Từ khóa: C ảy áu dướ SUMMARY To study 78 subarachnoid haemorrhage patients who were treated at the neurology department of Thanh Nhan hospital from July, 2008 toJune, 2009.. Subarachno
Trang 1NGH ÊN Ứ Đ Đ Â S NG V HÌNH ẢNH Ủ HẢY DƯỚ
NG NH N Ạ H H N NH B NH V N H NH NH N NĂ 2009
Đinh Văn Thắng, T Văn Hải, Trưong Trường Giang
B v N à , Hà Nộ
Ó Ắ
Mục tiêu: Xá đị số lượ g, ỷ l ủ C DN ro g B N ô ả ộ số đặ đ ể lâ sà g
và ì ả rê p ụp CLV N ủ C DN ì ểu guyê â và ộ số yếu ố l ê qu
Đối tượng, phương pháp: Ng ê ứu 78 b â ảy áu dướ à g đ ều rị
Khoa ầ k B v N à ừ á g 7/ 008 đế á g 6/ 009
Kết quả: C DN ế , % ro g B N Cá r u ứ g lâ sà g ủ C DN Hộ
ứ g à g ão ế 100% ,6% ó rố lo ý ứ 1,0% ó rố lo ơ rò 39,7% ó
ă g HA 3 ,6% ó l ử gườ 33,3% ó l ầ k sọ 1 ,1% ó rố lo ả g á 1 ,8%
ó ơ o g ậ rê p ụp CLV sọ ão ì ả đ ể ì ủ C D N ế 8 ,9%
Có 3 BN C DN ụp SC p á ấy ú p ì độ g ão ế 8 , % Dị d g
ô g độ g ĩ ão (AV ế 3,7% C DN k ô g p á ấy bấ ườ g
áu k ụp SC ế 11,1% Có 8 ,1% BN C DN đượ đ ều rị ộ k o , ro g đó ử
vo g BN ế 8, % ủ C DN 1 ,8% đượ đ ều rị bằ g p ươ g p áp ú , ,1%
đượ đ ều rị bằ g p ươ g p áp p ẫu uậ
Từ khóa: C ảy áu dướ
SUMMARY
To study 78 subarachnoid haemorrhage patients who were treated at the neurology department
of Thanh Nhan hospital from July, 2008 toJune, 2009 Subarachnoid haemorrhage make up 4,5%
of total stroke cases There are some clinical characteristic of subarachnoid haemorrhage: 100%
meningeal syndrome 52,6% consciousness disorder, 41% sphincter disorder, 39,7% hypertension
34,6% hemiplegia, 33,3% cranial nerve paralyses, 14,1% sensation disorder
12,8 % convulsion In cranial-cerebral CT scanner imaging and MS CT imaging: the rate
of typical image of subarachnoid haemorrhage is 85,9%, about 85,2% arterial aneurism, 3,7%
arteriovenous malformation ( AVM) The rate of none disorder blood vessel in MSCT imaging
is 11,1% There are 82,1% subarachnoid haemorrhage patient treated by internal medicine
method, among them 22 patient died (mortality rate is 28,2%) There are 12,8 % patient treated
by endovascular coiling and 5,1 % were surgical treatment
Keywords: subarachnoid haemorrhag
Đ V N Đ
B N là vấ đề ờ sự ấp ế ủ y ọ bở lẽ ó k ô g ữ g gây r về
p í y ế à ò gây về ă g suấ l o độ g ủ b â Ướ í à g ă Ho kỳ
k oả g 0 ỷ USD o vấ đề B N
N ữ g ă gầ đây ờ đ ều rị dự vào ơ ế b s , ồ sứ ấp ứu và p ẫu uậ
ầ k gày à g oà g úp o ỷ l ử vo g do B N đã l ê ụ g ả xuố g
