Xây dựng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học các kiến thức chương 1 trồng trọt, lâm nghiệp đại cương môn công nghệ 10 THPT

... dịch hại 1. 4.2 Bảng phân phối chương trình chương 1: Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương – môn Công nghệ 10 - THPT Chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương – Công nghệ 10 - THPT chia... nguồn tư liệu phục vụ cho quá trình giảng dạy hiệu quả, quyết định chọn đề tài : "Xây dựng tư liệu hỗ trợ dạy học kiến thức chương 1: "Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương" môn Công nghệ 10 ... Kết quả xây dựng tư liệu trực quan hỗ trợ dạy học chương 1: Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương - Công nghệ 10 - THPT 3.3 .1 Hệ thống hình ảnh, video, trắc nghiệm, giáo án mẫu tư liệu 32

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Phạm vi nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Đóng góp mới của đề tài 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Tình hình nghiên cứu và sử dụng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học trên thế giới và ở Việt Nam 4

1.1.1 Trên thế giới 4

1.1.2 Ở Việt Nam 5

1.2 Cơ sở lí luận về phương tiện dạy học 6

1.2.1 Khái niệm về phương tiện dạy học và phương tiện trực quan trong dạy học 6

1.2.2 Phân loại phương tiện dạy học [11] 8

1.2.3 Vai trò phương tiện dạy học trong quá trình dạy học [6] 9

1.2.4 Nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học [13] 10

1.3 Bộ tư liệu hỗ trợ dạy học và vai trò của nó 10

1.3.1 Khái niệm bộ tư liệu trực quan hỗ trợ dạy học 10

1.3.2 Vai trò bộ tư liệu trực quan hỗ trợ dạy học 11

1.3.3 Nguyên tắc cơ bản khi xây dựng bộ tư liệu trực quan 11

1.4 Đặc điểm và nội dung chương trình chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 - THPT 13

1.4.1 Đặc điểm chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 – THPT [2] 13

1.4.2 Bảng phân phối chương trình chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại

cương” – môn Công nghệ 10 - THPT 14

1.5 Giới thiệu chung về phần mềm MS.Frontpage 16

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, KHÁCH THỂ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 17

2.1 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 17

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu: 17

2.1.2 Khách thể nghiên cứu 17

2.2 Phương pháp nghiên cứu 17

2.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết 17

2.2.2 Phương pháp nghiên cứu lấy ý kiến chuyên gia 18

2.2.3 Phương pháp điều tra cơ bản 18

2.2.4 Phương pháp xây dựng bộ tư liệu trực quan 18

2.2.4.1 Phương pháp sưu tầm bộ tư liệu hình ảnh 18

2.2.4.2 Phương pháp xây dựng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – Công nghệ 10 – THPT 19

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm 21

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 22

3.1 Kết quả điều tra về thực trạng sử dụng phương tiện trực quan trong giảng dạy Công nghệ tại các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam 22

3.1.1 Mục đích điều tra 22

3.1.2 Nội dung khảo sát 22

3.1.3 Địa điểm khảo sát 23

3.1.4 Kết quả khảo sát 23

3.2 Kết quả xác định mục tiêu, kiến thức cơ bản của các bài trong chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 – THPT 24

3.3 Kết quả xây dựng bộ tư liệu trực quan hỗ trợ dạy học chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương”- Công nghệ 10 - THPT 31

3.3.1 Hệ thống hình ảnh, video, trắc nghiệm, giáo án mẫu trong bộ tư liệu 31

3.3.2 Hướng dẫn cách sử dụng đĩa CD hỗ trợ dạy học chương 1: “Trồng trọt, lâm

nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 – THPT 33

3.3.3 Đề xuất phương án sử dụng bộ tư liệu trong quá trình dạy học 38

3.4 Kết quả thực nghiệm: 50

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 52

1 Kết luận 52

2 Kiến nghị 52

TÀI LIỆU THAM KHẢO 54

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Phân phối kiến thức của chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” –

Công nghệ 10 14 Bảng 3.1 Bảng phân tích mục tiêu và kiến thức cơ bản các bài trong chương 1:

“Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” 25 Bảng 3.2: Bảng kết quả xây dựng bộ tư liệu 31

DANH MỤC HÌNH

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT) là một thành tựu lớncủa cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật hiện nay CNTT&TT được ứng dụnghầu hết các lĩnh vực trong cuộc sống và đang được quan tâm đặc biệt ở mọiquốc gia trên thế giới Việc đổi mới dạy học bằng CNTT&TT đã trở thànhmột trào lưu mạnh mẽ với quy mô quốc tế và đó là một xu thế của giáo dụcthế giới [14] Ở nước ta vấn đề ứng dụng CNTT&TT trong giáo dục, đào tạođược Đảng và Nhà nước rất được coi trọng, coi yêu cầu đổi mới PPDH có sựhỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật hiện đại là điều hết sức cần thiết để pháthuy tính tích cực của học sinh góp phần nâng cao hiệu quả dạy học Do đónghiên cứu triển khai việc ứng dụng CNTT&TT vào dạy học là hướng điđúng đắn Vai trò và vị trí to lớn của CNTT&TT đối với quá trình đổi mớiphương pháp dạy học ở nước ta ngày càng được khẳng định

Hiện nay, việc ứng dụng CNTT vào quá trình dạy và học ở nhiều trườngphổ thông đã có những hiệu quả nhất định Việc thiết kế giáo án và bài giảngđiện tử trở nên sinh động, nội dung dạy học được trình bày với những hìnhảnh, video sống động thu hút được sự chú ý và tạo hứng thú cho học sinh.Thông qua bài giảng điện tử giáo viên có điều kiện tốt hơn để tổ chức cho họcsinh trao đổi, thảo luận, phát huy tính năng động tích cực và sự say mê hứngthú của học sinh trong học tập Đồng thời trong thời gian ngắn của một tiếthọc, giáo viên có thể hướng dẫn cho học sinh tiếp cận một lượng kiến thứclớn phong phú, đa dạng và sinh động Tuy nhiên để có nguồn tư liệu hình ảnh,video thiết kế bài giảng điện tử giáo viên tốn rất nhiều thời gian để tìm kiếm,nhiều nơi còn chưa có Internet nên giáo viên gặp rất nhiều khó khăn trongviệc tìm kiếm thông tin

