Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT lý thường kiệt hà nội

NGUYỄN THÀNH TÂM LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐÁ BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN VÀO CẦU MÔN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT LÝ THƯỜNG KIỆT - HÀ NỘI KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI H

NGUYỄN THÀNH TÂM

LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO

HIỆU QUẢ ĐÁ BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN VÀO CẦU MÔN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT

LÝ THƯỜNG KIỆT - HÀ NỘI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HÀ NỘI - 2015

KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

NGUYỄN THÀNH TÂM

LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO

HIỆU QUẢ ĐÁ BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN VÀO CẦU MÔN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT

Tên tôi là: Nguyễn Thành Tâm

Sinh viên lớp K37 GDTC- Sư phạm TDTT, trường Đại học sư phạm

Hà Nội

Tôi xin cam đoan đề tài này là của riêng tôi, chưa được bảo vệ trước một Hội đồng khoa học nào Toàn bộ những vấn đề đưa ra bàn luận, nghiên cứu đều mang tính thời sự, cấp thiết và đúng với thực tế khách quan của trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội

Hà Nội, ngày 25 tháng 4 năm 2015

Sinh viên

Nguyễn Thành Tâm

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.2 Đặc điểm của môn bóng đá 5

1.2.1 Bóng đá là một môn thể thao tập thể cao 5

1.2.2 Bóng đá là môn thể thao vua 6

1.3 Cơ sở lý luận về kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân 9

1.3.1 Mục đích của kỹ thuật 9

1.3.2 Nguyên lý kỹ thuật 9

1.4 Giai đoạn hình thành kỹ năng, kỹ xảo 12

1.5 Các nguyên tắc huấn luyện 12

1.5.2 Nguyên tắc trực quan 13

1.5.3 Nguyên tắc hệ thống liên tục 14

1.5.4 Nguyên tắc luân phiên hợp lý 14

1.5.5 Nguyên tắc củng cố nâng cao 15

1.5.6 Nguyên tắc dễ tiếp thu 15

1.5.7 Nguyên tắc sử dụng hợp lý lượng vận động 16

1.5.8 Nguyên tắc kết hợp huấn luyện chuyên môn và huấn luyện toàn diện 16

1.5.9 Nguyên tắc đối xử cá biệt 17

1.6 Đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi trung học phổ thông 17

1.6.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh trung học phổ thông 17

1.6.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông 18

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 21

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 21

2.2 Phương pháp nghiên cứu 21

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 21

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn 21

2.2.3 Phương pháp bài tập kiểm tra 22

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 23

2.3 Tổ chức nghiên cứu 24

2.3.1 Thời gian nghiên cứu 24

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 25

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu 25

CHƯƠNG 3KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 26

3.1 Đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất và năng lực đá bóng bằng mu trong bàn chân cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội 26

3.1.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội 26

3.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ công tác giảng dạy giáo dục thể chất 27

3.1.3 Thực trạng việc sử dụng bài tập cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội 28

3.1.4 Đánh giá thực trạng năng lực đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn của đội tuyển nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội 29

3.2 Lựa chọn, đánh giá bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội 30

3.2.1 Lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn của đội tuyển nam trường trung học phổ thông Lý Thường Kiệt - Hà Nội 30

3.2.2 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn của đội tuyển nam trường trung học phổ thông Lý Thường Kiệt - Hà Nội 37

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 44 TÀI LIỆU THAM KHẢO

STT NỘI DUNG TRANG

1 Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường trung học phổ

2 Bảng 3.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho công tác

3

Bảng 3.3 Kết quả kiểm tra đá bóng bằng mu trong bàn chân

vào cầu môn của đội tuyển nam trường trung học phổ thông

Lý Thường Kiệt - Hà Nội

29

4

Bảng 3.4: Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập nâng cao hiệu

đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn của đội tuyển

nam trường trung học phổ thông Lý Thường Kiệt - Hà Nội

(n=20)

32

5 Bảng 3.5: Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá hiệu

quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn (n=20) 36

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

1 Biểu đồ 1: Tại chỗ đá bóng vào cầu môn, đá 10 quả, khoảng

2

Biểu đồ 2: Đẩy bóng trước mặt đá bóng vào cầu môn (6m x

2,10m) với khoảng cách 13m Đá 10 quả vào cầu môn Tính

số quả

43

3 Biểu đồ 3: Đá bóng qua lại liên tục từ giữa sân, đến khu vực

13m thực hiện sút cầu môn (6x2,10m) Đá 5 quả, tính số quả 43

1 Đặt vấn đề

Hoạt động thể dục thể thao không chỉ đem lại sự thỏa mãn nhu cầu về tinh thần và thể chất cho con người Thông qua TDTT chúng ta có thể đánh giá được sự phát triển về văn hóa thể chất của mỗi địa phương, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia TDTT còn là phương tiện giao lưu mở rộng quan hệ với các nước trên thế giới, là niềm tự hào dân tộc, là sự khẳng định vị trí của mình trên vũ đài quốc tế

Trong chương trình GDTC bậc phổ thông hiện nay, nội dung môn học thể dục bao gồm rất nhiều môn học (bắt buộc và tự chọn), thí dụ như điền kinh, bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, đá cầu, … Trong đó, bóng đá đã trở thành môn thể thao chính thức được giảng dạy trong nội dung tự chọn cho học sinh Từ đó có thể đáp ứng những nhu cầu, sở thích và nguyện vọng của từng cá nhân người học

