Các nhân tố tác động đến việc tuân thủ các quy định đối với các hộ gây nuôi động vật rừng tại tỉnh tây ninh luận văn thạc sĩ 2015

... TÍCH CÁC Y U T QUY 5.1 NGă5 NHăGÂYăNUỌIă NG T I VI C TUÂN TH CÁC NG V T R NG T I T NH TÂY NINH Th ng kê mô t nhân t nhăh ng t i vi c tuân th các quy đ nh gây nuôi đ ng v t r ng t i Tây Ninh Tác. .. đ nh” có tác đ ng tích c c t i vi c tuân th quy đ nh v gây nuôi VR Nhân t 2ă(H2):ă i u ki n t nhiên, th i ti t, th nh ng t i khu v c gây nuôi c a t nh Tây Ninh o Th c t cho th y vi c nuôi đ ng... C VẨ ẨO T O TR NGă I H C KINH T TP.HCM HA NA PHI TÁCă CÁC NHÂN T CÁC QUY NHă NGă N VI C TUÂN TH I V I CÁC H GÂY NUÔI NG V T R NG T I T NH TÂY NINH Chuyên ngành: Chính Sách Công Mã ngành: 60340402

HA NA PHI

NG V T R NG T I T NH TÂY NINH

HA NA PHI

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n nƠy hoƠn toƠn do tôi th c hi n Các đo n trích d n

và s li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n vƠ có đ chính xác cao nh t

DANH M C CÁC T VI T T T vii

TÓM T Tă TÀI viii

CH NGă1ăGI I THI U NGHIÊN C U 1

1.1 Tính c p thi t c a nghiên c u 1

1.1.1 B i c nh nghiên c u 1

1.1.2 V năđ nghiên c u 2

1.2 Ph m vi nghiên c u 3

1.3 M c tiêu nghiên c u 3

1.4 Ph ngăphápănghiênăc u 3

1.5 Quy trình nghiên c u 4

CH NGă2ăPHÂNăTệCHăHI N TR NGă NG V T GÂY NUÔI TÂY NINH 5

2.1 ă i u ki n t nhiênăgơyănuôiăđ ng v t hoang dã t i Tây Ninh 5

2.1.1 V tríăđ a lý t nh Tây Ninh 5

2.1.2 a hình, th nh ng và khí h u 7

2.2 Tài nguyên r ng 9

2.2.1 V n qu c gia Lò Gò - Xa Mát (huy n Tân Biên) 9

2.2.2 Khu r ngăv năhóaăl ch s Chàng Ri c (huy n Tân Biên) 11

2.3 Th c tr ngăgơyănuôiăđ ng v t r ng và tình hình vi ph mătrênăđ a bàn t nh Tây Ninh 13

2.3.1 Th c tr ngăgơyănuôiăđ ng v t r ng hi n t iătrênăđ a bàn t nh Tây Ninh 13

2.3.2 Tình hình vi ph m v qu n lý b o v VHD 16

CH NGă3 17

C ăS LÝ LU N 17

3.1 Cácăchínhăsáchăgơyănuôiăđ ng v tăhoangădưă( VHD)ăt i Vi t Nam 17

3.2 Cácăc ăquanăchuyênămônăv qu nălỦăgơyănuôiăđ ng v t r ng 20

3.3 M i liên h gi a chính sách pháp lu t và ý th c ch p hành pháp

lu t 23

CH NGă4 29

PH NGăăPHÁPăNGHIÊNăC U 29

4.1 Mô hình nghiên c u 29

4.2 iăt ng và s m u nghiên c u 33

4.2.1 iăt ng nghiên c u 33

4.2.2 S m u nghiên c u 33

4.3 Thangăđoăchoăcácănhơnăt 33

CH NGă5ăPHÂNăTệCHăCÁCăY U T NH H NG T I VI C TUÂN TH CÁCăQUYă NHăGÂYăNUỌIă NG V T R NG T I T NH TÂY NINH 35

5.1 Th ng kê mô t các nhân t nhăh ng t i vi c tuân th các quy đ nhăgơyănuôiăăđ ng v t r ng t i Tây Ninh 35

5.1.1 H c v n 35

5.1.2 S n măkinhănghi m 35

5.1.3 Cácăh ng d năgơyănuôiăđ ng v t hoang dã 35

5.1.4 Thông tin ti p c năph ngăphápăgơyănuôi 36

5.1.5 Thu nh p 36

5.1.6 Th t thoát 37

5.1.7 Chi phí gây nuôi 38

5.1.8 Gi y ch ng nh năđ ngăkỦătr i nuôi 38

5.2 Phơnătíchăđ nhăl ng các y u t nhăh ng t iăgơyănuôiăđ ng v t r ng 39

5.2.1 ánhăgiáăđ tin c yăthangăđo 42

5.2.2 Phân tích nhân t 45

5.2.3 Phân tích h i quy các nhân t đ c khám phá 54

5.2.3.1 Ki măđ nh s phù h p c a nh ng nhân t 55

CH NGă6ăK T LU N KI N NGH 59

6.1 K t lu n 59

6.1.1 Hi n tr ng v cácăchínhăsáchăquyăđ nh v h nuôi 59

6.1.2 Hi n tr ngăgơyănuôiăđ ng v t hoang dã t iăđ aăph ng 60

6.1.3 Nhân t tácăđ ngăđ n vi c tuân th cácăquyăđ nhăđ i v i các h gơyănuôiăđ ng v t r ng 61

6.2 Ki n ngh 61

6.2.1 V thôngăt ă47/2012/TT-BNNPTNT 61

6.2.2 Hi n tr ng h nuôi Tây Ninh 62

6.2.3 Các nhân t cóăỦăngh aătácăđ ng tích c căđ n vi c tuân th các quyăđ nh v gơyănuôiăđ ng v t r ng 62

6.3 H n ch vƠăcácăđ xu t nghiên c u ti p theo 63

6.3.1 H n ch 63

6.3.2 Cácăđ xu t nghiên c u ti p theo 63

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH SÁCH HÌNH

Hình 1.1: Quy trình nghiên c u 4

Hình 2.1: Bi uăđ caoăđ 8

Hình 2.2: Tài nguyên r ng 12

Hình 2.3: S li u h nuôiătrênăđ a bàn t nhăTơyăNinhăn mă2014 13

Hình 2.4: S li u h nuôi huy năD ngăMinhăChơuăn mă2014 13

Hình 2.5: S li u h nuôi huy năTơnăBiênăn mă2014 14

Hình 2.6: S li u h nuôi huy năTơnăChơuăn mă2014 14

Hình 2.7: Th ng kê vi ph mă VHDăt i t nh Tây Ninh 16

Hình 3.1: Chính sách pháp lu t 26

Hình 3.2: Ý th c pháp lu t 28

Hình 4.1: Mô hình nghiên c u 32

Hìnhă4.2:ăCácăb c th c hi n b ng câu h iăđ nhăl ng 34

DANH SÁCH B NG

B ng 5.1: Bi uăđ phân b tr trung bình các bi năđ nhăl ng 40

B ng 5.2: Phân b tr trung bình các bi năđ nhăl ng 40

B ng 5.3: Bi n tác đ ng tích c c 41

B ng 5.4: Bi nătácăđ ng tiêu c c 41

B ng 5.5: Cronbach's Alpha l n m t 42

B ng 5.6: KMO and Bartlett's Test 46

B ng 5.7: Nhân t khám phá 46

B ng 5.8: Nhân t khám phá 48

B ng 5.9: Th c hi n phép xoay 49

B ng 5.10: Cronbach's Alpha nhân t khám phá 50

B ng 5.11: Nhân t khám phá 52

B ng 5.12: Ki măđ nhăt ngăquan 55

B ng 5.13: H i quy các nhân t tácăđ ng 57

qu n lý gơy nuôi đ ng v t r ng (hoang dã) chi m ph n quan tr ng trong vi c qu n

lý, duy trì, ki m soát các ho t đ ng gơy nuôi đ ng v t hoang dã c n c nói chung

vƠ trên đ a bàn t nh Tây Ninh nói riêng

Hi n nay vi c nghiên c u th c tr ng các nhân t nh h ng t i vi c ch p hành các quy đ nh v pháp lu t trong vi c gơy nuôi đ ng v t hoang dã còn l ng l o, ch a có

nhi u các bài vi t, nghiên c u sâu v công tác qu n lý có hi u qu c ng nh phát

tri n ho t đ ng kinh t này trong ph m vi t nh Tơy Ninh c ng nh các t nh khác

Do đó, tác gi đã th c hi n nghiên c u các y u t nh h ng t i vi c ch p hành các quy đ nh pháp lu t trong vi c gơy nuôi đ ng v t r ng ch y u trên đ a bàn t nh Tây Ninh vƠ rút ra đ c tính quy mô kinh t và tuyên truy n pháp lu t là 2 nhân t quan

tr ng tác đ ng đ n vi c tuân th các quy đ nh c a pháp lu t vƠ qua đó đ xu t m t

s bi n pháp trong vi c nâng cao ý th c, ch p hành tuân th các quy đ nh c a Nhà

n c v qu n lý gơy nuôi đ ng v t r ng áp d ng cho các h dơn gơy nuôi trên đ a

bàn toàn t nh Tây Ninh

tƠiăđ c th c hi n bao g mă6ăch ngăv i b c cănh ăsau:

CH NGă1

GI I THI U NGHIÊN C U 1.1 Tính c p thi t c a nghiên c u

1.1.1 B i c nh nghiên c u

Tây Ninh là m t t nh mi n ông Nam B , n m trong vùng chuy n ti p gi a đ ng

b ng sông C u Long, các t nh phía b c mi n ông Nam B và Tây Nguyên, là t nh

có đ ng biên gi i phía Tây Nam 240 km giáp v i V ng qu c Campuchia; có

t ng di n tích t nhiên là 4.049km2, dân s trung bình n m 2010 (theo Niên giám

th ng kê) lƠ 1.075.341 ng i

Giai đo n 10 n m (2000 - 2010) nông nghi p t nh Tây Ninh phát tri n khá toàn

di n vƠ đ t đ c nhi u k t qu - thành t u r t đáng ghi nh n nh : chuy n đ i c c u

cây tr ng đúng h ng, khai thác h p lý tài nguyên - đi u ki n t nhiên mang l i

hi u qu cao c v kinh t - xã h i vƠ môi tr ng; giá tr s n xu t nông - lâm - ng

nghi p t ng cao; n ng su t, s n l ng c a t t c cây tr ng đ u t ng vƠ m t s cây

đ t n ng su t - s n l ng cao nh t so v i 62 t nh, thành ph c n c Công tác gây nuôi đ ng v t r ng t o ra giá tr đóng góp đáng k vào phát tri n nông nghi p c a

đ a ph ng NgoƠi giá tr v kinh t , các loài VR còn có giá tr đáng k v nh ng

giá tr vô hình, giúp ích cho con ng i trong nghiên c u y h c, b o t n ngu n gen,

đa d ng sinh h c ầ

Trong nh ng n m qua, công tác qu n lý đ i v i h at đ ng gây nuôi VR đ t đ c

m t s k t qu nh t đ nh, m t s loài nuôi phát tri n t t, b o t n ngu n gen, tránh nguy c b tuy t ch ng Tuy nhiên, th c tr ng s n b t VR, các h gây nuôi t

phát, không tuân th các quy đ nh v qu n lý gây nuôi VR v n còn x y ra, ch a

nh ng quy đ nh gơy khó kh n, không phù h p cho các h gây nuôi x y ra r t nhi u

trong th i gian qua Trên th c t đã x y ra r t nhi u v vi ph m đ c các c quan

ch c n ng phát hi n và x lý Tuy nhiên tình hình mua bán v n di n ra th ng

xuyên và g n nh không có chi u h ng gi m ã có r t nhi u bài nghiên c u,

tham lu n th c hi n nh báo cáo “ ánh giá th c tr ng nuôi đ ng v t hoang dã t i

Vi t Nam” c a C quan qu n lý Cites Vi t Nam (2013); chuyên đ “ ánh giá n ng

l c s n xu t c a các tr i nuôi sinh s n, nhu c u th tr ng và d báo tri n v ng phát

tri n th tr ng đ i v i m t s loƠi đ ng v t hoang dã là th m nh c a Vi t Nam”

c a B nông nghi p và phát tri n nông thôn, C c ki m lơm, n m 2007; Báo cáo t

v n “đánh giá m t s tác đ ng v môi tr ng, kinh t và xã h i c a chính sách v buôn bán đ ng th c v t hoang dã Vi t Nam” n m 2007 c a C quan khoa h c

Cites Vi t Nam – trung tâm nghiên c u TƠi nguyên vƠ Môi tr ng, đ i h c Qu c

gia Hà N i vƠ c quan Qu n lý Cites Vi t Nam – C c Ki m lâm, B Nông nghi p

và Phát tri n nông thôn Vi t Nam,ầđã góp ph n đánh giá v tình hình gây nuôi

VR trong n c c ng nh th c tr ng v mua bán VR trái phép, nh ng ch a có

nghiên c u đánh giá t ng đ a ph ng c th c ng nh nghiên c u các nhân t nh

h ng đ n vi c tuân th các quy đ nh v qu n lý gây nuôi VR đ i v i các h nuôi

1.1.2 V năđ nghiên c u

T ng s tr i gơy nuôi đ ng v t r ng trên đ a bàn t nh Tây Ninh hi n có kho ng

1.301 h gây nuôi, ph n l n t p trung ch y u trên đ a bàn 3 huy n Tân Châu, Tân Biên vƠ D ng Minh Chơu (có di n tích nông nghi p l n, giáp v i h D u Ti ng,

thu n ti n cho công tác gây nuôi), ch y u là các loài: r n ráo trâu, nhím, cá s u và

k đƠ, Tuy nhiên công tác qu n lý các c s gây nuôi còn g p nhi u khó kh n,

b t c p, nhi u th t c quy đ nh còn gơy khó kh n cho ng i dơn, do đó ng i dân

v n ch a th c s ch p hành t t, đúng theo các quy đ nh v qu n lý gây nuôi VR

Bên c nh đó, v n còn nh ng h n ch , t n t i đ i v i công tác qu n lý gơy nuôi nh :

vi c gây nuôi còn mang tính t phát, nh l , ch y theo th tr ng, buôn bán v n

chuy n không theo quy đ nh, v n đ đ m b o sinh h c, môi tr ng, thú y ch a đ c

các h gây nuôi quan tâm, nh t lƠ các loƠi có nguy c gơy b nh hay lây b nh cho

ng i nuôi ho c gây nguy hi m

ng tr c tình hình nh trên, tác gi đã đ xu t th c hi n đ tƠi “ Các nhân t tác

đ ngăđ n vi c tuân th cácăquyăđ nhăđ i v i các h gơyănuôiăđ ng v t r ng t i

t nh Tây Ninh” đ kh o sát, nghiên c u đánh giá l i th c tr ng c a các h nuôi

c ng nh m c đ ch p hƠnh các quy đ nh đ i v i công tác qu n lý gơy nuôi đ ng

v t r ng; t đó có nh ng gi i pháp phù h p thu n l i cho công tác qu n lý và t o

đi u ki n thu n l i nh t cho các h gây nuôi

Nghiên c u s d a trên kh o sát th c t và b ng câu h i ph ng v n tr c ti p các

h gơy nuôi đ xác đ nh m c đ tuân th các quy đ nh pháp lu t c a các h gây nuôi đ i v i công tác qu n lý gây nuôi

Ph n m m SPSS đ phân tích d li u t b ng câu h i thu th p đ c

o Phân tích th ng kê mô t các thông s d li u gây nuôi

o Phơn tích t ng quan, h i quy gi a các y u t nh h ng t i m c đ

tuân th các quy đinh pháp lu t v gây nuôi

1.5 Quy trình nghiên c u

Hình 1.1: Quy trình nghiên c u

Nghiên c u tài li u s c p v tr i nuôi, công tác qu n lý và tình

hình vi ph m trên đ a bàn t nh tơy Ninh qua các n m

Kh o sát, thu th p s li u th c p thông qua công tác đi u tra

tr c ti p các h gây nuôi

Phơn tích, đánh giá

xu t các gi i pháp phù h p v i đ a ph ng

CH NGă2

2.1 i u ki n t nhiênăgơyănuôiăđ ng v t hoang dã t i Tây Ninh

2.1.1 V tríăđ a lý t nh Tây Ninh

T nh Tây Ninh phía Tơy vùng ông Nam b , n m trong vùng phát tri n

kinh t tr ng đi m phía Nam, có di n tích t nhiên 403.966,0 ha, dân s trung bình

n m 2010 (theo Niên giám th ng kê) lƠ 1.075.341 ng i

Ranh gi i hành chính c a tnh Tơy Ninh nh sau:

- Phía ông giáp t nh Bình D ng vƠ Bình Ph c;

- Phía Nam giáp t nh Long An và TP H Chí Minh;

- Phía B c vƠ Tơy giáp V ng qu c Campuchia; đ ng biên gi i hai qu c gia

thu c ranh gi i hành chính t nh Tây Ninh dài 240 km, có hai c a kh u qu c t M c Bài, Xa Mát và các c a kh u ti u ng ch c bi t, h th ng đ ng xuyên Á (QL22)

có đo n đ ng qua t nh Tơy Ninh dƠi 28 km (đi qua 03 huy n: B n C u - Gò D u -

Tr ng Bàng)