Theo định hướng của bộ giáo dục trong việc đổi mới sách giáo khoa chohệ thống giáo dục quốc dân, Công nghệ 10 là môn học mà bộ giáo dục đưavào hoạt động dạy và học chính khóa theo lần cải cách sách giáo khoa theochương trình mới, chương “Trồng trọt và lâm nghiệp đại cương” môn Côngnghệ 10 - THPT có những kiến thức nông nghiệp và lâm nghiệp gắn liền vớithực tiễn nhưng tư liệu hình ảnh trong SGK còn nhỏ hoặc các tranh hình tựthiết kế hoặc scan từ các hình trong SGK nên ít sinh động và không đáp ứngđược nhu cầu giảng dạy Vì thế nếu có thêm những hình ảnh, video, bài giảngđiện tử sẽ giúp cho giáo viên dạy tốt hơn, kích thích sự say mê, hứng thú họctập, tăng khả năng hiểu bài và vận dụng trong cuộc sống Để hỗ trợ giáo viênphổ thông cũng như sinh viên sư phạm mới ra trường có thể dễ dàng hơntrong quá trình tìm kiếm nguồn tư liệu phục vụ cho quá trình giảng dạy hiệu

quả, chúng tôi quyết định chọn đề tài : "Xây dựng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học các kiến thức chương 1: "Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương" môn Công nghệ 10 - THPT".

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Xây dựng bộ tư liệu nhằm hỗ trợ và nâng cao hiệu quả giảng dạy trongchương 1: "Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương" môn Công nghệ 10 - THPT

- Kết quả của đề tài sẽ là tư liệu phục vụ cho quá trình giảng dạy sau nàycủa bản thân, là tài liệu tham khảo hữu ích cho các giáo viên và sinh viên sưphạm sau khi ra trường

- Bước đầu tập làm quen với công tác nghiên cứu một đề tài khoa học,tạo tiền đề cho các hoạt động nghiên cứu sau khi ra trường

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Điều tra về thực trạng sử dụng PTDH môn Công nghệ ở một số trườngTHPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam

- Xây dựng tư liệu hình ảnh, video phục vụ giảng dạy các bài trongchương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 – THPT

- Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm nhằm củng cố và kiểm tra kiếnthức

- Sử dụng phần mềm MS Power Point soạn một số giáo án mẫu có sửdụng hình ảnh, video của bộ tư liệu

- Ứng dụng quy trình thiết kế bộ tư liệu hỗ trợ dạy học các kiến thức vềchương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 – THPTtrên phần mềm MS FrontPage

- Đề xuất các biện pháp sử dụng hệ thống tư liệu sưu tầm được vào quátrình dạy học Công nghệ

- Khảo sát điều tra tính khả thi, hiệu quả của việc sử dụng bộ tư liệu

4 Phạm vi nghiên cứu

Chúng tôi tiến hành xây dựng bộ tư liệu bao gồm các hình ảnh, video,câu hỏi trắc nghiệm và một số giáo án mẫu thuộc nội dung kiến thức chương1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 – THPT

5 Giả thuyết khoa học

Nếu xây dựng được bộ tư liệu một cách phù hợp và sử dụng hợp lýthì đây là nguồn tài liệu tham khảo rất tốt cho giáo viên và sinh viên sưphạm sau khi ra trường nhằm nâng cao hiệu quả dạy - học chương 1:

“Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương ” môn Công nghệ 10 – THPT

6 Đóng góp mới của đề tài

- Xây dựng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học các bài trong chương 1:

“Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương ” môn Công nghệ 10 – THPT đảmbảo mục tiêu, nội dung của bài học

- Đề xuất phương pháp sử dụng bộ tư liệu

- Xác định hiệu quả của việc sử dụng bộ tư liệu và những kinhnghiệm rút ra trong quá trình sử dụng

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU1.1 Tình hình nghiên cứu và sử dụng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học trên thế giới và ở Việt Nam

1.1.1 Trên thế giới

Trong những năm gần đây, các thành tựu của khoa học, đặc biệt làCNTT đang dần trở thành công cụ hữu ích đối với tất cả các lĩnh vực trong xãhội Việc ứng dụng CNTT vào các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và đời sống xãhội cũng được thực hiện rộng rãi và mang lại hiệu quả cao, ứng dụng củaCNTT ngày càng trở nên đa dạng và phong phú Đối với ngành giáo dục, việcứng dụng CNTT lại càng có ý nghĩa đặc biệt Điều đó càng khẳng định, ứngdụng và phát triển tin học trong nhà trường đã và đang trở thành xu thế tấtyếu Ở hầu hết các trường phổ thông các nước trong khu vực và trên thế giớiviệc học với các phương tiện hiện đại đã không còn là vấn đề mới Như ởSingapore, tất cả các trường đã được kết nối với nhau thành hệ thống, đượckết nối với mạng nội bộ của Bộ Giáo dục, mạng Internet và mạng quốc giaSingapore One và trung bình ở các trường cứ 2 em học sinh có 1 máy tính, tỷlệ này giúp cho chương trình học có sử dụng CNTT tăng lên đến 30% số giờ;ở Malaysia bắt đầu xây dựng tầm nhìn phát triển Trường học Tương lai từnăm 1999, ý tưởng này còn gọi là Trường học thông minh, chứa đựng nhữngsáng kiến về CNTT-TT, mục đích của những sáng kiến này là đưa 10.000trường trên toàn quốc trở thành trường "thông minh" vào năm 2010 [16] Cáctrường này đều có phương tiện hỗ trợ đa chức năng, phòng multimedia vàgiáo viên có kỹ năng tin học, sử dụng thành thạo máy vi tính, vì vậy việc tìmkiếm tài liệu cũng như soạn giảng bằng giáo án và bài giảng điện tử rất phổbiến Điều này đã góp phần phát huy tính tích cực học tập của học sinh, nângcao hiệu quả giảng dạy trong nhà trường

