kg/ha Qua đó, n ng su t v n đ m

b o n đ nh và l i nhu n đ t đ c cao h n do gi m đ c chi phí t các khâu k

thu t khác

Theo Nguy n H u Huân (2006), ru ng càng bón nhi u phân đ m thì thi t h i

do sâu b nh gây ra càng n ng Ru ng lúa bón đ m cao (200 kgN/ha) b r y nâu gây

h i m t s cao, t l thi t h i do sâu cu n lá, sâu đ c thân và b nh đ o ôn gia t ng

Theo báo cáo nghi m thu mô hình th nghi m c a Chi c c B o v th c v t

t nh An Giang (n m 2009), qua đi u tra 175 h nông dân cho th y vi c ng d ng

mô hình “M t ph i n m gi m” b c đ u mang l i hi u qu nh : nông dân trong mô

hình s d ng 85% gi ng xác nh n, nông dân ngoài mô hình s d ng 41,7% gi ng xác nh n; nông dân trong mô hình gi m đ c 24,5kg gi ng/ha, 6,9 kgN/ha, 0,6

l n/v thu c tr sâu, gi m 0,5 l n t i n c so v i nông dân canh tác theo t p quán

oàn Ng c Ph và c ng s (2010), qua k t qu đi u tra 146 h nông dân cho

th y nông dân tham gia ch ng trình “M t ph i n m gi m” đ t hi u qu k thu t là:

gi m đ c 40,35kg gi ng/ha, 15,33 kgN/ha, 1 l n phun thu c tr sâu r y, 0,6 l n

phun thu c tr b nh, gi m m t s l n b m t i so v i nông dân canh tác theo t p

quán Trong vòng 40 ngày sau khi s 70,5 % nông dân “M t ph i n m gi m” không

phun thu c tr sâu, trong khi ch có 37,3% nông dân canh tác theo t p quán không

phun Tuy nhiên, n ng su t lúa t ng đ ng nhau là 7,4 t n/ha

Theo Asea và c ng s (2010), nông dân nên s d ng gi ng ch t l ng t t vì

gi ng ch t l ng t t có th làm t ng n ng su t t 5-20%

Theo Feder và Slade (1993) và Van den Ban (1996), t ch c khuy n nông làm

c u n i gi a công ngh m i và ng i ng d ng nó Thông qua các ch ng trình

hu n luy n, các h c ng tác viên ho c các ph ng ti n thông tin đ i chúng, h

th ng khuy n nông chuy n giao các công ngh m i đ n nông dân Vì v y, h th ng

khuy n nông có vai trò quy t đ nh đ i v i vi c nâng cao ki n th c nông nghi p cho

nông dân và ng d ng công ngh m i m t cách nhanh chóng cho đa s nông dân

1.2.1 L c kh o lý thuy t

Theo T ng c c Th ng kê (2010): thu nh p c a h là toàn b chi phí và giá tr

hi n v t quy thành chi phí sau khi đã tr chi phí s n xu t mà h và các thành viên

c a h nh n đ c trong m t th i gian nh t đ nh, th ng là m t n m

Trong nghiên c u này, ngu n thu nh p c a nông dân tr ng lúa là thu nh p t

vi c bán lúa sau khi đã tr đi các chi phí (chi phí gi ng lúa, chi phí thu c b o v

th c v t, chi phí phân bón, chi phí b n n c, chi phí thu ho ch,…) và chi phí công lao đ ng (công lao đ ng gia đình và lao đ ng thuê m n)

h ng t i thu nh p c a h Safa (2005) ch ng minh các đ c tr ng nh : tu i, quy

mô lao đ ng c a h , kinh nghi m s n xu t và ki n th c v l nh v c s n su t nh

Theo inh Phi H và Hoàng Th Thu Huy n (2010), cho r ng di n tích đ t

nông nghi p, trình đ ki n th c c a ch h , mô hình đa d ng nh h ng thu n chi u

đ n thu nh p c a h nông dân

Theo Quang Giám và Tr n Quang Trung (2013), cho r ng các h nông dân

ch n nuôi heo th t tham gia k t n i th tr ng các mô hình khác nhau đ u có m c

thu nh p cao h n so v i các h không tham gia Và các nhân t nh quy mô s n

xu t, trình đ h c v n, đ a v xã h i và bi n đ ng giá s n ph m trên th tr ng nh

h ng đ n kh n ng tham gia k t n i nông dân ậ th tr ng c a nông h

Theo inh Phi H và Nguy n V n Hòa (2014), cho r ng ki n th c nông

nghi p, chi phí s n xu t n m, v n vay ngân hàng và kinh nghi m s n xu t c a ch

h nh h ng đ n thu nh p c a h s n xu t n c c t b n

Theo inh Phi H và Tr ng Châu (2014), cho r ng trình đ v n hóa c a ch

h , quy mô h , quy mô di n tích đ t nông nghi p, s ho t đ ng t o thu nh p và kinh nghi m s n xu t c a ch h nh h ng đ n thu nh p c a h

Qua khái ni m và các nghiên c u nêu trên, các nhân t tác đ ng đ n thu nh p

c a h gia đình nông thôn bao g m:

