Sơ bộ nghiên cứu thành phần hóa học và tác dụng chống dị ứng của lá chè xanh nhật bản

... 254nm nõu nhat nõu nhat nõu dõm den Mu sõc uv nh3 365nm xanh non chudi xanh non chuụi hai vng xanh da trụi vng dõm vng sõng den nõu dõm xanh non chuụi vng nhat 22 (a) a: hoi amoniac (b) (c) b:... v chõt bộo Lõy 5g duoc lieu cho vo bợnh non nhụ cụ nỹt mi, thờm 15ml ether dở qua dờm, loc vo ụng nghiờm to (mụi ụng khoõng 5ml) Hai ụng nghiờm dem lm phõn ỹng dinh tmh chõt bộo - Chõt bộo: Dem... chõt mu xanh trypan phõn ỹng di ỹng gõy So sõnh su thoõt mach chõt mu xanh trypan giỹa cõc mõu thỹ, chuõn vụi mõu doi chỹng: Mõu no kim hõm su thoõt mach tụt hon mõu dụi chỹng(tỹc nụng dụ xanh trypan

BÔ Y TÉTRÜÔNG DAI HOC DÜÛC HÀ NÔI

NGUYEN THE NAM

SO BÔ NGHIÊN CÜXJ THÀNH PHAN HOÂ HOC

CHÈ XANH NHÂT BÂN

Hydrangea macrophylla Seringe var thunbergii Makino Saxifragaceae

(Khôa luân tôt nghiêp dutic sï dai hoc khoâ 1998-2003 )

Giâo viên hirong dân Th.S Lê Viêt Dûng

Th.S Nguyên Thé Hùng

Noi thtfc hiên Viên Diroc liêu- Khoa hôa thuc vât

Bô mon Du'üc hoc co truyên

Thôi gian thuc hiên Thâng 3 dën thâng 5/2003

c y ">• ■.•<0 V \\ : \

« f / t e ic

Th S Lê Viêt Düng- Viên Duofc lieu

Th S Nguyên Thi Xuân Hoa- Viên duofc lieu

Tôi cüng chân thành câm dn TS Pham Van Thanh và câc

cô chu Khoa Hoâ thitc vât dâ tao m oi diêu kiên thuân ld i cho0 0 0 • 0 0 0

tôi hoàn thành khôa luân tô'tnghiêp.

Tôi xin bày to long biê't dn sâu sâc tôi câc thây cô giâo trong tritdng, dac biêt là câc thây cô Bô môn Dtfdc cS truyèn cùng câc ban bè dâ tao diêu kiên thuân ld i và dông viên tôi trong suô't thdi gian thtfchiên dê tài tôt nghiêp.

Hà N ç i n g à y 20/5 /200 3

SV Nguyên The Nam

DANH MUC CAC CHÜ VIÊT TÂT

SKLM : Sàc kÿ ldrp mông.

CXNB : Chè xanh Nhât Bân

KN-KT: Khâng nguyên-khâng thé.

MUC LUC

Trang

D Â V A N D E

P H A N 1 T Ô N G Q U A N

1.1 Dâc diem thuc vât và phân bo 2

1.1.1 Vi tri phân loai cây CXNB 2

1.1.2 Dâc diém thuc vât ho Thucmg Son (Saxifragaceae) 2

1.1.3 Dâc diém thuc vât chi Hydrangea 3

1.1.4 Dâc diém thuc vât và phân bo cây CXNB 3

1.2 Nhîïng ket quâ nghiên cufu vê cây CXNB 4

1.2.1 Thành phân hôa hoc 4

1.2.2 Tac dung sinh hoc 6

1.3 Dai ciïcmg vê di ümg 7

1.3.1 Khâi niêm 7

1.3.2 Nguyên nhân gây di rïng 7

1.3.3 Co chê' và phân loai 8

P H A N 2 N G U Y Ê N V Â T L IE U V À P H I/O N G P H Â P N G H IÊ N CÜXJ 2.1 Nguôn nguyên lieu, thu hâi và chê bien 10

2.1.1 Nguôn nguyên lieu 10

2.1.2 Thu hâi và ché bien 10

2.2 Phirong tien hôa chat dùng trong nghiên cüru 10

2.2.1 Dông vât thi nghiêm 10

2.2.2 Thiét bi mây môc sir dung 10

2.2.3 Hôa châ't dùng trong nghiên curu 10

2.3 Phiïcmg phâp nghiên cufu 11

2.3.1 Nghiên ciîu thành phân hôa hoc 11

2.3.2 Nghiên ciru vê tac dung duoc iÿ 12

P H A N 3 T H U C N G H IÊ M V À K Ê T Q U À 3.1 Nghiên ciru thành phân hôa hoc 13