T v trí đ a lý và ranh gi i hƠnh chính đã t o cho nông nghi p t nh Tây Ninh

các l i th và h n ch nh sau:

- L i th :

+ Tây Ninh là m t trong 08 t nh - thành ph thu c vùng KTT PN Dơn s

c a vùng n m 2010 lƠ h n 1 tri u ng i, thu nh p bình quơn đ u ng i kho ng

2,5 tri u đ ng/ng i/tháng, cao g p 1,8 l n c n c Vùng KTT PN lƠ th

tr ng tiêu th nông lâm th y s n, nh t là các lo i l ng th c th c ph m l n

nh t c n c, phát tri n s n xu t nông nghi p hàng hóa theo c ch th tr ng,

n m trong th tr ng l n đ c xác đ nh là m t l i th l n mà ngành nông nghi p

t nh Tây Ninh c n t n d ng tri t đ

+ Phân b không gian vƠ đi u ki n đ t – n c c a t nh Tơy Ninh đ c đánh giá lƠ đ c đi m lý t ng cho phát tri n các trang tr i ho c doanh nghi p ch n nuôi -

ch bi n th c ph m có quy mô v a và l n tìm đ n đ u t

+ TP H Chí Minh là trung tâm kinh t , tài chính, khoa h c - công ngh và

đƠo t o nhân l c l n c a n c ta, l i giáp t nh Tây Ninh v i h th ng đ ng b r t

thu n l i Nông nghi p Tây Ninh có th t n d ng các th m nh c a TP H Chí Minh v tiêu th nông lâm th y s n (hi n nay đã vƠ đang tiêu th 50% - 70% s n

l ng nông th y s n làm ra t nh Tây Ninh), tranh th v v n đ u t , chuy n giao

ti n b k thu t và khoa h c - công ngh , h p tác h tr đƠo t o nhân l c, cung ng

gi ng cây tr ng, gi ng v t nuôi ch t l ng cao thông qua h p tác gi a hai đ a

ph ng vƠ v i các doanh nghi p, vi n, tr ng, khu nông nghi p công ngh cao,ầ

+ H th ng công nghi p ch bi n (s n ph m lƠ “đ u vƠo vƠ đ u ra” c a nông

nghi p) phát tri n khá m nh TP HCM, ng Nai, Bình D ng Trong đó, đáng

chú ý là công nghi p ch bi n th c ph m (th t, s a, tr ng gia c mầ), công nghi p

s n xu t th c n ch n nuôi, th y s n, công nghi p phân bón, thu c thú y, thu c b o

v th c v t H n n a, h th ng giao thông k t n i liên t nh - liên vùng đang ti p t c

đ c đ u t s t o thêm đ ng l c m i đ i v i phát tri n nông nghi p t nh Tây Ninh

- H n ch :

+ Chuy n đ i c c u kinh t , t ng c ng thu hút đ u t ,ầ nên trên đ a bàn

t nh Tơy Ninh đã vƠ đang xơy d ng thêm các khu - c m công nghi p t p trung, khu

kinh t c a kh u, khu đô th vƠ các khu tái đ nh c ,ầ Vì v y, đ t nông nghi p s b

gi m theo d th o quy ho ch s d ng đ t t nh Tơy Ninh đ n n m 2020 lƠ 22.514,22

ha so v i n m 2010 nh h ng tr c ti p đ n s n xu t nông ng nghi p

+ ng biên gi i n c ta v i V ng qu c Campuchia thu c t nh Tây Ninh

dài 240 km t o c h i giao th ng, nh t là phát tri n kinh t biên m u Song, ki m

dch đ ng v t nh t là tình tr ng nh p l u khó ki m soát, ti m n nguy c lơy lan

d ch b nh đ i v i gia súc, gia c m

+ Tình tr ng lao đ ng có trình đ v n hóa, đ c đƠo t o chuyên môn t nh

Tây Ninh b thu hút sang TP H Chí Minh và các t nh khác Riêng nhân l c đ c đƠo t o công tác trong ngành nông nghi p t nh Tơy Ninh đang thi u h t c v s

l ng, c c u ngành ngh vƠ n ng l c th c hi n công vi c đ c giao

Tóm l i, v trí đ a lý t o khá nhi u c h i thu n l i, nh ng c ng gơy ra m t

s khó kh n h n ch cho ngành nông nghi p t nh Tơy Ninh nh k trên Ph ng án

quy ho ch phát tri n nông nghi p tnh Tơy Ninh đ n n m 2020 đ c xây d ng v i

BƠ en cao 986,0m vƠ có các bƠu tr ng ng p n c th ng xuyên v i di n tích

6.822,0 ha phân b huy n Châu Thành, B n C u, Gò D u và m t ph n huy n Hòa Thành, Tr ng Bàng T i đ a đi m kh o sát các h nuôi VR (Huy n Tân Châu, Tơn Biên vƠ D ng Minh Chơu), đ cao c ng phơn b h t s c đa dang, phơn b ch

y u lƠ đ i cao (trên 50m so v i m t n c bi n), thích h p cho vi c phát tri n lâm

nghi p vƠ ch n nuôi các đ ng v t hoang dã

< 5m , 18.77%

5m ~ 20m, 44.88%

20m ~ 50m, 33.48%

> 50m, 2.86%

H th ng th y l i t nh Tơy Ninh c ng phát tri n toàn di n v i m t s công trình

nh : h D u Ti ng, kênh Tơn H ng, đ p Tha La và các tr m b m đi n V i cao đ

phong phú, h th ng th y l i ph tr phát tri n toàn di n đã t o đi u ki n cho phát

tri n nghƠnh gơy nuôi VR

2.1.2.2 Th nh ng

D a theo Phân Vi n Quy ho ch (2005 ): Trên đ a bàn t nh Tây Ninh có 05 nhóm

đ t, trong đó: nhóm đ t xám b c màu chi m di n tích l n nh t: 335.435,0 ha (83,04% DTTN), nhóm đ t phù sa: 21.867,0 ha (5,41%DTTN), nhóm đ t đ vàng: 14.468,0 ha (3,58% DTTN), nhóm đ t phèn di n tích nh nh t: 6.822,0 ha (1,69% DTTN) c đi m Tây Ninh n m cu i dãy núi Tr ng S n, quá trình phong hóa và

b i l p t nh ng dòng sông t o thành k t c u đ t đ c tr ng v i đ sâu t ng đ t h t

s c da d ngầ

Tóm l i: Tây Ninh có th nh ng t ng đ i t t, hƠm l ng các ch t dinh d ng trung bình đ n khá, pH chua t xám v n chi m đa ph n đ a ph ng, tuy nhiên,

nh vào s h tr c a h th ng th y l i, t i tiêu ch đ ng nên có kh n ng đa d ng

hóa cây tr ng, ch n nuôi đ m b o b n v ng c v sinh thái và kinh t , t o ti n đ c

b n phù h p cho vi c phát tri n nông, lâm s n vƠ gơy nuôi VR

2.1.2.3 Khí h u

Mang đ c tr ng b i khí h u nhi t đ i gió mùa c n xích đ o

Nhi t đ : bình quơn cao đ u quanh n m (26,90C - 27,20C), n ng nhi u (bình quân 2.664 - 2.888 gi /n m)

m đ : bình quơn n m khá n đ nh t 77,5% đ n 84,5%, m a phơn b thành 02

mùa rõ r t: mùa khô - mùa m a i u ki n khí h u nêu trên khá thu n l i cho ngành

nông nghi p phát tri n n đ nh quanh n m

L ng m a: phơn b theo mùa rõ r t, b t đ u mùa m a th ng vƠo tháng n m vƠ

k t thúc mùa m a th c s vƠo tháng m i hai, th i gian mùa m a th c s 164 - 173

ngày Mùa khô b t đ u vƠo ngƠy tháng m i hai và k t thúc mùa khô th c s tháng

n m, t ng s ngày trong mùa khô th c s là 133 - 144 ngày Th i gian chuy n t mùa m a sang mùa khô vƠ mùa khô sang mùa m a kéo dƠi 20 - 40 ngày ơy lƠ

th i đi m th i ti t giao mùa nh h ng đ n v t nuôi nên c n chú ý ch m sóc đúng

quy trình k thu t

2.2 Tài nguyên r ng

Tr l ng r ng c a t nh Tây Ninh không l n (r ng t nhiên: 5.096.040,0m3 (chi m 90%), r ng tr ng: 572.554,0m3 (chi m 10% t ng tr l ng), t p trung t i r ng đ c

d ng lƠ V n Qu c gia Lò Gò Xa Mát và r ng V n hóa L ch s Chàng Ri c

2.2.1 V n qu c gia Lò Gò - Xa Mát (huy n Tân Biên)

+ V th c v t r ng đã xác đ nh đ c 694 loài thu c 5 ngành th c v t, 60 b ,

115 h và 395 chi Ngành Ng c lan (Magnoliophyta) là ngành có nhi u loài th c v t

nh t (chi m 97,1% trong t ng s loài th c v t)