Ngh nghi p c a ch h : Ng i lao đ ng làm vi c trong l nh v c nông nghi p

th ng có thu nh p th p h n ng i lao đ ng làm vi c trong l nh v c phi nông

nghi p, do l nh v c này th ng có nhi u r i ro v thiên tai, d ch b nh hay giá c

không n đ nh Nguy n H u T nh (2010), trong 330 h m u đi u tra t i huy n Bù

ng c a t nh Bình Ph c đã k t lu n: t l h nghèo c a nhóm h làm ngh phi

nông nghi p là 4,55%, trong khi c a nhóm h làm ngh nông nghi p là 11,19%, cao

g p 2,46 l n Theo Nguy n Th Y n Mai (2011), t i các xã biên gi i t l nghèo c a nhóm h làm ngh phi nông nghi p là 32,39%, trong khi t l h nghèo c a nhóm

h làm ngh nông nghi p chi m đ n 54,96% Qua đó, cho th y thu nh p c a nhóm

h làm ngh nông nghi p th p nhi u so v i nhóm h làm ngh phi nông nghi p Kinh nghi m c a ch h : Ch h có s n m làm vi c càng nhi u thì thu nh p

bình quân c a h s càng t ng Bùi Quang Bình (2008), ng d ng hàm Mincer

nghiên c u v v n con ng i đ i v i thu nh p c a h s n xu t cà phê Tây

Nguyên K t qu nghiên c u cho th y kinh nghi m làm vi c có nh h ng đ n thu

nh p, n u ch h có s n m kinh nghi m t ng 1 đi m thì thu nh p c a h t ng 0,577

đi m T i V nh Long, Nguy n Qu c Nghi và c ng s (2011) k t lu n: s n m kinh

nghi m làm vi c c a ch h càng nhi u thì thu nh p bình quân c a h s càng t ng Trình đ h c v n c a ch h : Ng i có trình đ h c v n th p th ng thi u

hi u bi t và kh n ng ti p thu ki n th c, k thu t nông nghi p đ ng d ng vào s n

xu t đ t ng n ng su t, ch t l ng s n ph m đ t ng thu nh p cho h Solow (1957)

cho r ng giáo d c làm cho lao đ ng hi u qu h n i u này xu t phát t th c t là

giáo d c cho phép m i ng i thích nghi d dàng h n v i nh ng thay đ i c a xã h i

và k thu t Vì v y, trình đ h c v n có nh h ng đ n kh n ng t ng thu nh p c a

h gia đình Bùi Quang Bình (2008) và Nguy n c Th ng (2002) c ng k t lu n

r ng nh ng ng i có trình đ h c v n cao h n s có m c thu nh p cao h n

Gi i tính c a ch h : khu v c nông thôn v n còn quan đi m “Tr ng nam”

nên ph n l n ch h là nam L nh v c nông nghi p ch y u là lao đ ng c b p nên

ph n l n nh ng h có ch h là nam th ng có n ng su t cao h n, nên thu nh p

c ng cao h n Theo Nguy n Tr ng Hoài (2010), các n c đang phát tri n, n i còn

nhi u thành ki n kh c khe v vai trò c a ng i ph n thì gi i tính c a ch h có

nh h ng đ n kh n ng nghèo c a h Nh ng h gia đình có ch h là n gi i có

kh n ng nghèo cao h n nh ng h có ch h là nam gi i, đ c bi t là nh ng vùng nông thôn nghèo, n i mà ph n ít có c h i ti p c n nh ng vi c làm v i thu nh p cao mà th ng xuyên làm vi c n i tr trong nhà, cu c s ng d a vào ngu n thu nh p

t nam gi i Bùi Quang Bình (2008) k t lu n gi i tính c a ch h có nh h ng t i

thu nh p c a h , n u ch h là nam gi i thì thu nh p c a h s cao h n 0,237 đi m

so v i h có ch h là n gi i

T l ph thu c: là t l th hi n s ph thu c c a s ng i không có kh n ng

t o ra thu nh p trong h so v i s lao đ ng chính c a h Theo Nguy n Tr ng Hoài (2010), ng i ph thu c là ng i không tham gia lao đ ng t o ra thu nh p cho h gia đình Ng i ph thu c càng cao thì gánh n ng cho gia đình càng l n do v y s

làm gi m thu nh p bình quân c a h gia đình Theo Nguy n Sinh Công (2004) đã

nghiên c u th c nghi m và có k t lu n n u t l ph thu c càng cao thì thu nh p

bình quân đ u ng i c a h càng th p

Quy mô di n tích đ t: Trong l nh v c nông nghi p, đ t là t li u s n xu t

chính và có tính quy t đ nh đ t o ra thu nh p cho h gia đình Do đó, nh ng h

nông dân không có ho c có ít đ t s n xu t thì thu nh p th ng th p Nguy n Sinh Công (2004) và Mwanza (2011) đã ch ng minh thu nh p c a h t l thu n v i di n tích đ t s n xu t, t c là di n tích đ t càng nhi u thì thu nh p c a h càng cao