C ảy áu dướ à g (C D N là ộ ể ủ B N, ặ dù C D N gặp ở
lâ sà g í ơ ảy áu ro g u ô ão, ỉ ế k oả g % ủ B N, ư g ỷ l ử
vo g ro g á g đầu ừ % đế 1% C ẩ đoá C D N goà êu uẩ lâ sà g k
đ ể ủ độ quị ão ó u g vớ ứ g xuấ uyế là ứ đầu dữ dộ , ô , rố lo ý
ứ , dị ão uỷ ó áu k ô g đô g Ngày y, rê p ụp ão ắ lớp v í sọ ão
(CNCLV ro g ữ g gày đầu ủ C D N ó ì ả ă g ỷ rọ g ở k e rã uộ ão,
á bể đáy Ngoà r , ụp ắ lớp đ dãy óo( SC và ụp ão số oá xoá ề
(DSA vừ để ì guyê â vừ là ơ sở để góp p ầ quyế đị ro g đ ều rị p
áu để dự p ò g C DN á p á
Mục tiêu nghiên cứu:
1 Xá đị số lượ g, ỷ l ủ C DN ro g B N
Trang 2ô ả ộ số đặ đ ể lâ sà g và ì ả rê p ụp CLV N ủ C DN
3 ì ểu guyê â và ộ số yếu ố l ê qu
Đ ƯỢNG V HƯƠNG H NGH ÊN Ứ
2.1 Đối tượng nghiên cứu:
ổ g số 78 b â ảy áu dướ à g đ ều rị k o ầ k B v Thanh Nhàn
2.1.1.Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân:
ấ ả á b â đượ ẩ đoá xá đị là ảy áu dướ à g đ ều rị ộ rú
b v N à ừ gày 1 á g 7 ă 008 đế gày 30 á g 6 ă 009
2.1.2 Tiêu chuẩn chẩn đoán chảy máu dưới màng nhện:
C ẩ đoá C D N dự vào lâ sà g và p CNCLV
2.1.3 Tiêu chuẩn loại trừ:
C ảy áu dướ à g do ấ ươ g N ữ g b â k ô g đượ CNCLV
3.2 hương pháp nghiên cứu
- ô ả ắ g g Hồ ứu và ế ứu dự vào b á á b â bị C D N vào
đ ều rị b v N à ừ 1/7/ 007 đế 30/6/ 009 B o gồ á bướ
- u ập ộ số đặ đ ể lâ sà g, ì ả , và á yếu ố l ê qu eo ẫu b á
g ê ứu
3.3 Sử lý số liệu:
Theo phươ g p áp ố g kê ọ
Ế Q Ả
Bả g 3.1 Số BN và ỷ l á ể b ế ro g B N
N ậ xé ro g ă ó 173 BN B N vào k o đ ều rị Đ số là N N ế 78,9% ro g B N.XHN ế 16,6% C DN ế , %
Bả g 3 r u ứ g lâ sà g lú k ở p á b
N ậ xé r u ứ g k ở p á ườ g gặp ấ là ứ đầu ế 0,0% ếp đế là rố
lo ý ứ ế 3,6% ô ế ,1% và ó dấu u ầ k k u rú ế 1,3%
Bả g 3.3 Cá dấu u lâ sà g ủ C DN
N ậ xé Hộ ứ g à g ão ế 100%, ếp đế là rố lo ý ứ ế ,6%, rố
lo ơ rò ế 1,0%, ă g HA ế 39,7% l ử gườ ế 3 ,6%, l ầ k sọ
Trang 3ế 33,3%, rố lo ả g á ế 1 ,1%, ó ơ o g ậ ế 1 ,8%
Bả g 3 ỷ l BN C DN đượ CCLV N và SC
N ậ xé 100% BN C DN đượ CCLV N C DN đượ ụp SC ế 3 ,6%
Bả g 3 Hì ả ổ ươ g rê p CCLV N ủ BN C DN
N ậ xé C ủ yếu á BN ó ì ả đ ể ì ủ ảy áu dướ ế 8 ,9%
ộ số BN ó ì ả ảy áu ả ở k o g dướ và ro g ão ấ ế 1 ,8%, 1 BN
ảy áu ão ấ ế 1,3%
Bả g 3.6 Hì ả ổ ươ g rê p ụp SC ão ủ BN C DN
N ậ xét: Đ số BN C DN ụp SC p á ấy ú p ì độ g ão ế 8 , %,
1 BN p á ổ ươ g dị d g ô g độ g ĩ ão (AV ế 3,7%, 3 BN
C DN k ô g p á ấy bấ ườ g áu k ụp SC ế 11,1%
Bả g 3.7 P â lo BN C DN eo g ớ
N ậ xé Số BN N ế 6 ,8% ều ơ ữ ( ế 37, %.)