1.1.2 Ở Việt Nam

Ở nước ta, vấn đề ứng dụng CNTT trong giáo dục, đào tạo được Đảng vàNhà nước ta rất coi trọng, coi yêu cầu đổi mới PPDH có sự hỗ trợ của cácphương tiện kỹ thuật hiện đại là điều hết sức cần thiết để phát huy tính tíchcực của học sinh góp phần nâng cao hiệu quả dạy học

Thông qua các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà nước nhất là chỉ thị CT/UW của Bộ Chính Trị ngày 07 tháng 10 năm 2001 về việc đẩy mạnh ứngdụng CNTT phục vụ sự nghiệp Công nghiệp hóa và Hiện đại hóa đất nước đãchỉ rõ trọng tâm của ngành giáo dục là đào tạo nguồn nhân lực về CNTT vàđẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục và đào tạo Cũng như

58-trong Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT đã nêu: “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT

trong giáo dục và đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng sử dụng công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học” Chiến

lược phát triển giáo dục giai đoạn 2000 – 2010 cũng nhấn mạnh: Các ứngdụng CNTT sẽ trở thành thiết bị dạy học chủ đạo trong giảng dạy Vì vậy Bộ

Giáo dục và Đào tạo đã quyết định lấy chủ đề năm học 2008 - 2009 là “Năm

học ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT)”, chỉ thị số 47/2008/CT-BGDĐT

của Bộ GD & ĐT về năm học 2008 - 2009 cũng nêu rõ: “Đẩy mạnh một cách

hợp lí việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy và học ở từng cấp học”

Cùng với xu thế hòa nhập toàn cầu và đổi mới PPDH theo chỉ đạo trựctiếp của Bộ GD&ĐT, việc đưa CNTT vào ứng dụng trong dạy học đã được ápdụng rộng rãi ở các trường phổ thông Và thực tế trong những năm gần đây đãcho thấy, việc ứng dụng CNTT vào dạy học đã mang lại hiệu quả cao hơn sovới PPDH truyền thống Việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy đã được nhiềutrường học trong cả nước phát triển Đến nay đã có 20% giáo viên trung học,30% trường THPT ứng dụng CNNT Trong đó, từ 2 – 5% số bài giảng được

sử dụng phần mềm dạy học và có ứng dụng CNTT Hiện nay ứng dụng CNTTtrong bài giảng không chỉ phát triển mạnh mẽ ở các thành phố lớn mà cònphát triển ở một số tỉnh miền núi Việc đưa CNTT như một phương tiện dạyhọc vào các cơ sở giáo dục ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế đặc biệtkhó khăn đã góp phần đẩy nhanh tiến trình công bằng trong giáo dục, với sựgiúp đỡ của CNTT, việc dạy học đã mang lại hiệu quả thiết thực, nhất là đốivới những vùng ít có cơ hội tiếp xúc, tiếp cận với nguồn thông tin [10] Một trong những hướng ứng dụng CNTT vào dạy học là xây dựng và sửdụng tư liệu hỗ trợ dạy học Các ứng dụng của tư liệu hỗ trợ dạy học với sựtrợ giúp của máy vi tính và Internet tỏ ra có nhiều thế mạnh trong việc hỗ trợgiảng dạy của giáo viên và sinh viên sư phạm sau khi ra trường Các tài liệutham khảo, các giáo án, các bài tập tham khảo, sáng kiến kinh nghiệm liên tụcđược đưa lên mạng Internet để GV có thể tham khảo, GV dễ dàng tìm thấynhững tư liệu có thể phục vụ cho bài giảng của mình trong bộ tư liệu Tuynhiên, để có những tư liệu mang tính chính xác, cũng như thực hiện tốt cácmục tiêu giảng dạy không hề đơn giản và không phải ai cũng thực hiện được.Hiện nay, việc xây dựng những bộ tư liệu cung cấp một cách tương đối đầyđủ cũng như những hướng dẫn cần thiết để giúp cho cả người dạy và ngườihọc có thể tiếp cận một cách dễ dàng là hết sức cần thiết.

1.2 Cơ sở lí luận về phương tiện dạy học

1.2.1 Khái niệm về phương tiện dạy học và phương tiện trực quan trong dạy học

* Phương tiện dạy học là toàn bộ sự vật, hiện tượng trong thế giới, thamgia vào quá trình dạy học, đóng vai trò là công cụ hay điều kiện để GV và HSsử dụng làm khâu trung gian tác động vào đối tượng dạy học Hay đó là mộthay một tập hợp vật thể mà giáo viên sử dụng trong quá trình dạy học để nângcao hiện quả vấn đề này, giúp học sinh lĩnh hội khái niệm, định luật… hìnhthành các kĩ năng, kĩ xảo cần thiết Phương tiện dạy học có chức năng khơi

dậy, dẫn truyền và làm tăng sức mạnh tác động của người dạy và người họcđến đối tượng dạy học [7]

Với sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật đã mang lại chocon người ngày càng nhiều những công cụ, phương tiện mới trong mọi mặtcủa đời sống xã hội trong đó có cả quá trình dạy học Trong quá trình dạyhọc, việc sử dụng những công cụ, phương tiện khoa học kỹ thuật giảm nhẹcông việc của giáo viên và giúp cho học sinh tiếp thu kiến thức một cáchthuận lợi Có được phương tiện thích hợp, người giáo viên sẽ phát huy hếtnăng lực sáng tạo của mình trong công tác giảng dạy, làm cho hoạt động nhậnthức của học sinh trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn, tạo ra cho học sinhnhững tình cảm tốt đẹp với khoa học kỹ thuật nói chung và bộ môn nói riêng.Tuy vậy, không phải khi nào phương tiện kỹ thuật cũng có tác dụng tíchcực đến hoạt động nhận thức của học sinh, nếu sử dụng không đúng vớinhững yêu cầu sư phạm, phương tiện kỹ thuật lại có tác dụng theo chiều tiêucực, làm cho học sinh hoang mang về bài học, tiếp thu kiến thức mới khônghiệu quả… Vì vậy, người giáo viên khi sử dụng phương tiện phải nắm vững

