Bài giảng điều tra dịch PGS TS lê hoàng ninh

Nếu cần, xem xét, điều chỉnh giả thuyết và tiến hành các nghiên cứu thêm... BƯỚC 2: XÁC ĐỊNH DỊCH • DỊCH: khi số ca mắc hơn số dự kiến xãy ra trên dân số/ vùng, địa phương/ thời khoảng

ĐIỀU TRA DỊCH

PGS, TS LÊ HOÀNG NINH VIỆN VS-YT CÔNG CÔNG

PHÁT HIỆN SỰ BÙNG PHÁT DỊCH

1 Dựa vào dữ liệu giám sát, Điều

tra

2 Phân tích các dữ liệu theo không

gian và thời gian

3 Qua các số iệu báo cáo / qua

thông tin tiếp xúc của ca bệnh

4 Nhân viên y tế

BÀI TẬP

• Trong năm 2011, tại xã X huyện Y,

có 20 ca chết vì ung thư gan Anh chị hãy liệt kê các lý đ điều tra xác định dịch ( làm trong 10 phút)

10 BƯỚC ĐIỀU TRA MỘT

VỤ DỊCH

1 Chuẩn bị công việc tại thực địa

2 Xác định sự hiện hửu của một vụ

10 BƯỚC ĐIỀU TRA MỘT

VỤ DỊCH

• 5 Tiến hành mô tả dịch tễ

• 6 Phát triển giả thuyết về nguyên

nhân bùng phát dịch

• 7 Kiểm định giả thuyết

• 8 Nếu cần, xem xét, điều chỉnh giả

thuyết và tiến hành các nghiên cứu thêm

10 BƯỚC ĐIỀU TRA MỘT

10 BƯỚC ĐIỀU TRA MỘT

VỤ DỊCH

• Bài tập 2

• Trong 10 bước điều tra nầy, theo anh chị bước nào là quan trong

nhất, giải thích tại sao?

• Khi tiến hành điều tra dịch cần

tuân thủ theo thứ tự 10 bước điều tra trên không

BƯỚC 1: CHUẨN BỊ CÔNG

VIỆC TRÊN THỰC ĐỊA

• CÓ 3 NHÓM CÔNG VIỆC:

1 Điều tra:

bộ câu hỏi

trang bị/ dụng cụ: lab, materials, computer, camera, khác…

BƯỚC 1: CHUẨN BỊ CÔNG

VIỆC TRÊN THỰC ĐỊA

• Bài tập:

• Ngày 30 tháng 12 năm 2010, trung tâm

y tế dự phòng Tây Ninh báo cáo có một

vụ dịch gồm 50 người mắc bệnh tiêu

chảy cấp phải nhập viện Anh chị hãy

chuẩn bị cho chuyến đi điều tra phòng chống dịch tại đây

BƯỚC 2: XÁC ĐỊNH DỊCH

• DỊCH: khi số ca mắc hơn số dự kiến

xãy ra trên dân số/ vùng, địa phương/ thời khoảng

BƯỚC 2: XÁC ĐỊNH DỊCH

• BÀI TẬP 3:

• Vào tháng 12 năm 2006, TTYTDP Kiên

Giang báo cáo có 24 trường hợp viêm não ở trẻ em Sau đó Viện Pasteur xác định là do enterovirus 71 Theo anh chị đây có phải là vụ dịch không và bước chuẩn bị của anh chị như thế nào để

điều tra vụ dịch nầy ?

BƯỚC 3: THẨM ĐỊNH CHẨN ĐOÁN

BƯỚC 4 a: ĐỊNH NGHĨA CA BỆNH

BƯỚC 4 a: ĐỊNH NGHĨA CA BỆNH

• Đinh nghĩa ca bệnh:

• Có 3 loại định nghĩa ca bệnh: E coli O

157: H7

gian/ không gian

BƯỚC 4 b: xác định ca

bệnh và đếm số ca

• Loại thông tin/ từng ca:

• Thông tin dân số

• Thông tin lâm sàng

• Thông tin yếu tố nguy cơ

• Thông tin từ các báo cáo

• Dạng báo cáo, dạng dữ liệu, dạng

câu hỏi

BƯỚC 4 b: xác định ca

bệnh và đếm số ca

• Bài tập:

• Trong một vụ dịch tiêu chảy cấp

xảy ra vào tháng 12 năm 2005 tại

xã X, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh

Long Anh chị hãy giúp nhân viên y

tế tuyến dưới thiết kế một form thu thập thông tin về các trường hợp

bệnh

BƯỚC 5: MÔ TẢ DỊCH TỄ

1 Xem xét dữ liệu cẩn thận, rút ra nhưng

thông tin tin cậy và xác hợp nhất

2 Mô tả toàn diện:

BƯỚC 5: MÔ TẢ DỊCH TỄ

1 Thời gian:

• Time course of epid.

