Trong đó, Điền kinh là môn thể thao có tác dụngphát triển các tố chất thể lực cho con người như: Sức nhanh, sức mạnh, sứcbền, khả năng phối họp vận động; giáo dục năng lực thực hành, ý t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THẺ CHẤT
TRIỆU THỊ DUYÊN
LựA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN • • •
SỨC NHANH NÂNG CAO THÀNH TÍCH CHẠY 100M CHO NỮ ĐỘI TUYỂN ĐIÊN KINH
TRƯỜNG THPT KIM ANH - SÓC SƠN - HÀ NỘI
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: CNKHSP GDTC
Hướng dẫn khoa học
ThS.VŨ TUẤN ANH
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
HÀ NÔI - 2015
Tên tôi là TRIỆU THI DUYÊN
Sinh viên lớp K37 GDTC, trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 Tôi xin camđoan đề tài này là của riêng tôi, chưa được bảo về trước hội đồng khoa học nào.Toàn bộ những vấn đề đưa ra bàn luận, nghiên cứu đều mang tính thời sự, cấp thiết
và đúng với thực tế khách quan của trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội
Hà Nội, ngày tháng năm 2015 Sinh viên
Triệu Thị Duyên
ĐC : Đối chứngĐHSP : Đại học sư phạmGDTC : Giáo dục thể chấtHLV : Huấn luyện viên
N : Số ngườiSTN : Sau thực nghiệmSTT : Số thứ tự
TDTT : Thể dục thể thaoTĐC rp Ấ 1A
: Toc độ cao
TN : Thực nghiệm
TT : Thể thao
Trang 3DANH MỤC VIẾT TẮT
TTN : Trước thực nghiệmTHPT : Trung học phổ
thôngVĐV : Vận động viênXPC : Xuất phát caoXPT : Xuất phát thấp
TrangĐẢTVẤNĐÈ 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN cứu 3
1.1 Những quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trong
trường học 31.2 Mục tiêu, nhiệm vụ và vai trò của GDTC trong trường học 41.2.1 Mục tiêu của giáo dục thể chất trong trường học4
1.2.2 Nhiệm vụ của giáo dục thể chất trong trường học5
1.2.3 Vai trò của giáo dục thể chất trong trường học5
1.3 Nội dung và các giai đoạn huấn luyện điền kinh 61.3.1 Nội dung huấn luyện điền kinh6
1.3.2 Các giai đoạn huấn luyện điền kinh6
1.4 Sức nhanh và các biểu hiện của sức nhanh 101.4.1 Đặc điểm sức nhanh 101.4.2 Cơ sở sinh lí, sinh hóa của sức nhanh12
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
1.5 Phương pháp rèn luyện sức nhanh 13
1.5.1 Phương pháp rèn luyện sức nhanh phản ứng vận động đơn giản 13 1.5.2 Phương pháp rèn luyện sức nhanh phản ứng phức tạp 14 1.5.3 Phương pháp rèn luyện sức nhanh tần số động tác 15 1.5.4 Mối quan hệ giữa các tố chất thể lực trong việc nâng cao thành tích chạy lOOm 15
1.6 Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh THPT 19
1.6.1 Đặc điểm tâm lí của học sinh THPT 19 1.6.2 Đặc điểm sinh lí của học sinh THPT 20 CHƯƠNG 2 NHIỆM yụ, PHƯƠNG PHÁP, TỔ CHỨC NGHIÊNCỨU 22
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 22
2.2 Phương pháp nghiên cứu 22
2.2.1.Phương pháp phân tích và tổng họp tài liệu 22
2.2.2.Phương pháp phỏng vấn 23
2.2.3.Phương pháp quan sát sư phạm 23
2.2.4.Phương pháp kiểm tra sư phạm 24
2.2.5.Phương pháp thực nghiệm sư phạm 24
2.2.6.Phương pháp toán học thống kê 25
2.3 Tổ chức nghiên cứu 26
2.3.1.Thời gian nghiên cứu 26
Trang 5DANH MỤC VIẾT TẮT
2.3.2.Địa điểm nghiên cứu 262.3.3.Đối tượng nghiên cứu 26
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN cứu 27
3.1 Đánh giá thực ừạng công tác GDTC và sự phát triển sức nhanh trong chạy lOOm của nữ đội tuyển điền kinh trường THPT Kim Anh -Sóc Sơn - Hà Nội 273.1.1.Thực trạng công tác GDTC trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội27