ưu nhược điểm và các khả năng cũng như yêu cầu của phương tiện từ đó cóhiệu quả trong quá trình giảng dạy của mình

* Phương tiện trực quan trong dạy học

Phương tiện trực quan (PTTQ) là PTDH đóng vai trò công cụ được GVvà HS sử dụng làm khâu trung gian tác động tới đối tượng dạy học PTTQ làcác PT để nhận thức, có chức năng làm cho đối tượng nhận thức được bộc lộmột cách TQ Nếu thời Cômenxki, PTTQ được hiểu là những sự vật, hiệntượng cụ thể hoặc hình ảnh của chúng được sử dụng trong dạy học, thì ngàynay các PTTQ được mở rộng từ nhiều phía khác nhau Trong PTTQ, bên cạnhnhững PTTQ truyền thống còn có cả PTTQ có tính hiện đại, các phương tiệnnghe nhìn, phương tiện đa năng… Sự phong phú về PTDH đã tạo ra nhữngthuận lợi và khó khăn trong dạy học Nhờ các PTTQ mà các tri thức trừu

tượng, các sự kiện phức tạp được bộc lộ một cách trực quan làm cho ngườihọc tiếp thu một cách dễ dàng Do đó, PTTQ là rất cần thiết phục vụ cho quátrình dạy học, nó không chỉ giúp GV tiết kiệm thời gian giảng dạy mà còn tạoniềm say mê, hứng thú, ham học hỏi của HS, phát huy năng lực tư duy vàsáng tạo của HS [6].

1.2.2 Phân loại phương tiện dạy học [11]

Có nhiều cơ sở để phân loại phương tiện dạy học

* Dựa vào mục đích sử dụng có thể phân loại các phương tiện dạy họcthành hai loại:

- Phương tiện dùng trực tiếp: bao gồm những máy móc, thiết bị và dụng

cụ GV sử dụng trong giờ học để trình bày kiến thức, rèn luyện kỹ năng cho

HS Đó có thể là: máy chiếu, máy ghi âm, máy quay phim, các tài liệu in(SGK, sách bài tập…), tranh vẽ, bản đồ, đồ thị, các mô hình, vật mẫu…

- Phương tiện hỗ trợ và điều khiển quá trình dạy học là những phương

tiện được sử dụng để tạo ra một môi trường học tập thuận lợi, có hiệu quả vàliên tục Bao gồm: bảng viết, các giá di động, bàn thí nghiệm, các loại sổ sáchghi chép về tiến trình học tập, về thành tích học tập của HS

* Dựa vào cấu tạo của phương tiện có thể phân các loại phương tiện dạy học thành hai loại:

- Phương tiện dạy học truyền thống

- Phương tiện nghe nhìn hiện đại

* Dựa vào cấu tạo, nguyên lý hoạt động và chức năng của phương tiện.Phương tiện dạy học có thể được phân thành hai phần:

- Phần cứng: bao gồm các phương tiện được cấu tạo trên cơ sở các

nguyên lý thiết kế về cơ, điện, điện tử… theo yêu cầu biểu diễn nội dung bàigiảng Đó có thể là: máy chiếu, máy tính, máy quay phim… Phần cứng là kếtquả của sự phát triển của khoa học kỹ thuật trong nhiều thế kỷ

- Phần mềm: bao gồm các phương tiện được sử dụng theo nguyên lý sư

phạm, tâm lý, KHKT để xây dựng cho HS khối kiến thức hay cải thiện hành

vi ứng xử cho HS Đó có thể là: chương trình môn học, báo chí, sách vở, tạpchí, tài liệu SGK…

1.2.3 Vai trò phương tiện dạy học trong quá trình dạy học [6]

Khi sử dụng phương tiện trực quan để dạy học, học sinh sẽ tri giác trựctiếp các đối tượng Con đường nhận thức này được thể hiện dưới dạng họcsinh quan sát các đối tượng nghiên cứu ở trong các giờ học hay khi đi thamquan Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tri giác không phải bản thânđối tượng nghiên cứu mà tri giác những hình ảnh, biểu tượng, sơ đồ phản ảnhmột bộ phận nào đó của đối tượng

Trong khi tri giác những biểu tượng có sơ đồ hóa hoặc hình ảnh của đốitượng và hiện tượng, quá trình cần nghiên cứu, học sinh có thể tìm hiểu đượcbản chất của các quá trình và hiện tượng đã thực sự xảy ra Những tính chấtvà hiểu biết về đối tượng được học sinh tri giác không chỉ bằng thị giác màcòn có thể bằng xúc giác, thính giác và trong một số trường hợp ngay cả khứugiác cũng được sử dụng

Trên cơ sở phân tích trên ta thấy rằng phương tiện dạy học có ý nghĩa tolớn đối với quá trình dạy học:

- Giúp học sinh dễ hiểu bài, hiểu bài sâu sắc hơn và nhớ bài lâu hơn

- Phương tiện dạy học giúp làm sinh động nội dung học tập, nâng caohứng thú học tập bộ môn, nâng cao lòng tin của học sinh vào khoa học

- Phương tiện dạy học còn giúp cho học sinh phát triển năng lực nhậnthức, đặc biệt là khả năng quan sát, tư duy (phân tích, tổng hợp các hiệntượng, rút ra những kết luận có độ tin cậy )

- Giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian trên lớp trong mỗi tiết học.Giúp giáo viên điều khiển được hoạt động nhận thức của học sinh, kiểm tra vàđánh giá kết quả học tập của các em được thuận lợi và có hiệu suất cao

Tóm lại, phương tiện dạy học góp phần nâng cao hiệu suất lao động củathầy và trò.