• Future course may be

• Thời khoảng tiếp xúc, thời điểm tiếp xúc

epidemic) Tại đây người tiếp xúc với cùng một nguồn trong mo65ttho72i gian ngắn Nếu thời gian tiếp xúc kéo dài được gọi là tiếp xúc với cùng một nguồn nhiễm liên tục

sẽ có nhiều đỉnh cao liên tục

BƯỚC 5: MÔ TẢ DỊCH TỄ

• Xác định thời khoảng tiếp xúc

• Xem xét thời gian ủ bệnh trung bình,

tối thiểu

• Xác định đỉng dịch Ca trung vị và tính

ngược trên trục x một thời gian- thời gian ủ bệnh trung bình

• Bắt đầu từ ca bệnh đầu tiên và trở

ngược một thời gian- thời gian ủ bệnh tối thiểu

BƯỚC 5: MÔ TẢ DỊCH TỄ

• Bài tập:

• Từ vụ dịch viêm gan và đường

cong dịch mà bạn vẽ được và

những hiểu biết của bạn về thời

gian ủ bệnh trung bình, tối thiểu

Bạn hãy xác định thời khoảng/ gian tiếp xúc của các ca bệnh

BƯỚC 6: ĐẶT GIẢ THUYẾT

• Gỉa thuyết nên gồm:

BƯỚC 7: KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT

BƯỚC 7: KIỂM ĐỊNH GIẢ

BƯỚC 7: KIỂM ĐỊNH GIẢ THUYẾT

BƯỚC 7: KIỂM ĐỊNH GIẢ

THUYẾT

• Nghiên cứu bệnh – chứng:

đĩnh rõ

• OR = a.d : b.c Nhóm chứng:

Mẫu ngẫu nhiên trên dân số khỏe mạnh Nhóm khác: lán giềng, bạn bè, bệnh nhân từ bác sĩ ,

cơ sở y tế …( không bệnh đang điều tra) Test ý nghĩa= Chi-squares, p value

BƯỚC 7: KIỂM ĐỊNH GIẢ

THUYẾT

• Bài tập:

• Bạn được yêu cầu điều tran một chùm

gồm 57 ca bệnh ung thư bạch cầu

Trong số đó có một số người làm nghề sửa chửa điện tử, số còn lại làm trong xưởng lắp ráp radio Loại hình nào được chọn để điều tra sự liên quan giữa lãnh vực điện tử và ung thư bạch cầu

BƯỚC 8: XEM XÉT LẠI, LÀM MỚI GIẢ THUYẾT-NGHIÊN

CỨU THÊM

• SAU KIỂM ĐỊNH , BẠN CÓ KẾT LUẬN GÌ?

• NẾU GIẢ THUYẾT KHÔNG TỐT, BẠN CHỈ MẤT THỜI GIAN

VÀ NGUỒN LỰC CHO VIỆC KIỂM 9I5NH GIẢ THUYẾT

• Khi nghiên cứu dịch tễ không phát hiện ra điều gì, bạn

cần xem lại giả thuyết

• Khi nghiên cứu phân tích xác định sự liên quan: xem kỹ

lại giả thuyết về tiền sử tiếp xúc để có được sự tiếp xúc thật đặc hiệu, nhiều nhóm chứng hơn để kiểm định giả thiết đặc hiệu hơn

• Mở rộng hiểu biết về sự bùng phát, kinh nghiệm đối phó

trong tương lai

BƯỚC 8: XEM XÉT LẠI, LÀM MỚI GIẢ THUYẾT-NGHIÊN

CỨU THÊM

• Các nghiên cứu bổ xung: trong

labo và môi trường:

1 Các bằng chứng labo cũng cố cho

các kết quả tìm thấy

2 Các nghiên cứu môi trường giúp giải

thích tại sao có sự bùng phát

BƯỚC 9: triển khai các biện pháp phòng ngừa và kiểm

bạn biết được nguồn lây

trong dây chuyền nhiễm trùng: tác nhân ,

nguồn lây hay ổ chứa

sự tiếp xúc, làm giảm sự nhạy cảm của lý chủ

• BÁO CÁO VIẾT:

• Như một báo cáo khoa học

• Như một hướng dẫn cho các hành động

• Tài liệu có tính hợp pháp