Kh n ng ti p c n ngu n tín d ng chính th c: là kh n ng h nông dân có th

vay v n các ngân hàng v i lãi su t theo quy đ nh đ đ u t phát tri n kinh t gia đình Nguy n Bích ào (2008) cho r ng tín d ng có vai trò quan tr ng trong phát

tri n kinh t nông thôn V n là đi u ki n tiên quy t k t h p v i trình đ s n xu t

kinh doanh, ti p thu khoa h c k thu t và nhanh nh y n m b t th tr ng t đó giúp

nhi u h m nh d n áp d ng các ti n b c a khoa h c k thu t đ t ng n ng su t,

t ng s n l ng, t ng t tr ng hàng hoá và h giá thành s n ph m Do v y, đ đ m

b o ngu n v n cho s n xu t, ng i nông dân ph i vay thêm v n t các đ nh ch

chính th c và không chính th c Tuy nhiên không ph i h dân nào c ng có kh

n ng ti p c n các ngu n tín d ng d n đ n thi u v n đ u t , h không th mua

nguyên li u ph c v s n xu t nh gi ng cây tr ng, v t nuôi, phân bón, đ u t máy

móc, thi t b nên khó có th áp d ng ti n b k thu t vào s n xu t

Ki n th c nông nghi p: có th xem là t ng th các ki n th c v k thu t, kinh

t và c ng đ ng mà ng i nông dân có đ c và ng d ng vào ho t đ ng s n xu t

c a h Theo Hsieh, S.C (1963), ki n th c nông nghi p c a nông dân ph thu c vào m c đ mà h ti p c n v i các ho t đ ng c ng đ ng vùng nông thôn

Wharton C.A (1959) nh n th y v i t t c các ngu n l c đ u vào gi ng nhau, hai

nông dân khác nhau v trình đ k thu t nông nghi p s có k t qu s n xu t khác nhau inh Phi H (2008) cho r ng trình đ ki n th c nông nghi p tác đ ng cùng chi u đ n thu nh p c a nông dân Vi t Nam Ki n th c nông nghi p bao g m ki n

th c chung v nông nghi p và ki n th c k thu t nông nghi p Ki n th c chung v nông nghi p có th đ c xem xét b i m c đ tham gia c a nông dân vào các ho t

đ ng c ng đ ng nông thôn Ki n th c k thu t nông nghi p c a nông dân là m t

b ph n quan tr ng và quy t đ nh đ n trình đ ki n th c nông nghi p c a nông dân

Theo Tr n Vi t D ng (2015), Thái Lan th c hi n chính sách đ y m nh ng

d ng ti n b khoa h c k thu t và công ngh m i trong nông nghi p đ nâng cao

thu nh p c a h gia đình nông thôn Do di n tích đ t nông nghi p có h n nên Thái Lan đ y m nh phát tri n nông nghi p theo h ng đ y m nh ng d ng ti n b khoa

h c k thu t, nh m c i t o đ t tr ng, lai t o các gi ng cây tr ng m i có kh n ng

thích ng v i nh ng vùng đ t canh tác b c màu, khô h n gi và nâng cao đ phì nhiêu đ t nông nghi p, Thái Lan s d ng các lo i phân bón h u c , phân vi sinh và

thu c tr sâu sinh h c Thông qua đó, v a giúp s d ng qu đ t hi u qu , gi m

nh p kh u phân bón và nâng cao xu t kh u nông s n h u c s ch Thái Lan hi n

nay, m c đ c gi i hóa đã bao ph t ng th a ru ng Ngay c nh ng khâu sau thu

ho ch c ng đ c c gi i hóa toàn b Nh ng bí quy t thành công c a nông dân

Thái Lan chính là s k t h p khéo léo gi a kinh nghi m canh tác truy n th ng v i

vi c áp d ng ti n b khoa h c k thu t và công ngh m i B i do đi u ki n t nhiên

khác nhau nên nhi u vùng c n ph i có nh ng công ngh và k thu t canh tác đ c thù “Nút th t c chai” trong vi c nâng cao ch t l ng nông s n theo h ng phát

tri n b n v ng đã đ c các nhà khoa h c tháo g b ng công ngh sinh h c (công

ngh bi n đ i gien, lai t o gi ng cây tr ng, v t nuôi, )

Theo Ph m i (2015), Nh t B n th c hi n chính sách phát huy các ngành

ngh truy n th ng, nâng cao thu nh p cho c dân nông thôn Nh m phát huy nh ng

ti m n ng và l i th c a t ng thôn, làng, t ng l i th c nh tranh các s n ph m đ c thù c a m i đ a ph ng, b o t n các ngành, ngh truy n th ng, nâng cao thu nh p

cho nông dân, d n thu h p kho ng cách gi a nông thôn và đô th , Nh t B n phát

đ ng phong trào “m i làng m t s n ph m” M i đ a ph ng, tùy vào đi u ki n và hoàn c nh c th c a mình, l a ch n nh ng s n ph m đ c đáo, mang đ m nét đ c

tr ng c a đ a ph ng đ phát tri n Y u t thành công ch y u c a phong trào là

nh n bi t nh ng ngu n l c ch a đ c s d ng t i đ a ph ng tr c khi v n d ng ngu n l c m t cách sáng t o đ cung c p trên th tr ng Có ba nguyên t c c b n