Bóng đá là môn “thể thao vua” hiện đang phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới và trở thành một trong những môn thể thao mang tính nghệ thuật cao,

có sức hấp dẫn quần chúng nhất Bóng đá là môn thể thao được rất nhiều người ưa thích, cổ vũ và tập luyện, nó trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu cho rất nhiều người trên thế giới Môn thể thao này có hội tụ đầy đủ những yếu tố về khả năng phát triển các tố chất, các chức năng cơ thể Bóng

đá còn chứa đựng những đặc điểm như tính phổ cập rộng rãi, tính tranh đua quyết liệt và mang đậm tính nghệ thuật Thông qua tập luyện và thi đấu bóng

đá, con người được giáo dục về mặt đạo đức, ý chí, thể chất, phát triển các tố chất thể lực và nâng cao chức năng sinh lý của các cơ quan trong cơ thể, tăng cường tình hữu nghị, sự hiểu biết giữa các tập thể, các dân tộc và các quốc gia trên thế giới

Ở Việt Nam, bóng đá được đưa vào khi thực dân Pháp xâm lược và đô

hộ nước ta Ngay từ buổi sơ khai bóng đá đã thu hút được số lượng người tham gia tập luyện và thi đấu ngày càng đông Bóng đá đến nay đã phát triển nhiều ở các tỉnh và thành phố như: Hà Nội, Hồ Chí Minh, Nghệ An, Hải Phòng, … Hiện nay,bóng đá đã được đưa vào nội dung giảng dạy trong các trường Đại học, Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp và trong các trường phổ thông.[10]

Đến với bóng đá dù với hình thức nào bạn đều có những giây phút sảng khoái, thoải mái giúp bạn xua tan đi sự mệt mỏi về tinh thần, tạo điều kiện tốt cho công việc, trong lao động sản xuất hàng ngày, giúp nâng cao sức khỏe và bồi dưỡng cho con người về mặt ý chí, tinh thần đoàn kết và tính tập thể cao.[10]

Xuất phát từ những ưu điểm trên của môn bóng đá mà các em học sinh trong đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội luôn tích cực tham gia tập luyện ở những giờ học ngoại khóa nhằm hoàn thiện và nâng cao trình độ kỹ thuật về môn thể thao này Qua thực tiễn nghiên cứu khảo sát tại các giải phong trào cũng như các giải thi đấu giao lưu với các trường khác thì thành tích thi đấu của các em chưa cao do hạn chế về kỹ thuật

và thể lực Đặc biệt là kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn

Kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn là một kỹ thuật khó, thời gian tập luyện để hình thành kỹ năng, kỹ xảo vận động là một quá trình lâu dài, phương pháp tập luyện, điều kiện cơ sở vật chất, đặc biệt là kỹ chiến thuật đòi hỏi phải có sự định hướng cao Do vậy, để nâng cao được hiệu quả khả năng thực hiện kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn, đòi hỏi người chơi phải lựa chọn được hệ thống bài tập phù hợp, hiệu quả và khắc phục được những nhược điểm của kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn là rất cần thiết trong học tập và thi đấu

Hiện nay, đã có rất nhiều nhà khoa học lựa chọn bóng đá là hướng nghiên cứu Song chưa có tác giả nào đi sâu vào nghiên cứu các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội

Chính vì lý do trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội”

2 Mục đích nghiên cứu

Xác định được hệ thống các bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt - Hà Nội nói riêng, cho các cầu thủ trẻ và các VĐV chơi bóng nói chung Bên cạnh đó có thể làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu trong công tác giảng dạy và huấn luyện

3 Giả thuyết khoa học

Cơ sở vật chất còn hạn chế, hệ thống bài tập huấn luyện còn đơn giản,

sơ sài, chưa đa dạng Do đó đề tài lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt- Hà Nội một cách thích hợp Sẽ phát huy được hết năng lực của người tập, từ đó nâng cao thành tích thi đấu cho đội tuyển bóng

đá nam trường THPT Lý Thường Kiệt

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Cơ sở lí luận của vấn đề nghiên cứu

Đất nước ta đang trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

và phát triển kinh tế tri thức, đang tiến sâu và tham gia ngày càng đầy đủ hơn vào tất cả các mặt của quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế Do vậy, đất nước ta đang cần nguồn lực con người có chất lượng cao

Phát triển nền giáo dục Việt Nam chính là một phần đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, là đầu tư cho phát triển nhanh và bền vững Lĩnh vực giáo dục nói riêng và việc nâng cao dân trí nói chung có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển chính trị, kinh tế, xã hội Sự nghiệp “trồng người” mà Hồ Chí Minh khởi xướng vẫn luôn là chiến lược hành động của toàn hệ thống chính trị của đất nước Việt Nam mới sau khi nước nhà giành được độc lập Vì vậy, trong sự nghiệp đổi mới vì mục tiêu của CNXH, đặc biệt là trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với sự phát triển của kinh tế tri thức, việc đầu tư cho giáo dục, cho việc nâng cao dân trí chính là sự đầu tư cho phát triển Hầu hết các quốc gia có tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) hằng năm cũng như chỉ số phát triển con người cao đều có nguyên nhân quan trọng từ sự đầu tư cho giáo dục

