tiểu luận về sinh thái công nghiệp cuộc cách mạng công nghiệp lần iii
Trang 1Tóm tắt: Báo cáo bàn về các hiểm hoạ con người đã, đang và sẽ đối mặt trong thế kỷ 21, mà xuất phát điểm của chúng lại chính từ 2 cuộc cách mạng công nghiệp(CMCN) lần I và lần II Phân tích làm rõ các nguyên nhân vì đâu lại dẫn đến những hệ luỵ tiêu cực cho tương lai trái đất Từ đó đưa ra các giải pháp sáng tạo cho một nền công nghiệp mới lấy cảm hứng từ thiên nhiên (hệ sinh thái) tiến đến một cuộc cách mạng công nghiệp lần III Cuối cùng, đề xuất một số giải pháp cho nền công nghiệp sản xuất ở nước ta
Bao gồm các phần:
I Đặt vấn đề
II Tích cực, tiêu cực từ hai cuộc CMCN
III So sánh giữa hệ sinh thái và nền công nghiệp
IV Cuộc CMCN lần III và các giải pháp
V Ứng dụng cho nước ta như thế nào?
*********************************************
I Đặt vấn đề
Vũ Trụ của chúng ta là một vũ trụ vật lý Mọi sự sống và mọi vật quanh ta đều vận hành theo các định luật vật lý hoàn toàn có thể đoán được Mối quan hệ thiết yếu giữa các định luật vật lý, lý thuyết vật lý và những điều kiện cần thiết cho việc sản xuất, tiêu dùng và sống còn của chúng ta không được quan tâm cho lắm trong các lớp học hiện nay Nhưng ta có thể thấy rằng, nhờ việc quan sát các luật vật lý học mà chúng ta hiểu được những thay đổi nhỏ của nhiệt độ, áp suất và độ ẩm có thể tạo ra những điều phi thường trong giới tự nhiên Với vẻ đẹp, sự đơn giản và tính hiệu quả, các sản phẩm ấy làm
lu mờ những thành quả kỹ thuật biến đổi gen Động lực ấy thôi thúc chúng
ta thôi tìm hiểu cách thức tự nhiên sử dụng vật lý
Hơn nữa, nhiều nhà khoa học đã thừa nhận rằng cách đây mấy tỉ năm, sự sống trên trái đất đã tiến hoá và thích nghi với điều kiện tương đối ổn định Mọi loài sinh vật đã học cách hoạt động với những gì hiện có tại chỗ Được tạo thành bởi các định luật không thể tách khỏi vật lý, mọi loại với cuộc hành trình kéo dài hàng tỉ năm trên con đường tiến hoá đã biết cách vượt qua
Trang 2những thách thức để sống còn, chỉ sử dụng những gì có được và làm những
gì chúng có thể làm tốt nhất
Ngược lại, sau một tỉ năm tiến hoá các loài, chỉ có loài người khôn ngoan mới tìm ra cách kiểm soát cân bằng động của tự nhiên vốn chịu tác động của các lực vật lý Chúng ta thu hoạch năng lượng để sử dụng một cách tuỳ ý - ban đầu từ lửa, rồi đến nhiên liệu hoá thạch và năng lượng hạt nhân Chúng
ta khai thác và nhào nặn vật chất để làm nên những sáng chế Tuy nhiên, những thành tựu của nền công nghiệp đã làm căng sức chịu tải của hành tinh chúng ta Việc sản xuất hoang toàng và tiêu dùng phung phí đêm lại những điều ngoài ý muốn chúng ta và phá huỷ hay gây tổn hại cho những gì các hệ thống tự nhiên đã tạo ra hàng ngàn năm Chúng ta đang đứng ở ngã ba đường
và xem xét các khả năng lựa chọn cho tương lai Liệu chúng ta sẽ chung sống hài hoà và hữu ích hoặc tự tiêu diệt mình như chúng ta đã bắt đầu tiêu diệt các loài khác hay chết ngợp trong sự thừa thải vô ích và lượng rác thải to lớn của chúng ta?