+ V đ ng v t r ng: L p Thú có 42 loài thú c a 7 b , l p chim có 205 loài chim

thu c 15 b và 40 h , L p Bò sát có 58 loài, thu c 2 b , L p ch nhái VQG Lò Gò

Xa Mát g m 23 loài thu c 2 b , 6 h và 15 gi ng

+ H côn trùng g m 128 loài côn trùng thu c v 9 b , là m t ph n r t quan

tr ng c a h côn trùng vùng r ng m a nhi t đ i khu v c phía Nam Vi t Nam

+ Khu h Cá có 88 loài cá thu c 26 h và 10 b , b ng 70,4% khu h cá ng Tháp M i Có 77/88 loài cá có giá tr kinh t Khu h cá VQG Lò Gò Xa Mát v a

có tính di c v a mang tính đ a ph ng (t i ch ) Nh ng loƠi cá di c n i ti ng nh t

lƠ cá l ng nha, cá linh rìa, cá ng a Nam

Nh ng giá tr v m t khoa h c c a tài nguyên r ng c a VQG Lò Gò Xa Mát:

+ V th c v t: Các loài th c v t đ c h u và c n đ c h u g m 3 nhóm: nhóm 1

có Habenaria rostrata, Pectelis susannae, Dendrobium leonis, Micropera pallida (Orchidaceae) phân b h p gi i h n trong các ki u r ng u th h sao d u thu c Nam ông D ng t vùng đ ng b ng Thái Lan đ n Campuchia và m t ph n nh c a Vi t

Nam Nhóm 2: Colona auriculata (Tiliaceae), Dalechampia falcate (Euphorbiaccae), Decáchistia parviflora (Malvaceae) là các loài đ c h u c a Vi t Nam và vùng lân c n

bên Campuchia Nhóm 3: Malleola seidènadenii (Orchidaceae), Arecaceae, Villarsia rhomboidalis (Menyanthaceae) lƠ các loƠi đ c h u c a phía ông D ng k c Vi t

Nam và m t ph n c a Lào và Campuchia

+ V đ ng v t: Các loƠi thú có tên trong Sách th gi i (IUCN, 2005): Vo c

chà vá chơn đen (Pygathrix nigripes), Vo c b c (Trachypithecus margarita) Kh đuôi dƠi (Macaca f Fascicularis), Kh đuôi l n (Macaca leonina), Cu li nh

(Nycticebus pygmaeus) Các loƠi có tên trong Sách Vi t Nam: D i chó tai ng n

(Cynopterus brachyotis), M n (Muntiacus m Annamensis), Mèo r ng (Prionailurus bengalensis javanicus), Nhím b m (Acanthion brachyurus), Sóc bay trâu (Petaurista philippensis)

VQG Lò Gò Xa Mát lƠ n i phơn b c a nh ng loài chim quý hi m, phân b

h p, đ c h u vùng, nh ng loƠi đang b nguy c p hay b đe d a c p qu c gia và quy

u nh GƠ lôi hông tía (Lophura diardi), GiƠ đ y Ja va (Leptoptilos

javanicus), Chích ch ch má xám (Macronous kelleyi), S u c tr i (S u đ u đ ) (Grus

antigone sharpii), Cò nh n (Anastomus oscitans), H c c tr ng (Cionia episcopus),

uôi c t b ng v n (Pitta elliotii) và S m r ng (Halcyon capensis) và m i đơy phát

hi n thêm Le khoang c , n i đơy còn lƠ n i d ng chân c a m t s loƠi chim di c

VGQ Lò Gò Xa Mát có 18 loài bò sát thu c nhóm quý hi m, chi m 32,1% s loài bò sát trong khu v c Trong đó, có 12 loƠi có trong Ngh đ nh 32/2006/N -CP

c a Chính ph ; 10 loài có trong danh l c c a CITES 2002, 16 loƠi trong Sách

Vi t Nam 2000 và 05 loài trong danh l c c a IUCN (Liên minh b o t n thiên nhiên

Qu c t ) c bi t có 09 loài m c nguy c p (EN) và loài H mang chúa (Ophiophagus Hannah) m c c c k nguy c p (RN)

Có m t loƠi l ng c có tên trong Sách Vi t Nam 2000 b c VU là ch giun (Ichthyophis bannanicus), loài Nhái b u v (Micrhyla picta) lƠ đ c h u c a Vi t

Nam

ã xác đ nh 6/88 loƠi cá có tên trong Sách Vi t Nam 2000 và danh m c sách

Vi t Nam 2004 (theo tiêu chu n m i c a IUCN) Loài cá lóc (Cyclocheilichthys heteronema Bleeker) đ c ghi nh n là l n đ u tiên mô t cho khu h cá n c ng t

Vi t Nam, Cá du ng (Cirrhinus microlepis Sauvage), Cá ét m i (Morulius chrysophekadion Bleeker), Cá s n đƠi (Wallagonia miostoma Vailliant), Cá h ng,

Thái h (Coius microlepis Bleeker), Cá mang r (Toxotes chatareus Hamilton)

2.2.2 Khu r ngăv năhóaăl ch s Chàng Ri c (huy n Tân Biên)

R ng Chàng Ri c n m biên gi i Vi t Nam - Campuchia, cách TPHCM kho ng 130km, Di n tích r ng nguyên sinh r ng trên 200ha Tr c đơy lƠ c n c ch đ o

cu c kháng chi n c a Trung ng ng (Trung ng C c mi n Nam (1961) đ n

ngày mi n Nam hoàn toàn gi i phóng)

- V th c v t: Có các loài cây g l n đ c tr ng c a vùng ông Nam b nh h

D u (Dipterocarpaceae) đ c tr ng lƠ chi D u (Dipterocarpus), chi Sao (Hopea), chi

Chai (Shorea), h T vi (Lythraceae) đ c tr ng lƠ chi B ng l ng (Lagerstroemia),

h H ng (Ebenaceae) đ c tr ng lƠ chi Th (Diospyros), h Na (Annonaceae) đ c

tr ng lƠ chi Nh c (Polyalthia), h Sim (Myrtaceae) đ c tr ng lƠ chi Trơm

(Syzygiate), h Nhãn (Sapindaceae) đ c tr ng lƠ chi Mischocarpus,ầ

- V đ ng v t: Khu r ng này ch y u còn các loài thú nh thu c các nhóm: b

D i (Chiroptera), b G m nh m (Rodentia), b Móng gu c ch n (Artiodactyla), b Linh tr ng (Primates), b Th (Lagomorpha), b Tê tê (Pholidota), b Gu c l (Perissodactyla),ầ nhìn chung v thành ph n loài và s l ng cá th c a các loài,

nhóm loài không nhi u Tuy nhiên, khu h đ ng v t c a Khu r ng VHLS Chàng

Ri c v n còn mang nh ng nét đ c tr ng c a khu h đ ng v t vùng bình nguyên khu

v c ông Nam b Các khu r ng còn l i thành ph n và s l ng các loài đ ng th c

2.3 Th c tr ng gơyănuôiăđ ng v t r ng và tình hình vi ph m trênăđ a bàn t nh

Tây Ninh

2.3.1 Th c tr ng gơyănuôiăđ ng v t r ng hi n t iătrênăđ a bàn t nh Tây Ninh

Qua s li u th ng kê n m 2014 c a Chi c c ki m lơm trên toƠn đ a bàn t nh Tây

Ninh có t ng c ng 1301 h nuôi, trong đó các h nuôi t p trung ph bi n 3 huy n

D ng Minh Chơu, Tơn Biên vƠ Tơn Chơu, chi m t l s h nuôi trên toàn t nh là

297 h (22%) ; 360 h (27,7%) và 178 ( 13,7%) Các h nuôi ch y u là r n các loài, cá s u, nhím ầ

