Kiến thức: - Phân tích các nhân tố tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp.. - Có kĩ năng sơ đồ hoá các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân
Trang 1Ngày soạn: 18/9/2014
Ngày dạy:
Tiết 12 – Bài 11:
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN
VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Phân tích các nhân tố tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển
và phân bố công nghiệp
- Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng đánh giá ý nghĩa kinh tế của các tài nguyên thiên nhiên
- Có kĩ năng sơ đồ hoá các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp
- Biết vận dụng kiến thức để giải thích một hiện tượng địa lí kinh tế
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ tài nguyên khoáng sản, tiết kiệm năng lượng
II CHUẨN BỊ:
- GV: Bản đồ địa chất – khoáng sản Việt Nam Sơ đồ về vai trò của các nguồn tài nguyên thiên nhiên đối với sự phát triển của một số ngành công nghiệp trọng điểm của nước ta Bản đồ phân bố dân cư
- HS: Nghiên cứu sơ đồ hình 11.1 SGK Ôn tập đặc điểm tài nguyên khoáng sản Việt Nam (Địa 8)
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Phát triển và phân bố công nghiệp chế biến có ảnh hưởng như thế nào đến phát triển và phân bố công nghiệp?
3 Bài mới:
TNTN là tư liệu sản xuất quý giá, là cơ sở hoàng đầu để phát triển công nghiệp Khác với nông nghiệp, ngành công nghiệp chịu tác động trc hết bởi các nhân tố KT-XH Các ntố này ảnh hưởng ntn, bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
Trang 2Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
*Tìm hiểu ảnh hưởng của các nhân tố
tự nhiên đến ngành công nghiệp
* Gv đưa sơ đồ quá trình sản xuất công
nghiệp: Nguyên, nhiên liệu Sản xuất
Sản phẩm Tiêu thụ
- Trong các quá trình đó em thấy được vai
trò của từng yếu tố như thế nào?
- Quan sát hình 11.1 và đánh giá vai trò
của các nhân tố tự nhiên đến phát triển
công nghiệp?
- Ảnh hưởng của tài nguyên khoáng sản
đến từng ngành công nghiệp cụ thể?
+ Sản xuất điện: Than, dầu, khí
+ Luyện kim: quặng khoáng sản
+ Vật liệu xây dựng: cát, đất sét, đá vôi
+ Hóa chất: dầu, quặng phi kim
- Xác định các mỏ khoáng sản chính ở
nước ta trên bản đồ?
- Điều đó tạo thuận lợi như thế nào? Ý
nghĩa TNTN có trữ lượng lớn đối với sự
phát triển và phân bố công nghiệp?
- Ngoài ra còn có các nhân tố nào khác
ảnh hưởng đến phát triển và phân bố công
nghiệp?
HS trao đổi và trả lời câu hỏi GV nhận
xét và chuẩn kiến thức
* Tìm hiểu các nhân tố KT-XH
* GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm
nghiên cứu thảo luận 1 nhân tố KT-XH
GV hướng dẫn HS cách khai thác và phân
tích các nhân tố tương tự như ngành NN
I Các nhân tố tự nhiên
- Tài nguyên thiên nhiên đa dạng là
cơ sở ngliệu, nhliệu phát triển công nghiệp đa ngành, trong đó khoáng sản là nhân tố quan trọng nhất
- Khu vực tập trung nhiều mỏ k.sản chính ở nước ta là: TDMNBBB (than, sắt, đồng, a-pa-tít ), ĐNB,
- Giúp hình thành ở khu vực này các nhà máy, các khu công nghiệp, các vùng khai thác lớn; là cơ sở để phát triển các ngành CN trọng điểm
- Các yếu tố khác như:
+ Nguồn thủy năng ở sông suối: phát triẻn các nhà máy nhịêt điện
+ Tài nguyên đất đai, nước, khí hậu, thủy hải sản
II Các nhân tố kinh tế - xã hội
1 Dân cư và lao động
- Dcư nước ta đông, nguồn lao động phong phú
- Chât lượng:
Trang 3+ Nhóm 1: Dân cư và lao động.