Bả g 3.8 P â lo BN C DN eo ó uổ
N ậ xé N ó uổ 0- 9 gặp ều ấ ế 7, % ếp đế là ó uổ 0-39 ế
26,9% uổ rẻ ấ là 17 uổ o ấ là 83 uổ
Bả g 3.9 Cá p ươ g p áp đ ều rị và kế quả ủ C DN
Kế quả Đ
Trang 4N ậ xé Có 6 BN C DN đ ều rị ộ k o ế 8 ,1% , ro g đó ử vo g BN ế
8, % ủ C DN
Có 10 BN C DN đượ đ ều rị bằ g p ươ g p áp ú ế 1 ,8%
Có BN C DN đượ đ ều rị bằ g p ươ g p áp p ẫu uậ ế ,1% %
V B N ẬN
4.1 Số lượng, tỷ lệ của chảy máu dưới nhện trong tai biến mạch máu não
ro g ă , ừ 1/7/ 007 đế 30/6/ 009, k o ầ k B v N à ếp
ậ đ ều rị 101 b â , ro g đó ó 173 b â bị b ế áu ão ( B N ế ,3% số b â ro g k o ro g số á b h nhân TBMMN có 1369
b â ồ áu ão (N N ế 79,0%, 87 b â xuấ uyế ão (XHN ế
16,6% và 78 b â ảy áu dướ (C DN ế , %
Kế quả g ê ứu ủ ú g ô ũ g ươ g đươ g vớ kế quả g ê ứu ủ ộ số á
g ả ro g và goà ướ eo Lê Vă í , ố g kê ro g ă ừ 001 – 00 K o
ầ k B v B ó 7080 b â B N vào đ ều rị ro g đó ó 3611 b
â N N ế ,9 %, 779 b â XHN ế 39,69%, b â C DN ế
6,3% và 6 1 b â B N ư p â lo đượ ế 9,9% 6 eo y vă ủ ổ ứ
ế ế g ớ (WHO ì ro g B N, N N ế 8 %, XHN ế 1 % và C DN y
ò gọ là ảy áu à g ão k ô g xếp vào ó B N vì k ô g gây ổ ươ g u ô
ão ộ số á g ả vẫ xếp C DN vào ó b B N vớ ý g ĩ ự à là đ ều rị
và xử rí ủ C DN ũ g eo guyê ắ ư xử rí B N ó u g ặ k á , ộ ro g
ữ g b ế ứ g ủ C DN là o ắ áu ão ứ p á gây r ếu áu ão ụ bộ ức
là NMN
4.2 Đặc điểm lâm sàng của chảy máu dưới nhện
Bả g 3 o ấy Có 39 BN C DN ó r u ứ g k ở p á bằ g ứ đầu ế 0,0%
Có 3 BN C DN ó r u ứ g k ở p á bằ g rố lo ý ứ ế 3,6%.Có BN k ở
p á bằ g r u ứ g ô ế ,1% và 1 BN ó dấu u ầ k k u rú ế 1,3% Cá
r u ứ g k ở p á ủ ảy áu dướ à g xuấ rấ độ gộ K ở đầu là á r u
ứ g đơ lẻ ư ứ đầu, rố lo ý ứ , ô oặ ó dấu u ầ k k u rú ư o g ậ
ụ bộ S u đó b â xuấ á r u ứ g p ố ợp ếp eo Đế k b â đượ
đư đế ập v và vào k o , á bá sỹ uyê k o k á xá đị ó á r u ứ g ự
ể đượ b ểu rê bả g 3 ư s u
Có 78 BN C DN ó ộ ứ g à g ão ế 100% Có 1 BN C DN ó rố lo ý
ứ ế ,6% 3 BN ó rố lo ơ rò ế 1,0% 31 BN ó ă g HA ế 39,7% 7
BN ó l ử gườ ế 3 ,6% 6 BN ó l ầ k sọ ế 33,3% Có 11 BN ó rố
lo ả g á ế 1 ,1% và 10 BN ó ơ o g ậ ế 1 ,8%
eo Lê Vă í 6 á r u ứ g và dấu u ủ ảy áu dướ ì k á u,
ư g ườ g gặp ấ là N ứ đầu dữ dộ , dấu u gáy ứ g, á ếu só ầ k k u rú,
rố lo ý ứ , buồ ô và ô , o g ậ r u ứ g ứ đầu sảy r k oả g 9 %
C ảy áu dướ à g là áu rà vào k o g dướ , á à p ầ ủ áu kí
í à g ão gây r á dấu u à g ão ư ứ đầu, ô , gáy ứ g, o g ậ ặ k á ,
à g ão bị kí í gây o ắ á áu đo u qu à g ão vào ão ậu qủ là ó
ể gây r ếu áu ụ bộ ão ứ p á Dự vào ơ ế ày, uố ó N od p ó á