3.1.2.Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT Kim Anh Sóc Sơn
-Hà Nội 283.1.3.Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ công tác GDTC 283.1.4.Đánh giá thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh của nữ độituyển điền kinh trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội 293.1.5.Thành tích thi đấu của nữ đội tuyển Điền kinh trường THPT Kim Anh -Sóc Sơn - Hà Nội ừong những năm gần đây 30
Trang 63.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập phát triển sức nhanhnâng cao thành tích chạy lOOm cho nữ đội tuyển điền kinh trường THPTKim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội 313.2.1 Lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh nâng cao thảnh tích chạy 1 OOm cho nữ
đội tuyển điền kinh trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội 313.2.2 ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập phát triển sức nhanh trong chạylOOm cho nữ đội tuyển trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội 35
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 43 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT KimAnh - Sóc Sơn - Hà Nội
Trang 7DANH MỤC BIỂU BẢNGBảng 3.8 Kêt quả các test kiêm tra sau thực nghiệm của 2 nhóm
Hòa chung với sự phát triển về mọi mặt của đất nước, nền TDTT nước tacũng không ngừng phát triển và khẳng định được vị thế trong khu vực Ngàynay với sự phát triển như vũ bão của các ngành khoa học, như khoa học tựnhiên, khoa học xã hội, thì khoa học thể dục thể thao cũng phát triển rực rỡthành tích của các môn thể thao cũng ngày càng phát triển các kỉ lục được thiếtlập và phá vỡ thay thế bằng kỉ lục mới với thành tích nhanh hơn, cao hơn và
xa hơn
TDTT có vai trò quan trọng trong giáo dục, bởi nó là hoạt động có tácdụng nhiều mặt tới thể chất và tinh thần của con người Nhận thức rõ được tầm
Trang 8DANH MỤC BIỂU BẢNGquan trọng của TDTT, trong những năm gàn đây Đảng và Nhà nước ta luônquan tâm đến phong ừào TDTT như: Đầu tư trang thiết bị, dụng cụ tập luyện
và thi đấu thể thao Thành lập và huấn luyện các đội tuyển nhằm phát triển thểthao thành tích cao Dưới sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, hầu hết cácmôn thể thao đã được đưa vào các trường từ cấp phổ thông đến bậc đại họcvới nội dung và hình thức phong phú, đa dạng như: Bóng chuyền, Bóng rổ,cầu lông, Điền kinh, Thể dục Trong đó, Điền kinh là môn thể thao có tác dụngphát triển các tố chất thể lực cho con người như: Sức nhanh, sức mạnh, sứcbền, khả năng phối họp vận động; giáo dục năng lực thực hành, ý thức kỷ luật,tính tự giác tích cực và ý chí vươn lên cho người học Ngoài ra, môn điền kinhcòn là một nội dung cơ bản không thể thiếu của hầu hết các chương trìnhgiảng dạy của các trường phổ thông, trang cấp, cao đẳng và đại học
Trong môn điền kinh, chạy lOOm là môn được nhà trường đặc biệt quantâm Tập luyện và thi đấu chạy lOOm đòi hỏi vận động viên phải hội tụ đầy đủcác tố chất thể lực và khả năng phối hợp vận động Trong đó, việc phát triểnsức nhanh là rất quan trọng và là khâu then chốt vì nó ảnh hưởng trực tiếp đếnthành tích môn chạy lOOm Qua quá trình theo dõi, tìm hiểu về quá trình họctập và tập luyện của các em nữ đội tuyển điền kinh trường THPT Kim Anh -Sóc Sơn - Hà Nội, tôi thấy hiệu quả chưa được cao, đặc biệt là sức nhanhtrong chạy lOOm
Trong quá trình nghiên cứu tài liệu chúng tôi được biết môn chạy lOOm