Đối phó lại với những dự báo ảm đạm về tương lai, nước Mỹ và cả Châu
Âu đang ủng hộ tích cực cho một phương thức sản xuất mới, một tư duy mới cho nền công nghiệp Phương thức đó phải thân thiện với môi trường, không chỉ mang lại lợi ích, giảm thiểu ô nhiễm mà còn tiến đến điều lý tưởng “phát thải không” Những ý tưởng đó hướng đến một tương lai phát triển bền vững cho toàn nhân loại, thay đổi nhận thức của chúng ta và nó xứng đáng được với tên gọi “ CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN III”
Như Leonardo da Vinci tóm tắt cô đọng về hệ sinh thái và bảo tồn vật chất” Mọi thứ đều đến từ mọi thứ; mọi thứ đều làm bằng mọi thứ; mọi thứ đều biến thành mọi thứ, tất cả những gì tồn tại trong các nguyên tố đều được làm bằng các nguyên tố”
II Tích cực, tiêu cực từ hai cuộc CMCN
Thật lạ lùng khi thấy xã hội hiện đại ít có logic tự nhiên như thế nào Để làm mát nhà, các chuyên gia về điều hoà nhiệt độ lại bơm khí lạnh lên, Muốn làm sạch nước, chúng ta đổ hoá chất vào để tiêu diệt mọi sự sống Tại sao lại trả hơn 100 đô la Mỹ cho mỗi kilowatt giờ điện từ một pin gây độc hại
Trang 3bị ném vào bãi rác khi chúng ta thải những dao cạo “dùng một lần” Tất cả các thành tựu trên đều là các sáng chế trong các cuộc cách mạng công nghiệp Mặc dù, chúng ta không hoàn toàn phủ nhận vai trò của hai cuộc cách mạng công nghiệp, thứ đã đưa nền văn minh loài người phát triển rực
rỡ sau trong 300 năm gần lại đây, sau hơn 50.000 năm trong hang động Các thành tự chúng ta có thể kể đến như là:
Thành tựu của Cách mạng công nghiệp
- Năm 1733 John Kay đã phát minh ra "thoi bay" Phát minh này đã làm người thợ dệt không phải lao thoi bằng tay và năng suất lao động lại tăng gấp đôi
- Năm 1764 James Hagreaves đã chế được chiếc xa kéo sợi kéo được 16 - 18 cọc suốt một lúc Ông lấy tên con mình là Jenny để đặt cho máy đó
- Năm 1769, Richard Arkwright đã cải tiến việc kéo sợi không phải bằng tay mà bằng súc vật, sau này còn được kéo bằng sức nước
- Năm 1779 Cromton đã cải tiến máy với kĩ thuật cao hơn, kéo được sợi nhỏ lại chắc, vải dệt ra vừa đẹp vừa bền
- Năm 1785, phát minh quan trọng trong ngành dệt là máy dệt vải của linh mục Edmund Cartwright Máy này đã tăng năng suất dệt lên tới 40 lần
- Phát minh trong ngành dệt cũng tác động sang các ngành khác Lúc bấy giờ, các nhà máy dệt đều phải đặt gần sông để lợi dụng sức nước chảy, điều đó bất tiện rất nhiều mặt Năm 1784, James Watt phụ tá thí nghiệm của trường Đại học Glasgow (Scotland) đã phát minh ra máy hơi nước Nhờ phát minh này, nhà máy dệt có thể đặt bất cứ nơi nào Không những thế phát minh này còn có thể coi là mốc mở đầu quá trình cơ giới hóa
- Ngành luyện kim cũng có những bước tiến lớn Năm 1784 Henry Cort đã tìm ra cách luyện sắt "puddling" Mặc dù phương pháp của Henry Cort đã luyện được sắt có chất lượng hơn nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu về độ bền của máy móc Năm 1885, Henry Bessemer đã phát minh ra lò cao có khả năng luyện gang lỏng thành thép Phát minh này đã đáp ứng được về yêu cầu cao về số lượng và chất lượng thép hồi đó
- Cách mạng cũng diễn ra trong ngành giao thông vận tải Năm 1814, chiếc đầu máy xe lửa đầu tiên chạy bằng hơi nước đã ra đời Đến năm 1829, vận tốc xe lửa