dụ g đề p ò g o ắ ão ro g ảy áu dướ à b dượ là N o op đượ sử
dụ g ro g lâ sà g
Một số đặc điểm trên phim chụp V N
ro g g ê ứu ủ ú g ô 78 b â đều đươ ụp ão ắ lớp v í vì đây là
ộ ro g ữ g êu uẩ ẩ đoá để ọ đố ượ g g ê ứu ế 100% uy ê
ỉ ó 7 b â ảy áu dướ đượ ụp ão ( SC ế 3 ,6%
Bả g 3 o ấy ó 67 b â o ì ả ủ ảy áu dướ rê p
CNCLV b ểu bằ g ì ả ă g ỷ rọ g ro g k o g dướ ở á ứ độ k á u
ế 86% ùy eo số lượ g áu r k o g dướ và ùy eo ờ g ừ k b â
Trang 5k ở p á b đế k CNCLV à ứ độ ă g ỷ rọ g ể rê p ó k á u Có 10
b â ấy ì ả ủ áu ả ở k o g dướ và ở ro g ão ấ ê 13%
Kế quả g ê ứu ủ ú g ô ũ g p ù ợp vớ y vă và ộ số g ê ứu k á eo
Lê Vă í , CCLV ão u g ấp ô g ấ để ẩ đoá ảy áu dướ
ro g 90% á rườ g ợp
Bả g 3.6 o ấy vớ 7 b â ảy áu dướ đượ ụp ão ó 3 b nhâ p á ấy ú p ì ão ế 8 %, 1 b â ấy dị d g ô g độ g ĩ
ão (AV ế % và 3 b â k ô g p á ấy bấ ườ g ão ro g quá rì ụp ế 11%
b v N à , k b â độ quỵ vào v k á ó dấu u à g ão à
g gờ là ảy áu dướ à g ú g ô ỉ đị CCLV N để xá đị ẩ đoá K
ó xá đị ẩ đoá là ảy áu dướ , ú g ô ỉ đị ụp ão để ì guyê
â gây ảy áu dướ à p ầ lớ là ú p ì ão H y ườ g dù g kỹ
uậ ụp k ô g xâ lấ là ụp ão ắ lớp 6 dãy ( SC ùy eo rì r g
lâ sà g ủ b â và đ ều k k p í ủ ừ g gườ b à b â ó ụp đượ
ão y k ô g Vì vậy ro g số 78 b â ảy áu dướ à g ì ỉ ó 7 b
â đượ ụp ão à ô S u k ụp ão ếu p á đượ p ì ão
y dị d g , ú g ô ế à ộ ẩ vớ uyê k o p ẫu uậ ầ k để
vấ ý k ế là ú y p ẫu uậ ùy uộ vào đặ đ ể ổ ươ g ủ dị d g áu
và đ ều k k p í ủ gườ b ro g g ê ứu ủ ú g ô ó 10 b â đượ
đ ều rị ú ão và b â đượ p ẫu uậ sử rí dị d g ão
Theo Lê Vă í ếu ì ả ụp ão bì ườ g s u ảy áu dướ , ì
á à go k o ầ k k uyê ê ụp l s u 3 oặ 6 á g
4.3 ột số yếu tố liên quan
C ảy áu dướ và g ớ í Bả g 3.7 o ấy ó 9 b â ế 6 ,8%, ữ
ó 9 b â ế 37, % ỷ l / ữ là 1,7 N ư vậy ũ g g ố g vớ b ế áu
ão ó u g, g ớ ế ỷ l o ơ ữ g ớ Lê Vă í g ê ứu 9936 b â
b ế áu ão ừ 1997 đế 006 ấy ế 69%, ữ ế 31%, eo y vă á g ả
o rằ g uổ ru g bì gây vỡ p ì ão vào k oả g uổ và ưu ế ở ữ g ớ ều
ơ g ớ 6
Nguyê â ủ yếu ủ ảy áu dướ là do vỡ á p ì ão, đây là á dị
d g bẩ s ro g ão ó ừ k b â đượ s r ỷ l ắ á p ì ão
k á u eo ều g ê ứu, đặ b ó sự k á u k k á g ử vớ à l u
lâ sà g eo à l u ụp và k á g ử ướ í ỷ l ắ á p ì ão
ư vỡ ừ 0,3 đế 9% Có k oả g 000 rườ g ợp ảy áu dướ do p ì ì
ú đượ ẩ đoá à g ă ở Ho Kỳ
Bả g 3.9 o ấy ó 6 b â ảy áu dướ đượ đ ều rị ộ k o ế
8 ,1% Có 10 b â đượ đ ều rị ú ế 1 , % và b â đượ đ ều rị p ẫu
uậ ế ,1% ử vo g ủ ảy áu dướ b v ó b â ế
8, % Cá b â ảy áu dướ đượ ụp ão ó ú p ì ão oặ dị
