Bài giảng hội chứng ống cổ tay khảo sát dẫn truyền thần kinh ths phan chung thùy linh

Bác sỹ làm điện cơ cân biết giải phẫu, sinh lý và lâm sàng thân kinh, đặc biệt là hệ thần kinh ngoại vi và hệ cơ Xương °Ò _ Trước khi làm phải khám lâm sàng thần kinh, xác định mục đíc

HỘI CHỨNG ÓNG CÓ TAY

KHAO SAT DAN TRUYEN THAN KINH

ThS PHAN CHUNG THUY LYNH

Giới thiệu Hội chứng ống cô tay

Carpal Tunnel Syndrome

© Than Kinh giữa bi de

ép trong ông cô tay

- Bệnh có thê do nghề

nghiép hoac mot so

thoi quen trong cudc

song

Nguyên nhân

°« Những nguyên nhân làm cho:

— Diện tích ông cô tay nhỏ lại

— Tăng thê tích các thành phân trong CT

¢ Vi du: chan thương, mang thai, tiêu đường, nhược

giáp, viêm khớp

°Ö Nguy cơ do động tác cua ban tay:

— Lực, tư thê, động tác lặp lại, nhiệt độ, sự rung

°ồ Những tác nhân khác

— Hut thudc, béo phi, caffeine

Giải phẫu ông cô tay

Flexor

tendons

° Đáy là xương cô tay

° Bên trén la day chang ngang cô tay

Giải phẫu ông cô tay

° Thân kinh giữa và các !"812/47se

gan gap di xuyén qua ligament

trong ông cô tay đề

dén ban tay

© Tk gitra chi phối cảm

giác cho 3 ngón rưỡi

— Động tác đối ngón

Thân kinh ngoại vi

- Được câu tạo bởi:

- Thân kinhcảm giác - Myelin

- Thần kinh vận động - Tế bào thân kinh đệm

Figure 25-1b Discover Biology 3/e

© 2006 W W Norton & Company, Inc.

Dorsal root Dorsal root

ventral entra Ventral

ramus Axon of root

Musculocutaneous, Median, and Ulnar Nerves

Muscular innervation Cutaneous innervation

C5 C6 C7

Pronator teres Flexor carpi rad

Flexor Paimaris longus carpi Flexor digitorum ulnaris superficialis

Flexor pollicis :

longus Flexor digitorum profundus eee

Pronator

quadratus RES DLR Tn ag aa 3 Thenar mu pollicis aN ` I (on na

- Hypothenar

7 Interos : " _ muscles Lumbricals to Lumbricals to digits 2,3 digits 4,5

~’w" Indicates variable contribution

Triệu chủ ứng

-_ Tê, đau ở vùng thân kinh

giữa chi phôi

° Đau có thé lan cả lên cánh

tay, vai, hay vùng cô

Pain

‹ Nếu chèn ép lâu ngảy, cơ

mô cái có thé bị yêu và teo nhỏ

©VIXH; 3001

Chân đoán

°ồ Khám lâm sàng

° Đo dẫn truyên thân kinh giữa

¢ Siéu am

Tốn thương TK trong CTS

< Hậu quả của đè ép thân kinh giữa

Mắt myelin của Thoái hóa sợi Giảm máu

soi truc truc nuÔi

Giới thiệu phương pháp ghi điện cơ

LÌ Phương pháp ghi điện cơ, thường được y van gọi là

phương pháp Chân đoán điện (electrodiagnosis)

Bao gồm các phương pháp:

— Do dan truyén than kinh (Nerve Conduction Studies -

NCS)

— Dién co dé (Electromyography — EMG)

— Ngoai ra, con co mét số kỹ thuật khác như: kích thích

lập lại liên tiép (repetitive stimulation), phan xa nham mat (blink reflex), tetany test

Quy trình khám nghiệm

° _ Bác sỹ làm điện cơ cân biết giải phẫu, sinh lý và lâm

sàng thân kinh, đặc biệt là hệ thần kinh ngoại vi và hệ cơ

Xương

°Ò _ Trước khi làm phải khám lâm sàng thần kinh, xác định

mục đích làm điện cơ trên từng bệnh nhân, trong quá

trình làm có thể bỗ sung hoặc sửa đổi, tùy thuộc vần đề

vừa nảy sinh

‹ Điện cơ cũng chỉ là một xét nghiệm, phải xem xét kết

quả điện cơ trong tổng thê lâm sàng và các xét nghiệm

khác

Đường dẫn truyền thân kinh vận động

Đường dẫn truyên thân kinh vận động

Đường dẫn truyền thân kinh vận động

Đường dẫn truyền thân kinh vận động

` Electromyography

OMMG 2002

Đo dẫn truyền thân kinh

LO) Do dan truyền than kinh là một test thường dùng để

đánh giá chức năng của dây thân kinh, đặc biệt là chức

năng dẫn truyền xung điện của thần kinh về vận động và

Đo dẫn truyền thân kinh

Thường chỉ đo được trên một số dây thần kinh

CÌ Chi trên:

= Day thân kinh giữa (median n.)