Giáo dục thể chất là một bộ phần của nền giáo dục quốc dân, đặc biệt là GDTC đối với lứa tuổi học sinh trong trường học GDTC trong trường học thực hiện nhiệm vụ: “Xây dựng con người mới phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức, sẵn sàng cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội cũng như ý thức học tập và rèn luyện của học sinh trong thời đại mới”.[1]

Để đi đến thành công trong mọi lĩnh vực, yêu cầu đầu tiên là con người phải có thể chất cường tráng, có sức khỏe dồi dào, sức khỏe là vốn quý Vẻ đẹp hình thể của con người, lịch sử phát triển khoa học đã thừa nhận rằng: Chỉ có tập luyện bằng động tác, các bài tập có định hướng mới có khả năng đáp ứng được những mong muốn của con người Khi xã hội ngày càng phát triển thì có vấn đề rất cần quan tâm và có lẽ không ai phủ nhận một tác nhân thúc đẩy quan trọng nhất đó là con người, một chủ thể sinh học xã hội

GDTC là một vấn đề của xã hội được phổ biến nhất, phục vụ cho nhu cầu phát triển và hoàn thiện của con người Bởi vậy, rất nhiều quốc gia trên thế giới đã nhận thức rõ sức khỏe của con người là tài sản quốc gia, Nhà nước

có trách nhiệm quản lý và phát triển nguồn tài sản ẩn chứa trong mỗi con người đó

Hệ thống GDTC trong trường học là tổ hợp gồm rất nhiều các bài tập được xây dựng trên cơ sở các môn học như: Bóng đá, đá cầu, điền kinh, bóng chuyền, cầu lông… Trong đó, việc đưa nội dung môn bóng đá vào giảng dạy chính khóa (tự chọn) có tác dụng rất lớn để giáo dục và nâng cao thể lực cho học sinh, chơi bóng đá là một hình thức vận động mà thanh thiếu niên rất ưa thích, đặc điểm và sức hấp dẫn của bóng đá có thể thu hút rất nhiều người hâm mộ, bóng đá còn mang lại rất nhiều hữu ích đối với tâm hồn, thân thể, tâm lý, công việc và đời sống của con người Chơi bóng đá sẽ nâng cao thể chất một cách toàn diện

1.2 Đặc điểm của môn bóng đá

1.2.1 Bóng đá là một môn thể thao tập thể cao

Bóng đá là môn thể thao đồng đội được chơi theo các quy tắc đề ra trong Luật bóng đá (tiếng Anh: Laws of the Game) Các vận động viên tham gia chơi bóng đá được gọi là các cầu thủ, họ thường sử dụng một trái bóng hình cầu được gọi đơn giản là quả bóng đá, trái bóng hoặc trái banh Trong

trận đấu bóng đá gồm hai đội, mỗi đội gồm 11 cầu thủ sẽ tìm cách đưa trái bóng vào khung thành (còn gọi là cầu môn), đội nào đưa bóng vào khung thành đối phương nhiều hơn (ghi được nhiều bàn thắng hơn) sẽ là đội giành chiến thắng, nếu hai đội có số lần đưa bóng vào khung thành đối phương như nhau, hoặc không đội nào làm được việc này thì trận đấu sẽ kết thúc với kết tỉ

số hòa

Quy tắc cơ bản nhất của môn bóng đá là các cầu thủ, trừ người bảo vệ khung thành (được gọi là thủ môn), được phép sử dụng bất cứ bộ phận nào trên cơ thể để chơi bóng trừ hai cánh tay và bàn tay của họ (tuy nhiên cầu thủ phải dùng tay để thực hiện việc ném biên) Trong một trận đấu thông thường, cầu thủ có thể chơi ở bất cứ vị trí nào và có thể đưa quả bóng theo bất cứ hướng nào trên sân, trừ trường hợp cầu thủ rơi vào thế việt vị thì không thể nhận bóng Dựa vào các quy tắc cơ bản này, cầu thủ thường dùng chân để thực hiện các động tác kỹ thuật như dẫn bóng, lừa bóng, chuyền bóng cho đồng đội, sút bóng, với mục đích chính là tìm cách đưa bóng vào khung thành đối phương và ngăn không cho đối phương đưa bóng vào khung thành đội nhà Cầu thủ hai đội có thể va chạm nhau thông qua các pha tranh bóng, cướp bóng nhưng tuyệt đối không được phạm những lỗi ghi trong Luật như: Chơi (vào) bóng từ phía sau, đẩy người, tiểu xảo Điều khiển trận đấu là tổ trọng tài bao gồm một trọng tài chính và hai trọng tài biên, trọng tài chính sử dụng một chiếc còi cùng hai loại thẻ, thẻ vàng và thẻ đỏ, có trách nhiệm bắt đầu, kết thúc hoặc tạm dừng trận đấu Một trận đấu bóng đá thông thường có hai hiệp, mỗi hiệp 45 phút với khoảng thời gian 15 phút nghỉ giữa hai hiệp

1.2.2 Bóng đá là môn thể thao vua

Bóng đá là môn thể thao được khai sinh từ thời cổ đại và được phát triển rộng rãi cho đến ngày hôm nay Cột mốc trong quá trình hình thành và phát triển bóng đá, là vào ngày 26 tháng 03 năm 1863 Đây là ngày có ý nghĩa

rất lớn trong lịch sử bóng đá thế giới, khi 11 CLB bóng đá của Anh đã họp mặt thống nhất, thành lập một tổ chức bóng đá đầu tiên trên thế giới Sự kiện này đã đánh dấu mốc quan trọng sự phát triển của bóng đá hiện đại sau này Ngày nay, bóng đá đã trở thành môn thể thao vua mà không ai có thể phủ nhận Bởi:

1 Đội bóng là một tổ chức được lập ra vì mục đích duy nhất là chiến thắng trên những sân chơi có đẳng cấp ngày càng cao hơn Với điều đó người

ta mới có thể tiếp tục nghĩ đến những điều khác

2 Đội bóng là tổ chức có tính cạnh tranh và đào thải rất cao, trong đó

có ba điều đặc biệt quan trọng: Chiến thuật - Sự chuyên nghiệp - Văn hóa tổ

chức

3 Trái bóng được xem như cơ hội mà các cầu thủ phải cố gắng giành lấy với khát vọng lập công, hơn thế nữa phải chiến thắng tính vị kỉ để chuyền cho đồng đội

4 Các cầu thủ phải học cách „di chuyển không bóng‟ để giành thế chủ động, chiếm chỗ trên sân

5 Luật lệ khắt khe và bình đẳng, là sự kết hợp của qui tắc và đạo đức, loại bỏ sự may rủi Trong đó nguy cơ cao nhất phá hỏng Fair Play lại là từ phía trọng tài Muốn chơi đẹp phải hiểu và thực hành được Luật chơi

6 Cầu thủ phải có kĩ năng đá bóng đỉnh cao, sân bóng phải là nơi mà

sự phối hợp chiến thuật hơn là biểu diễn kĩ thuật cá nhân Sức mạnh tổng hợp

- khả năng chiếm chỗ - kĩ năng làm bàn

7 Huấn luyện viên chịu trách nhiệm về tổ chức chiến thuật, dùng người

và quản lí sự thay đổi ; cầu thủ chịu trách nhiệm về thực hiện thành công vị trí chiến thuật

8 Không chỉ bắt đầu, quan trọng hơn là kết thúc và nỗ lực cho đến phút cuối cùng

9 Trong trận đấu, hai đội luôn có cơ ghi bàn (giành chiến thắng) và nguy cơ bị ghi bàn cho đến phút cuối cùng của trận đấu

10 Khán giả có thể cá cược nhưng mỗi cầu thủ phải tin tưởng và quyết tâm 100%

11 Là bàn thắng của toàn đội nếu ai lập công, là bàn thua của toàn đội

và không ai phải chịu trách nhiệm chính

12 Sự chiến thắng là khả năng của đội bóng nhưng là niềm vui của công chúng và niềm tự hào của xã hội sản sinh ra đội bóng

13 Dù có đội thắng đội thua nhưng là ngày hội của tất cả Thua không tuyệt vọng, thắng không tự mãn – thua vẫn đáng ca ngợi nếu có phong cách

và tinh thần, thắng vẫn đáng chê trách nếu thiếu lửa

14 Sự di chuyển của quả bóng được dẫn dắt bởi chiến thuật, được kiểm soát bởi công chúng, được bay bổng bởi khát vọng, được nuôi dưỡng bởi văn hóa

15 Sự bất ngờ không giống như may rủi mà là sự kì diệu của khả năng kiến tạo những tình huống chiến thắng trong bất lợi

16 Không thể không có ngôi sao, nhưng có nhiều ngôi sao vẫn có thể thua thảm hại

17 Bóng đá có thể làm được nhiều điều, nhưng trước hết phải là chính

nó như vẻ đẹp tột đỉnh mà nó có thể cống hiến

18 Đội bóng mạnh luôn có cá tính, vì có đẳng cấp - đội bóng yếu hay

có tai tiếng vì xa lạ với danh dự

19 Khung thành để làm gì khi không có trái bóng lao vào? Nhưng đó phải là những đường bóng đẹp và những pha bắt điệu nghệ

20 Bóng đá không có ngai vàng mà chỉ có chiếc cúp vinh quang

21 Nếu bạn không thể yêu được cả 2 đội bóng thì hãy thích lấy 1 đội Nếu không thể thích được cả 1 đội hãy tìm thấy cái hay của 1 cầu thủ Nếu

không hài lòng với cả trận đấu thì hãy thích lấy 1 pha bóng Nếu chưa thích được gì hãy reo hò với bạn bè trong trận đấu

1.3 Cơ sở lý luận về kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân

1.3.1 Mục đích của kỹ thuật

Trong thi đấu kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân thường được

sử dụng để chuyền bóng ở cự ly xa và trung bình, đặc biệt là trong những tình huống thực hiện để sút phạt trực tiếp vào cầu môn đối phương sẽ mang lại hiệu quả rất cao

1.3.2 Nguyên lý kỹ thuật

Được chia làm 5 giai đoạn:

- Chạy đà: Chạy đà tự nhiên, thân người thả lỏng, mắt quan sát bóng Chạy đà chếch 450 so với cơ thể người, bước đà cuối dài hơn để tạo biên độ lăng chân tốt

- Đặt chân trụ: Chân trụ đặt ngang bóng, cách bóng 15-20cm mũi chân trụ đặt thẳng hướng bóng Khớp gối hơi khuỵu, thân trên thả lỏng

- Vung chân lăng:Tận dụng tốc độ chạy đà, chân đá lăng từ sau ra trước, từ dưới lên trên, biên độ đùi mở rộng Trước thi lăng chân qua trục dọc

cơ thể, khớp gối ruỗi thẳng, khắp cổ chân căng cứng khi tiếp xúc bóng

- Tiếp xúc bóng:

+ Chân tiếp xúc trên bóng,( qua tâm bóng nếu muốn bóng lăn sệt; tiếp xúc vào sau và dưới bóng, nếu muốn bóng bay xa)(bổng)

+ Bóng tiếp xúc vào mu trong bàn chân

- Bước kết thúc: Chân trụ luôn phải thẳng với hướng bóng đi, đầu gối hơi khuỵu thấp, thân người nghiêng về trước một bên với bóng

1.3.3 Tiến hành tổ chức hướng dẫn tập luyện

Để thực hiện được kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân, căn cứ

vào nguyên lý của kỹ thuật, người tập cần thực hiện tuần tự các bước sau:

- Tập mô phỏng không bóng giai đoạn chạy đà, đặt chân trụ theo hình

vẽ trên sân

- Tập mô phỏng trên bóng

- Tập đá bóng cố định vào các điểm vẽ trên tường

- Tập hai người hoặc nhiều người, đặt bóng cố định đá chuyền cho nhau, sau đó di chuyển đá bóng lăn sệt với các tình huống khác nhau

- Tập sút cầu môn từ các cự ly khác nhau

* Hệ thống bài tập kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân

- Tập mô phỏng các giai đoạn của kỹ thuật động tác theo hình vẽ trên sân

- Đặt bóng cố định, một người dùng gầm bàn chân đè lên phía trước bóng, người kia tập mô phỏng chạy đà, đặt chân trụ, vung chân lăng và tiếp xúc bóng

- Đặt bóng cố định cách tường khoảng 15 - 25m, đá vào các điểm cố định trên tường

- Hai người đứng cách nhau 20 - 30m chuyền cho nhau, lúc đầu tập đá bóng cố định, sau tới đá bóng động

- Tập phát bóng (bóng cố định) từ vạch 16m50 lên vòng trung tâm sân

- Tập đá phạt góc

- Hai người một bóng cách nhau 20 - 30m chạy song song chuyền bóng cho nhau Sau khi nhận được bóng, dẫn bóng vài nhịp sau đó chuyền bóng trả lại cho đồng đội

- Dẫn bóng dọc biên xuống khu vực phạt góc sau đó đá tạt vào khu vực trước cầu môn

- Đặt bóng cố định ở các cự ly và góc độ khác nhau, tập đá bóng vào cầu môn

- Phối hợp với đồng đội tập đá bóng vào cầu môn Trong những pha phối hợp chuyền bóng, người thực hiện cần chuyền bóng với nhiều tình huống khác nhau, sát với yêu cầu thực tế đặt ra để đồng đội tập đá bóng vào cầu môn

- Gối chân trụ không khụyu và trọng tâm không dồn vào chân trụ

- Mu bàn chân không duỗi hết và tiếp xúc lệch tâm bóng vì vậy bóng đi xoáy không đúng mục tiêu

- Cổ chân không chắc nên khi tiếp xúc bóng thường bị lật, lại sang lòng bàn chân

- Khi đá, mũi bàn chân không chúc xuống mặt phẳng của đất một góc nhọn và điểm tiếp xúc bóng không đúng phần mu trong

- Thân trên ngã ra sau hoặc đổ về phía trước quá nhiều làm giảm lực tác động lên bóng

* Nguyên nhân dẫn đến sai lầm:

- Khái niệm về kỹ thuật chưa đúng

- Khi đá bóng mắt không nhìn vào bóng

- Cảm giác cơ bắp và sự phối hợp toàn thân chưa tốt

- Cảm giác không gian chưa được chuẩn xác, sợ mũi bàn chân đá xuống đất

- Quá căng thẳng khi thực hiện

- Sức mạnh cơ chân yếu

1.4 Giai đoạn hình thành kỹ năng, kỹ xảo

- Trong huấn luyện để hình thành kỹ năng – kỹ xảo động tác đá bóng bằng mu trong bàn chân vào cầu môn đạt hiệu quả cao nhất, phải nắm vững các giai đoạn khác nhau về sư phạm và các phương pháp huấn luyện giúp hình thành kỹ năng và chuyển dần thành kỹ xảo

Quá trình đó bao gồm ba giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: Dạy học ban đầu về phương pháp thực hiện động tác, thực hiện bài tập Nó tương ứng với việc thực hiện động tác bước đầu, có động tác thực hiện còn thô, vụng về và hiệu quả thấp

+ Giai đoạn 2: Thể hiện tiêu biểu trong các bài tập đi sâu, chi tiết hóa, trọng tâm và yêu cầu nâng cao kỹ thuật động tác cũng như hiệu quả động tác, kết quả là khả năng vận động chính xác, hiệu quả cao, kỹ năng chuyển dần sang kỹ xảo

+ Giai đoạn 3: Củng cố, hoàn thiện, nâng cao và áp dụng vào thi đấu với mục đích giúp cho kỹ xảo vận động được vững chắc, ở giai đoạn này cần khắc phục một số nhược điểm nhỏ mà người tập hay mắc phải Điều quan trọng là giáo viên, HLV phải chỉ rõ cho họ điểm yếu và sửa chữa sai lầm một cách tối ưu nhất Tuy nhiên phải yêu cầu các nguyên tắc huấn luyện sao cho người tập có thể hoàn thành bài tập một cách khác nhau nhất và hiệu quả nhất

