Bài thuyết trình đánh giá mối tương quan về mức độ xơ hóa gan giữa siêu âm đàn hồi và giải phẫu bệnh ở bệnh nhân phẫu thuật cắt gan

ĐÁNH GIÁ MỐI TƯƠNG QUAN VỀ MỨC ĐỘ XƠ HÓA GAN GiỮA SIÊU ÂM ĐÀN HỒI VÀ GIẢI PHẪU BỆNH Ở BỆNH NHÂN PHẪU THUẬT CẮT GAN PGS.Võ Tấn Long.. – Tính năng AFRI Acoustic Radiation Force Impulse [6

ĐÁNH GIÁ MỐI TƯƠNG QUAN VỀ MỨC ĐỘ XƠ HÓA GAN

GiỮA SIÊU ÂM ĐÀN HỒI VÀ GIẢI PHẪU BỆNH Ở BỆNH

NHÂN PHẪU THUẬT CẮT GAN

PGS.Võ Tấn Long Ths Trần Công Duy Long

BS Lê Tiến Đạt

BS Trần Việt Liên

MỞ ĐẦU

• Ung thư gan

– Hầu hết ung thư tế bào gan xuất hiện trên nền xơ gan: 60-90% – Phẫu thuật: lựa chọn đầu tiên

– Lựa chọn phẫu thuật:

• Tình trạng khối u

• Tổng trạng bệnh nhân

• Chức năng gan

• Sinh thiết gan

– Tiêu chuẩn vàng để xác định bệnh và mức độ xơ gan.– Không được thực hiện thường qui trước phẫu thuật

• Nhiều phương pháp đánh giá tương đối mức độ xơ gan:

– Thang điểm Child-Pugh

– Nghiệm pháp dung nạp Galactose

– Nghiệm pháp Rose Bengal

– Thang điểm MELD

– …

• Siêu âm đàn hồi

– Phương pháp không xâm lấn– Giá trị tương đương giải phẫu bệnh: r=0,7 [6][19]

– Tính năng AFRI (Acoustic Radiation Force Impulse)

[6] N.T.T Quýt, N.Phương, L.T Lý, B.H Hoàng (2010), "Chuẩn đoán mức độ xơ hóa gan bằng phương pháp đo đàn hồi gan trên bệnh nhân

bệnh gan mạn" Y học Tp Hồ Chí Minh, 14(1), 6.

[19] Cescon M., Colecchia A., Cucchetti A., Peri E., Montrone L., Ercolani G., Festi D., Pinna A D (2012), "Value of transient elastography

measured with FibroScan in predicting the outcome of hepatic resection for hepatocellular carcinoma" Ann Surg, 256(5), 706-712;

discussion 712-703.

Xác định mối tương quan về mức độ xơ gan theo siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI với kết quả mô bệnh học theo Knodell-Ishak ở những bệnh nhân phẫu thuật điều trị ung thư tế bào gan.

MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Phân độ Knodell-Ishak

Đặc điểm xơ gan trên giải phẫu bệnh

– Xơ gan là 1 tình trạng tiến triển mạn tính, nặng và không hồi phục với 2 đặc điểm

• Tăng sinh xơ lan tỏa tạo thành các vách xơ

• Các tế bào gan bị tổn thương thoái hoá hoại tử và tạo thành các nốt gan tân tạo hay còn gọi là tiểu thùy giả

Đặc điểm xơ gan trên giải phẫu bệnh

Thang điểm xơ hóa theo Knodell – Ishak của xơ gan

Xơ hóa một vài khoảng cửa có kèm hoặc không có xơ ở vách 1

Xơ hóa hầu hết các khoảng cửa có kèm hoặc không có xơ ở vách 2

Xơ hóa ở hầu hết các khoảng cửa kèm bắt cầu xơ hóa cửa- cửa 3

Xơ hóa ở hầu hết các khoảng cửa kèm nhiều bắc cầu cửa-cửa và

Nhiều cầu nối cửa-cửa và cửa chủ, đôi khi có các nốt xơ 5

Siêu âm đàn hồi gan sử dụng tính năng AFRI

Siêu âm đàn hồi gan

− Phương pháp không xâm lấn

− Nguyên lý : mô bị biến dạng khi bị đè ấn từ ngoài vào hay từ trong

− Áp dụng trong đánh giá xơ gan dựa trên sinh lý bệnh về độ cứng và tính đàn hồi của nhu mô gan

Siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI.