+ Nhóm 2: CSVC và CSHT
+ Nhóm 3: Chính sách phát triển
+ Nhóm 4: Thị trường
- Cơ sở vật chất kỹ thuật và cơ sở hạ tầng
cho công nghiệp ở nước ta trước đây và
hiện nay ra sao?
- Cải thiện hệ thống đường giao thông có
ý nghĩa ntn?
+ Nối liền các ngành, các vùng sản xuất,
giữa sản xuất với tiêu dùng
+ Thúc đẩy chuyên môn hóa sản xuất và
hợp tác kinh tế công nghiệp
- Giai đoạn hiện nay, Nhà nước có những
chính sách định hướng CN phát triển ntn?
- Vai trò của các chính sách phát triển
công nghiệp?
(Là đường lối chỉ đạo, ph.hướng
chính, đường lối có vai trò vô cùng quan
trọng định hướng và khuyến khích p.triển
CN)
- Lấy một số ví dụ cụ thể về ảnh hưởng
của chính sách đến phát triển CN?
- Tại sao thị trường lại là nhân tố ảnh
hưởng đến phát triển và phân bố công
nghiệp?
+ Quy luật cung cầu giúp công nghiệp
- Thuận lợi:
+ Cung cấp nguồn lao động dồi dào, giá rẻ cho các cơ sở công nghiệp + Thị trường trong nước tiêu thu các sản phẩm công nghiệp
2 Cơ sở vật chất kỹ thuật, CSHT
- CSVC-KT: trình độ công nghệ còn thấp, hiệu quả lao động chưa cao và mức tiêu hao năng lượng lớn
- Cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đồng
bộ, chỉ phân bố ở 1 số vùng
- CSHT đang được cải thiện: nâng cấp các cơ sở hạ tầng và kỹ thuật trong công nghiệp, xây dựng và hoàn thiện mạng lưới đường xá, cầu cống, các khu công nghiệp
3 Chính sách phát triển công nghiệp
- Trước đây: Phát triển công gnhiệp dựa trên nền tảng của các cơ cở quốc doanh do nhà nước quản lý và đầu tư theo định hướng tự cung tự cấp
- Hiện nay:
+ Đa dạng hóa các thành phần kinh
tế và trong công nghiệp
+ Chính sách CNH và đầu tư
4 Thị trường
- Thị trường vừa là nơi tiêu thụ sản phẩm vừa là thước đo giá trị sản phẩm Nhu cầu của thị trường sẽ ảnh hưởng đến quá trình SX công nghiệp
Trang 4điều tiết sx, thúc đẩy chuyên môn hóa sản
xuất theo chiều sâu
+ Tạo ra môi trường cạnh tranh, giúp
các ngành sx cải tiến mẫu mã, nâng cao
chất lượng, hạ giá thành sản phẩm
- Đặc điêm của thị trường trong nước?
GV lấy một số ví dụ về thị trường tác
động đến công nghiệp
* Bài tập 1/41
Sắp xếp lại các nhân tố
- Thị trường nước ta rộng lớn với hơn 80 triệu người
- Thị trường trong nước đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức cạnh tranh trong hội nhập kinh tế quốc tế
4 Củng cố:
- Hãy cho biết nhân tố đầu vào ở bài tập I (tr43) là các nhân tố tự nhiên và KT-XH nào?
+ Đầu vào: nguyên liệu, nhiên liệu, năng lượng; lao động, CSVC-KT + Đầu ra: Thị trường trong và ngoài nước
- Tầm quan trọng của các yếu tố chính sách với sự phát triển và phân bố công nghiệp?
5 Dặn dò:
- Trả lời các câu hỏi sgk
- Sơ đồ hóa cơ cấu ngành công nghiệp nước ta