1.5 Các nguyên tắc huấn luyện

Trong bất kỳ một quá trình huấn luyện nào cũng phải tuân theo các nguyên tắc chung là từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ chậm đến nhanh, từ lượng vận động ít đến lượng vận động nhiều Ngoài ra còn một số nguyên tắc sau:

1.5.1 Nguyên tắc tự giác tích cực

Đây là nguyên tắc mang tính chủ động có tác dụng quyết định nâng cao kết quả của người tập Không những thế tự giác tích cực còn phụ thuộc vào

lòng ham muốn, ý chí, nghị lực của VĐV, bên cạnh đó còn những mặt khách quan tác động vào như:

+ Khả năng nhận thức về mục đích, nhiệm vụ của quá trình tập luyện + Khả năng tiếp thu tri thức khoa học và khả năng ứng dụng vào tập luyện (trong thi đấu là chủ yếu)

Tự giác tích cực còn phụ thuộc vào sự hứng thú, tâm lý thực hiện nó chi phối đến tính tích cực Các HLV phải biết khêu gợi và phát triển hứng thú tập luyện ở nhiều mức độ nhất định bằng cách lựa chọn nội dung các bài tập cho quá trình tập luyện phải hấp dẫn các VĐV Các bài tập tình huống khác nhau, không lặp đi lặp lại nhiều lần một cách đơn điệu, phải biết tạo ra cảm giác sảng khoái và thoải mái khi thực hiện Biết tổ chức bài tập thì tác dụng

sẽ rất cao và hiệu quả được tăng lên Tự giác tích cực đã trở thành nhóm nhân

tố quan trọng để phát triển hứng thú

Nhờ vậy trong huấn luyện bên cạnh nhiệm vụ bồi dưỡng về tri thức, khả năng về chuyên môn thì chúng ta còn phải làm cho VĐV hiểu đây là một lao động nghiêm túc, đòi hỏi VĐV phải tư duy, suy luận, phải vận dụng những kiến thức khoa học… thì mới có thể đạt được kết quả khả quan và tốt được, chứ không phải là trò chơi giải trí đơn thuần

Để VĐV vượt qua được khó khăn, gian khổ trong quá trình tập luyện VĐV ngoài tự giác tích cực cùng với lòng ham mê thì phải làm cho chính mình có một bản lĩnh chủ động, lý trí, biết ghép mình vào khuôn khổ, kỷ luật

tự giác tập luyện một cách tích cực

1.5.2 Nguyên tắc trực quan

Là một trong những nguyên tắc đạt hiệu quả rất cao trong quá trình huấn luyện đối với VĐV vì nó là một phương pháp đơn giản, dễ hiểu, nó không trừu tượng và phức tạp Trong quá trình huấn luyện chúng ta phải kết hợp tốt giữa trực quan với giảng giải thuyết trình thì kết quả sẽ tốt hơn

Thông thường thì trực quan luôn đi trước một bước, vì nó cũng là cần thiết hàng đầu trong công việc sửa chữa sai lầm kỹ thuật cho VĐV Trong nguyên tắc trực quan ở khâu dạy học thực hành chia làm hai giai đoạn

- Trực quan trực tiếp: Là hình thức mà HLV hay VĐV thực hiện kỹ thuật chuẩn và phân tích để mọi người quan sát động tác

- Trực quan gián tiếp: Là thông qua băng đĩa, tranh ảnh, sách báo để người HLV truyền thụ kiến thức chuyên môn cho VĐV

Phương pháp trực quan càng phong phú bao nhiêu thì khả năng tiếp thu động tác đem lại hiệu quả cao, sự hình thành kỹ năng – kỹ xảo và sự hình thành biểu tượng nhanh hơn

1.5.3 Nguyên tắc hệ thống liên tục

Nguyên tắc này đòi hỏi sự duy trì và tiếp thu động tác bài tập một cách

có hệ thống theo các giai đoạn huấn luyện và phải được tập luyện liên tục, không có sự gián đoạn, không có sự ngắt quãng Bởi vì tập luyện liên tục thì VĐV sẽ hình thành được hệ thống biểu tượng vận động thông qua tập luyện

và vốn kiến thức phương pháp để hình thành kỹ năng – kỹ xảo vận động

Nếu không đảm bảo được tính liên tục thì những kết quả thu được trong quá trình tập luyện sẽ bị mất đi Chính vì thế các HLV phải sắp xếp các bài tập thế nào để VĐV có thể tiếp thu một cách có hệ thống và theo một chu kỳ nhất định

1.5.4 Nguyên tắc luân phiên hợp lý

Giữa lượng vận động và quãng nghỉ, giữa tập luyện và nghỉ ngơi có mối liên hệ chặt chẽ, tập luyện làm cho cơ thể mệt mỏi, biểu hiện là năng lượng và khả năng vận động bị giảm sút, nghỉ ngơi giữa các lần tập, giữa các buổi tập làm cho cơ thể hồi phục có khả năng thực hiện bài tập một cách có hiệu quả nhất

HLV cần nắm được quy luật hoạt động và cho các VĐV tập luyện lượng vận động đã được hồi phục Ở đây tùy thuộc vào mục đích và nhiệm vụ huấn luyện mà có sự luân phiên hợp lý để có hiệu quả huấn luyện cao nhất Cũng cần tùy thuộc vào trạng thái cơ thể của VĐV, giai đoạn tập luyện, yêu cầu về thể lực mà lượng vận động và lượng vận động kéo dài hay ngắn