đ phát tri n phong trào “m i làng m t s n ph m”: Hành đ ng đ a ph ng, suy ngh toàn c u; T tin sáng t o; Phát tri n ngu n nhân l c i u lỦ thú c a ch ng trình

v n đ ng “m i làng m t s n ph m” là không ch “chi n th ng” th tr ng n i đ a

mà còn gây ti ng vang th tr ng qu c t

1.3.2 Kinh nghi m trong n c

Theo H i L ng (2015), t nh Khánh Hòa trong 4 n m tri n khai xây d ng nông thôn m i, t ngu n v n g n 8,35 t đ ng (v n h tr c a ngân sách Trung

ng và v n đ i ng c a ng i dân), các đ a ph ng trong t nh đã h tr các mô hình phát tri n gi ng cây tr ng, nuôi tr ng th y s n, ch n nuôi gia súc, gia c m; h

tr đ u t máy móc, thi t b ph c v SX cho nông dân; h tr các ngành ngh nông thôn Bên c nh ngu n v n h tr t Trung ng, ngân sách t nh c ng h tr h n 26,74 t đ ng cho 16.152 h dân, 7 h p tác xã, 6 t h p tác và 1 trang tr i th c hi n phát tri n s n xu t Cùng v i đó, vi c d n đi n, đ i th a trong s n xu t nông nghi p

đã kh c ph c đ c tình tr ng ru ng đ t manh mún, s n xu t nh l Vi c thi t k l i

ru ng đ ng, nâng c p h th ng th y l i đã t o đi u ki n thu n l i cho ng i dân áp

d ng c gi i hóa vào s n xu t, có đi u ki n t ch c s n xu t nông nghi p hàng hóa

C ng nh chính sách này xu t phát t l i ích c a nông dân nên đã t o đ c s đ ng thu n cao trong nhân dân

K t lu năch ng 1

Trong ch ng này lu n v n đã đ c p đ n t ng quan lý thuy t v nông nghi p

công ngh m i, trong ph m vi lu n v n là ch ng trình khuy n nông chuy n giao

ng d ng k thu t, công ngh m i “M t ph i n m gi m”; làm rõ khái ni m v thu

nh p và các y u t nh h ng đ n thu nh p c a h nông dân ng th i, ghi nh n

và đánh giá các nghiên c u tr c đó v hi u qu c a vi c ng d ng ch ng trình khuy n nông chuy n giao ng d ng k thu t, công ngh m i “M t ph i n m gi m”; đánh giá v m i quan h gi a các y u t tác đ ng đ n thu nh p, đ t đó làm c s

cho vi c l a ch n mô hình nghiên c u

CH NGă2

T NG QUAN V TÌNH HÌNH KINH T - XÃ H I C A THÀNH PH

LONG XUYÊN

Hình 2.1: B năđ hành chính thành ph Long Xuyên

Thành ph Long Xuyên là thành ph trung tâm c a t nh An Giang, là đô th

lo i 2 tr c thu c t nh đ c thành l p n m 1999, n m bên h u ng n sông H u, cách biên gi i Campuchia 45 km đ ng chim bay Phía Tây B c giáp huy n Châu Thành

là 12.446km, phía ông B c giáp huy n Ch M i là 18.128km, phía ông Nam giáp huy n L p Vò (t nh ng Tháp) là 1.315km, phía Nam giáp qu n Th t N t (Thành ph C n Th ) là 9.096km, phía Tây giáp huy n Tho i S n là 10.054km;

di n tích t nhiên là 115,34km2, có đ a hình đ ng b ng phù sa, đ d c t 0,5cm/km

đ n 1cm/km, có đ cao khá th p d i 1m50 V i 73% di n tích là đ t phù sa màu

m t 2 nhánh sông Chi phí và sông h u, r t thu n l i cho phát tri n nông nghi p;

di n tích m t n c ng t l n, có th m nh v s n xu t lúa g o và th y s n

V khí h u, th y v n: thành ph Long Xuyên thu c t nh An Giang, n m trong

vùng khí h u nhi t đ i gió mùa, trong n m có 2 mùa rõ r t g m mùa m a và mùa

khô; nhi t đ trung bình hàng n m kho ng 270C, l ng m a trung bình n m kho ng

1.130mm; kèm theo đ m cao t 82,2 - 85,7% Mùa n c l hàng n m ng p t 1 -

2,5m Khí h u c b n thu n l i cho phát tri n nông nghi p

V ngu n n c: S d ng ngu n n c ng t c a h th ng sông Mê Kông theo 2

con sông Ti n và sông H u, l u l ng trung bình c a h th ng sông 13.800 m3/s,

mùa l 24.000 m3/s H th ng kênh r ch và sông đáp ng đ nhu c u cho s n xu t

và sinh ho t toàn b vùng H ng n m trên đ a bàn thành ph có trên 30% di n tích

t nhiên ng p l v i m c n c ph bi n 1 ậ 2,5m, th i gian ng p l t 2 ậ 3 tháng

V i đ c đi m này, vi c ng d ng khoa h c công ngh vào s n xu t nông nghi p c n

ph i h t s c chú tr ng v công ngh b m t i và s d ng các gi ng cây con có th i gian thu ho ch phù h p, tránh l l t thì m i đ t hi u qu cao