Hình 2.3: S li u h nuôiătrênăđ a bàn t nhăTơyăNinhăn mă2014

Hình 2.4: S li u h nuôi huy năD ngăMinhăChơuăn mă2014

Hình 2.5: S li u h nuôi huy năTơnăBiênăn mă2014

Hình 2.6: S li u h nuôi huy năTơnăChơuăn mă2014

Qua s li u trên ta th y vi c gơy nuôi đã đ c th c hi n h u h t các xã trên đ a

bàn các huy n thu c t nh Tây Ninh T đó cho th y c n xây d ng các mô hình gây

nuôi phù h p và có chính sách ph i h p đ ng b và hi u qu gi a các c quan ban

ngành và các h gây nuôi trong toàn t nh; ngoƠi ra c ng c n t ng c ng n ng l c

cán b s l ng và ch t l ng nh m đ m b o và qu n lý đ c tính tuân th các quy đ nh pháp lu t đ i v i các h dân trong vi c gơy nuôi đ ng v t r ng

2.3.2 Tình hình vi ph m v qu n lý b o v VHD

Theo s li u th ng kê t Chi c c ki m lâm t nh Tây Ninh thì t n m 2009 đ n n m

2014 có t ng c ng 231 v vi ph m các hành vi: mua bán v n chuy n VHD trái

phép, ch a đ ng ký tr i nuôi theo quy đ nh, vi ph m th t c hành chính,ầ.Phân

tích trên bi u đ ta th y s v vi ph m đ u n m 2009 lƠ 62 v chi m cao nh t, sau

khi tri n khai các quy đ nh, đ ng th i công tác tuyên truy n, h ng d n ng i dân

hi u rõ h n v công tác qu n lý gơy nuôi VHD, h ng d n vi c đ ng ký tr i nuôi

c ng nh th t c hành chính tinh g n, đ n n m 2014 có s vi ph m gi m đáng k

(18 v ) Qua đó ta th y đ c hi u qu tích c c c a vi c ban hƠnh các v n b n trong

vi c qu n lý, và x ph t các v vi ph m v đ ng v t r ng Tuy nhiên, đơy ch là

nh ng s v vi ph m đ c phát hi n và x lý, còn th c t các v vi ph m v b o v ,

qu n lý đ ng v t r ng x y ra có th nhi u h n, khó có th th ng kê đ c

Hình 2.7: Th ng kê vi ph mă VHDăt i t nh Tây Ninh

CH NGă3

C ăS LÝ LU N

3.1 Các chính sách gơyănuôiăđ ng v t hoang dã ( VHD) t i Vi t Nam

Vi t nam đã xơy d ng đ c nhi u chính sách nh m đ nh h ng cho qu n lý và b o

v tài nguyên thiên nhiên, b o v môi tr ng Tuy là các chính sách v b o v môi

tr ng, b o v thiên nhiên, nh ng các chính sách nƠy đ u đ c p đ n vai trò và giá

tr đa d ng c a sinh h c Nh n th c đ c giá tr c a tƠi nguyên thiên nhiên đ i v i

c ng đ ng và ti m n ng đa d ng sinh h c đ i v i vi c phát tri n kinh t - xã h i, các

chính sách luôn nh n m nh và khuy n khích vi c qu n lý và khai thác b n v ng ngu n tài nguyên thiên nhiên và phát tri n gơy nuôi các loƠi VHD có giá tr kinh

t và nh ng loài có s l ng ít đ b o t n

Ch th 359/TTg ngày 29/5/1996 c a Th t ng nêu rõ: ng v t hoang dã là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, góp ph n quan tr ng trong vi c t o nên s cân

b ng sinh thái, b o đ m môi tr ng s ng, trong lƠnh cho con ng i Vì v y m i đ t

n c, m i dân t c và m i ng i dơn đ u ph i có trách nhi m b o v đ ng v t hoang

dã, t o môi tr ng s ng cho các loƠi đ ng v t nƠy đ c b o t n và phát tri n

Nh ng n c ta th c tr ng đang di n ra ngày càng nghiêm tr ng là nhi u loƠi đ ng

v t hoang dã, quý hi m trong đó có loƠi đang có nguy c tuy t ch ng, đã vƠ đang b

s n b t, buôn bán, xu t kh u trái phép, th m chí gi t m lƠm món n đ c s n t i các

nhà hàng, khách s n, ph c v thói quen tiêu xài lãng phí c a m t s ng i Do d

dàng tiêu th v i thu nh p cao đã t o ra vi c làm r t nguy h i là kích thích m t s

ng i s n b t, buôn bán trái phép lo i hàng này b t ch p các quy đ nh c a nhƠ n c

v qu n lý b o v và phát tri n đ ng v t hoang dã, quý hi m

T đó cho th y chính sách b o v và phát tri n b n v ng các loƠi đ ng v t hoang dã

đã đ c nhƠ n c đ c bi t quan tâm t r t s m và luôn có nh ng ch tr ng thay

đ i cho phù h p v i t ng th i đi m c th

D i đơy lƠ các chính sách có các đ nh h ng cho các ho t đ ng gơy nuôi VHD

Vi t Nam:

án b o t n và phát tri n lâm s n ngoài g giai đo n 2006 – 2020 c a B

NN&PTNT có xác đ nh: “t ng nhu c u nghiên c u và phát tri n kh n ng thu n hóa tƠi nguyên hoang dã c bi t ng i dơn đóng vai trò quan tr ng trong vi c phát

tri n các loài m i này Vi c gơy nuôi các loƠi VHD c ng phát tri n nh v y T i

nay nhi u loƠi VHD đã đ c gây nuôi, đ đáp ng không nh ng nhu c u trong

n c mà còn cho xu t kh u nh các loƠi: cá s u, tr n, r n đ c, ba baầ

K ho ch hƠnh đ ng qu c gia v đa d ng sinh h c đ n n m 2010 vƠ đ nh

h ng đ n n m 2020, th c hi n công c a d ng sinh h c (CBD) và Ngh đ nh

th Cartagena v an toàn sinh h c (2007) c ng nh n m nh: “xây d ng và phát tri n

mô hình s d ng b n v ng tài nguyên sinh v t; ki m soát phòng ng a, ng n ch n và

lo i tr vi c khai thác, kinh doanh, tiêu th các loài VHD quý, hi m, nguy c pầ

Nghiên c u xây d ng quá trình gây nuôi sinh s n m t s đ ng v t có giá tr kinh t

ngoài danh m c các loƠi đ ng v t c n b o t n, đáp ng nhu c u tiêu th trên th

tr ng Quy ho ch phát tri n các c s gơy nuôi các loƠi VHD g n v i b o t n các loƠi đ ng v t đang có nguy c b đe d a”

Nhìn chung các ch tr ng c a NhƠ n c đ u coi VHD lƠ m t tài s n quý, c n

đ c b o v và phát tri n b n v ng Vì v y c n ph i đ y m nh công tác gây nuôi và

phát tri n VHD, k c gơy nuôi các loƠi đ ng v t quý hi m có giá tr kinh t - xã

h i cao

Song song v i vi c ban hƠnh các v n b n v qu n lý, b o v r ng và thiên nhiên

Vi t Nam đã ban hƠnh nhi u v n b n nh m t ng c ng công tác qu n lý, b o v VHD Trong đó các v n b n sau luôn thay đ i, b sung các h n ch c a v n b n

tr c đó đ đi u ch nh phù h p v i t ng giai đo n th c t t i Vi t Nam và phù h p

v i các công c qu c t mà Vi t Nam tham gia nh Cites,ầ VƠ đ c bi t là nh m

ngày càng hoàn thi n chính sách qu n lý, gi m th t c không c n thi t nh ng v n

đ m b o đ c công tác qu n lý vƠ không gơy khó kh n cho ng i dân

Công c Cities có hi u l c Vi t Nam t ngƠy 20 tháng 4 n m 1994 Th c hi n

yêu c u công c Cities m t s l nh v c liên quan, Vi t Nam đã ban hƠnh nhi u

chính sách th c hi n vi c qu n lý đ ng v t hoang dã Tuy nhiên tác gi ch t p trung

vƠ đi sơu m t s chính sách hi n hành, đang còn hi u l c và g n li n v i công tác

qu n lý gơy nuôi VHD, đó lƠ:

Ngh đ nh s 32/2006/N -CP ngày 30/3/2006 c a Chính ph v qu n lý

VR, th c v t r ng nguy c p quý hi m Ngh đ nh s 32/2006/N -CP đ c ban

hành nh m thay th hoàn toàn hai ngh đ nh 18/H BT vƠ 48/2002/N -CP đ phù

h p v i Lu t B o v và Phát tri n r ng n m 2004 Ngh đ nh nƠy đã có tham kh o

vƠ đi u ch nh đ phù h p v i Công c Cites Các quy đ nh đã đ c nêu rõ ràng, có

m t s loƠi đ ng, th c v t thu c chuyên ngành th y s n qu n lý nh rùa bi n đã

đ c đ a ra kh i ph l c Tuy nhiên Ngh đ nh nƠy c ng t n t i nh ng thi u sót c n

kh c ph c, đó lƠ: quy đ nh vi c c u h , và tái th các loài đ ng th c v t hoang dã b

t ch thu t ho t đ ng khai thác, buôn bán b t h p pháp nh ng không đ c p đ n

ngu n v n cho vi c c u h và tái th ; đ i v i các loài quý hi m thì công tác đ nh

giá g p r t nhi u khó kh n nên khó áp d ng m c đ x ph t hay truy c u trách

nhi m thích h p

Ngh đ nh s 82/2006/N -CP ngày 10/08/2006 c a CP v qu n lý ho t đ ng

xu t nh p kh u, nh p n i t bi n, quá c nh, nuôi sinh tr ng và tr ng c y nhân t o các loƠi đ ng th c v t hoang dã nguy c p, quý hi m ơy lƠ m t v n b n nh m c

th hóa vi c th c thi Cities Trong Ngh đ nh nƠy nêu t ng đ i đ y đ quy đ nh v

ho t đ ng xu t nh p kh u, tái xu t kh u, nh p n i t bi n, quá c nh, nuôi sinh s n, sinh tr ng, tr ng c y nhân t o các loƠi đ ng th c v t hoang dã nguy c p quý hi m

Ngh đ nh kèm theo 5 ph bi u là các m u đ ngh c p gi y phép, ch ng ch c ng

nh m u h s đ ng ký c s tr ng c y nhân t o đ ng th c v t hoang dã vƠ đ ng ký

các tr i nuôi sinh s n đ ng v t hoang dã quý hi m vƠ thông th ng

Tuy nhiên h n ch c a Ngh đ nh lƠ ch a nêu rõ v cách th c ph i h p c a các c

c n ng trong vi c qu n lý VR c ng nh cách tri n khai c th t i t ng h

dân gây nuôi Ngoài ra vi c x ph t ho c truy c u trách nhi m trong vi c mua bán

đ ng v t hoang dã trái phép ch a đ c đ c p ho c h ng d n c th N c ng quy

đ nh v đi u ki n c p gi y ch ng nh n tr i nuôi nh : đi u ki n chu ng tr i phù h p

đ c tính c a loƠi nuôi, đ m b o v sinh môi tr ng, đ chuyên môn yêu c u qu n

lý, ng n ng a d ch b nh,ầ Tuy nhiên, trên th c t ch a có nghiên c u c th quy

đ nh đi u ki n chu ng tr i cho t ng loài nuôi c th (nh di n tích chu ng tr i, c

s v t ch t,ầ) hay t ng nhóm loƠi có đ c tính g n gi ng nhau (hi n nay ch có quy

đ nh chu ng tr i nuôi g u, cá s u, tr n) hay nghiên c u v đ m b o môi tr ng đ i

v i v t nuôi c ng nh quy trình phòng d ch b nh đ i v i các loƠi VHD gơy nuôi

Thông t s 47/2012/TT-BNNPTNT ngày 25/9/2012 c a B NN&PTNT v

vi c Quy đ nh v qu n lý khai thác t t nhiên và nuôi VR thông th ng

Thông t nƠy nêu ra vƠ phơn lo i danh sách các loài VR c n b o v c ng nh cách

th c qu n lý chung v cách gây nuôi M t s n i dung còn h n ch c a Thông t

này là còn trùng l p v i Ngh đ nh 82/2006/N -CP vƠ ch a đ a vƠo chi ti t c th các h ng d n gây nuôi cho t ng loài VR c ng nh ch a đ a ra cách qu n lý đ i

v i các loài VR khác không n m trong danh m c đ c đ c p trong Thông t Thông t ch áp d ng đ i v i các loài có tên trong danh m c, còn đ i v i các loài VHD t nhiên n m ngoài danh m c thì Thông t không đi u ch nh, do đó các c

quan th c thi c ng g p không ít khó kh n khi x lý, qu n lý các loài không n m

trong danh m c quy đ nh

VHD đ c hi u là nh ng loƠi đ ng v t s ng t nhiên, ch a đ c con

ng i thu n hóa; còn VR r ng là nh ng loƠi đ c quy đ nh trong các v n b n c a

c quan nhƠ n c có th m quy n vƠ đ c đi u ch nh b i các v n b n quy đ nh

3.2 Cácăc ăquanăchuyênămônăv qu nălỦăgơyănuôiăđ ng v t r ng

V công tác qu n lý gơy nuôi đ ng v t r ng, T ng c c lâm nghi p có nhi m v tham m u cho B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn ban hành các quy chu n

qu c gia, các ch đ , chính sách liên quan; h ng d n, ki m tra và ch đ o x lý vi

ph m trong ho t đ ng gây nuôi VR và b o v môi tr ng r ng theo quy đ nh c a

pháp lu t

V t ch c, T ng c c lâm nghi p có các đ n v tr c thu c g m c quan qu n lý

Cites Vi t Nam, C c Ki m lâm, V b o t n thiên nhiên và các v liên quan khác

 C ăquanăqu n lý Cites Vi t Nam

C quan qu n lý Cites Vi t Nam th c hi n ch c n ng tham m u, giúp T ng c c

tr ng t ng c c lâm nghi p t ch c, th c hi n quy n vƠ ngh a v c a n c thành viên công c Cites Nh ng nhi m v c th v qu n lý gây nuôi VR:

Xây d ng, trình T ng c c tr ng các v n b n quy ph m pháp lu t, các c ch

chính sách th c thi Cites; chi n l c quy ho ch, ch ng trình, đ án, d án, tiêu

chu n, quy chu n qu n lý Cites vƠ các c s nuôi VR thu c ph l c c a Cites

T ch c ho t đ ng thông tin, tuyên truy n nâng cao nh n th c vƠ đƠo t o v

th c thi Cites, b o t n các loƠi đ ng v t thu c ph l c c a Cites

ph m trong ho t đ ng gây nuôi VR thu c ph m vi toàn qu c

V t ch c, C c ki m lâm có phòng chuyên môn nghi p v vƠ các c quan tr c

thu c là ki m lơm Vùng I (đóng t i t nh Qu ng Ninh, ho t đ ng các t nh phía B c);

ki m lơm Vùng II (đóng t i t nh Thanh Hoá, ho t đ ng t i các t nh t Thanh Hoá

đ n Khánh Hoà và Tây Nguyên, tr t nh Lơm ng); ki m lơm Vùng III (đóng t i

thành ph H Chí Minh và ho t đ ng 22 t nh phía Nam)

 Chi c c ki m lâm

Chi c c ki m lơm lƠ c quan chuyên ngƠnh, tr c thu c S Nông nghi p và PTNT,

có ch c n ng tham m u cho S Nông nghi p và PTNT, UBND t nh QLNN v b o

v r ng và qu n lý lâm s n trên đ a bàn t nh, bao g m công tác qu n lý gây nuôi

VR, đ m b o ch p hành pháp lu t v qu n lý b o v r ng đ a ph ng

V t ch c: chi c c ki m lâm có các phòng chuyên môn, các h t ki m lâm tr c thu c vƠ i ki m lơm c đ ng và PCCCR

Chi c c ki m lơm lƠ c quan chính trong t ch c, th c hi n qu n lý gơy nuôi VR

đ a ph ng (tr các loài thu sinh) Các nhi m v c th g m:

Th m đ nh h s đ ng ký tr i nuôi, c p gi y ch ng nh n đ ng ký tr i nuôi sinh tr ng, nuôi sinh s n theo quy đ nh đ i v i các loài thu c ph l c II và III Cites i v i gây nuôi sinh s n các loài thu c Ph l c I Cites, h s th m đ nh

đ c chuy n cho c quan qu n lý Cites Vi t Nam đ đ ng ký cho Ban Th ký Công

c Cites th gi i xem xét, phê duy t

nh k báo cáo k t qu đ ng ký tr i nuôi sinh s n, tr i nuôi sinh tr ng t i

đ a ph ng đ C c ki m lâm theo dõi và t ng h p

Qu n lý, ki m tra, xác nh n n ng l c s n xu t c a các tr i nuôi sinh s n, tr i nuôi sinh tr ng các loƠi đ ng, th c v t r ng nguy c p, quý, hi m theo quy đ nh

C p gi y phép v n chuy n đ c bi t đ i v i các tr ng h p v n chuy n ra

ngoài t nh các m u v t, các loài VR nguy c p, quý, hi m

X lý các v vi ph m trong l nh v c qu n lý b o v r ng, qu n lý gây nuôi

VR theo th m quy n

V nghi p v chuyên môn: Chi c c ki m lơm đ c s h ng d n c a C c

Ki m lâm và s ph i h p, h tr c a Ki m lơm vùng vƠ C quan qu n lý Cites Vi t

Nam

 H t ki m lâm

H t ki m lâm (bao g m H t ki m lâm huy n và liên huy n) tham m u cho UBND

huy n th c hi n ch c n ng QLNN v b o v r ng và qu n lý lâm s n Th c hi n

công tác qu n lý, ki m tra ho t đ ng c a các tr i nuôi sinh s n, sinh tr ng VR t i