1.2.4 Nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học [13]

* Nguyên tắc sử dụng PTDH đúng lúc:

Sử dụng PTDH cần đưa vào đúng lúc cần thiết, lúc HS mong muốn nhất(mà trước đó thầy giáo đã dẫn dắt, nêu vấn đề, gợi ý…) và được quan sát, gợinhớ trong trạng thái tâm sinh lý thuận lợi nhất Cần đưa phương tiện vào theotrình tự bài giảng, tránh việc trưng bày hàng loạt phương tiện trên giá, tủtrong một tiết học hoặc biến phòng học thành phòng trưng bày, triển lãm.PTDH phải được đưa ra sử dụng và cất giấu đúng lúc

* Nguyên tắc sử dụng PTDH đúng chỗ

Sử dụng PTDH đứng chỗ tức là phải tìm vị trí để giới thiệu, trình bàyphương tiện trên lớp hợp lý nhất, giúp HS có thể đồng thời sử dụng nhiều giácquan để tiếp thu bài giảng một cách đồng đều ở mọi vị trí trong lớp Phải bốtrí chỗ cất giấu PTDH ngay tại lớp sau khi sử dụng để không làm mất tậptrung tư tưởng của HS khi nghe giảng

* Nguyên tắc sử dụng PTDH đúng cường độ

Mỗi PTDH có mức độ sử dụng tại lớp khác nhau Nếu kéo dài việc trìnhdiễn PTDH hoặc dùng lặp đi lặp lại một PTDH quá nhiều lần trong một buổigiảng, hiệu quả của nó sẽ giảm sút Việc áp dụng thường xuyên các phươngtiện nghe nhìn trên lớp sẽ dẫn đến sự quá tải về thông tin do HS không kịptiêu thụ hết khối lượng kiến thức được cung cấp Để đảm bảo yêu cầu về chếđộ làm việc của mắt chỉ nên sử dụng phương tiện nghe nhìn không quá 2- 3lần trong tuần và mỗi lần không quá 20- 30 phút

1.3 Bộ tư liệu hỗ trợ dạy học và vai trò của nó.

1.3.1 Khái niệm bộ tư liệu trực quan hỗ trợ dạy học

- Tư liệu là các tài liệu sử dụng vào việc nghiên cứu Trong QTDH, tưliệu được định nghĩa là “Những tư liệu chứa đựng nội dung học tập được thể

hiện dưới dạng phương tiện trực quan, tranh hình, mẫu vật, phim hoặc đượcbiểu diễn bằng ngôn ngữ viết, dựa vào đó HS có thể tìm tòi suy luận đi đếnmột tri thức” [11].

- Bộ tư liệu được coi là một dạng công cụ hỗ trợ đa phương tiện, mộtdạng phương tiện dạy học mới xuất hiện trong thời đại CNTT, là một ứngdụng của CNTT trong quá trình dạy học

1.3.2 Vai trò bộ tư liệu trực quan hỗ trợ dạy học

Bộ tư liệu đóng vai trò quan trọng trong quá trình dạy học Vì tư liệuphục vụ cho bài dạy trong SGK còn quá ít không đáp ứng nhu cầu học tập của

HS cũng như soạn bài của GV cho nên bộ tư liệu này là nguồn tư liệu cho quátrình giảng dạy, bộ tư liệu chứa nhiều phương tiện trực quan, cụ thể như: hìnhảnh, video thuận lợi cho quá trình thiết kế bài giảng điện tử Giáo viên khôngphải tốn quá nhiều thời gian cho quá trình tìm kiếm tư liệu từ đó tập trung vàoviệc chuẩn bị bài tổ chức các hoạt động học tập của HS giúp HS lĩnh hội trithức dễ dàng, hiệu quả Khi sử dụng bài giảng điện tử sẽ giúp giáo viên tiếtkiệm được nhiều thời gian trong việc ghi bảng, thay vào đó, giáo viên có điềukiện tốt hơn để tổ chức cho học sinh trao đổi, thảo luận, phát huy tính năngđộng tích cực và sự say mê, hứng thú của học sinh trong học tập Đồng thờitrong một thời gian ngắn của một tiết học, giáo viên có thể hướng dẫn cho họcsinh tiếp cận một lượng kiến thức lớn, phong phú đa dạng và sinh động

1.3.3 Nguyên tắc cơ bản khi xây dựng bộ tư liệu trực quan

* Nguyên tắc phù hợp với chương trình SGK

Đây là nguyên tắc hàng đầu để xây dựng nên mọi phương tiện dạy học.SGK là tài liệu cơ bản giúp cho HS thu nhận kiến thức Căn cứ vào chươngtrình SGK và các tài liệu học tập để lựa chọn các tư liệu phù hợp Bộ tư liệuthể hiện dưới dạng tranh, ảnh, phim, câu hỏi, giáo án có chức năng riêng làphục vụ cho từng nội dung, đối tượng nhất định trong SGK Phương tiện dạyhọc phải bảo đảm cho học sinh tiếp thu được kiến thức, kỹ năng tương ứng

với yêu cầu của chương trình học, giúp cho giáo viên truyền đạt một cáchthuận lợi các kiến thức phức tạp Làm cho HS phát triển khả năng nhận thứcvà tư duy logic.

* Nguyên tắc phù hợp với nội dung SGK

Các phương tiện dạy học được thiết kế và sử dụng phải phù hợp với nộidung bài học giúp truyền tải kiến thức đến HS HS tiến hành các hoạt độnghọc tập có sử dụng phương tiện dạy học trong bộ tư liệu dưới sự hướng dẫncủa giáo viên để hình thành tri thức Các tư liệu hợp thành một bộ phải có mốiliên hệ chặt chẽ về nội dung, bố cục và hình thức và gắn liền với nội dungSGK

* Nguyên tắc phù hợp với đối tượng

Các đối tượng trong QTDH bao gồm: Cấp học, lớp học, người học Mỗinhóm đối tượng có những đặc thù riêng về tâm sinh lí, khả năng tư duy, khảnăng tiếp thu kiến thức Tùy vào đối tượng sử dụng mà tư liệu xây dựng phảiphù hợp với các đặc thù của đối tượng đó Có như vậy mới phát huy tác dụngcủa bộ tư liệu, nâng cao hiệu quả giảng dạy

* Nguyên tắc đảm bảo tính trực quan, thẩm mỹ

Phương tiện dạy học có tính thẩm mỹ sẽ kích thích tính hứng thú tìm tòicủa HS Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, các tư liệu hỗ trợ dạy họcchương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – Công nghệ 10- THPT phảiđảm bảo các yêu cầu:

- Hình ảnh sáng sủa, rõ ràng, màu sắc hài hoà

- Cụ thể hoá các kiến thức trong chương trình

- Phát huy tính tích cực, sáng tạo của HS, phát triển năng lực nhân lực tưduy

- Phương tiện dạy học phải làm cho thầy trò thích thú khi sử dụng, kíchthích tình yêu nghề, làm cho học sinh nâng cao cảm thụ chân, thiện, mỹ

* Nguyên tắc đảm tính linh hoạt khi sử dụng

Bộ tư liệu được thiết kế theo hướng mở cung cấp cho giáo viên các tưliệu cần thiết để dạy một bài nào đó chứ không thiết kế sẵn các hoạt động họctập cụ thể Tuỳ theo mục đích sử dụng của giáo viên mà một tư liệu có thểphục vụ cho việc hình thành nhiều kiến thức khác nhau

1.4 Đặc điểm và nội dung chương trình chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 - THPT

1.4.1 Đặc điểm chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 – THPT [2]

Chương trình Công nghệ 10 tiếp tục nâng cao chương trình Công nghệ ởTrung học cơ sở Chương trình gồm 2 phần: Nông, lâm, ngư nghiệp và Tạolập doanh nghiệp

Chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” nằm trong phần Nông,lâm, ngư nghiệp gồm 20 bài, trong đó: 14 bài lí thuyết, 6 bài thực hành Nộidung kiến thức trong chương được chia thành 4 phần chính:

- Giống cây trồng

- Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng

- Sử dụng và sản xuất phân bón

- Phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng

Nội dung chính của từng phần:

Giống cây trồng: gồm 5 bài (4 bài lí thuyết, 1 bài thực hành) phần này

đi sâu tìm hiểu các kiến thức về: khảo nghiệm giống cây trồng, sản xuất giốngcây trồng và ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống câytrồng nông, lâm nghiệp

Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng: gồm 5 bài ( 3 bài lí thuyết và 1bài thực hành) Nội dung trình bày một số tính chất cơ bản của đất trồng Sựhình thành, tính chất, biện pháp cải tạo và sử dụng một số loại đất xấu phổbiến ở nước ta

Sử dụng và sản xuất phân bón: gồm 3 bài (2 bài lí thuyết và 1 bài thựchành) Nội dung giới thiệu các đặt điểm, tính chất, kĩ thuật sử dụng một sốloại phân bón.

Phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng: gồm 6 bài (4 bài lí thuyết và 1 bàithực hành) Nội dung bao gồm:

 Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu bệnh hại cây trồng

 Khái niệm cơ bản, nguyên lý và biện pháp chủ yếu phòng trừ tổng hợpdịch hại

1.4.2 Bảng phân phối chương trình chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 - THPT

Chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – Công nghệ 10 - THPTđược chia làm 19 bài Tên và số tiết phân phối chương trình thể hiện ở bảng1.1

Bảng 1.1 Phân phối kiến thức của chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – Công nghệ 10

chương trình

Bài 5 Thực hành: Xác định sức sống của hạt 1

Bài 6

Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp

1

Bài 7 Một số tính chất của đất trồng 1

Bài 8 Thực hành: Xác định độ chua của đất 1

Bài 9 Biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc

màu, đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

1Bài 10 Biện pháp cải tạo và sử dụng đất phèn, đất

mặn

Bài 11 Thực hành: Quan sát phẩu diện đất 1

Bài 12 Đặc điểm tính chất, kĩ thuật sử dụng một số

Bài 13 Ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất

Bài 14 Thực hành: Trồng cây tron dung dịch 1

Bài 15 Điều kiện phát sinh, phát triển của sâu,

Bài 16 Thực hành: Nhận biết một số loại sâu, bệnh

Bài 17 Phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng 1

Bài 18 Thực hành: Pha chế dung dịch boóc đô

Bài 19 Ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực

vật đến quần thể sinh vật và môi trường 1Bài 20 Ứng dụng công nghệ vi sinh sản xuất chế

1.5 Giới thiệu chung về phần mềm MS FrontPage

MS FrontPage là một phần trong bộ Office cùng với Word, Excel, PowerPoint là những công cụ phần mềm hỗ trợ dạy học hiệu quả Ứng dụng chínhcủa MS FrontPage là tạo Webside, tổ hợp của các trang Web, gồm có mộttrang chủ và các trang con, mỗi trang Web là một tập tin chứa nội dung cầnthiết, các trang con liên kết với nhau và với trang chủ qua các siêu liên kết,chính nhờ khả năng này, trong dạy học người ta sử dụng MS FrontPage để

quản lí các cơ sở dữ liệu dạng các chương trình chạy đọc lập như: giáo ánđiện tử, phần mềm dạy học Dựa trên những ưu điểm đó, chúng tôi lựa chọn

MS FrontPage để xây dựng và quản lí bộ tư liệu hình ảnh hỗ trợ dạy họcchương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – Công nghệ 10 - THPT

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, KHÁCH THỂ VÀ

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU2.1 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Hệ thống hình ảnh, video, câu hỏi trắc nghiệm, một số giáo án mẫu…được sắp xếp theo từng bài trong sách giáo khoa để tạo hệ thống tư liệu phụcvụ dạy chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 –THPT

- Các phương pháp sử dụng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học các kiến thức vềtrồng trọt, lâm nghiệp đại cương

2.1.2 Khách thể nghiên cứu

- Học sinh lớp 10 - THPT

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Tiến hành nghiên cứu các tài liệu có liên quan để làm cơ sở lí luận vàthực tiễn cho đề tài

- Các tài liệu về ứng dụng CNTT trong dạy học trên thế giới và ở ViệtNam, các công trình khoa học có liên quan

- Nghiên cứu tổng quan về các kết quả nghiên cứu đã công bố và liênquan gần gũi với đề tài

- Nghiên cứu sách giáo khoa Công nghệ 10 - chương 1, sách hướng dẫngiảng dạy dành cho giáo viên và các tài liệu tham khảo về trồng trọt, lâmnghiệp đại cương