d g ão đượ đ ều rị ú oặ p ẫu uậ ì ư ấy ử vo g b v
N ữ g b â ó b ả lâ sà g quá ặ g oặ d ễ b ế quá ó g ư ó đ ều
k ụp ão để ì guyê â ì đ ều rị ộ k o và eo dõ b v ặ k á ,
ộ số b â k ô g ó đ ều k ụp ão vì ều lý do ư k ô g ó k p í, ro g
ờ g g đì gườ b uẩ bị để ụp ão ì ũ g đ ều rị ộ k o và eo dõ
b v ro g 6 b â đượ eo dõ và đ ều rị ộ k o ì ó b â ử
vo g ế 3 , %
N ư vậy, ỷ l ử vo g ủ ảy áu dướ b v o ơ ỷ l ử vo g ủ
b ế áu ão ó u g C ú g ô đã g ê ứu ố g kê ro g 10 ă về ì ì
b ế áu ão B v N à ừ 1997 đế 006 ó 789 b â b ế
áu ão vào đ ều rị ì ó 916 b â b ế áu ão ử vo g b v
ế 11,6%
Trang 6V Ế ẬN
5.1 ỷ lệ của DN trong B N
ừ á g 7/ 007 đế 6/ 009 ó 78 b â C D N vào đ ều rị k o ầ k
ro g ổ g số 173 BN B N ế , % N N ế 78,9% XHN ế 16,6%
5.2 Mô tả đặc điểm lâm sàng của DN
Cá r u ứ g lâ sà g lú k ở p á b N ứ đầu ế 0,0% Rố lo ý ứ
ế 3,6% Nô ế ,1% và dấu u ầ k k u rú ế 1,3%
Cá r u ứ g lâ sà g k b â vào v Hộ ứ g à g ão ế 100% ,6%
ó rố lo ý ứ 1,0% ó rố lo ơ rò 39,7% ó ă g HA 3 ,6% ó l ử gườ 33,3% ó l ầ k sọ 1 ,1% ó rố lo ả g á 1 ,8% ó ơ o g ậ
ộ số đặ đ ể rê p ụp CLV N Có 67 BN ó ì ả đ ể ì ủ C D N
ế 8 ,9% C ảy áu ão ấ 1,3% và 1 ,8% ảy áu ỗ ợp
ộ số đặ đ ể rê p ụp SC 8 , % C DN ụp SC p á ấy ú phìn độ g ão 3,7% p á ổ ươ g dị d g ô g độ g ĩ ão (AV 11,1% C DN k ô g p á ấy bấ ườ g áu k ụp SC
5.3 ột số yếu tố liên quan
N ế 6 ,8%, ữ ế 37, % ro g C DN
N ó uổ 0- 9 ế 7, %, ó uổ 0-39 ế 6,9%
Có 60,3% BN C DN k ô g ă g HA, 39,7% ó ă g HA
Có 8 ,1% BN C DN đượ đ ều rị ộ k o , ro g đó ử vo g BN ế 8, % ủ
C DN 1 ,8% đượ đ ều rị bằ g p ươ g p áp ú , ,1% đượ đ ều rị bằ g p ươ g p áp
p ẫu uậ
H HẢ
1 Nguyễ Vă C ươ g ( 00 , Thực hành lâm sàng thần kinh học, Nhà xuất bản Y học
2 Nguyễ Vă Đă g ( 006 , Tai biến mạch máu não, Nhà xuất bản Y học
3 Lê Đức Hinh và nhóm chuyên gia (2007), Tai biến mạch máu não hướng dẫn chẩn đoán
và xử trí, Nhà xuất bản Y học
4 Hoà g Đức Ki t (2005), Chẩ đoá ì ảnh tai biến m ch máu não: một số đ ểm thời
sự, Nội san Thần kinh, số 7, tr 27-31
5 Đ Vă ắng (2006), Một số đặ đ ểm tai biến m ch máu não t i B nh vi n Thanh
Nhàn- Hà Nội (1999-2003), Tập san Thần kinh học, số 9, tr 47-58
6 Lê Vă í ( 00 , Đ ều trị ro g đơ vị tai biến m ch máu não, Hội thảo khoa học Tai biến mạch máu não cập nhật trong chẩn đoán và điều trị 29/7/2005, tr 26-41
7 Nguyễn Lân Vi t (2007), Thực hành bệnh tim mạch, Nhà xuất bản Y học
8 Grau A J, et al (2001), Risk Factors, Outcome, and Treatment in Subtypes of Ischemic
Stroke The German Stroke Data Bank , Stroke ,32: 2559-2566