đã có một số tác giả nghiên cứu như: Nguyễn Thị Men(K33) khóa luận tốtnghiệp năm 2011, Lê Thị Kim Thuý(K36) khóa luận tốt nghiệp năm 2014,Lâm Đức Thuận(K33) Khoa GDTC Trường ĐHSP Hà Nội 2 Tuy nhiên,chưa có tác giả nào nghiên cứu sức nhanh nhằm nâng cao thành tích chạylOOm cho nữ đội tuyển điền kinh Trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà
Trang 9DANH MỤC BIỂU BẢNGNội Xuất phát từ những lý do trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh nâng cao thành tích chạy lOOm cho
nữ đội tuyển điển kinh trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội”
* Mục đích nghiên cứu
Lựa chọn được bài tập phát triển sức nhanh nâng cao thành tích chạylOOm cho nữ đội tuyển điền kinh trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội
để ứng dụng vào giảng dạy và góp phần nâng cao thành tích chạy lOOm
* Giả thuyết khoa học
Nếu đề tài nghiên cứu về lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh nâng caothành tích chạy lOOm cho nữ đội tuyển trường THPT Kim Anh - Sóc Sơn
- Hà Nội thành công thì sẽ giúp cho nữ đội tuyển điền kinh trường THPT KimAnh - Sóc Sơn - Hà Nội đạt thành tích cao trong tập luyện và thi đấu các giảitrong và ngoài trường
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN cứu
1.1 QUAN ĐIỀM CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC VỀ GDTC TRONG THẺ THAO TRƯỜNG HỌC
Ngay từ những ngày đàu thành lập nước Bác Hồ đã phát động lời kêugọi toàn dân tập thể dục Bác luôn cho rằng việc rèn luyện TDTT là rất cầnthiết đối với mọi người dân và đặc biệt là lực lượng vũ ừang Bác đã nói: “
Mỗi một người dân yểu ớt là làm cho cả nước yểu ớt một phần, mỗi người dân khỏe mạnh là góp phần làm cả nước khỏe mạnh Vậy nên tập thể dục bồi dưỡng sức khỏe là bổn phận của mỗi người dân yêu nước ”.H1 Lời kêu gọi
của Bác đã được toàn Đảng, toàn dân hưởng ứng và thực hiện Các hoạt độngthể thao được phát triển mạnh mẽ cả về chiều sâu và chiều rộng
Thấy rõ được những lợi ích to lớn mà việc rèn luyện TDTT mang lạinên trong hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992
Trang 10DANH MỤC BIỂU BẢNG
tại điều 41 đã quy định: “Nhà nước thống nhất quản lỉ sự nghiệp phát triển
thể dục thể thao, quy định chế độ giáo dục thể chất bắt buộc trong trường học, khuyến khích và giúp đỡ phát triển các hình thức thể dục thể thao tự nguyện của nhân dân, tạo điều kiện để không ngừng mở rộng các hoạt động thể dục thể thao chuyên nghiệp, bồi dưỡng các tài năng thể thao ”.t3]
Chỉ thị 36/CT/TW ngày 24/3/1994 của Ban Bí thư Trung ương Đảng(khóa VII) giao trách nhiệm cho Bộ Giáo dục - Đào tạo và Tổng cục TDTTthường xuyên phối hợp chỉ đạo tổng kết công tác GDTC, cải tiến chương trìnhgiảng dạy, tiêu chuẩn rèn luyện thân thể đào tạo giáo viên TDTT cho trườnghọc các cấp, tạo những điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất để thực hiện chế
độ GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, làm cho việc tập luyện
TDTT trở thành nếp sống hang ngày của hầu hết học sinh, sinh viên, qua đóphát hiện và tuyển chọn được nhiều tài năng thể thao cho quốc gia.t1]
Luật Giáo dục được Quốc hội khóa IX Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam thông qua ngày 2/12/1998 và pháp lệnh TDTT được ủy ban Thường
vụ Quốc hội thông qua tháng 9/2000 quy định: “Nhà nước coi trọng TDTT
trong trường học nhằm phát triển và hoàn thiện thể chất cho tầng lớp thanh niên nhi đồng GDTC là nội dung giáo dục bẳt buộc đối với học sinh, sinh viên được thực hiện trong hệ thống giáo dục quốc dân từ mầm non đến đại học TDTT trường học bao gồm việc tiến hành chương trình GDTC bắt buộc