1.5.5 Nguyên tắc củng cố nâng cao

Ở đây muốn đề cập đến việc ngoài nâng cao kỹ thuật động tác để đem lại hiệu quả tức thời mà ta cần chú ý đến huấn luyện toàn diện, nâng cao thể lực và giáo dục tình cảm, đạo đức, ý chí …đó là nền tảng cho sự phát triển của TDTT và nâng cao hiệu quả cho quá trình huấn luyện

Nguyên tắc này đòi hỏi các VĐV phải phát hiện một cách đồng bộ nhất tất cả các phẩm chất thể thao để phục vụ cho tập luyện và thi đấu

1.5.6 Nguyên tắc dễ tiếp thu

Trong công tác dạy học, huấn luyện để thực hiện tốt nguyên tắc này đòi hỏi người HLV, giáo viên phải giành nhiều thời gian vào việc chuẩn bị giáo trình, giáo án thật kỹ càng chi tiết Soạn ra những bài tập phong phú cả về nội dung và cách thức phù hợp với đối tượng tập luyện Bài tập đặt ra càng có tính hấp dẫn lôi cuốn bao nhiêu thì càng dễ tập và có khả năng đạt được hiệu suất cao

Bên cạnh đó để đảm bảo tốt nguyên tắc này giáo viên phải chuẩn bị phương tiện dụng cụ tập luyện và lựa chọn cho phù hợp nhất, điều đó cũng góp phần làm cho người tập khả năng tiếp thu tốt hơn

Để thực hiện tốt nguyên tắc này cần phải phát huy tốt nguyên tắc hệ thống nghĩa là phải đảm bảo tiến hành từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Nói chung nguyên tắc này chỉ là một khái niệm tương đối trong quá trình huấn luyện Với người này dễ nhưng với người khác lại là khó Nó phụ thuộc vào khả năng đặc điểm và lứa tuổi của từng đối tượng cụ thể

1.5.7 Nguyên tắc sử dụng hợp lý lượng vận động

Hoạt động trong bóng đá dù ít hay nhiều thì đều phải thông qua một khối lượng vận động nhất định thích ứng với từng đối tượng tập luyện Vì vậy phải chú ý vào hai yếu tố:

- Thành phần của lượng vận động

- Lượng vận động tối đa

Thành phần của lượng vận động gồm có:

+ Cường độ bài tập: Lượng oxy tiêu thụ trong các cơ quan của cơ thể tỷ

lệ thuận với sự tăng cường độ (tăng cường độ vận động thì thời gian tăng là rất ngắn trong các cách thức tăng cường độ vận động chóng gây mệt mỏi nhất)

+ Thời gian của bài tập: Tỷ lệ nghịch với tốc độ vận động Tập luyện bóng đá thông thường thời gian tập một nội dung tập 20s – 2‟ phụ thuộc vào tốc độ của bài tập

+ Thời gian nghỉ giữa các bài tập: Là nghỉ hồi phục có tính chất tạo điều kiện trả lại oxy bị giảm quá nhanh cho các cơ quan cơ thể Do vậy ở đây

là nghỉ tích cực Đặc điểm hồi phục của cơ thể lúc đầu nhanh, sau chậm

+ Số lần lặp lại: Càng nhiều, càng có khả năng tăng lượng vận động Tuy vậy sử dụng phương pháp này cần chú ý tới tính “ hấp dẫn” cần thiết của bài tập Nếu bài tập kém hấp dẫn sẽ ảnh hưởng xấu đến kết quả

Lượng vận động tối đa: Khi tăng khối lượng vận động thì lúc đầu kết quả nâng cao rõ rệt sau giảm dần, có trường hợp mất hẳn tác dụng, khi đó ta gọi là giới hạn lượng vận động Do vậy cần luôn kiểm tra và đánh giá giới hạn lượng vận động bằng nhận xét chuyên môn kiểm tra y học

1.5.8 Nguyên tắc kết hợp huấn luyện chuyên môn và huấn luyện toàn diện

Trong công tác huấn luyện nguyên tắc kết hợp giữa toàn diện và nâng cao thông thường được sử dụng trong việc phát triển thể lực và cũng ở đây nó được thể hiện rõ nét nhất, thực tế thì việc phát triển thể lực chuyên môn sẽ

không thể đạt kết quả cao nếu không lấy việc phát triển toàn diện thường xuyên làm cơ sở cho nó

Bóng đá là môn hoạt động không có chu kỳ nhưng rất đa dạng Do vậy phát triển thể lực cùng các yếu tố khác là một cách toàn diện kết hợp với nâng cao chuyên môn là điều không thể thiếu, nó trở thành bắt buộc nhưng cũng cần phải xác định đúng thế nào là toàn diện và thế nào là chuyên môn trong tất cả các lĩnh vực của công tác huấn luyện đào tạo

1.5.9 Nguyên tắc đối xử cá biệt

Nguyên tắc này đòi hỏi phải tính toán đến đặc điểm cá nhân VĐV, đặc điểm sinh lý lứa tuổi, giới tính và trình độ tập luyện thể lực và tâm lý…

Phải xác định được mức độ thích hợp cho các VĐV khác nhau, trước hết phải dựa vào yêu cầu chương trình có tổ chức tiêu chuẩn cho từng loại đối tượng cụ thể Trên cơ sở kế hoạch tổng kết kinh nghiệm thực tế, trước hết là chương trình về giáo dục các tố chất cho các đối tượng cơ bản