đ a ph ng (tr các loài thu sinh) d i s ch đ o vƠ h ng d n c a Chi c c ki m

lâm

Ki m tra, xác nh n ngu n g c lâm s n và l p h s theo quy đ nh

X lý các v vi ph m trong l nh v c qu n lý b o v r ng, qu n lý gây nuôi VR

theo th m quy n

 Ki mălơmăđ a bàn xã

Tu theo đi u ki n t ch c và tình hình nhân s , Chi c c ki m lơm (n i không có

H t ki m lâm) và H t ki m lâm b trí ki m lơm đ a bàn xã (bao g m 01 xã ho c liên xã) đ tham m u cho UBND c p xã th c hi n ch c n ng QLNN v lâm nghi p,

qu n lý BVR t i đ a ph ng Vi c b trí nƠy đã t o thành h th ng Ki m lâm t trung ng đ n t nh, huy n, xã đ tri n khai và th c thi công tác qu n lý, BVR, trong đó có công tác qu n lý gơy nuôi VR

(Ngu n: T ng c c lâm nghi p, C quan qu n lý Cities Vi t Nam, n m 2013, “Báo cáo đánh giá th c tr ng nuôi đ ng v t hoang dã t i Vi t Nam”.)

3.3 M i liên h gi a chính sách pháp lu t và ý th c ch p hành pháp lu t

t t c cán b và nhân dân có ý th c ch p hành pháp lu t cao, thì chính sách pháp

lu t c n ph i đ c xây d ng và phát tri n đúng v i v trí và vai trò c a nó Tr c

h t là c n ph i xây d ng nh n th c, quan ni m đúng đ n, đ y đ v chính sách pháp

lu t, đ t đó có c s lý lu n chuy n hoá thành pháp lu t, thành nguyên t c ng x

pháp lu t ph thu c vào 2 y u t chính: chính sách pháp lu t, v trí c a chính sách pháp lu t và ý th c ch p hành pháp lu t

 Chính sách pháp lu t:

Chính sách pháp lu t, các ch tr ng, chính sách vƠ các bi n pháp thi hƠnh đ c th

ch hóa vƠ quy đ nh trong pháp lu t c a Chính ph trong các l nh v c chính tr - xã

h i nh t đ nh Xây d ng và th c thi pháp lu t là hai m t ho t đ ng c b n c a n n

qu n tr qu c gia M t qu c gia v ng m nh ph i là m t qu c gia có n n qu n tr

qu c gia h u hi u khi c ho t đ ng xây d ng pháp lu t và ho t đ ng th c thi pháp

lu t đ u hi u qu có th đ t đ c nh ng đi u trên, khi xây d ng m t chính sách, v n b n pháp lu t ph i đ m b o nh ng đi u sau đơy:

o Tính kh thi và hoàn thi n v d báoătácăđ ng: Các quy đ nh c a v n b n

lu t, các c s th c ti n ph i v ng ch c, không ch ng chéo, mâu thu n hay tri t tiêu

hi u l c c a nhau B n ch t c a NhƠ n c ta lƠ NhƠ n c c a dân, do dân và vì dân,

ng vƠ NhƠ n c ta đã l y con ng i là trung tâm, v a lƠ đi m xu t phát, v a là

m c tiêu c a Pháp lu t Do đó, các quy đ nh, v n b n Pháp lu t ph i mang tính b o

v quy n con ng i, mang l i l i ích t t nh t cho xã h i, không d ng vi c ph n

ánh l i ích c c b c a ngành Áp d ng các ph ng pháp khoa h c ki m nghi m

chính sách d ki n áp d ng vƠ ph ng pháp so n th o lu t mƠ các n c đã vƠ đang

áp d ng nh : Ph ng pháp đánh giá tác đ ng chính sách (RIA), ph ng pháp phơn

tích các y u t tác đ ng vào quy trình xây d ng pháp lu t (ROCCIPI) Bên c nh đó,

c n m r ng các đ n v tham gia nghiên c u chính sách ph c v cho vi c xây d ng

lu t

o Tính năđ nh, minh b ch (rõ ràng): Xây d ng, phát tri n các c ch , quy

đ nh, v n b n pháp lu t c n ph i minh b ch, phù h p v i quy n l i chung và s

phát tri n c a xã h i Sao cho chính sách pháp lu t, v n b n pháp lu t sau khi đ c ban hƠnh thúc đ y s phát tri n chung, h n ch quy n l i c c b c a m t b , ngành

ho c m t s nhóm l i ít Khi ban hành m t v n b n pháp lu t, vi c nghiên c u

chính sách trên c l nh v c lý thuy t và th c t là h t s c c n thi t, ngoài ra m t

chính sách pháp lu t còn ph i d báo đ c, đánh giá đ c tác đ ng kinh t , xã h i

c a chính sách theo chu i th i gian Chính sách, v n b n pháp lu t ph i phù h p v i

chi n l c vƠ đ nh h ng chi n l c phát tri n các ngành kinh t trong t ng th

phát tri n c a n n kinh t qu c dân Có xây d ng chính sách d a trên n n t ng này thì chính sách m i n đ nh T t nhiên, n đ nh đơy không có ngh a lƠ không thay

đ i mà chính sách có th thay đ i đ đáp ng v i tình hình phát tri n c a n n kinh

t đ t n c m t cách có tiên li u tr c

o Tínhăđ c phê duy t: Các chính sách đ c th ch trong lu t đòi h i ph i

đ c nghiên c u, đánh giá d báo tác đ ng, áp d ng th nghi m, rút kinh nghi m

và ch đ a vƠo lu t nh ng chính sách đã đ c đánh giá tác đ ng là phù h p v i th c

ti n M t v n b n pháp lu t có hi u l c khi hoàn thành quá trình phát tri n, đánh giá

s tác đ ng th c ti nầ.và đ c phê duy t b i các c p b , ngành liên quan Th c t ,

C p phê duy t chính sách quan tâm tho đáng đ n vi c nghiên c u các chính sách giai đo n tr c khi b t đ u quy trình xây d ng lu t thì vi c xây d ng lu t s r t

thu n l i và quy ph m c a lu t s mang tính kh thi cao

o Tínhăđ c tuyên truy n và ph bi n: M t v n b n đ c c quan nhƠ n c ban hƠnh, th ng đ c đ ng trên các báo trung ng vƠ đ a ph ng ho c báo ngành

đ đ m b o tính tuyên truy n Th nh ng không ph i v n b n nƠo c ng đ c đ ng

trên báo và s theo dõi c a nhân dân, th m chí cán b chuyên ngƠnh c ng nh ng

m c đ r t khác nhau ánh giá vi c ph bi n chính sách pháp lu t đ n đ c t ng

l p cán b và nhân dân là r t c n thi t, lƠ chìa khóa vƠng đ chính sách pháp lu t

c a ng vƠ NhƠ n c đi đ n đ c v i các cán b , công ch c trong b máy nhà

n c, c ng nh đi đ n đ c v i đ i đa s b ph n ng i dân Th c ti n n c ta,

vi c ph bi n các chính sách pháp lu t th ng thông qua các hình th c sau đơy:

đ y đ , có h th ng nh t trong t t c các hình th c tìm hi u pháp lu t c a nhân dân Các ch ng trình đƠo t o pháp lu t bao gi c ng bao g m các lo i v n đ c b n

cho t i chuyên sơu Các v n b n, quy đ nh c a pháp lu t đ c l ng ghép vào

Ki n th c lu t ph thông cho ch ng trình đ i c ng b t bu c các tr ng đ i h c

cho t i các chuyên ngành, ch ng h n, đƠo t o chuyên gia lu t hành chính, lu t kinh

t , v t pháp, công pháp qu c t ,v.vầho c đ i v i cách l nh v c chuyên ngành (tài

chính, k toán, ti p thầ)

th c nƠy đ c đ c th hi n qua các b n tin, báo, đƠi v pháp lu t Tuy nhiên, do có

s khác bi t r t l n v thông tin đ i chúng gi a thành th , nông thôn, mi n núi và

bi n đ oầnên kênh truy n đ t c a c quan, t ch c có th m quy n v n đóng vai trò

quy t đ nh

qu n lý, ki n th c pháp lu t th ng ph thu c vƠo c ng đ đƠo t o, h ng (ngành) đƠo t o, tính ch t đƠo t o c ng nh tính ch t, ph m vi công vi c c a cán b qu n lý