và tổ chức TDTT ngoại khóa cho người học Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện cho học sinh được tập TDTTphù hợp với đặc điểm lứa tuổi và điều kiện từng nơi GDTC là một bộ phận quan trọng để thực hiện mục tiêu giảo dục toàn diện, góp phần nâng cao dân trỉ, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Trang 11DANH MỤC BIỂU BẢNG
”.I5Ỉ
1.2 MUC TIÊU, NHIÊM vu VÀ VAI TRÒ CỦA GDTC TRONG
TRƯỜNG HOC
1.2.1.Mục tiêu của giáo dục thể chất trong trường học
Nhằm thực hiện được mục tiêu của nền giáo dục quốc dân thì GDTCừong trường học có mục tiêu chính là giúp người học nắm vững kiến thức, kỹnăng vận động cơ bản, nâng cao ý thức và năng lực TDTT của học sinh Hìnhthành phẩm chất đạo đức tốt góp phần phát triển hài hòa về thể chất và nhâncách cho người học Tránh xa các tệ nạn xã hội và bồi dưỡng tài năng thể thaocho đất nước Hình thành và phát triển con người mới, con người XHCN, sẵnsàng tham gia chiến đấu, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
1.2.2 Nhiệm vụ của giáo dục thể chất trong trường học
Hình thành cho người học những thói quen giữ gìn vệ sinh, rèn luyệnthân thể thường xuyên, giáo dục phẩm chất đạo đức, ý chí, tính tập thể, tinhthần đoàn kết, ý thức tổ chức kỉ luật
Trang 12DANH MỤC BIỂU BẢNG
1.2.3 Vai trò của giáo dục thể chất trong trường học
Mục tiêu của nền giáo dục nước ta đặt ra phải đào tạo ra những conngười phát triển toàn diện về các mặt: đức, trí, thể, mỹ Nên bên cạnh công tácgiáo dục văn hóa thì GDTC cũng chiếm một vị trí quan trọng Nó là một tiền
đề giúp người học có đủ sức khỏe, tinh thần thoải mái, sảng khoái để tiếp thukiến thức của các môn khác
GDTC trường học là cơ sở, nền tảng của TDTT quốc dân Đây là mộtchiến lược quan trọng và có tác dụng lâu dài vì lực lượng học sinh, sinh viên làlực lượng rất đông đảo và nhiệt tình ừong việc tham gia tập luyện TDTT.Phong ừào TDTT trong học sinh, sinh viên phát triển sẽ kéo theo phong ừàothể thao quàn chúng phát triển và đây cũng là cơ sở để tuyển chọn, bồi dưỡngcác tài năng thể thao tiến đến thể thao thành tích cao
GDTC trong trường học làm phong phú đời sống văn hóa, tinh thần củangười học Nó là cầu nối để người học giao lưu, học hỏi, đoàn kết lại với nhau
Nó khích lệ lòng tự tin, dũng cảm của bản thân người học có khát khao khẳngđịnh bản thân mình
GDTC trong trường học là yếu tố cơ bản để chuẩn bị cho lao động sảnxuất và sẵn sàng bảo về tổ quốc Vì kết quả hoạt động GDTC nên trình độ hoạtđộng thể lực của người học sẽ được nâng cao Đó là cơ sở để tiếp thu các thaotác lao động và giải quyết các nhiệm vụ mà thực tiễn đòi hỏi người lao động vàgiải quyết các kỹ xảo vận động hoàn thiện GDTC còn giúp các em rèn luyện ýchí, tinh thần vượt khó, lòng tự tôn dân tộc, từ đó sẵn sàng tham gia xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc
1.3 NỘI DUNG VÀ CÁC GIAI ĐOẠNHUẤN LUYỆN ĐIỀN KINH
1.3.1 Nội dung huấn luyện điền kinh
Nội dung huấn luyện thể thao nói chung và điền kinh nói riêng là quá
Trang 13DANH MỤC BIỂU BẢNGtrình huấn luyện về các mặt: Thể lực, kỹ - chiến thuật, đạo đức, ý chí, tâm lý
và lý luận Tất cả các mặt này đều có mối liên quan chặt chẽ với nhau và tạothành một quá trình thống nhất của việc hoàn thiện thể thao cho vận động viênđiền kinh Quá trình này được thực hiện thông qua việc sử dụng các phươngtiện, phương pháp huấn luyện chung, huấn luyện chuyên môn và các hình thứckhác nhau của lượng vận động trong tập luyện và thi đấu