đã lên tới 14 dặm/giờ Thành công này đã làm bùng nổ hệ thống đường sắt ở châu
Âu và châu Mĩ
- Năm 1807, Robert Fulton đã chế ra tàu thủy chạy bằng hơi nước thay thế cho những mái chèo hay những cánh buồm
- …
Song song với đó con người và tự nhiên cũng phải gánh chịu vô số loại ô nhiễm mà trước đây ông bà tổ tiên loài người chưa từng biết đến, do loài
Trang 4người sử dụng quá nhiều năng lượng, thải khí nhà kính và gây tổn hại cho môi trường Chúng ta ngạc nhiên khi phải đối mặt với biến đổi khí hậu, ngạc nhiên hơn khi chúng ta phải đối mặt 8 mũi tiến công của ô nhiễm môi trường bao trùm lên môi trường sống đó là:
Dưới đây là các hình thức ô nhiễm và các chất ô nhiễm liên quan:
- Ô nhiễm không khí, việc xả khói chứa bụi và các chất hóa học vào bầu không khí Ví dụ về các khí độc là cacbon mônôxít, điôxít lưu huỳnh, các chất cloroflorocacbon (CFCs), và ôxít nitơ là chất thải của công nghiệp và
xe cộ Ôzôn quang hóa và khói lẫn sương (smog) được tạo ra khi các ôxít
nitơ phản ứng với nước trong không khí (chính là sương) xúc tác là ánh sáng mặt trời
- Ô nhiễm nước xảy ra khi nước bề mặt chảy qua rác thải sinh hoạt, nước rác công nghiệp, các chất ô nhiễm trên mặt đất, rồi thấm xuống nước ngầm
- Ô nhiễm đất xảy ra khi đất bị nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượng vượt quá giới hạn thông thường)do các hoạt động chủ động của con người như khai thác khoáng sản, sản xuất công nghiệp, sử dụng phân bón hóa học hoặc thuốc trừ sâu quá nhiều, hoặc do bị rò rỉ từ các thùng chứa ngầm Phổ biến nhất trong các loại chất ô nhiễm đất là hydrocacbon, kim loại nặng, MTBE, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, và các hydrocacbon clo hóa.[2]
- Ô nhiễm phóng xạ từ việc sử dụng nguyên liệu hạt nhân
- Ô nhiễm tiếng ồn, bao gồm tiếng ồn do xe cộ, máy bay, tiếng ồn công nghiệp
- Ô nhiễm sóng, do các loại sóng như sóng điện thoại, truyền hình tồn tại với mật độ lớn
- Ô nhiễm ánh sáng,hiện nay con người đã sử dụng các thiết bị chiếu sáng một cách lãng phí ảnh hưởng lớn tới môi trường như ảnh hưởng tới quá trình phát triển của động thực vật…
Chúng ta đã từng say sưa xen lẫn khiếp sợ khi xem các bộ về ngày tận thế,
và cầu trời cầu phật cho mình không phải rơi vào một thế giới đầy chết chóc như vậy Như một cơn ác mộng chỉ có trong đầu óc bất bình thường của các tiểu thuyết gia khoa học viễn tưởng, mô tả sự hủy diệt của nền văn minh do một thảm họa tồn vong như chiến tranh hạt nhân,đại dịch, người ngoài hành
Trang 5tinh xâm lăng, va chạm với thiên thể, người máy nổi loạn, kì dị công nghệ, thoái hóa giống nòi, hiện tượng siêu nhiên, ngày phán xét cuối cùng, biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên…
Ngoài ra còn có một thể loại khác là hậu tận thế mô tả văn minh loài
người sau những thảm họa trên Thời gian có thể là ngay sau tai nạn, xoáy vào các khó khăn và đời sống tâm lý của những người sống sót, hoặc một thời gian sau tận thế, khi nền văn minh ban đầu đã trở thành truyền thuyết Trong các tác phẩm hậu tận thế, đôi khi văn minh con người quay trở lại thời đại nông nghiệp hay thấp hơn, hoặc chỉ còn vài tàn tích của công nghệ