3.1.1 Dinh trnh câc nhôm chât hôa hoc trong la CXNB 13

3.1.2 Dinh tmh bàng SKLM câc nhôm chât chînh trong la CXNB 20 3.1.3 Dinh luong câc nhôm chât chînh trong la CXNB 25

3.2 Thu tac dung sinh hoc 31

3.2.1 Chuân bi nguyên liêu 31

3.2.2 Tien hành 32

3.2.3 Tmh két quâ 35

PHAN 4 KÉT LUÂN VÀ DE XUAT 4.1 Kêt luân 38

4.1.1 Vê thành phàn hôa hoc 38

4.1.2 Vê tac dung sinh hoc 38

4.2 Dê xuât 38

TÀI LIEU THAM KHÂO

DAT VAN DE

Bênh di un g là tïnh trang phân üng quâ müc cûa c o thë doi voi tac nhân gây di üng khi tac nhân do xâm nhâp vào c o thë lân thu hai Phân un g quâ mue cûa c o thë gây ra câc triêu chüng nhu phù né, ban dô, mê day, viêm müi, suy hô hâp Nguyên nhân cûa câc phân üng di üng co rat nhièu loai khâc nhau, co thë là nhüng kich thich dâc hiêu khi gâp câc di nguyên (thuôc, thuc ân, nuoc uông, bui bàm) hay nhüng kich thich không dâc hiêu nhu: thay doi thoi tiêt, thay doi nhiêt dô, thay doi môi truông và nhiêu tâc nhân khâc Bênh di üng co thë kéo dài và thucmg xuyên tâi phât (nguoi bi hen phê' quân) gây khô khân trong nhung hoat dông bînh thucmg cüa nguoi bênh, bênh cüng co thë là cap trnh gây tén hai dê'n sûc khôe con nguôi[5], [8]

Tî lê nguôti mâc bênh di rïng khâ cao biëu hiên à câc bênh nhu hen

suyên, viêm müi di üng, co dia di üng (Ô Anh hen tré em tâng 3.6% tù 1956-

1976, Mÿ co khoâng 60 triêu nguôi co mot thë di üng, à Thüy Diën 20% trê

em khâm co tang di üng ) [5] Nuôc ta mot nuôc cô khi hâu nhiêt dôi nông

âm giô müa là diéu kiên thuân loi cho bênh này phât triën Nguoi bênh phâi dùng thudng xuyên thuôc khâng Histamin câc thê' hê và nhôm Corticoid de diëu tri, nhüng thuôc này thudng cô nhüng tâc dung phu gây hai cho nguoi

sû dung Chmh vï vây viêc nghiên cûu và sû dung thuôc cô nguôn gôc duoc lieu dë diêu tri di üng là vân dé càn duoc quan tâm nghiên cûu

Chè xanh Nhât Bân là loai cây dâ duoc nghiên cûu sû dung vôi mue dich làm thuôc chô'ng di üng và cô mât trong duoc diën Nhât [24], [14] Hiên nay cây duoc di thuc trong tai Sapa theo don dât hàng cüa Nhât Bân Nên vân

dé nghiên cûu thành phân hôa hoc cüng nhu tâc dung sinh hoc cûa cây CXNB sinh truông tai Sapa (Viêt Nam) là rat cân thiêt dë chuàn hoâ nguôn nguyên lieu Khoâ luân tôt nghiêp này gôp phân nghiên cûu cây CXNB vôi câc mue tiêu sau:

1 S a bo nghiên cûu thành phân hôa hoc trong la cây

2 Thü tâc dung chông di ûng cüa mot sô dich chiét tù la

PHAN1 TÔNG QUAN

1.1 DÂC DIÊM THÜC VÂT VÀ PHÂN BÔ • • •

1.1.1 Vi tri phân loai cây CXNB

Cây chè xanh Nhât Bân cô tên khoa hoc là Hydrangea macrophylla Seringe var thunbergii Makino ho Thuông Son [7] hay côn goi là Ho Cô tai

h6 [4] (Saxifragaceae ), bô Cô tai ho (Saxifragales ), lien bô Hoa hông (Rosanae), phân lôp hoa hông (Rosidae), lôp Ngoc Lan (Magnoliopsida), ngành Ngoc Lan (Magnoliophyta) [71, [14]

1.1.2 Dàc diêm thuc vât ho Thucmg Son (Saxifragaceae)

Câc cây thuôc Ho Thucmg Son (Saxifragaceae) là loai thân thâo hoâc

thân gô La moc luân phiên hoâc moc dôi, không cô la kèm hoâc cô la kèm rung hàng nâm Cun hoa da dang, hoa luông tmh hoâc don tinh cùng gôc Dài gân ft nhiêu vôi bàu (dôi khi là rat ît), cô chia thuÿ xép hinh van hoâc lop lên nhau Nhi hoa cô sô luong bâng hoâc gâp dôi sô tràng hoa Cô hoâc không cô dïa nhuy giüa nhi và bâu Sô vôi nhuy bâng sô la noân, gân hoâc roi nhau, cô mot nüm nhuy hoâc nhiëu hon, thuông cô mü Bâu nhuy cô 2, 3,

hoâc 5 la noân, drnh truc hoâc dmh à dînh Quâ nang hoâc quâ mong, cô

hoâc không cô nôi nhü [25]