1.3.2 Các giai đoạn huấn ỉuyện điền kinh
Trong quá trình huấn luyện điền kinh nói chung và huấn luyện chạy cự
ly ngắn nói riêng đều có 4 giai đoạn:
+ Giai đoạn huấn luyện ban đầu
+ Giai đoạn chuyên môn hóa ban đầu
+ Giai đoạn chuyên môn hóa sâu
+ Giai đoạn hoàn thiện thể thao
Mỗi giai đoạn đảm bảo các chức năng và nhiệm vụ riêng đáp ứng vớinhu cầu và mục đích huấn luyện cho vận động viên
* Giai đoạn huấn luyện ban đầu
Nhiệm vụ chủ yếu của giai đoạn này là phát triển thể lực toàn diện củacác em, dạy cho các em những bài tập khác nhau, gây cho chúng sự ham thíchthể thao đặc biệt là điền kinh
Trong giai đoạn huấn luyện này phương pháp trò chơi chiếm ưu thế vì
nó không chỉ dùng để phát triển tốc độ mà còn để tăng cường sức mạnh, khảnăng phối hợp vận động và sức bền Trong giai đoạn huấn luyện ban đầu còn
có các bài tập nhằm phát triển tổng hợp các tố chất thể lực của vận động viên.Kết thúc giai đoạn huấn luyện ban đầu, những em có chỉ số kiểm tra tốt sẽđược chuyển tiếp vào giai đoạn tiếp theo
Trang 14DANH MỤC BIỂU BẢNG
Nhiệm vụ chủ yếu của giai đoạn này là: huấn luyện thể thao toàn diện,nâng cao mức độ chịu đựng chung của cơ thể, tạo được vốn kỹ năng của vậnđộng, tăng tri thức để hình thành những nền tảng ban đầu của tài năng thể thao
Đặc điểm của giai đoạn này là sử dụng rộng rãi các phương pháp,phương tiện huấn luyện, song có tính tới đặc thù của chạy ngắn
Để huấn luyện tốc độ ở giai đoạn này không nên cho các em chạy vớitốc độ cực đại quá nhiều Tập chạy trong các điều kiện khó khăn (chạy ừên bậccầu thang, chạy trên dốc, chạy trên cát) luân phiên với chạy trong điều kiệnbình thường, càn nhớ rằng điều quan trọng khi huấn luyện sức nhanh là tìnhtrạng hưng phấn tối ưu của hệ thần kinh trung ương, khi mà vận động viênchưa bị mệt mỏi bởi những hoạt động trước đó Vì vậy, các hoạt động tốc độcần được áp dụng ngay sau phàn khởi động
Để huấn luyện tốc độ có thể sử dụng các môn bóng (bóng đá, bóng rổ,bóng ném) đòi hỏi phải sử dụng sức nhanh trong các tình huống thay đổi.Trong những năm chuyên môn hóa ban đầu cần đặc biệt thận trọng tuân thủgiới hạn cường độ của lượng vận động vì lúc này là lúc cơ thể các em đangphát triển
Đặc điểm của giai đoạn này là tính chuyên môn hóa được thể hiện rõhơn Tỷ trọng huấn luyện chuyên môn về thể lực, kỹ thuật, tâm lý được tănglên đáng kể Khối lượng và cường độ của các phương tiện huấn luyện chủ yếutăng nhiều so với giai đoạn trước Với mục đích hoàn thiện trình độ huấnluyện về thể lực, kĩ thuật của vận động viên chạy ngắn, vẫn nên đa dạng hóacác phương tiện huấn luyện và tỉ trọng tích hợp, đa dạng hóa điều kiện thực
Trang 15DANH MỤC BIỂU BẢNGhiện chúng và vị trí tiến hành tập luyện Đây là giai đoạn vận động viên tậpluyện thể thao tích cực nhất đồng thời bộc lộ khả năng thể thao và đạt trình độđiêu luyện về thể thao Trong quá trình tập luyện thể hiện rõ đặc điểm củachuyên môn hóa sâu như : thể lực, kỹ - chiến thuật, tâm lý cũng như đượcnâng lên đáng kể nhờ tăng khối lượng đào tạo chung và cả khối lượng các bàitập đào tạo chuyên môn cũng như các bài tập thi đấu Tổng khối lượng vàcường độ tăng nhiều hơn so với giai đoạn trước, khối lượng các cuộc kiểm trathi đấu cũng tăng lên rõ rệt và trở thành nội dung không thể thiếu được trong