Thành ph Long Xuyên có dân s trên 280.635 ng i, m t đ dân s 2.433

ng i/km2, t l t ng t nhiên 1,00%, trong đó thành th chi m 87,9%; g m 11 ph ng

và 02 xã v i 96 khóm, p; t l h nghèo còn khá cao 1.543 chi m 1,99% và h c n nghèo 2.782 chi m 4,13% dân s Có 17 dân t c cùng chung s ng trong c ng đ ng dân t c Vi t Nam s ng t i thành ph Long Xuyên, trong đó ng i Kinh chi m 99%,

ng i Hoa chi m 0,73%, ng i Khmer chi m 0,2%, các dân t c khác chi m 0,07%

dân s Có 13 tôn giáo cùng sinh ho t trên đ a bàn, đông nh t là Ph t giáo chi m 53,41%, Ph t giáo hòa h o 26,28%, Công giáo 3,52%, Cao đài 2,39%, còn l i các tôn giáo khác chi m 14,4%

V l nh v c Giáo d c - ào t o, h th ng tr ng, l p ngày càng t ng nhanh v

s l ng l n ch t l ng Trên đ a bàn Thành ph có 48 tr ng h ph thông; 01

tr ng i h c, 01 tr ng Cao đ ng, 01 tr ng Trung c p ngh , 01 tr ng Trung

h c y t , 01 tr ng Trung h c chuyên nghi p và 01 Trung tâm giáo d c th ng xuyên c p t nh V i h th ng tr ng l p nêu trên nên có th nói m t b ng dân trí

c a thành ph phát tri n theo k p m t b ng chung c a khu v c, là n i đào t o, cung

c p đ i ng cán b , ngu n nhân l c có trình đ chuyên môn cao ph c v công cu c công nghi p hoá, hi n đ i hoá t nh nhà

Vi c ng d ng khoa h c công ngh vào s n xu t nông nghi p không ch nâng cao thu nh p cho nông dân mà còn th c hi n xoá đói gi m nghèo nông thôn, trong

đó vi c nâng cao trình đ dân trí, thay đ i thói quen trong s n xu t là yêu c u c p bách và đòi h i ph i có th i gian đ ti n t i công nghi p hoá, hi n đ i hoá nông nghi p, nông thôn g n v i phát tri n kinh t tri th c

Các thành ph n kinh t c a thành ph Long Xuyên phát tri n theo đ nh h ng

là d ch v , công nghi p và xây d ng; bình quân m c t ng tr ng kinh t hàng n m là 11% C c u kinh t đ m b o chuy n d ch theo h ng t ng d n t tr ng khu v c

d ch v , công nghi p và xây d ng và gi m d n t tr ng khu v c nông nghi p trong

c c u giá tr s n xu t c a thành ph ; tính đ n tháng 12 n m 2013 t tr ng khu v c

d ch v chi m 75,34%, khu v c công nghi p và xây d ng chi m t tr ng 22,76% và

s n xu t nông nghi p chi m t tr ng 1,90% GDP bình quân đ u ng i n m 2013

đ t 71 tri u đ ng/ng i

2.2.ăTìnhăhìnhăphátătri nănôngănghi pă ăthƠnhăph ăLongăXuyên

M c tiêu phát tri n nông nghi p c a thành ph Long Xuyên đ n n m 2015 và

nh ng n m ti p theo đ c kh ng đ nh t i i h i i bi u ng b thành ph l n

th X nhi m k 2010 ậ 2015 là: V phát tri n nông nghi p là ph i ph n đ u th c

hi n đ t các ch tiêu theo Ngh quy t i h i đ ra, trong đó t c đ t ng tr ng gi

v ng m c 1%, chi m 2% c c u kinh t chung, v i đ nh h ng: đ y m nh phát tri n theo chi u sâu, nâng cao ch t l ng s n ph m, hi u qu s n xu t, đ nâng thu

nh p cho nông dân; nhà n c gi vai trò h tr thông qua Ch ng trình Khuy n

nông, t o môi tr ng thu n l i đ nông dân an tâm đ u t , s n xu t kinh doanh; g n

k t ch t ch 4 nhà t khâu s n xu t đ n tiêu th s n ph m i v i nông dân: Là

ch th c a quá trình s n xu t nông nghi p, c ng nh trong công cu c xây d ng nông thôn m i, ph i đ c đ ng viên giáo d c, nâng cao nh n th c, thông su t ch

tr ng, k ho ch do C p y, chính quy n đ a ph ng đ ra, đ t đó, h ng hái tham gia v a lo cho kinh t gia đình có cu c s ng n đ nh khá lên, v a đóng góp cho xã

h i phát tri n V xây d ng nông thôn: y m nh th c hi n theo l trình xây d ng nông thôn m i đã đ ra, ph n đ u đ n n m 2015 th c hi n đ t c b n các tiêu chí và

ch tiêu do Trung ng và T nh ban hành

Thành ph Long Xuyên có 13 ph ng, xã nh ng ch có 9 ph ng, xã là có đ t

nông nghi p T ng di n tích đ t t nhiên tính đ n ngày 31/12/2013 là 11.534,39ha

v i 03 lo i đ t: đ t nông nghi p là 7.486,54ha (chi m t l 64,90%); di n tích đ t phi nông nghi p là 4.029,85ha (chi m t l 34,94%) và đ t ch a s d ng 18,00ha (chi m t l 0,156%) Trong nh ng n m qua, di n tích đ t nông nghi p trên đ a bàn thành ph có xu h ng gi m (nh n m 2010 là 7.525,15ha, n m 2011 là 7.514,00ha, n m 2012 là 7.499,84ha, n m 2013 là 7.486,54ha) đ ng đ u là di n tích