1.1.3 Dac diëm thuc vât chi Hydrangea

Chi Hydrangea là loài cây gô, cây nhô hoâc cây bui Lâ moc dôi, cô

râng cua, không cô lâ kèm và cô cuông lâ Cum hoa moc hinh xim hoâc hînh

chuÿ à dînh hoâc sât dînh câc cành Hoa à ngoài thuômg là hoa vô tmh, cô

câc dài phât triën giông cânh hoa Nhüng hoa côn lai thucmg nhô, luông tmh

cô khâ nâng sinh sân Dài hoa dang ong gân vôi bàu, chia thành 4-5 cânh dài Cô 4-5 tràng hoa, xép hinh van tao thành mot câi mü và cô xu huông

tâch rôi nhau Bô nhi cô 8-10 nhi, mot s6 nhi moc dôi vdfi cânh hoa, môt so

khâc moc luân phiên xung quanh bàu và quanh môt dïnh non eut Cô 2-4 vôinhuy ngân Bâu dirai, 2-5 ngàn Nhiêu noân gàn vôi gôc trong cüa câc ngân.Quâ nang 2-4 ngân mef ra giua câc vôi nhuy Hat nhô và râ't nhiêu Chi

Hydrangea phân bô' à vùng khi hâu ôn dôi hoac cân nhiêt dôi Cô 20 dê'n 25

loài phân bô à Châu A, An Dô và phia bac nuôc Mÿ, trong dô Châu A cô hon

20 loài [25], [11]

1.1.4 Dâc diëm thuc vât và phân bô cây CXNB

Ânh 1 Cây chè xanh Nhât Bân

Cây chè xanh Nhât Bân Hydrangea macrophylla Seringe var thunbergii Makino Saxifragaceae thuôc dang cây bui, thân nhân vôi nhûng cành châc

khoè La phia trên tron, hînh mûi giâo hoâc hînh elip, dài 5-15cm, rông 2- 10cm, cô râng cua La cô màu xanh lue dën xanh sang, phân trên la cô ft

lông bâo vê gàn à gân la, mât duôi nhiêu lông Cum hoa hînh xim hay hmh chuÿ à dînh, cô lông bâo vê Hoa vô tfnh à ngoài, cânh dài cüa hoa vô trnh hînh trôn Hoa luông trnh à trong, vôi dài hoa nhô Tràng hoa nhô, hînh

trumg Hat phân hînh câu Quâ nang, hînh trirng dài 3-4mm ôm câ vôi nhuy

Cây phât triën tu nhiên à nui Honshu (Hàn Quô'c) và Nhât Bân [11].

1.2 NHÜNG KÉT QUÂ NGHIÊN CÛU VÊ CÂY CXNB

1.2.1 Thành phàn hôa hoc

Hiên nay trong niroc chua co két quâ nghiên cûu nào vê thành phàn hôa hoc cüa CXNB duoc công bô Théo câc tài lieu nuôc ngoài, trong lâ cây cô chüa câc nhôm chât chînh sau [14-22]:

• Isocoumarin: hydrangenol, hydrangenosid (A, E, G), macrophyllosid,

thunberginol (A, B, C, D, E, F, G, î), phyllodulcin, hydramacroside (A, B), hydramacrophyllol (A, B)

Câc chât này cô khung co bân gàn giông benzo a-pyron trong dô ddi nhôm carbonyl vôi di tô oxy

Benzo a-pyron isocoumarin

Tù khung co bân này gàn thêm nhôm chûc phenyl à vi tri sô 3 thî duoc

khung 3phenyl-8hydroxy-2H-2benzopyran-lon, là khung co bân thuông gàp cûa câc chât cô trong lâ chè xanh Nhât Bân

R2

3phenyl-8hydroxy-2H-2benzopyran-l on

Tên chat Vi tri 3-4 RI R2 R3 R4

Ngoài ra mot so chat không theo quy luât trên nhu thunberginol F,

1.2.2 Tâc dung sinh hoc

• Tâc dung khâng khuan:

Câc chât thunberginol thuôc nhôm Dihydroisocoumarin là dêu cô tâc dung chông lai vi khuan tai khoang miêng [17], [19], [20]

• Tâc dung chông di üng:

Nghiên cûu cho thay tâc dung chông di üng cüa câc thành phàn hôa hoc chiêt tâch tü lâ CXNB thë hiên râ't rô, nhât là nhôm dihydroisocoumarin :Dich chiêt methanol tù lâ cô tâc dung chông di üng, chông loét và cô tâc dung loi mât Tù dich chiêt Metanol nguoi ta dâ tâch duoc câc thành phàn không phân eue (gôm Hydragenol, Phylloducin) cô tâc dung chông di üng, chông loét và loi mât [15]