kế hoạch huấn luyện Hệ thống tập luyện và thi đấu ngày càng trở nên cá biệthóa, đào tạo thể thao phần lớn gắn liền với thành tích thể thao Do đó, đòi hỏivận động viên phải dành nhiêu thời gian và công sức, dồn nhiều tâm trí để tậpluyện và thực hiện chế độ sinh hoạt phù họp, có kế hoạch để đạt được thànhtích cao nhất
* Giai đoạn hoàn thiện thể thao
Ở giai đoạn này lượng vận động trong huấn luyện tương ứng với thi đấucàng lớn và việc tuân thủ theo nguyên tắc thích họp càng nghiêm ngặt thìthành tích càng cao Vì vậy, cần đặc biệt thận trọng đến mối quan hệ giữa khốilượng và cường độ của lượng vận động ừong huấn luyện
Việc huấn luyện chạy ngắn đẳng cấp cao khác với huấn luyện cấp thấphơn cả về nhiệm vụ, nội dung và sự phân chia lượng vận động Khi bắt đầu lập
kế hoạch huấn luyện cần phân tích và làm rõ những mặt mạnh, mặt yếu ừongthi đấu của vận động viên, những khâu còn yếu trong huấn luyện thể lực và kĩthuật, lượng vận động khác nhau của chu kì năm
Tất cả những tài liệu này cho phép huấn luyện viên lực chọn thận trọnghơn các phương tiện huấn luyện (để sửa chữa những khuyết điểm) khối lượng
Trang 16Trong chạy lOOm yêu cầu có các tố chất sức nhanh, sức mạnh tốc độ,sức bền tốc độ Trong đó, sức nhanh đóng vai trò quyết định đối với thành tíchchạy cự li lOOm, các tố chất này có mối quan hệ hữu cơ với nhau, tố chất nàycủng cố cho tố chất kia phát triển Nếu như thiếu đi một trong ba yếu tố trênthì ảnh hưởng không nhỏ đến việc nâng cao thành tích chạy lOOm.
+ Tố chất sức nhanh giúp đạt được tốc độ trong khi chạy
+ Tố chất sức mạnh tốc độ giúp cho mỗi bước chạy có lực đạp ở chân sau,tăng khả năng thực hiện động tác hiệu quả
+ Tố chất sức bền tốc độ giúp duy trì được tốc độ trên toàn cự li chạy lOOm
1.4 SỨC NHANH VÀ CÁC BIỂU HIỆN CỦA sức NHANH
■
Sức nhanh là khả năng thực hiện động tác trong thời gian ngắn nhất ởmột điều kiện nhất định Người ta phân biệt ba hình thức biểu hiện sức nhanhnhư sau:
+ Thời gian tiềm tàng của phản ứng vận động
+ Tốc độ động tác
+ Tần số động tác
Trang 17DANH MỤC BIỂU BẢNGCác hình thức đơn giản của sức nhanh tương đối độc lập với nhau Đặcbiệt những chỉ số về thời gian phản ứng vận động hầu như không tương quanvới tốc độ động tác Những hình thức kể ừên là thể hiện các năng lực tốc độkhác nhau.Trong thực tiễn thì sức nhanh được biểu hiện tổng hợp.Thí dụ:thành tích chạy ngắn phụ thuộc vào thời gian phản ứng vận động, tốc độ độngtác đơn và tàn số bước chạy Trong động tác có sự phối họp phức tạp thì tốc
độ không chỉ phụ thuộc vào sức nhanh mà còn phụ thuộc vào nhiều nhân tốkhác.Thí dụ: trong chạy thì tốc độ phụ thuộc vào độ dài bước chạy và tần sốcủa bước, còn bước chạy lại phụ thuộc vào độ dài chi dưới và lúc đạp sau Vìvậy, tốc độ động tác hoàn chỉnh biểu hiện gián tiếp sức nhanh của con ngườicho nên trong khi phân tích đánh giá sức nhanh của con người phải căn cứ vàomức độ phát triển của từng hình thức đơn giản của nó
Các tiền đề quan trọng cho sức nhanh là tính linh hoạt của các quá trìnhthần kinh, sức mạnh - nhanh, khả năng kéo căng kéo giãn, tính đàn hồi và khảnăng thả lỏng của các cơ, ý chí tinh thần và cơ chế sinh hóa
* Tính linh hoạt của các quá trình thần kinh
Trang 18DANH MỤC BIỂU BẢNGChỉ khi nào thay đổi một cách nhanh nhất giữa hưng phấn và ức chếtrong những sự điều hòa tương ứng của hệ thần kinh cơ, kết họp dùng lực tốtnhất thì mới có thể đạt được một tốc độ động tác cao và tần số động tác tối đa.