Yêu cầu về đặc điểm tâm sinh lý mức độ thích hợp ở mỗi lứa tuổi, mỗi giới tính khác nhau đòi hỏi tính hợp lý khác nhau, phải xác định được mức độ hợp lý để chọn và đưa ra cấu trúc bài tập Thời gian buổi tập phải chú ý đến phương pháp kế thừa tối ưu giữa các bài tập nâng cao và độ khó bài tập, phần nội dung của bài tập sau phải là nội dung kế thừa mà bài tập trước là nền tảng

1.6 Đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi trung học phổ thông

1.6.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh trung học phổ thông

1.6.1.1 Đặc điểm tâm lý chung

Lứa tuổi này là học sinh muốn chứng tỏ mình là người lớn, muốn được mọi người biết đến và tôn trọng mình, các đã có một trình độ nhất định có khả năng phân tích tổng hợp hơn, muốn hiểu nhiều biết rộng, thích hoạt động, có nhiều hoài bão nhưng cũng không ít nhược điểm

1.6.1.2 Đặc điểm tâm lý trong học tập

Hoạt động học tập của học sinh THPT đòi hỏi tính năng động, tính độc lập ở mức độ cao hơn nhiều so với học sinh THCS, đồng thời cũng đòi hỏi phát triển tư duy lý luận để nắm vững nội dung một cách sâu sắc

Thái độ học tập ở lứa tuổi này được thúc đẩy bởi động cơ học tập mà ý nghĩa nhất là động cơ thực tiễn Trong hoạt động TDTT nếu các em có động

cơ đúng đắn sẽ tích cực tập luyện, thi đấu để thực hiện mục đích hoạt động thể thao, điều này đòi hỏi trong công tác đào tạo, giáo viên và HLV cần định hướng cho các em xây dựng được động cơ đúng đắn để có được hứng thú trong học tập nói chung và trong công tác GDTC nói riêng

Mặt khác, ở lứa tuổi này đa số các em là tích cực học một số môn mà các em cho là quan trọng đối với nghề của mình còn các môn khác chỉ học sao nhãng hoặc học để đạt điểm trung bình Do vậy, giáo viên và HLV cần giúp cho học sinh hiểu được ý nghĩa và chức năng của giáo dục phổ thông đối với mỗi giáo dục chuyên ngành

Ngoài ra, ở lứa tuổi này giáo viên và HLV có được thiện cảm và sự tôn trọng của các em, đó là một trong những điều kiện thuận lợi cho công tác giảng dạy và huấn luyện

1.6.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông

1.6.2.1 Đặc điểm sinh lý chung

Ở lứa tuổi THPT, đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, các bộ phận của

cơ thể vẫn tiếp tục lớn lên nhưng chậm dần, chức năng sinh lý tương đối ổn định, khả năng hoạt động của cơ thể cũng nâng cao hơn Có ý nghĩa nhất đối với công tác giáo dục và huấn luyện là sự phát triển mạnh mẽ của các hệ cơ quan cũng như thể lực tăng dần đạt tới hoàn thiện

1.6.2.2 Hệ thần kinh

Hệ thần kinh tiếp tục được phát triển và đi đến hoàn thiện, kỹ năng tư duy, phân tích tổng hợp và trừu tượng được phát triển tạo điều kiện cho việc hình thành phản xạ có điều kiện Do hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế, giữa hưng phấn và ức chế không cân bằng làm ảnh hưởng đến hoạt động thể lực

Do vậy, trong quá trình giảng dạy và huấn luyện người giáo viên và HLV cần sử dụng bài tập thích hợp và thường xuyên quan sát phản ứng của

cơ thể người tập để có biện pháp giải quyết kịp thời

1.6.2.3 Hệ vận động

Hệ xương: Bắt đầu giảm tốc độ phát triển, mỗi năm nữ cao thêm 0,5–1 cm; nam 1 - 3 cm, cột sống đã ổn dịnh hình dáng vì vậy có thể sử dụng rộng rãi các bài tập với khối lượng tăng dần để giúp cho VĐV thích nghi một cách

1.6.2.4 Hệ tuần hoàn

Hệ tuần hoàn đã phát triển và hoàn thiện, buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh, mạch đập của nữ 70-80 lần/phút; nam 75-85 lần/phút, phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ rệt nhưng sau vận động mạch, huyết áp hồi phục nhanh chóng Vì vậy, ở lứa tuổi này có thể tập luyện những bài tập có khối lượng và cường độ tương đối lớn nhưng vẫn phải thận trọng và thường xuyên kiểm tra theo dõi trạng thái sức khỏe của các VĐV

1.6.2.5 Hệ hô hấp

Hệ hô hấp đã phát triển và tương đối hoàn thiện, vòng ngực trung bình của nam 69 - 74cm; nữ 67 - 72cm; dung lượng phổi tăng lên nhanh chóng lúc

16 - 18 tuổi là 3 - 4 lít, tần số hô hấp gần giống với người lớn Tuy nhiên các

cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sức co giãn của lồng ngực ít,chủ yếu là co giãn cơ hoành Vì vậy, trong tập luyện cần thở sâu tập trung chú ý thở bằng ngực và các bài tập bơi, chạy cự ly trung bình đã có tác dụng tốt đến phát triển hệ hô hấp