Thunberginol A, B, F cô tâc dung chông di üng và thành phân này thë hiên tâc dung chông di üng manh hon tâc dung cûa câc chât Hydragenol, Phylloducin [20]

Thunberginol C, D, E, G và Hydragenol 4 -O-glucosid cô tâc dung chông

di üng trên chuôt, xâc dinh bàng phân üng Schultz-Dale Thành phàn này côn

cô tâc dung ûc ché su giâi phông Histamin tù té bâo Mast cûa khi quân chuôt lang [17],

Bàng phân üng khâng nguyên- khâng thë nguôi ta dâ xâc dinh mot thành phàn Hydramacrosides A, B trong lâ cô tâc dung ûc ché giâi phông Histamin trong dich màng bung tù té' bâo màng bung chuôt [21],

Thành phàn Hydramacrophyllol A và B trong lâ CXNB cüng cô tâc dung chông di üng trên chuôt, duoc xâc dinh bàng phân üng KN-KT [18]

• Tâc dung khâc:

Ngoài nhüng tâc dung dâ duoc nghiên cûu trên Trung Quôc và Nhât Bân con sû dung lâ cüa chè xanh Nhât Bân theo kinh nghiêm dân gian làm thuôc chông nam [12]

1.3 DAI C l/C N G VÊ D IÜ N G [1], [5], [8], [9]

1.3.1 Khâi niêm

Di ûng là tïnh trang phân ûng quâ mire cüa co thé dôi vôi nhûng kfch thfch dâc hiêu và không dâc hiêu khi nhûng tac nhân gây kfch thfch xâm nhâp vào

co thé lân thür hai

1.3.2 Nguyên nhân gây di üng

Nguyên nhân gây ra di ûng là câc di nguyên, dô là nhûng chat co khâ

nâng gây ra tinh trang di ûng à nguôi và dông vât.

Di nguyên mang nhûng tfnh chat sau:

- Cô khâ nâng tao ra khâng thé di ûng trong co thé.

- Kët hop vôi khâng thé di ûng và gây ra tinh trang di ûng

Ngirôi ta chia di nguyên thành hai loai là di nguyên ngoai sinh và di nguyên nôi sinh

• Di nguyên ngoai sinh: Là nhûng chat xâm nhâp vào co thé tù ngoài

môi trirdng theo nhûng con durông khâc nhau: duông hô hâp, diràng àn uông, thuôc men, tiêm chüng hay do su xâm nhâp cüa vi sinh vât Di nguyên ngoai sinh lai chia ra hai nhôm khâc nhau sau:

- Di nguyên ngoai sinh nhiêm trùng:

+ Vi khuân

+ Vi rut

+ Câc loai nam

- Di nguyên ngoai sinh không nhiêm trùng:

+ Bui (bui duông, bui nhà, bui công xuông )+ Lông (lông chô, mèo, gà )

+ Phân bon

+ Thuc pham

+ Hoâ chat

• Di nguyên nôi sinh: Là protein cüa co thé, nhirng trong diêu kiên nhât

dinh no lai tro thành protein la dôi vôi co thé Nhüng diêu kiên làm protein thành protein la dôi vôi co thé gôm:

- Thay d6i nhiêt dô, dô âm (Nông, lanh, dô âm thay d6i )

- Do vi khuân, vi rut và câc dôc tô cüa chüng gây ra

- Do câc yêu tô lÿ hoa (tiép xüc vôi tia UV, môi truông acid, base )

Di nguyên nôi sinh duoc chia thành di nguyên nôi sinh tu nhiên và di nguyên nôi sinh thü phât:

- Di nguyên nôi sinh tu nhiên là câc té bào cûa co thé nhung ît duoc tiép xüc vôi hê mâu và câc té bào cô thâm quyên miên dich

- Di nguyên nôi sinh thü phât là hâu quâ cüa yêu tô nhiêm trùng hoâc lÿ hoa tâc dông

- Khi cô su xâm nhâp cüa cùng mot khâng nguyên vào co thé làn thü hai Câc khâng thé dâc hiêu duoc sân xuâ't manh và két hop vôi khâng nguyên gây tàng nông dô câc chât trung gian hoa hoc gây ra phân üng

di üng

Dira trên vai trô cüa khâng nguyên, khâng thé dâc hiêu và tinh trang bênh lÿ mà Gell và Coobs dâ phân di üng ra 4 typ sau:

• T y p l

- Là loai di ung quâ mân tire thi hay quâ mân phân vê Câc biéu hiên di ung diên ra nhanh