- Các phần mềm CNTT: MS Powerpoint, MS FrontPage, MS Paint,Photoshop…

2.2.2 Phương pháp nghiên cứu lấy ý kiến chuyên gia

- Tham khảo ý kiến của giáo viên hướng dẫn và các giảng viên đại họcvề đề tài nghiên cứu

- Phỏng vấn giáo viên phổ thông tìm hiểu về tình hình sử dụng phươngtiện trực quan trong quá trình dạy học chương 1- Công nghệ 10

- Thăm dò ý kiến của giáo viên về nhu cầu có bộ tư liệu hỗ trợ dạy họcchương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 - THPT

2.2.3 Phương pháp điều tra cơ bản

- Điều tra về tình hình sử dụng các PTTQ trong giảng dạy của nhàtrường

Phương pháp điều tra được tiến hành theo hai hình thức: phỏng vấn vàsử dụng phiếu điều tra:

+ Dùng phương pháp phỏng vấn cá nhân nhằm tìm hiểu tiến trình dạy học các bài thuộc chương 1 môn Công nghệ 10 - THPT và những vấn đề liênquan đến sử dụng PTDH của GV ở trường THPT hiện nay Đồng thời thămdò ý kiến, thái độ của GV đối với vấn đề liên quan đến sự cần thiết có bộ tưliệu hỗ trợ cho dạy - học các bài thuộc chương 1 môn Công nghệ 10 - THPT.+ Sử dụng phiếu điều tra để tìm hiểu về thực trạng giảng dạy các tiết họcở các bài thuộc chương 1 môn công nghệ lớp 10, đồng thời xin ý kiến của cácgiáo viên về sự cần thiết có bộ tư liệu hỗ trợ cho dạy - học môn Công nghệlớp 10

-2.2.4 Phương pháp xây dựng bộ tư liệu trực quan

2.2.4.1 Phương pháp sưu tầm bộ tư liệu hình ảnh

Chúng tôi tiến hành nghiên cứu nội dung cơ bản của từng bài

Đánh giá các ưu khuyết điểm của tranh ảnh có sẵn để định hướng choviệc tìm tư liệu

- Tìm kiếm tư liệu trên các nguồn tài liệu khác nhau (sách, báo, Internet,

…), tập hợp và xử lý nguồn tài liệu bao gồm:

+ Chú thích tư liệu bằng Tiếng Việt, bằng các phần mềm Photoshop, MSPaint.

+ Chỉnh sửa, cắt nối các tư liệu hình ảnh, đoạn phim đảm bảo nội dungphù hợp sách giáo khoa

+ Sắp xếp tư liệu chuẩn bị cho việc xây dựng bộ tư liệu trên MSFrontPage

+ Tiến hành soạn một số giáo án mẫu trong chương 1 “Trồng trọt và lâmnghiệp đại cương” – môn Công nghệ 10 – THPT có sử dụng tư liệu tìm đượcbằng phần mềm MS Word và MS Powerpoint

2.2.4.2 Phương pháp xây dựng bộ tư liệu hỗ trợ dạy học chương 1:

“Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” – Công nghệ 10 – THPT

- Nhập tư liệu vào máy, sau khi thu thập tư liệu về hình ảnh, video, giáoán mẫu, trắc nghiệm… sẽ tiến hành chỉnh sửa và lưu tư liệu vào máy tại mộtfile nhất định

- Tạo trang web: Start  Programs  MS FrontPage

- Tạo mục lục:

+ Ở trang chủ mục lục gồm: trang chủ, giới thiệu (về trường, về khoa, vềmôn học), hình ảnh, video, giáo án mẫu, trắc nghiệm

+ Ở các trang con mục lục gồm các bài trong chương 1 “Trồng trọt, lâmnghiệp đại cương”: bài 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18,

19, 20

- Tạo liên kết: mỗi đơn vị kiến thức được nhập vào một trang web riêngvà thư mục ở một trang riêng Sau đó tiến hành liên kết tại trang web mục lục

- Lưu trang web lại và đặt lại tên để tiện sử dụng

- Chạy thử và chỉnh sửa web

- Hoàn thiện, in ra đĩa CD thành sản phẩm

Giai đoạn

chuẩn bị

Giai đoạn sưu

tầm, biên tập

tư liệu

Bước 1: Nghiên cứu nội dung cơ bản từng bài trong

chương 1- Công nghệ 10

Bước 2: Đánh giá ưu nhược điểm của tranh ảnh SGK

Bước 3: Thực hiện tìm kiếm tài liệu trên mạng Internet

và các tài liệu liên quan

Bước 4: Tập hợp xử lí sư phạm nguồn tài liệu

đã tìm kiếm

Bước 5: Sắp xếp tài liệu theo từng bài

Bước 6: Nhập nội dung vào các trang Web, liên kết các trang Web, lưu và đặt tên trang Web

Bước 7: Chạy thử và chỉnh sửa chương trình

Bước 8: Hoàn thiện, in ra đĩa CD thành sản phẩm

Quy trình được tóm tắt như sau:

Giai đoạn xây

dựng bộ tư liệu

trên MS.

FrontPage

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm

- Do điều kiện về thời gian khi chúng tôi tiến hành xây dựng bộ tưliệu thì ở phổ thông đã qua chương trình học kì 2 nên chúng tôi chỉ tiếnhành gửi đĩa CD tới một số trường THPT trên địa bàn thành phố ĐàNẵng và tỉnh Quảng Nam nhờ giáo viên xem và cho ý kiến nhận xét(qua phiếu nhận xét của GV)

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Kết quả điều tra về thực trạng sử dụng phương tiện trực quan trong giảng dạy Công nghệ tại các trường THPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam

3.1.1 Mục đích điều tra

- Tìm hiểu thực trạng dạy học chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đạicương” môn Công nghệ 10 ở các nhà trường phổ thông

- Thăm dò ý kiến, nhu cầu của giáo viên về PTDH hỗ trợ dạy các bàithuộc chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 –THPT

- Làm cơ sở cho việc thiết kế và xây dựng bộ tư liệu hỗ trợ dạy họcchương 1 “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 - THPT –đảm bảo tính thiết thực, khoa học và chính xác