đ t tr ng lúa; di n tích đ t nông nghi p ngày b càng thu h p, trong khi đó đ t , đ t

có m c đích tr s c quan, công trình s nghi p, s n xu t, kinh doanh phi nông nghi p và có m c đích công c ng t ng lên Di n tích đ t nông nghi p nh t là đ t

tr ng lúa b gi m do quá trình đô th hóa chuy n qua đ t phi nông nghi p m c dù có

toán trên di n tích đ t chuyên tr ng lúa n c là: 5.734,48 ha, v i m c h tr 500.000 đ ng/ha/n m kinh phí là: 2,867 t đ ng theo h ng d n c a Thông t

205/2012/TT-BTC ngày 23/11/2012 c a B Tài chính

V đ u t cho nông nghi p, nông dân, nông thôn phát tri n, t n m 2009 đ n

2014, Thành ph đã t p trung đ u t cho 09 ph ng, xã có nông nghi p, xây d ng

k t c u h t ng kinh t xã h i nh : Giao thông, đi n, tr ng h c, tr s làm vi c c a khóm, p, tr m y t , nhà v n hóa, ch ,… t ng s là 221 công trình v i s chi phí

237 t đ ng (trong đó v n T nh là 5,18, v n Thành ph 216,3, v n nhân dân đóng góp là 10,2, v n s nghi p là 2,634, v n khác là 3 t ) Trên đ a bàn Thành ph có 2

xã là M Hòa H ng và M Khánh đ c phê duy t án xây d ng nông thôn m i,

hi n nay đang tri n khai th c hi n

Bi u đ 2.1: Th hi n n ng su t s n xu t lúa

V n ng su t lúa, qua hình 2.2 cho th y n ng su t t n m 2009 đ n n m 2011

đ u t ng nh , tuy nhiên đ n n m 2012 và 2013 thì n ng su t gi m xu ng N ng su t bình quân đ t 6,5 t n/ha, s n l ng thu ho ch n đ nh hàng n m trên 72.000 t n lúa

Do đó, v i xu h ng di n tích đ t nông nghi p ngày càng gi m, n ng su t s n xu t không t ng, đòi h i các c p chính quy n c ng nh ng i nông dân ph i nâng cao

ch t l ng, t ng giá tr và kh n ng c nh tranh đ t đó góp ph n t ng thu nh p cho

h nông dân

K t lu năch ngă2

Ch ng này tác gi trình bày t ng quan v đ c đi m t nhiên, tình hình kinh t

xã h i c a thành ph Long Xuyên ng th i trình bày nh ng đ c đi m và tình hình

phát tri n v nông nghi p Qua đó cho th y nh ng đi u ki n thu n l i cho vi c phát

tri n nông nghi p và ng d ng công ngh m i vào nông nghi p nh v khí h u,

ngu n n c, v l c l ng lao đ ng, v trình đ dân trí Tuy nhiên, còn h n ch nh

di n tích đ t nông nghi p có xu h ng ngày càng gi m, n ng su t lúa không có xu

h ng t ng lên, thu nh p bình quân đ u ng i v n ch a cao Do đó, trong th i gian

t i c n tìm các gi i pháp t ng thu nh p cho h nông dân

i u tra th (5 h ) Hoàn thi n b ng câu h i Thu th p d li u (n=150)

Mã hoá, làm s ch d li u

Phân tích d li u (Th ng kê mô t , ki m đ nh và phân tích h i quy)

Vi t báo cáo, đ xu t chính sách

Tr c tiên, tác gi xác đ nh v n đ c n nghiên c u, m c tiêu và ph m vi nghiên c u Sau đó d a trên c s lỦ thuy t, các nghiên c u đã có, đ c đi m c a đ a

ph ng và trao đ i v chuyên môn v i các cán b ph trách, xây d ng mô hình nghiên c u cho đ tài Ti p theo l p b ng câu h i và ti n hành đi u tra th Sau đó hoàn thi n b ng câu h i và ti n hành thu th p d li u nghiên c u b ng ph ng pháp

ph ng v n các h nông dân trên đ a bàn nghiên c u M u đi u tra sau khi thu v s

đ c ki m tra, mã hoá trên máy tính Ti p theo, tác gi ti n hành phân tích th ng kê

và phân tích h i quy đ đánh giá tác đ ng c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i và c a các nhân t đ n thu nh p c a h nông dân T đó, g i Ủ chính sách

nh m nâng cao hi u qu c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i và nâng cao thu nh p cho h nông dân trên đ a bàn thành ph Long Xuyên

tài nghiên c u “Tác đ ng c a vi c ng d ng nông nghi p công ngh m i

đ n thu nh p c a h nông dân t i thành ph Long Xuyên, t nh An Giang” th c hi n thông qua hai giai đo n:

nghiên c u

tham s trung bình đ giúp tác gi có th kh ng đ nh s khác bi t v giá tr trung bình c a các nhóm đ i t ng đ c l p nhau có Ủ ngh a hay không Theo đó, trong

ph m vi nghiên c u c a đ tài, tác gi s d ng các ki m đ nh nh sau:

M tă lƠ, s d ng ki m đ nh Chi bình ph ng đ ki m đ nh khi hai y u t

nghiên c u đ u là bi n đ nh tính K t qu ki m đ nh chi bình ph ng cho bi t có hay không có m i liên h gi a hai bi n trong t ng th Khi áp d ng ki m đ nh Chi bình ph ng trong SPSS, n u significance (Sig.) c a Chi bình ph ng nh h n

ho c b ng 0,05, hai bi n có m i liên h v i đ tin c y 95% tr lên

simples) khi hai y u t nghiên c u là bi n đ nh tính và bi n đ nh l ng K t qu

ki m đ nh T cho bi t giá tr trung bình c a m t y u t thu c vào hai nhóm đ c l p

có th t s khác nhau không Phân tích ki m đ nh nh sau:

Tr ng h p 1: N u giá tr Sig trong ki m đ nh Levene l n h n 0,05, ta s

s d ng k t qu ki m đ nh t ph n ph ng sai t ng th đ ng nh t (Equal variances assumed) Khi Sig ≤ 0,05, k t lu n giá tr trung bình c a m t y u t thu c vào hai nhóm đ c l p th t s khác nhau

Tr ng h p 2: N u giá tr Sig trong ki m đ nh Levene nh h n ho c b ng 0,05, ta s s d ng k t qu ki m đ nh t ph n ph ng sai t ng th không đ ng nh t (Equal variances not assumed) Khi Sig ≤ 0,05, k t lu n giá tr trung bình c a m t

y u t thu c vào hai nhóm đ c l p th t s khác nhau

Trong nghiên c u này, tác gi s d ng các ki m đ nh th ng kê đ ki m đ nh

v hi u qu k thu t và hi u qu kinh t gi a nhóm nông dân ng d ng công ngh

m i v i nhóm nông dân không ng d ng công ngh m i

nhân t nh h ng đ n thu nh p c a h nông dân tr ng lúa trên đ a bàn thành ph

Long Xuyên

3.2.3.1 Khung phân tích:

D a vào c s lỦ thuy t và các nghiên c u th c nghi m, khung phân tích bao

g m 09 y u t nh h ng đ n thu nh p c a h nông dân

Hình 3.2 : Khung phân tích các y u t nh h ng đ n thu nh p

ph i n m gi m” Gi đ nh r ng bi n này có quan h cùng chi u v i bi n ph thu c

t c là h có ng d ng nông nghi p công ngh m i thì thu nh p c a h s t ng lên

X2 là vi c tham gia t p hu n Ch ng trình “M t ph i n m gi m” (TGIATH):

bi n gi , nh n giá tr là 1 n u h có tham gia t p hu n Ch ng trình “M t ph i n m

gi m”, nh n giá tr là 0 n u h không tham gia t p hu n Ch ng trình “M t ph i

n m gi m” Gi đ nh r ng bi n này có quan h cùng chi u v i bi n ph thu c t c là

h có tham gia t p hu n Ch ng trình “M t ph i n m gi m” thì thu nh p c a h s

t ng lên

X3 là gi i tính c a ch h (GIOITINH): bi n gi , nh n giá tr là 1 n u ch h

là nam, nh n giá tr là 0 n u ch h là n Gi đ nh r ng bi n này có quan h cùng chi u v i bi n ph thu c t c là h có ch h là nam thì thu nh p c a h s t ng lên

X4 là trình đ h c v n c a ch h (TDOHVAN): th hi n qua s n m đi h c

c a ch h (đ n v là n m) Gi đ nh r ng bi n này có quan h cùng chi u v i bi n

ph thu c t c là ch h có trình đ v n hóa càng cao thì thu nh p càng t ng

X5 là kinh nghi m canh tác lúa c a ch h (SNAMKN): th hi n qua s n m

canh tác lúa c a ch h (đ n v là n m) a s các h nông dân tr ng lúa thì kinh nghi m là y u t quan tr ng quy t đ nh đ n n ng su t lao đ ng Ng i càng có nhi u n m kinh nghi m thì thu nh p s càng cao Gi đ nh r ng bi n này có m i quan h cùng chi u v i bi n ph thu c t c là ch h có s n m canh tác lúa càng cao thì thu nh p càng t ng

X6 là quy mô di n tích đ t (DTICH): th hi n di n tích đ t tr ng lúa c a h (đ n v là m2) Gi đ nh r ng bi n này có m i quan h cùng chi u v i bi n ph thu c t c là h có di n tích đ t tr ng lúa càng nhi u thì thu nh p càng t ng