- Do câc khâng thë IgE co khà nâng cô dinh trên câc Mastocyte té chûc

và câc ai kiêm cûa mâu luu hành

- Câc Mastoxyt dâc biêt tim thay à câc to chûc nhu phdi, màng cüa

duông hô hâp, trên da và duong ruôt

- Câc Mastocyte này cô chüa Histamin và câc chât trung gian hôa hockhâc cüa di üng

• TypII

Là loai di üng do su két hop khâng nguyên trên bê mât té bào và khâng thë tu do trong huyét thanh làm hoat hôa bo thë, gây hu hai té bào Typ này thuong gâp trong câc truông hop tai bién do truyên mâu, phân üng

té bào do thuôc

• TypIII

- Là loai di üng do câc khâng thë luu hành, câc két tüa thuôc lôp IgE

- Câc khâng nguyên két hop vôi khâng thë, bo thë tao ra phüc hçfp KN-

KT Phüc hop này lâng dong ô câc to chüc làm giâi phông câc da nhân và Histamin gây ton thuong câc to chûc này

• TypIV:

- Là nhüng phân üng quâ mân châm qua trung gian câc té bào Là loai

di üng do câc té bào cô thâm quyên miên dich ( Lymphocyte) gây ra

Trong nghiên cûu, nguôi ta thuông dua vào dâc trnh két hofp KN-KT dë thü câc chât gây di üng dua trên nguyên tâc: phüc hop KN-KT tao ra tâc dong lên câc thành mach và co tron gây ra câc triêu chûng di üng Phuong phâp Kark dua vào su thoât mach cüa chât màu (xanh trypan, xanh methylen) dë dânh giâ tâc dung chông di üng Phuong phâp Schultz-Dale dua trên su co thât cüa câc co tron (khi quân, phé quân )

PHÂN 2 NGUYÊN VÂT LIÊU VÀ PHlTONG PHÂP

NGHIÊN CÛU

2.1 NGUÔN NGUYÊN LIEU, THU HÂI VÀ CHÊ BIEN

1.1.1 Nguôn nguyên lieu:

Nguôn nguyên lieu lây tai trung tâm cây thuôc Sapa truc thuôc Viên Duac lieu

1.1.2 Thu hai và chë bien:

La cây duac thu hai vào thâng 11/2002, dé khô trong diêu kiên tu nhiên Sau khi dem vê viên duac lieu duac sây lai và bâo quân trong diêu kiên thich

hçfp Khi dùng dem sây lai à 40°C trong 1 tiëng.

2.2 PHI/ONG TIEN HOA CHAT DÙNG TRONG NGHIÊN CÜU 2.2.1 Dông vât thi nghiêm

Chuôt công trâng không phân biêt duc, câi cô trong luang tù 100-110g, nuôi trong cùng diêu kiên thf nghiêm

2.2.2 Thiët bi mây moc su dung

- Mây do dô âm Précisa HA60

- Mây cât thu hôi dung môi cüa hâng BUCHI

- Mây quang kê

- Mây phât quang

- Bêp câch thüy

2.2.3 Hoa chat dùng trong nghiên curu

- Hoâ chat sü dung dat tiêu chuân phân tich: chloroform, ether, acid

sulfuric, acid chlohydric, natrihydroxyd, methanol, côn và mot sô hoa

chat thuôc thü khâc

- Bôt trâng sàc kÿ và bân mông trâng sân cüa hâng Merck

2.3 PHITONG PHÂP NGHIÊN CÛU

2.3.1 Nghiên cthi thành phân hoa hoc

- Dinh tmh câc nhôm chât htru ca theo tài lieu “Thuc tâp duoc lieu” và

“Bài giâng duoc lieu” cüa Bô môn Duoc lieu- Truôrng Dai Hoc Duoc Hà Nôi [3]

- Dinh tmh câc nhôm chât chrnh trong lâ CXNB bâng SKLM theo tài lieu

“Thuc tâp duoc lieu” và “Bài giâng duoc lieu”, Bô môn Duoc liêu-Trucmg Dai hoc Duoc Hà Nôi [2], [3]

+ Nguyên tâc: Chiét câc chât trong lâ theo quy trînh thich hop Lua chon hê dung môi phù hop sao cho khi chay sâc kÿ thu duoc sô luong vêt

là nhiêu nhât và tâch rô nhât

- Dinh luong alcaloid trong lâ duoc lieu bâng phuong phâp cân:

+ Nguyên tàc: Làm âm bôt duoc liêu bâng dung dich amoniac dâm dâc Chiét alcaloid dang base bàng ether, chuyën sang dang muôi bâng dung dich acid dé loai tap Lai chuyën sang dang base và chiét bàng ether Tinh ché bâng câch thuc hiên lai câc buoc trên Cô dich dén cân, sây dén khôi luong không d6i và cân khôi luong cân thu duoc

+ Tmh két quâ theo công thrîc:

tf(lO O -c)Trong dô:

X: là hàm luong acaloid (%)

m: là khô'i luong caloid thu duoc (g)

a : khôi luong duoc lieu cân dë dinh luong (g)

c : dô dm duoc lieu (%)

- Dinh luong flavonoid trong lâ duoc lieu bâng phuong phâp cân

+ Nguyên tâc: flavonoid duoc chiêt bàng côn cao dô Dich chiêt loai dung môi dén càn và hoà tan lai flavonoid trong nuôc dé loai tap Dich nuôc lai duoc loai tap bàng dung môi hüu co cô dô phân eue thâ'p Cô dich thu duoc càn flavonoid.

