Bài giảng kỹ thuật sơ cứu cố định xương gãy ths phan chung thùy linh

Nẹp khớp vai  Mục đích: cố định vai từ thân người đến cánh tay  Dùng nẹp mềm, không di chuyển cánh tay  Lót giữa cơ thể và tay  Dùng vải treo tay và dây buộc cố định để nâng đỡ

ThS PHAN CHUNG THÙY LYNH

Mục đích bất động xương gãy

 Giảm đau, phòng ngừa biến chứng sốc do đau

 Giảm nguy cơ gây thêm các tổn thương mạch

máu, thần kinh, cơ và da do các đầu xương gãy chọc vào

Triệu chứng

 Tiếng lạo xạo

 Ðau, tăng khi vận động hoặc khi ấn

Dấu hiệu và triệu chứng

 Băng vết thương với gạc vô trùng, cầm máu

 Đừng cố gắng đặt các xương gãy vào vị trí cũ

Nguyên tắc nẹp

 Chú ý nẹp nhưng không làm BN đau thêm

 Để BN ở tư thế dễ chịu nhất, có thể nẹp đúng tư thế đang tổn thương

Nẹp mềm

 Gối

 Mền, khăn gấp lại

 Mảnh vải hình tam giác dùng để treo tay lên vai

Nẹp giải phẫu

 Dán ngón chân/ngón

tay với ngón không bị

thương

Nẹp thương mại

Rất nhiều dụng cụ cố định được làm sẳn

Cố định nẹp

 Dùng dây băng, vải

xé

 Sử dụng những nút thắt chặt

Vùng vai và cánh tay

Tổn thương khớp vai

 Gồm tổn thương xương đòn, xương bả vai, khớp vai

 Gãy xương đòn thường gặp nhất

 Gãy xương bả vai hiếm gặp

 Trật khớp vai cũng thường gặp

Nẹp khớp vai

 Mục đích: cố định vai từ

thân người đến cánh tay

 Dùng nẹp mềm, không di chuyển cánh tay

 Lót giữa cơ thể và tay

 Dùng vải treo tay và dây

buộc cố định để nâng đỡ

và cố định cánh tay

Tổn thương cánh tay

 Bất động xương cánh tay gãy bằng nẹp cứng

 Đối với gãy ở gần vai ta dùng nẹp mềm

 Cố định xương gãy giữa vai và khuỷu

 Cột cố định phía trên thương tổn và tại khuỷu

 Nâng đỡ cổ tay với vải treo và băng

 Nếu gây đau khi nâng cổ tay lên để treo, chỉ sử

dụng nẹp cứng dài

Nẹp vùng khuỷu

 Nếu khuỷu gập, dùng nẹp cứng từ cánh tay đến cổ tay

 Dùng vải treo

cổ tay và băng cột quanh ngực

Vùng cẳng tay,

cổ tay, bàn tay

Dùng băng, vải cố định khuỷu

tay, cổ tay

Cách đặt mảnh vải tam giác

Đặt phần cuối của mảnh vải lên bờ vai

Cột cố định

Cột dây vòng ngang ngưc để

cố định

Nẹp cổ tay

 Mục đích cố định từ cẳng tay đến bàn tay

 Dùng nẹp mềm và vải treo tay thường là đủ

 Nẹp cứng nâng đỡ tốt hơn

Nẹp cổ tay

 Dùng nẹp cứng từ lòng bàn tay đến cẳng tay qua các ngón tay

 Cột cố định ở trên và

dưới cổ tay

 Không che phủ các ngón tay

 Nâng đỡ bằng vải treo và dây cột xung quanh cánh tay và ngực

Nẹp bàn tay

 Mục đích là bất động bàn tay

 Dùng nẹp mềm hoặc cứng

 Đặt 1 cuộn gạc tròn trong lòng bàn tay

 Đặt nẹp cứng dọc theo bàn tay Lót giữa bàn tay

và nẹp

 Băng toàn bộ bàn tay

 Nâng đỡ bằng vải treo tay và băng lớn

Tổn thương

ngón tay

 Gãy xương và trật khớp

 Nẹp thường không cần thiết

 Dùng nẹp cứng hay nẹp giải phẫu

Vùng chân

Nẹp xương đùi

 Đặt 3 nẹp:

 Nẹp phía trong: mắt cá trong - nếp bẹn

 Nẹp bên ngoài: mắt cá ngoài -hố nách

 Nẹp phía sau: gót - mông

 Lót giữa chân và nẹp cho đầy những chổ khuyết

 Cố định bằng 5 nút buộc (ngang mào chậu, sát đầu nẹp trong, trên và dưới chỗ gãy và cổ chân)

 Buộc chân lành với chân gãy

Nẹp vùng gối

 Nẹp ở tư thế được tìm thấy

 Dùng nẹp mềm bằng mền hoặc gối đặt quanh

Nếu gối co, nẹp ở tư thế được tìm thấy Dùng nẹp mềm bằng mền hoặc gối đặt quanh khớp gối

Nẹp cẳng chân

 Đặt hai nẹp :

 Nẹp phía trong: đầu trên sát bẹn, đầu dưới quá mắt

cá trong

 Nẹp ngoài từ giữa đùi đến mắt cá ngoài

 Cố định hai nẹp vào chân gãy và buộc chặt chân lành với chân gãy bằng 3 nút: trên đầu gối, sát đầu gối và sát cổ chân

Nẹp mắc cá

 Dùng nẹp mềm là tốt nhất

thương

– Chân rất đau

Dùng nẹp giải phẫu

nẹp chân

Nhẹ nhàng trải 4-5 dây vải dưới cả 2

chân

Lót giữa 2 chân

Nhẹ nhàng đặt chân không bị thương đến gần chân bị thương

Cột chặt các dây và

kiểm tra mạch

Nẹp xương sườn

 Mục đích là nâng đỡ

 Để Bn ngồi hoặc đứng ở tư thế dễ thở

 Nâng đỡ xương sườn bằng gối hoặc lót mềm

bằng vải và cột không thật chặt vào vùng trên và dưới cánh tay

 Bất động cánh tay với dây treo tay và dây cột

 Kiểm tra sự thở