3.1.2 Nội dung khảo sát

Phát phiếu điều tra cho các GV bộ môn Công nghệ ở một số trườngTHPT trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam, nội dung phiếuđiều tra xoay quanh một số vấn đề:

- Sự cần thiết của việc ứng dụng CNTT vào quá trình dạy học

- Mức độ ứng dụng CNTT vào trong giảng dạy Công nghệ ở trường hiệnnay

- Hiệu quả của ứng dụng CNTT vào dạy học ở trường phổ thông

- Các loại PTDH chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” mônCông nghệ 10 - THPT chủ yếu ở trường

- Những khó khăn mà các giáo viên thường gặp khi sử dụng các phầnmềm CNTT vào giảng dạy chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương”môn Công nghệ 10 – THPT

3.1.3 Địa điểm khảo sát

Tiến hành điều tra tại:

- Các trường THPT tại TP Đà Nẵng:

+ Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền

+ Trường THPT Phan Thành Tài

+ Trường THPT Phạm Phú Thứ

- Các trường THPT tại tỉnh Quảng Nam:

+ Trường THPT Đỗ Đăng Tuyển

+ Trường THPT Nguyễn Duy Hiệu

3.1.4 Kết quả khảo sát

Qua quá trình phát phiếu điều tra, gặp gỡ, trao đổi với các thầy cô giáo ởmột số trường phổ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam chúngtôi nhận thấy:

- Sự cần thiết của việc ứng dụng CNTT vào dạy học: gần như 100% GVở các trường khảo sát đều cho rằng việc thực hiện ứng dụng CNTT vào quátrình dạy học là rất cần thiết, đây cũng là chủ trương của Đảng và Nhà nước ta

đã đề ra, nó giúp rút ngắn thời gian của GV diễn giảng tập trung tổ chức hoạtđộng nhận thức của HS, mặt khác tạo sự hứng thú, tích cực học tập của HS

- Về hiện trạng các thiết bị có ở các trường: nhìn chung các trường đềucó các phương tiện hỗ trợ ứng dụng CNTT vào giảng dạy như máy chiếu,phòng multimedia nhưng với số lượng còn ít chưa đáp ứng một cách đầy đủnhu cầu sử dụng của giáo viên và học sinh Một số trường như trường THPTNguyễn Duy Hiệu - Quảng Nam thì hầu hết các phòng học đều lắp tivi thaycho máy chiếu, tuy nhiên số máy tính thì lại hạn chế Trường THPT PhanThành Tài có 2 máy chiếu, còn quá ít so với nhu cầu giảng dạy cho học sinh.Trường THPT Phạm Phú Thứ (vùng miền núi của thành phố Đà Nẵng) cơ sởvật chất của trường chưa đáp ứng đủ nhu cầu dạy học có ứng dụng CNTT,việc mượn phòng máy để dạy còn nhiều bất cập Mức độ ứng dụng CNTT

vào giảng dạy cũng bị hạn chế, chủ yếu là ở các giờ thao giảng Mặc dù, mứcđộ ứng dụng bị hạn chế nhưng nó cũng mang lại những hiệu quả đáng ghinhận, hơn 90% ý kiến của GV các trường THPT Nguyễn Duy Hiệu - QuảngNam, THPT Phan Thành Tài - Đà Nẵng… khi sử dụng bài giảng PowerPointvới các hình ảnh, video làm cho HS dễ tiếp thu bài, tích cực phát biểu xâydựng bài, nhớ bài lâu hơn

- Các PTDH chương “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” chủ yếu ở cáctrường là các tranh hình tự thiết kế hoặc scan từ các hình trong SGK, do vậynguồn tư liệu này cũng không đáp ứng được nhu cầu giảng dạy Hơn nữa, đểcó thêm tư liệu cho bài giảng việc tìm kiếm tài liệu trên mạng Internet là mấtrất nhiều thời gian và đòi hỏi kỹ năng sử dụng máy vi tính Vì vậy, qua điềutra và xin ý kiến trực tiếp thì 90% các giáo viên ở các trường khảo sát ở trênđều mong muốn được sử dụng bộ tư liệu, bởi bộ tư liệu đã giải quyết đượcmột số khó khăn trong quá trình dạy học như tiết kiệm thời gian và công sứctìm kiếm, xử lý, đáp ứng được mục đích kiến thức bài học, minh hoạ được cáckiến thức trừu tượng trong SGK

3.2 Kết quả xác định mục tiêu, kiến thức cơ bản của các bài trong chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 – THPT

Để có cơ sở xây dựng bộ tư liệu chúng tôi tiến hành mục tiêu, kiến thức

cơ bản chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương” môn Công nghệ 10 –THPT, kết quả được trình bày ở bảng 3.1

Bảng 3.1 Bảng phân tích mục tiêu và kiến thức cơ bản các bài trong chương 1: “Trồng trọt, lâm nghiệp đại cương”

bản

Mục tiêu bài học

2 Khảo nghiệm

giống cây trồng

- Mục đích, ý

nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng

- Nội dung cácthí nghiệm so sánh giống, kiểm tra kỹ thuật, sản xuấtquảng cáo trong hệ thốngkhảo nghiệm giống cây trồng

- Hiểu rõ mục đích của công tác khảo nghiệm giống cây trồng

- Nắm vững và

trả lời được nộidung thí

nghiệm so sánhgiống, thí

nghiệm kiểm tra kỹ thuật và

thí nghiệm sản xuất quảng cáo

- Phân tích, so sánh, tổng hợp

- Ý thức vận dụng vào thực tiễn

- Coi trọng công tác khảo nghiệm giống cây trồng

3,4 Sản xuất

giống cây trồng

- Mục đích công tác sản xuất giống câytrồng

- Quá trình sản xuất giốngcây trồng

- Biết được công tác sản xuất giống cây trồng

- Biết được quy trình sản xuất giống cây trồng

- Phân tích, so sánh

- Coi trong công tác sản xuất giống cây trồng

- Phân tích, so

- Củng cố niềmđam mê khoa