+ Tmh két quâ: tuong tu theo công thuc trên

- Dinh luong coumarin trong lâ duoc liêu bàng phuong phâp cân

+ Nguyên tâc: Chiét coumarin trong lâ chè bàng côn cao dô Loai tap trong dich chiêt thu duoc nho phàn ung mô dong vông Lacton trong câc môi truông khâc nhau

+ Tmh két quâ: Công thuc tmh tuong tu nhu tfnh hàm luong alcaloid

2.3.2 Nghiên ciru vè tâc dung dtftfc lÿ

- Nghiên cüu tâc dung chông di üng theo phuong phâp Kark(l) dâ duoc chînh lÿ tai khoa Duoc lÿ sinh hôa -Viên Duoc lieu [13]

- Nguyên tâc: Tao khâng thë khâng long trâng trung cho co thë chuôt Dua khâng nguyên long trâng trüng vào chuôt lân hai và dùng thuôc (duoc lieu) du dinh thu tâc dung chông di üng Tâc dung cüa thuôc duoc dânh giâ thông qua su thoât mach chât màu xanh trypan do phân üng di üng gây ra So sânh su thoât mach chât màu xanh trypan giüa câc mâu thü, chuân vôi mâu doi chüng: Mâu nào kim hâm su thoât mach tôt hon mâu dôi chüng(tüc nông

dô xanh trypan thâp tai vùng gây di üng, duoc thë hiên thông qua dô hâp thu

chât màu à buôc sông 630nm) thi mâu dô cô tâc dung chông di üng.

- Xü lÿ két quâ theo phuong phâp thông kê T-students

PHÂN 3 THl/C NGHIÊM YÀ KET QUÂ

3.1 NGHIÊN CtTU THÀNH PHAN HOA HOC

3.1.1 Dinh tmh câc nhôm chat hoa hoc trong la CXNB

3.1.1.1 Dinh tinh alcaloid

Lây 10g bot duac lieu và làm àm bàng NH4OH 10%, cho vào bînh non co

nüt mài, sau mot giô thêm 50ml Ether và de qua dêm, loc qua giâ'y loc Dich loc duac lâc vôi 15ml H2S04 10% trong bînh gan Lây phàn dich chiët acid,

cô con khoâng 6ml chia vào ba ong nghiêm nhô roi dem làm câc phân ûng:A/

Ong 1 : Cho vài giot thuôc thü Mayer Tua trâng

Ong 2: Cho vài giot thuôc thir Dragendorff Tüa vàng

Ong 3: Cho vài giot thuôc thir Bouchardat Tüa dô cam

Kët luân Sa bô két luâti trong la CXNB cô nhôm alcaloid

3.1.1.2 Dinh tmh flavonoid

Lây khoâng 5g bot duac lieu cho vào bînh eau 250ml, thêm vào 50mlcôn 90° và lâc dêu Dun soi câch thüy 5 dén 10 phüt, de nguôi, loc và lâydich loc làm câc phân üng:

- Phàn ûng Cyanidin: Lây 2ml dich chiét vào ong nghiêm nhô, thêm vài hat kim loai Mg Nhô môt ft dung dich HC1 dâm dâc, de vài phüt sau

thây dung dich chuyën sang màu dô tia (phân üng duang tmh)

- Phân ûng vdi FeCl3: Lây 2ml dich chiët vào ong nghiêm, nhô 2-3 giot

dung dich FeCl3 5%

Kët quâ: Cô tüa và dung dich chuyën màu xanh den (phân üng duang tinh)

- Phân irng vdi kiêm:

+ Lây 2ml dich chiët vào ong nghiêm, thêm vài giot dung dich NaOH 10% vào, thây cô tüa duc và màu vàng tâng lên (phân üng duang tmh)

+ Nhô 2 giot dich chiét lên môt mânh giây loc, dë khô nhô chông lên vài giot NaOH 10% thây màu vàng dâm lên rât rô (phân üng duong tmh)

Két luân: Sff bô két luân trong lâ CXNB cô flavonoid.