Rõ ràng ta có th th y vi c đƠo t o v các lu t b o v r ng, b o v VHD mang l i

nh ng hi u ng tích c c qua các ch ng trình đƠo t o các cán b qu n lý C c, Chi

c c ki m lơmầ

Tínhăkh ăthiăvƠăhoƠnăthi nă

Tínhă năđ nh, minhăb chă

Tínhăđ căphêăduy t

Tínhăđ cătuyênătruy năvƠăph ăbi n

Chínhăsáchăphápălu t

Hình 3.1 :ăChínhăsáchăphápălu t

hi u bi t và th c thi pháp lu t s g p nh ng khó kh n vƠ tr ng i nh t đ nh Theo

th ng kê vƠo n m 2013, n c ta có trên 1,7 tri u ng i trên 15 tu i có nh ng h n

ch nh t đ nh v ch vi t, ch y u t p trung vùng núi, biên c ng vƠ vùng sơu,

vùng xa Trình đ h c v n th p, hi u bi t và thích nghi v i s thay đ i c a chính

sách m t cách ch a toƠn di n s không hi u đ c sâu s c, th m chí hi u sai, d n

đ n vi c th c thi pháp lu t c ng có nh ng h n ch t ng t

V năhóa: Theo đ nh ngh a c a UNESCO (1982) “v n hóa hôm nay có th coi là

t ng th nh ng nét riêng bi t tinh th n và v t ch t, trí tu và xúc c m quy t đ nh

tính cách c a m t xã h i hay c a m t nhóm ng i trong xã h i V n hóa bao g m

ngh thu t vƠ v n ch ng, nh ng l i s ng, nh ng quy n c b n c a con ng i,

nh ng h th ng các giá tr , nh ng t p t c và nh ng tín ng ng: V n hóa đem l i cho con ng i kh n ng suy xét v b n thơn Chính v n hóa lƠm cho chúng ta tr

thành nh ng sinh v t đ c bi t nhân b n, có lý tính, có óc phê phán và d n thân m t

cách đ o lý Chính nh v n hóa mƠ con ng i t th hi n, t ý th c đ c b n thân,

c a b n thân, tìm tòi không bi t m t nh ng ý ngh m i m và sáng t o nên nh ng công trình v t tr i lên b n thơn”.V n hóa không ph i là m t l nh v c riêng bi t

V n hóa lƠ t ng th nói chung nh ng giá tr v t ch t và tinh th n do con ng i sáng

t o ra V n hóa lƠ chìa khóa c a s phát tri n V n hóa c ng nh nh ng y u khác có

2 m t tác đ ng t i Ý Th c Pháp Lu t, Nh ng giá tr v n hóa phù h p v i chính sách, v n b n pháp lu t s nh h ng tích c c t i ý th c pháp lu t c ng nh th c thi

pháp lu t Tuy nhiên, nh ng giá tr v n hóa không còn phù h p (ph n l n x y ra t i

các vùng dân t c thi u s : đa thê, l h i đơm trơu, thách c i,ầ ) s gây nh ng nh

h ng tiêu c c đ n ý th c pháp lu t

o Y u t kinh t : Các y u t kinh t có s nh h ng c c k l n đ n vi c th c

thi pháp lu t, ý th c pháp lu t Khi đi u ki n kinh t đ c c i thi n, đ i s ng v t

ch t c ng nh tinh th n ng i dơn đ c nâng cao, vi c ti p xúc v i nh ng chính

sách pháp lu t (qua các kênh thông tin đ i chúng, đƠo t o pháp lu tầ ) t kh c

đ c c i thi n Qua đó gián ti p nâng cao ý th c pháp lu t, th c thi pháp lu t

o

Trìnhăđ ăv năhóaăc aăch ăth

V năhóaăă( Phongăt căt păquánăvƠăl iăs ngă)

Kinhăt

ụăth căPhápăLu t

Hình 3.2: Ý th c pháp lu t

Trong n i dung nghiên c u tác gi ch t p trung phân tích v tính tuân th pháp lu t

c a các h nuôi theo n i dung nghiên c u nên không t p trung sâu vào ph n nghiên

c u ý th c pháp lu t c a các h nuôi

CH NGă4

4.1 Mô hình nghiên c u

Tác gi đ xu t nghiên c u các nhân t tác đ ng đ n vi c tuân th các quy đ nh đ i

v i các h gơy nuôi đ ng v t r ng ch y u trên đ a bàn t nh Tây Ninh d a theo ý

ki n chuyên gia đ c th c hi n qua b ng kh o sát chuyên gia (ph l c 1):

 Ông Mang V n Th i-Phó chi c c tr ng chi c c ki m lâm Tây Ninh

 Ông Tr n V n Tr ch-Tr ng phòng thanh tra, pháp ch Chi c c Ki m lâm

Tây Ninh

 Ông Ph m Chí Trung-Phó giám đ c chi c c ki m lâm vùng III

T k t qu kh o sát chuyên gia và ý ki n l p lu n cá nhân, tác gi t ng h p các nhân t chính đã nh h ng tích c c t i vi c tuân th các quy đ nh gơy nuôi đ ng

v t r ng nh sau:

Nhân t 1 (H1): Thu nh p kinh t c a các h gơyănuôiăđ ng v t r ng

o D a trên c s lý thuy t v ý th c pháp lu t, chính sách pháp lu t đ ra trong

ch ng 3, y u t kinh t nh h ng tr c ti p đ n vi c tuân th các quy đ nh c a

pháp lu t đ i v i các h gây nuôi VR Khi y u t kinh t , thu nh p hay quy mô

nuôi c a h nuôi càng l n thì ý th c c a các h nuôi v tuân th các quy đ nh pháp

lu t c ng ch t ch h n i u 8, Ch ng 3 trong Thông T s

47/2012/TT-BNNPTNT quy đ nh ch t ch v “Ch ng nh n tr i nuôi đ ng v t r ng thông

th ng vì m c đích th ng m i”, trong khi h nuôi VR v i quy mô nh , không vì

m c đích th ng m i, tiêu th t i h gia đình l i không đ c đ c p đ n

o Trên th c t , cán b ki m lâm ti n hành ki m tra, giám sát đ m b o th c hi n đúng quy đ nh c a Thông t nƠy vƠ quy đ nh c a pháp lu t t i đ a ph ng đ i v i

các h nuôi VR thông th ng t p trung vào nh ng h ch n nuôi v i quy mô v a

và l n th ng xuyên h n các h nuôi quy mô nh , h gia đình Nh v y quy mô

nuôi, tính kinh t c a vi c nuôi VR tuy n tính v i vi c tuân th các quy đ nh pháp

lu t đ i v i các h gây nuôi VR

o Do đó, tác gi k t lu n nhân t : “Thu nh p kinh t c a các h gơy nuôi đ ng

v t r ng n đ nh” có tác đ ng tích c c t i vi c tuân th các quy đ nh v gây nuôi

VR

Nhân t 2ă(H2):ă i u ki n t nhiên, th i ti t, th nh ng t i các khu v c gây nuôi c a t nh Tây Ninh

o Th c t cho th y vi c nuôi đ ng v t hoang dã ph thu c r t nhi u vào môi

tr ng t nhiên, đi u ki n th i ti t, th nh ngầ khu v c gơy nuôi i u ki n t

nhiên, th i ti t thu n l i, ngƠnh nuôi đ ng v t hoang dã phát tri n t t, đem l i

ngu n thu nh p cao, gián ti p tác đ ng đ n vi c tuân th các quy đ nh c a pháp lu t

trong ngành gây nuôi đ ng v t hoang dã đ i v i h nuôi

o Ng c l i, khi t nhiên, th i ti t, th nh ng không phù h p v i ngành gây nuôi đ ng v t hoang dã t i đ a ph ng, tính kinh t c a ngành th p, hi u qu kinh t

c a vi c ch n nuôi đ ng v t hoang dã không cao, d n đ n vi c tuân th các quy

đ nh pháp lu t trong ngƠnh c ng b nh h ng

o Do đó, tác gi k t lu n nhân t : “ i u ki n t nhiên, th i ti t, th nh ng t i các khu v c gây nuôi c a t nh Tây Ninh thu n l i” có tác đ ng tích c c t i vi c tuân

th các quy đ nh v gơy nuôi đ ng v t r ng

Nhân t 3 (H3):ăTrìnhăđ v năhóaăc a các h gơyănuôiăđ ng v t r ng

o Do đó, tác gi k t lu n nhân t : “Trình đ v n hóa c a các h gơy nuôi đ ng

v t r ng” có tác đ ng tích c c t i vi c tuân th các quy đ nh v gơy nuôi đ ng v t

r ng