Tất cả những thứ “kinh tởm” chúng ta tưởng tượng không còn là ảo tưởng
mà nó đang dần dần trở thành một sự thật hiển nhiên Để giải thích nguyên nhân gốc rễ vì đâu dẫn tới sự tận diệt của nhân loại, ta quay lại 2600 năm trước để nghe Đức Phật giảng kinh Quả Báo của ba nghiệp ác, trong đó ngài
có nhắc đến 3 thứ nọc độc Tham, Sân, Si Mà xuất phát của 3 thứ độc trên
là Si, tức là ngu dốt, thiếu hiểu biết Chúng ta đâu biết rằng tư nhiên rất giàu
có và đủ khả năng cung cấp lương thực, năng lượng và chỗ ở cho mọi loài kể
cả 8 tỉ người Trong chúng ta cũng ít ai nhận ra rằng tự nhiên đã giải sẵng rất nhiều bài toán qua hơn 1 triệu năm tiến hoá, việc của chúng ta không phải
là đi giải lại và tốn thêm 1 triệu năm nữa Chúng ta chỉ cần quan sát tự nhiên thật tinh tế và tìm ra lời giải cho vấn đề của mình Hệ luỵ của sự thiếu hiểu biết(Si) chính là tham lam: chỉ muốn làm lợi cho mình và đất nước mình, khai thác tận diệt,tàn phá tự nhiên và vô cảm trước sự nghèo đói Thứ hai là sân hận: Mỗi năm loài người chi hàng ngàn tỉ đô cho các cuộc chiến tranh, quốc phòng, chống khủng bố… Oán báo oán cứ chất chồng lên nhau Chúng ta
có thể thấy 2 cuộc cách mạng công nghiệp gắng liền với 2 cuộc chiến tranh thế giới và vô số các cuộc chiến lớn nhỏ khác Những tai hoạ trên theo Phật chính là Quả của cái nhân thiếu hiểu biết(Si) của loài người Lời phật dạy suy cho rộng ra quả là có lý
Tóm lại, qua những vấn đề được nêu ra, chúng ta nhận thấy rằng cuộc cách mạng công nghiệp lần 1 và lần 2 đã thực hiện xong nhiệm vụ trong lịch
sử phát triển của loài người Nó không còn khả năng giúp loài người giải quyết các bài toán hiện nay Muốn giải các bài toán này cần phải phát minh ra các quy luật phát triển mới May mắn thay, chúng ta đã tìm ra quy luật đó, nó có sẵng trong tự nhiên Việc xây dựng một hệ thống công nghiệp mới lấy cảm
Trang 6hứng từ các hệ thống sinh thái tự nhiên là một giải pháp không phải mới, nhưng trong đó chưa vô tận các ý tưởng từ vô số các loại động vật, thực vật,
vi sinh vật…
III So sánh giữa hệ sinh thái và nền công nghiệp
Trong một hệ sinh thái, dựa vào các lý thuyết sinh học chúng ta đều biết rằng các sinh vật trong tự nhiên, do sự thay đổi hoàn cảnh, môi trường sống(hiểu theo nghĩa rộng), cũng gặp nhiều vấn đề và chúng giải quyết bằng cách thay đổi tập tính, hành vi hoặc đột biến gien, tức là thực hiện các phép thử khác so với quá khứ Chọn lọc tự nhiên đào thải các phép thử sai, giữ lại các phép thử đúng là lời giải và chỉ có sinh vật giải quyết được các vấn đề của mình mới sống sót, tiến hoá và phát triển đến ngày nay
Cũng vì sau nhiều lần thử và sai mới có lời giải, chỉ có cá thể, giống loài nào có khả năng thử với số lượng lớn và đa dạng mới thích nghi được với sự thay đổi và được chọn lọc tự nhiên giữ lại VD: Để chắn chắn thụ thai, trong mỗi mililít tinh dịch của người đàn ông phải có khoảng 3 triệu tinh trùng trở lên Ít hơn số lượng này bài toán có nguy cơ không có lời giải
Tất cả các phép thử trên đều hướng đến một hệ sinh thái mới được tiếp nhận đầy đủ các chức năng mới, ổn định trong quá trình hoạt động và bền vững với thời gian
Ta có thể thấy rất nhiều mặt đối lập giữa hệ sinh thái và nền công nghiệp hiện đại của chúng ta hiện nay qua 4 sau:
LÃNG PHÍ
Nhiều ngành sản xuất dựa vào nông nghiệp,cũng tạo ra một lượng chất thải quá lớn Nhà máy bia chỉ sử dụng tinh bột từ lúa mạch và loại bỏ phần còn lại Trồng lúa chỉ để lấy hạt, những phần khác, nhất là rơm rạ bị xem như chất thải Bắp canh tác cũng chỉ dùng hạt làm thức ăn gia súc,chất dẻo hay nhiên liệu sinh học Cả ba giành nhau cái hạt nhỏ ấy nên giá bắp tang vụt Vì vậy nhiều người dân các nước đang phát triển ở châu Mỹ la tinh không còn
khả năng mua arepas hay tortillas, những thức ăn chính để chống đói của họ
Rồi cà phê,ngoại trừ nhân hạt, các phần cong lại đều bị để cho thối rữa; hay việc sản xuất mía chỉ dùng 17% làm đường, còn lại phần lớn thì đốt bỏ Đốn
Trang 7cây xenluloza làm giấy,nhưng hơn 70% sinh khối của nó bị thiêu hủy Đứng đầu sanh sách phát thải khí nhà kính là metan thoát ra từ phân bò sữa thối rữa vì không được xử lý Bất cứ khi nào chúng ta không biết làm gì với “chất thải” thì chúng bị loại bỏ Điều đó hoàn toàn tương phản với cách thức hoạt động của các hệ sinh thái trong tự nhiên
Đa số các ngành công nghiệp của chúng ta đều tạo ra khối lượng rác rất lớn So với khu dân cư, lượng chất thải phát ra từ việc khai thác mỏ,sản xuất và phân phối sản phẩm nhiều gấp 71 lần Ngoài ra, còn có chất thải hạt nhân, đất trộn lẫn kim loại nặng, nước ngầm nhiễm crom, bãi chon rác đầy ứ những chai nhựa vứt bỏ Cặn bã từ sự tiêu dùng của chúng ta còn được chôn
ở những khu đất tập trung và được tiêu hủy khi khối lượng tích tụ quá lớn Thật giả dối nếu nói rằng đốt rác sẽ tạo ra năng lượng Phần nhiều rác được thiêu hủy chỉ giảm khối lượng vì nước trong đó bốc hơi Ngoại trừ nước ra, đa
số các thành phần của rác đều tồn lại
Hằng năm ở Hoa Kỳ, ước tính chi phí dành riêng cho việc vận chuyển rác đến các bãi chứa lên đến con số gây sửng sốt là 50 tỉ đô la Nếu cộng thêm chi phí thu gom, chuyên chở, phân loại và vứt bỏ chất thải từ ngành xây dựng, nông nghiệp, khai thác quặng mỏ và công nghiệp thì phí tổn quá mức khó tin
được là một ngàn tỉ đô la Như vậy, số tiền chi cho rác hàng năm nhiều hơn
gói kích thích kinh tế năm 2008 của cả nước Mỹ, và cũng nhiều hơn thâm hụt ngân sách to lớn ở châu Âu do chính phủ các nước này phải bơm số tiền tương đương vào các ngân hàng suy yếu Trong khi những khoản tiền hỗ trợ hàng ngàn tỉ này được coi là một hoạt động hữu ích cho nền kinh tế quốc gia, thì
rõ ràng việc quản lý rác quá tốn kém quả là vô ích và tạo ra những việc làm chẳng khi nào nên xếp vào loại thân thiện với môi trường Sử dụng đất làm chỗ chứa rác là điều bất hợp lý Không thể chấp nhận nước rỉ độc hại và chi phí ngăn chặn nó – một chi phí mà toàn xã hội phải trả, chứ các công ty không được yêu cầu phải khấu trừ vào lợi nhuận của họ
CHÀO ĐÓN RÁC THẢI NHƯ THẾ NÀO
Có lẽ chúng ta sẽ hiểu việc thải rác không phải là vấn đề chúng ta phải giải quyết Nếu một sinh vật không tạo ra rác, rất có thể nó không còn sống hoặc ít ra cũng mắc bệnh rất nặng Vấn đề cần xử lý ở đây là chúng ta đã