3.1.1.3 Dinh tinh coumarin

Lâ'y 10g duoc lieu vào bïnh càu 250ml, thêm 50ml côn 90°dun câch thuÿ soi 5-10 phüt Dé nguôi ,loc, dich loc dem làm câc phân üng:

- Phân irng mtf dông vông lacton: Cho vào hai ong nghiêm nhô môi ong

2ml dich chiét

Ong 1: Thêm 1ml NaOH 10%

Ong 2: Dê nguyên

Dun câ hai ong dén soi, quan sât thây ong 1 cô tüa duc vàng, ông 2 trong nhu ban dâu Thêm vào câ hai ông nghiêm môi ông 2ml nuôc cât Lâc dêu, quan sât thây

Ông 1 : trong trô lai

/v'

Ong 2: duc

Acid hoa ông 1 ta lai thây ông lduc nhu ông 2 (phân üng duong tmh)

- Phân ufng Diazo hoa: Cho 2ml dich chiét vào ông nghiêm nhô, thêm 2-3

giot NaOH 10%, dun câch thuÿ dén soi, de nguôi, nhô 3-4 giot thuôc thü Diazo môi pha Quan sât thây dung dich chuyën sang màu dô rô (phân üng duong tmh)

- Phân ürng chuyën dông phân dang cis sang dang dông phân trans diroi tâc dung cûa ânh sang tir ngoai

Nhô vài giot dich chiét lên giây loc, nhô chông lên vài giot NaOH 10%, dë

khô à nhiêt dô thuông, che mot nüa vùng dich chiét trên giây loc bàng dông

xu kim loai, dem soi duôi ânh sâng tü ngoai 254nm Quan sât thây vùng dich chiét không bi che phât quang sâng dân lên Bô dông xu ra và tiép tue

chiéu dèn tur ngoai thi thay vùng bi che không sang bàng vùng không bi che, nhtmg dë mot lue sau thi câ hai phàn dêu sang nhu nhau.

Két luân: Câc phân ûng dêu duong tinh, sa bo két luân trong lâ

CXNB cô coumarin 3.1.1.4 Dinh tinh tanin

Lày 5g duoc lieu cho vào cô'c cô mô, thêm 30ml nuôc càt, dun câch thûy dë soi 5-10 phût, dë nguôi, loc qua giây loc Dich loc dem làm câc phàn ûng dinh tmh sau

- Phân urng vôi gelatin 1 % : 2ml dich chiêt vào ong nghiêm nhô, nhô 2-3

giot dung dich Gelatin 1% Xuât hiên tüa bông trâng rô

- Phân ung vôi dung dich FeCl3 5%: Cho 2ml dich chiét vào ông

nghiêm, thêm 1ml thuôc thû FeCl3 5% xuât hiên tüa nâu den

- Phân ûng vôi dung dich dong (II) acetat: Cho 2ml dich chiêt vào ông

nghiêm, thêm 1ml thuôc thû dong (II) acetat Tüa trâng xanh

- Phân ûng vôi dung dich chï acetat: Lây 1ml dich chiét trên vào ông

nghiêm nhô, thêm 2-3 giot thuôc thü Pb(CH3COO)2 Cô tüa trâng duc

Két luân: Trong lâ CXNB cô chûa tanin.

3.1.1.5 Dinh tinh anthranoid (dang toàn phàn)

Lây 5g duoc lieu cho vào côc cô mô, thêm 15ml nuôc, dun câch thûy soi

5 phüt Loc, dich loc thu duoc acid hoâ bàng H2S04 10% rôi chuyën vào binh gan Chiét anthranoid bàng 5ml ether, gan vào ông nghiêm nhô Cô dich

cèn khoâng lml Nhô doc theo thành ong nghiêm 1ml NaOH 10% Lôp kiêm không cô màu dô sim (phân ûng âm tmh).

Kët luân: Trong la CXNB không cô anthranoid.

3.1.1.6 Dinh tmh saponin:

Lây 5g duoc lieu cho vào côc cô mô, thêm 30ml nuôc cât, dun câch thuÿ soi hai phüt, loc vào hai ong nghiêm to môi ong khoâng 10ml Lâc theo chiêu doc ong nghiêm trong vông 5 phüt Cho thêm vào môi ông mot giot HC1 loâng, dé yên Bot tao ra ben không quâ 15 phüt

Kët luân: trong la CXNB không cô saponin.

3.1.1.7 Dinh tinh glycosid tim

Lây 10g duoc lieu cho vào bînh non cô nût mài, thêm 50ml nuôc cât, ngâm qua dêm, loc qua giâ'y loc Dich loc thu duoc loai tap châ't bàng dung dich Pb(CH3COO)2 10% du, loc Loai chi acetat du bàng dung dich Na2S04 10%, loc Dich loc cho vào bînh gan Chiê't glycosid tim bàng 25ml chloroform (chia 3 làn theo thü tu :10ml; 10ml; 5ml), gom dich chiê't lai roi chia vào ba ông nghiêm nhô, làm bay hai dën khô, cân thu duac dem làm câc phân üng dinh tmh

- Phân ürng Liebermann: Hoà tan hët cân trong ông nghiêm bàng lml

anhydridacetic, nghiêng ô'ng nghiêm 45° và cho tir tir doc theo ông nghiêm

acid sulfuric dâc sao cho dich trong ô'ng tâch thành hai lôp, lôp acid à duôi.

