ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI CHIỀU Phân phối xác suất của đại lượng ngẫu nhiên hai chiều : Ví dụ : Một kiện hàng có 10 sản phẩm, trong đó có 5 sp loại I, 3 sp loại II và 2 sp loại III.. CÁC
Trang 1Chương 4
ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
HAI CHIỀU HÀM CỦA CÁC ĐẠI LƯỢNG
NGẪU NHIÊN
Trang 2I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
* Mở rộng: ĐLNN n chiều (hay còn gọi
là vectơ ngẫu nhiên n chiều) là một bộ gồm n ĐLNN (X1, X2,…, Xn)
Trang 3I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
Trang 4I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
Trang 5I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
Trang 6I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
CHIỀU
Phân phối xác suất của đại lượng ngẫu nhiên hai chiều :
Ví dụ : Một kiện hàng có 10 sản phẩm, trong đó có 5 sp loại I, 3 sp loại II và 2
sp loại III Lấy ngẫu nhiên không hoàn lại từ kiện ra 2 sp Gọi X1, X2 tương ứng
là số sp loại I, loại II có trong 2 sp lấy
ra Lập bảng phân phối xác suất đồng thời của (X1, X2)
Trang 7I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
Trang 8I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
Trang 9I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
2 2
1 1
2 + +
Trang 10Hàm phân phối xác suất của ĐLNN hai chiều (X, Y) (ký hiệu F(x,y)) được định nghĩa như sau:
F(x,y) = P[(X < x)(Y < y)] (x, y )
Đối với ĐLNN rời rạc :
Đối với ĐLNN liên tục :
I ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN HAI
- -
F(x,y) = f(u,v)dudv
Trang 11II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
Trang 12II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
Trang 13II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
HAI CHIỀU
Các tham số đặc trưng của đại lượng ngẫu nhiên hai chiều :
Hiệp phương sai : Cov(X,Y)
Cov(X,Y) = E[(X – E(X))(Y – E(Y))]
Trang 14II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
HAI CHIỀU
Các tham số đặc trưng của đại lượng ngẫu nhiên hai chiều :
Hiệp phương sai : Cov(X,Y)
Cov(X,Y) = E[(X – E(X))(Y – E(Y))]
Trang 15II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
HAI CHIỀU
Các tham số đặc trưng của đại lượng ngẫu nhiên hai chiều :
Hiệp phương sai : Cov(X,Y)
Nếu Cov(X,Y) = 0: X, Y đgl không tương quan
Nếu cov(X,Y) 0: X, Y đgl có tương quan Nếu X, Y độc lập thì X, Y
có tương quan không?
Trang 16II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
Cov(X,X) = E(X2) – [E(X)]2 = Var(X)
Var(aX bY) = a2Var(X) + b2Var(Y) 2ab.Cov(X,Y)
Trang 17II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
(aX + b, cY + d) = (X,Y), với a, b,
Trang 18Ví dụ : Giả sử hai loại cổ phiếu A, B có mức lãi suất (X, Y) có bảng phân phối xác suất như sau:
II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
a) Nếu đầu tư toàn bộ vào cổ phiếu A thì lãi suất kỳ vọng và mức độ rủi ro là bao nhiêu?
Trang 19b) Nếu mục tiêu là nhằm đạt được lãi suất kỳ vọng lớn nhất thì nên đầu tư vào 2 loại cổ phiếu trên theo tỷ lệ nào?
II CÁC THAM SỐ ĐẶC TRƯNG CỦA ĐẠI LƯỢNG NGẪU NHIÊN
HAI CHIỀU
-2% 0% 5% 10%
4% 0,05 0,1 0,25 0,15 6% 0,1 0,05 0,1 0
YX
c) Muốn hạn chế rủi ro về lãi suất đến mức thấp nhất thì nên đầu tư vào 2 loại
cổ phiếu trên theo tỷ lệ như thế nào?
Trang 20III PHÂN PHỐI XÁC SUẤT CÓ ĐIỀU KIỆN VÀ KỲ VỌNG TOÁN
CÓ ĐIỀU KIỆN
Phân phối xác suất có điều kiện:
Nếu cho X = xk cố định, ta có các công thức xác suất có điều kiện sau:
k kj
p
Trang 21III PHÂN PHỐI XÁC SUẤT CÓ ĐIỀU KIỆN VÀ KỲ VỌNG TOÁN
CÓ ĐIỀU KIỆN
Phân phối xác suất có điều kiện:
Tương tự, nếu cho Y = yh cố định, ta có các công thức xác suất có điều kiện sau:
h ih
q
Trang 22III PHÂN PHỐI XÁC SUẤT CÓ ĐIỀU KIỆN VÀ KỲ VỌNG TOÁN
CÓ ĐIỀU KIỆN
Phân phối xác suất có điều kiện:
Từ đó ta có bảng phân phối xác suất có điều kiện của Y và X như sau:
P(Y/xk) P(Y = y1/xk) … P(Y = ym/xk)
P(X/yh) P(X = x1/yh) … P(X = xn/yh)
Trang 23III PHÂN PHỐI XÁC SUẤT CÓ ĐIỀU KIỆN VÀ KỲ VỌNG TOÁN
CÓ ĐIỀU KIỆN
Kỳ vọng toán có điều kiện:
Từ các bảng phân phối xác suất có điều kiện, ta suy ra kỳ vọng toán có điều kiện, phương sai có điều kiện,…
Trang 24III PHÂN PHỐI XÁC SUẤT CÓ ĐIỀU KIỆN VÀ KỲ VỌNG TOÁN
CÓ ĐIỀU KIỆN
Hàm hồi quy:
Hàm hồi quy của Y đối với X là kỳ vọng toán có điều kiện của Y (với điều kiện X=x)
g(x) = E(Y/X = x)
Ý nghĩa: g(x) cho biết giá trị trung bình của Y sẽ thay đổi như thế nào khi X nhận các giá trị khác nhau
Tương tự, ta có hàm hồi quy của X đối với Y
Trang 25IV HÀM CỦA CÁC ĐẠI LƯỢNG
NGẪU NHIÊN
Ví dụ : Một hộp có 10 sp, trong đó có 5
sp loại A, 3 sp loại B, 2 sp loại C Giá bán 1 sp loại A, B, C lần lượt là 10, 8, 6 (ngàn đồng) Lấy bất kỳ từ hộp ra 2 sp
để bán Tìm phân phối xác suất của số tiền thu được
Trang 26IV HÀM CỦA CÁC ĐẠI LƯỢNG
NGẪU NHIÊN
012
X2
X1
Trang 27IV HÀM CỦA CÁC ĐẠI LƯỢNG
NGẪU NHIÊN
Trang 28IV HÀM CỦA CÁC ĐẠI LƯỢNG
NGẪU NHIÊN
Y
P
Trang 29• Tìm phân phối xác suất có điều kiện
và kỳ vọng toán có điều kiện?
• Lập bảng phân phối xác suất của hàm các ĐLNN?