Trang 8phung phí rác mà chúng ta thải ra Bạn hãy lưu ý rằng quá trình biến đổi rác thành thực phẩm vừa tiêu dùng vừa sản xuất năng lượng cho những ứng dụng thương mại cũng như trong gia đình thì các hệ sinh thái không bao giờ cần nối điện Không một thành viên nào của hệ sinh thái phải sử dụng nhiên liệu hóa thạch hay điện lưới để có đầu ra; và cũng không một hệ thống tự nhiên nào lại xả rác Trong tự nhiên, chất thải từ quá trình này luôn là chất dinh dưỡng, vật liệu hay nguồn năng lượng cho một quá trình khác Mọi thứ đều nằm trong dòng dinh dưỡng Do đó, bằng cách áp dụng các mô hình quan sát được ở một hệ sinh thái, chúng ta có thể tìm thấy giải pháp không chỉ cho các vấn đề
ô nhiễm môi trường mà còn cho tình trạng thiếu hụt trong kinh tế nữa Có lẽ chúng ta sẽ có khả năng xoay chuyển tình thế lưỡng nan bằng cách mở rộng tầm nhìn của chúng ta và từ bỏ khái niệm chất thải
Căn cứ vào những khả năng thay thế không có tác động hay sản phẩm phụ (side effect) độc hại, đã đến lúc phải thúc đẩy các nhà khoa học và doanh nghiệp chấp nhận những quy trình sản xuất bền vững Công nghiệp và thương mại cần được hỗ trợ để có thể nhận biết cơ hội kinh doanh gắn liền với một cách tiếp cận như thế, cũng như thấy rõ giá trị của những môi trường hỗ trợ sức khỏe và đời sống
ĐẠT TỚI SỰ PHONG PHÚ
Những người hoài nghi có thể biện luận rằng việc mô phỏng các hệ sinh thái tự nhiên chỉ có thể thành công nếu vượt qua được mọi khó khăn, nhưng trên thực tế, các hệ thống ấy được thiết kế theo một cách khó có thể thất bại Các hệ thống ấy cung cấp những mô hình sản xuất hiệu quả và tiêu dùng đúng mực có khả năng hoạt động tốt và rất hấp dẫn Mặc dù chúng ta hết sức ngưỡng mộ và ca tụng một loài sinh vật cá thể, nhưng chính các hệ sinh thái đa dạng trên khắp thế giới mới cho thấy những cách thức hiệu quả để đáp ứng nhu cầu cơ bản của mọi người bằng những gì có được ở địa phương
Đó là một nguyên tắc cơ bản của Sinh Thái Công Nghiệp tương phản với cách thức hoạt động trong giai đoạn hiện tại của lịch sử kinh tế, khi một hệ thống được thiết kế bằng những gì chúng ta không có Bạn hãy dừng lại, ngẫm nghĩ: mọi hệ sinh thái đều đạt tới tình trạng tự túc Mặc dù ban đầu chúng ta có thể cảm nhận sự khan hiếm nhưng nếu nhìn kỹ hơn, chúng ta
Trang 9sẽ thấy một thực tế phong phú và đa dạng Càng phong phú chừng nào, nó càng có nhiều đầu ra hơn với số đầu vào ít hơn và tính đa dạng cũng sẽ lớn hơn Các hệ sinh thái không phát triển thành cơ chế độc quyền với một ít đấu thủ chi phối tất cả Chúng phô bày những đặc tính gần với điều kiện thị trường mà nhà sáng lập kinh tế học hiện đại Adam Smith đã đề xuất; hàng ngàn đấu thủ điều chỉnh chính xác hoạt động của mình, như thể có một bàn tay vô hình hướng họ đến sự phân phối và sử dụng nguồn lực tốt nhất
ĐỘ BỀN VỮNG
Rất thường khi ngành công nghiệp tìm thấy những chất tự nhiên thay thế các sản phẩm hiệu quả nhưng độc hại, rồi sản xuất những chất ấy theo phương thức truyền thống “đun nóng, tăng áp” , tạo ra một dấu chân carbon quá lớn Hay khi ngành công nghiệp đã tìm thấy những giải pháp sinh học, nhưng để chắc chắn đạt được những kết quả “có thể dự đoán trước” , họ lại dừng phương pháp nhân dòng vô tính và thủ thuật biến đổi gen Như vậy, việc lấy cảm hứng từ tự nhiên để tìm những hợp chất thay thế sản phẩm tiêu chuẩn của thị trường đòi hỏi nhiều hơn một sự thay đổi đơn thuần từ hợp chất này sang hợp chất khác Hợp chất và hệ thống sản xuất phải mô phỏng các quá trình tự nhiên để đạt tới sự hội tụ ở trạng thái bền vững theo mong muốn Hệ sinh thái cung cấp một cẩm nang dựa vào vật lý và tự nhiên cho việc lựa chọn vật liệu và phương pháp sản xuất.Trên cơ sở đó, nó đề xướng một dòng thác sáng tạo và tái tạo, một dòng thác của những đổi mới khả thi Như vậy, chúng