− Thế hệ sau của siêu âm đàn hồi gan

− Cải tiến thêm những tính năng so với siêu âm đàn hồi cổ điển

 Tích hợp vào siêu âm B mode trong đánh giá tình trạng gan

 Hiệu quả ở người béo phì

Phương pháp nghiên cứu

Tiêu chuẩn chọn bệnh:

Tất cả các bệnh nhân được phẫu thuật điều trị ung thư tế bào gan

có đánh giá mức độ xơ gan trước phẫu thuật bằng siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI và mức độ xơ gan theo phân độ

Knodell-Ishak tại bệnh viện Đại Học Y Dược trong thời gian từ

01/01/2012 đến tháng 03/2014

Nghiên cứu cắt ngang:

Cỡ mẫu tính được n= 48

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Trong thời gian nghiên cứu 27 tháng (từ 01/01/2012 đến tháng 03/2014), tại bệnh viện Đại Học Y Dược chúng tôi thu thập được 83 bệnh nhân

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

ĐẶC ĐIỂM DÂN SỐ MẪU

Tuổi và giới

Tỷ lệ nam / nữ = 6/1 Tuổi thường gặp: 40-70 chiếm 71,1%

Tuổi trung bình trong nghiên cứu là 54,25

Nữ Nam

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Tình trạng nhiễm siêu vi viêm gan

Đa số các bệnh nhân có nhiễm vi rút viêm gan

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Số lượng tiểu cầu và độ dãn tĩnh mạch thực quản

• 98,8% các trường hợp tiểu cầu trên 100000, 1 trường hợp tiểu cầu dưới

Mức độ xơ gan theo phân loại Child-Pugh

• Tất cả các trường hợp trong nghiên cứu đều Child-Pugh A, trong

đó chỉ có 2 trường hợp Child Pugh 6 điểm với 2,4%

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Đặc điểm hình ảnh học của gan trên siêu âm

• 50,6% các trường hợp ghi nhận được hình ảnh gan thô trên siêu âm

• Không có trường hợp nào ghi nhận các hình ảnh tăng áp tĩnh mạch cửa trên siêu âm

• Mức độ xơ gan trên siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI

14

7

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Đặc điểm trong và sau phẫu thuật

• 83,1% các trường hợp không ghi nhận có dịch báng lúc phẫu thuật, 14 trường hợp có dịch báng với 16,9%

• Hình ảnh gan trên đại thể

• Có 1 trường hợp suy chức năng gan không hồi phục sau phẫu thuật (1,2%) Báng bụng sau mổ có 5 trường hợp (6%)

Hầu hết các trường hợp ghi nhận có hình ảnh đại thể xơ gan lúc phẫu thuật (91,6%)

không xơ xơ nhẹ xơ vừa xơ nặng

0 5 10 15 20 25 30 35 40

7

40

21

15

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Mức độ xơ gan theo Knodell-Ishak

Đa số các trường hợp trong nghiên cứu ở giai đoạn của quá trình

xơ hóa ( 79,8%), chỉ có 9 (10,8%) trường hợp xơ gan

Mức độ xơ gan Số trường hợp Tỷ lệ (%) Tổng số

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

TƯƠNG QUAN

Siêu âm đàn hồi AFRI và Knodell- Ishak

• Tính được hệ số tương quan r = 0,706 , p = 0,00 < 0,05

ea I.

Koizu

mi Y.

0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9

0.69 0.71

0.87

0.71 0.73 0.8 0.76 0.71

KẾT LUẬN

Qua 83 trường hợp nghiên cứu của chúng tôi:

• Siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI và giải phẫu bệnh theo

Knodell-Ishak trong đánh giá tình trạng xơ gan có tương quan mức độ cao ( r = 0,706)

• Qua nghiên cứu này chúng tôi thấy rằng siêu âm đàn hồi sửdụng tính năng AFRI có giá trị cao, giúp phẫu thuật viên đánh giá đúng về giai đoạn xơ gan trước mổ từ đó lựa chọn bệnh nhân phẫu thuật hợp lý nhằm hạn chế biến chứng suy gan và tử vong sau mổ

Trường hợp minh họa.

Bệnh nhân: Châu Văn B

Siêu âm đàn hồi sử dụng tính năng AFRI: F4

Tình trạng gan khi PHẪU THUẬT: xơ nặng

Chân thành cảm ơn

chú ý lắng nghe!