X7 là vay v n tr ng lúa c a h (VAYVON): bi n gi , nh n giá tr là 1 n u h

có vay v n t các đ nh ch chính th c, nh n giá tr là 0 n u h không có vay v n Khi h nông dân đ c vay v n t các đ nh ch chính th c thì có c h i m r ng s n

xu t góp ph n t ng thu nh p Gi đ nh r ng bi n này có m i quan h cùng chi u v i

bi n ph thu c, t c là h có vay v n thì thu nh p càng t ng

X8 là t l ph thu c (TLPTHUOC): là t l gi a s ng i không n m trong

đ tu i lao đ ng c a h (d i 15 tu i và trên 55 tu i đ i v i n ho c trên 60 tu i

đ i v i nam) trên t ng s ng i trong h (đ n v là %) Khi h có t l ph thu c

cao ngh a là h đó có ít ng i t o ra thu nh p và có nhi u ng i không t o ra thu

nh p d n đ n thu nh p bình quân đ u ng i c a h s gi m Gi đ nh r ng bi n này

có m i quan h ngh ch chi u v i bi n ph thu c, t c là h có t l ph thu c càng

cao thì thu nh p c a h càng gi m

X9 là ki n th c nông nghi p (KIENTHUC): Ki n th c nông nghi p bao g m

ki n th c chung v nông nghi p và ki n th c k thu t nông nghi p (đ n v tính là

đi m) Trong nghiên c u này, tác gi đánh giá ki n th c nông nghi p c a ng i

nông dân thông qua b ng câu h i ph ng v n tr c ti p Trình đ ki n th c chung

đ c đánh giá t i đa là 4 đi m chi m 40% t ng s đi m ki n th c nông nghi p

Ki n th c v k thu t nông nghi p c a ng i nông dân trong nghiên c u này đ c

ki m tra s hi u bi t v các k thu t trong ch ng trình “M t ph i n m gi m” Ki n

th c v k thu t nông nghi p đ c đánh giá t i đa là 6 đi m chi m 60% t ng s

đi m ki n th c nông nghi p Nh v y ng i nông dân có th đ t th p nh t là 0 đi m

và cao nh t là 10 đi m Gi đ nh r ng bi n này có m i quan h cùng chi u v i bi n

ph thu c, t c là ch h có ki n th c nông nghi p càng cao thì thu nh p càng t ng

B ng 3.1: nh ngh a các bi n và gi thuy t

d u Y: Bi n ph thu c

(THUNHAP)

Thu nh p bình quân Park (1992),

Scoones (1998), Mankiw (2003)

Cácăbi năđ căl p

Ch ng trình

inh Phi H (2012), oàn

Solow (1957),

Nguy n c (+)

(TDOHVAN) Th ng (2002),

Bùi Quang Bình (2008), Karttunen

Bùi Quang Bình (2008),

đi m)

Marshall A

(1890), inh Phi H (2008) (+)

3.2.2.4 Các ki m đ nh c n th c hi n

i v i mô hình h i quy tuy n tính s d ng d li u chéo, đ mô hình h i quy

đ m b o kh n ng tin c y, ta c n th c hi n 5 ki m đ nh sau:

M t là, ki m đ nh t ng quan t ng ph n c a các h s h i quy, nh m xem xét

bi n đ c l p t ng quan có Ủ ngh a v i bi n ph thu c hay không Khi m c Ủ ngh a

(Significance, Sig.) c a h s h i quy t ng ph n có đ tin c y ít nh t 95% (Sig ≤ 0,05), ta k t lu n có t ng quan có Ủ ngh a th ng kê gi a bi n đ c l p và bi n ph thu c

Hai là, ki m đ nh m c đ phù h p c a mô hình, nh m xác đ nh xem có m i quan h tuy n tính gi a các bi n đ c l p v i bi n ph thu c hay không Phân tích

ph ng sai đ c s d ng đ ki m đ nh, n u m c Ủ ngh a đ m b o có đ tin c y ít

nh t 95% (Sig < 0,05), mô hình đ c xem là phù h p

Ba là, ki m đ nh hi n t ng đa c ng tuy n, là hi n t ng các bi n đ c l p có quan h g n nh tuy n tính ki m tra hi n t ng này, ta s d ng th c đo đ phóng đ i ph ng sai (Variance Inflation Factor, VIF) đ ki m đ nh hi n t ng

t ng quan gi a các bi n đ c l p i u ki n là VIF < 10 đ không có hi n t ng đa

c ng tuy n

B n là, hi n t ng t t ng quan Khi có hi n t ng t t ng quan thì các

ph n d s chu n c l ng s khác các ph n d th c và do đó c l ng s không chính xác i u này làm cho các tr th ng kê t và F đ c c l ng không đúng S

d ng tr s th ng kê Durbin-Watson đ ki m tra xem có hi n t ng t t ng quan trong ph n d hay không Khi d l n h n dU và nh h n (4 - dL), k t lu n: Không có

hi n t ng t t ng quan trong ph n d c a mô hình h i quy tuy n tính

N m là, hi n t ng ph ng sai c a ph n d thay đ i là hi n t ng các giá tr

ph n d có phân ph i không gi ng nhau và giá tr ph ng sai không nh nhau B

qua hi n t ng ph ng sai c a ph n d thay đ i làm cho c l ng OLS c a các h

s h i quy không hi u qu , các ki m đ nh gi thuy t không còn giá tr và các d báo không còn hi u qu ki m tra hi n t ng này, ta s d ng ki m đ nh Spearman