Kê't quâ: Giua hai lôp không xuâ't hiên vông tim dô

(phân üng âm tmh)

- Phân irng Baljet: Hoà tan hët cân trong ô'ng nghiêm bàng lml côn 90°

Nhô vào ông nghiêm vài giot thuô'c thü Baljet (thuôc thü Baljet bao gôm môt phân dung dich acid picric 1% và 9 phàn dung dich NaOH 10%)

Kët quâ: Phân üng không xuâ't hiên dô cam (phân üng âm tmh)

- Phân ûng Légal: Hoà tan cân trong ông nghiêm côn lai bàng lml côn

90°, thêm 1-2 giot Natrinitroprusiat 0.5% sau do thêm 2 giot NaOH 10% Phân üng không xuât hiên màu dô (phân üng âm tmh)

Két luân: Sa bô két luân trong lâ CXNB không chûa Glycosid tim.

3.1.1.8 Dinh tmh sterol

Lây 10g duoc lieu cho vào binh non co nüt mài, thêm 50ml nuâc cât, ngâm qua dêm, loc qua giây loc Dich loc thu duoc loai tap chât bàng chî acetat du, loc Loai chî acetat du bàng dung dich Na2C 03 10%, loc Dich loc cho vào bînh gan Thêm 10ml acid sulfuric 10%, dun câch thüy dë thûy phân trong 10 phüt Chiét phytosterol bàng 15ml chloroform (chia 3 lân theo tî lê 5:5:5), gom dich chiét lai roi chia vào hai ông nghiêm nhô dem làm câc phân üng dinh tmh sau:

- Phân ufng Liberman: Làm bay hoi ông nghiêm thur nhât dén khi côn

cân Hoà tan hét cân bàng 1 ml anhydrid acetic, dât nghiêng ông nghiêm 45

dô và cho tir tir theo thành ông 1ml acid sulfuric dâc sao cho phân thành hai

lôp, lôp acid à duôi.

Két quâ: Phân tiép xüc giua hai lôp không xuât hiên vông tim dô

(phân üng âm tmh)

- Phân üng Salkopski: Làm bay hoi dung môi trong ông thur hai dén khi

côn khoâng 1ml Dât nghiêng ông nghiêm 45 dô và nhô theo thành ông 1ml

acid sulfuric dâc sao cho chüng tâch thành hai lôp, lôp acid à trên.

Két quâ: Lôp tiép xüc giüa hai lôp không xuât hiên vông tim dô

- Chât béo: Dem ong thu: nhât nhô lên tâm giây loc, dë khô roi soi duôi ânh sang trâng.

Két quâ : Không thây vét bông mô trên giây (phân ung âm tmh)

- Carotenoid: Dem ông nghiêm thu* hai bôc hoi dê'n khô, nhô vào cân 2 giot acid Sulfuric dâc, dë mot lue sau quan sât thây dung dich cô màu xanh dâm (phân üng duong tmh)

Két luân: So bô két luân trong lâ CXNB không cô chât béo, cô

carotenoid.

3.1.1.10 Dinh tmh âuàng khü

Lây khoâng 2g duoc lieu cho vào ông nghiêm to, thêm vào dô 15ml nuôc (hoâc côn loâng), dun soi câch thuÿ 2 phüt, loc qua giây loc vào ông nghiêm khâc(khoâng 10ml) dë làm phàn üng dinh tmh

Cho thêm vào ông nghiêm dung dich chiét 2ml thuôc thü Fehling A và 2ml thuôc thü Fehling B Dât ông nghiêm vào nôi câch thüy, dun soi trong khoâng 5 phüt Lây ra thây trong ông nghiêm cô tüa dô

Két luân: Trong lâ CXNB cô âuàng khü.

3.1.1.11 Dinh tmh acid hüu co

Lây 2g duoc lieu cho vào ông nghiêm to thêm 10ml côn, dun câch thuÿ soi 2 phüt, loc qua giây loc Lây 2ml dich loc thêm vài hat Na2C 03 Trong ông nghiêm không cô bot khi bay lên (phân üng âm tmh)

Két luân: trong lâ CXNB không cô acid hüu cor.

3.1.1.12 Dinh tinh uronic

Lây 2g duoc lieu vào ông nghiêm to thêm 10ml acid sulfuric 10%, dun sôi câch thüy trong 5 phüt, loc vào ông nghiêm nhô, bôc hoi dê'n khô roi thêm 5ml côn 90°, lâc nhe Không thây cô két tüa tao thành (phân üng âm tmh)

Két luân Sa bô két luân trong lâ CXNB không cô uronic.