= Day than kinh tru (ulnar n.)

= Day thân kinh quay (radial n.)

L) Chi dưới:

= Day chay sau (posterior tibial n.)

= Day hién (sural n.)

=» Mac néng hoac mac sau (superficial peroneal & deep peroneal n.)

¬ Trong 12 đôi dây thân kinh sọ não, chỉ có khả năng đo

dẫn truyền (không trực tiếp) của dây V và VII

Nguyên tắc đo dẫn truyền than kinh

‹ Kích thích dây thân kinh và ghi nhận kết quả

“Thuận chiêu (kích thích tại ngón tay, ghi nhận tại cỗ tay/khuỷu)

- Ngược chiêu (kích thích cỗ tay/khuỷu, ghi nhận tại ngón tay)

Đo dẫn truyền thân kinh

° Đo Latency - thời gian tiêm tàng và

Amplitude - bién do dién the

— Latency là thời gian từ lúc bắt đầu kích thích đên khi bắt đầu xuất hiện phức hợp điện thé

hoạt động

— Latency tăng trong bệnh ly:

— Thoái hóa sợi trục

— Thoái hóa myelin

— Latency co thé tang trong trường hợp:

— Chiều dài sợi trục tăng

Thời gian tiêm vận động ngoại vi

(Distal Motor Latency — DML)

UO) Kich thích dây thần kinh vận động bằng một xung điện, dây

thân kinh sẽ bị khử cực tại điểm kích thích, tạo thành một

xung thân kinh, xung này di chuyễn dọc theo dây thân kinh

vận động, gây co cơ

¬ Điện cực ghi (đặt trên bắp cơ) ghi được hoạt động điện do co

cơ sinh ra, khi tăng dân cường độ kích thích, thì sóng ghi

được do co cơ trên màn hình máy cũng tăng biên độ

LÌ Tới một giới hạn, khi tăng cường độ kích thích thì biên độ

sóng co cơ cũng không tăng theo, chứng tỏ tât cả các sợi

thân kinh vận động của dây thần kinh đó đều đã bị kích thích

LI Song co cơ khi đó được gọi là điện thê hoạt động cơ toàn

phan (Compound Muscle Action Potential - CMAP)

Thời gian tiềm vận động ngoại vi

(Distal Motor Latency — DML)

HThời gian tính từ khi kích thích dây thân kinh

đên khởi điểm của CMAP, được gọi là thời gian

tiêm vận động (motor latency)

Response amplitude

Flexor carpi radialis ——— #f

Palmaris longus 2 |

Flexor digitorum superficialis ——

Abductor pollicis brevis / =

Flexor pollicis brevis \ @d |p

Opponens pollicis i

| | ⁄_MÌ

Sensory Nerve Conduction Studies (Electrodiagnosis) of the

Median Nerve Across the Carpal Tunnel

Surface stimulation of the median nerve at the wrist Recorded sensory nerve response

This sends a nerve impulse through the carpal tunnel at the index finger from the median

into the hand and activates the specific muscles and nerve stimulation at the wrist

sensory structures supplied by the median nerve

Median nerve may

be compressed at the wrist

Time Delay (“Latency”)

- A measure of nerve velocity within the carpal tunnel

- A prolonged delay may indicate median nerve dysfunction

/ N _— Flexor digitorum profundus | & II

| | Flextor pollicis longus

Opponens pollicis < ¡MP Second lumbrical

Đo dẫn truyền thân kinh

¢ Do Latency va Amplitude

— Amplitude cua đường cong: là độ lớn của

phức hợp điện thê hoạt động

— Giảm trong bệnh lý:

— Số lượng sợi trục giảm

»› Đường kính của dây tk giảm

— Giảm không bệnh lý trong:

Respongs

e amplitud

e

Time

Đo vận tốc dẫn truyên thân kinh

° Đo vận tốc dẫn truyện TK vận động:

- Điện cực kích thích để tạo điện thê hoạt

động của TK giữa từ cô tay hoặc khuyýu

— Điện cực ghi nhận trên cơ dạng ngón cái ngắn dé ghi nhận phức hợp điện thê hoạt động của cơ

Đo vận tốc dẫn truyên thân kinh

‹ Quan trọng: phát hiện vị trí tổn thương

Latency elbow

Thay doi NCS trong CTS

-Latency: binh thường < 4.9 ms

-Hình dạng: đường cong bình thường

Response amplitude

Time

Thân kinh giữa, có bằng chứng của thoái hóa myelin và sợi

trục giữa cô tay và ngón tay, nhưng không có giữa cô tay và

khuyu Nghi ngờ CTS

Right Thenar Median _ Binh thuong:

t | “SN Recording Site - Thenar - Lat < 4.9 ms

-Amp 25 mV

i Stimulus Site ws | MỞ ma: - CV >50 m/s

=sa„a ||†: Wist _4.8| 10.55)36.64

° - Đo dẫn truyên thân kinh trụ đề đôi chứng

° Dây thân kinh trụ sẽ không bị ảnh hưởng trong hội chứng ông cô tay vì nó không đi qua ông cô

lay