ta có được sản phẩm lâu bền, hoạt động sản xuất và hệ thống tổng thể bền vững Về mặt lợi ích kinh tế , điều ấy dẫn đến những sản phẩm những quy trình và mô hình kinh doanh có sức cạnh tranh, vượt xa những hoạt động kinh doanh cũ
IV Cuộc CMCN lần III và các giải pháp
Chúng ta có thể tóm gọn lại các dấu hiệu cho thấy sự kết thúc của cuộc cách mạng công nghiệp lần 2:
- Sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, biểu hiện là sự liên tục tăng giá dầu
mỏ Đòi hỏi còn người phải tìm các loại nguyên liệu mới
- Ô nhiễm môi trường làm chúng ta nhận ra phải thay đổi cách thức sản xuất
Trang 10- Sự khủng hoảng của nền kinh tế hiện tại, thất nghiệp ngày một tăng khiến
chúng ta phải suy nghĩ cách làm mới tạo nhiều việc làm hơn
NĂM TRỤ CỘT CỦA CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP LẦN III
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần III sẽ có ảnh hưởng lớn đối với thế kỷ XXI cũng như hai cuộc Cách mạng công nghiệp đầu tiên đối với thế kỷ XIX và
XX Và cũng giống như hai cuộc cách mạng công nghiệp trước, nó sẽ làm thay đổi về căn bản cách chúng ta sống và làm việc Cách thức tổ chức từ trên xuống của xã hội truyền thống là đặc trưng cho phần lớn đời sống kinh tế, xã hội và chính trị của những cuộc cách mạng công nghiệp dựa trên nhiên liệu hóa thạch đang nhường chỗ cho những mối quan hệ hợp tác và chia sẻ trong thời đại công nghiệp xanh đang hình thành Chúng ta đang chứng kiến một
sự thay đổi sâu sắc về cách thức tổ chức của xã hội, chuyển từ quyền lực phân cấp sang quyền lực ngang hàng Giống như mọi cơ sở hạ tầng truyền thông và năng lượng khác trong lịch sử, những trụ cột của một cuộc Cách mạng công nghiệp lần III phải được dựng lên cùng lúc nếu không nền tảng sẽ
bị đổ vỡ Đó là vì mỗi trụ cột chỉ có thể hoạt động trong mối tương quan với các trụ cột khác Năm trụ cột của cuộc Cách mạng công nghiệp lần III là: (1) Chuyển qua sử dụng năng lượng tái tạo, nguyên liệu sạch
(2) Chuyển hóa các công trình xây dựng thành các “sinh vật sống” ; (3) Áp dụng các quy luật của tự nhiên vào sản xuất sạch;
(4) Sử dụng công nghệ Internet để chuyển đổi lưới điện của tất cả các lục địa thành một liên mạng lưới chia sẻ năng lượng, chất thải, nguyên liêu hoạt động giống như Internet
(5) Đầu tư vào giáo dục, nghiên cứu để có một đội ngũ lao động mới Chúng ta có thể nhận ra rằng, năm trụ cột trên mô phỏng một hệ sinh thái
tự nhiên Trong đó các nhà ở, nhà máy, công trình kiến trúc có sự trao đổi thông tin (nhờ internet), năng lượng và vật chất( nhờ hệ thống liên kết vd: mạng điện) Đặc biệt hơn chúng ta sử dụng các nguồn năng lượng dồi dào trong như gió, ánh sáng… Như vậy các công trình, các phương tiện của chúng
ta không còn dựa trên quy tắc 1 chiều : Thu năng lượng và xã chất thải Tất