Là tỉ lệ sức mạnh - nhanh, trong sức nhanh phản ứng đặc biệt trong sựtăng tốc cao, lúc xuất phát và khả năng nhanh chóng đạt tốc độ cao, như trongchạy cự li ngắn, đua xe đạp cự li ngắn, đua thuyền, đua ca nô và trong phànlớn các môn bóng, về phương diện sinh hóa sức nhanh phụ thuộc một cách đặcbiệt vào các nguồn dự trữ năng lượng trong cơ và mức độ của sự huy độngnăng lượng hóa học ở dạng yếm khí
* Tỉnh đàn hồi đàn hồi của cơ
Khả năng kéo dãn, tính đàn hồi và khả năng thả lỏng của cơ hoạt độngthay đổi nhau ừong các bài tập sức nhanh Nếu các tính chất này không đượcphát triển đày đủ thì không thể đạt được biên độ động tác cần thiết và các cơđồng vận phải khắc phục một lực cản rất lớn trong quá trình thực hiện độngtác đặc biệt ở những điểm tiếp của động tác Do đó, các bài tập kéo dãn và thảlỏng phải luôn luôn là thành phàn của huấn luyện nhằm phát triển sức nhanh
* Sự nỗ lực về ỷ chỉ
Việc đạt được sức nhanh cao nhất phụ thuộc một cách quyết định vào
sự nỗ lực của ý chí Bởi vì trong huấn luyện cự li ngắn không có một sự bắtbuộc bên ngoài nào trực tiếp tác dụng lên vận động viên, như khi nâng mộtquả tạ nặng hoặc khi nhảy cao nên khó sử dụng sức mạnh và ý chí một cáchtối đa Dó đó, đòi hỏi phải đạt được những thành tích lớn về mặt ý chí thôngqua các yêu càu cao trong huấn luyện, trong đó một điều kiện không thể thiếuđược là thông báo tốc độ đạt được bằng sự đo chính xác về thời gian Điền này
Trang 19DANH MỤC BIỂU BẢNGđược tiến hành tốt nhất trong huấn luyện thi đấu với đối phương.
Như vậy, sức nhanh phụ thuộc chủ yếu vào tính linh hoạt của quá trìnhthần kinh cơ và tốc độ co cơ Cả hai nhóm mặc dù biến đổi dưới tác dụng củatập luyện nhưng nói chung đều là những yếu tố được quy định với các đặcđiểm di truyền do đó ừong quá trình tập luyện, sức nhanh biến đổi chậm và íthơn sức mạnh và sức bền
1.4.2 Cơ sở sinh lý, sinh hóa của sức nhanh
Thời gian của phản ứng vận động gồm 5 giai đoạn:
1 Xuất hiện hưng phấn trong cơ quan cảm thụ
2 Dẩn truyền hưng phấn vào hệ thần kinh trung ương
3 Truyền tín hiệu trong tổ chức lưới và hình thành tín hiệu ly tâm
4 Truyền tín hiệu tò thần kinh trung ương tới cơ
5 Hưng phấn cơ và hoạt động đáp ừả
Trong giai đoạn thứ ba chiếm nhiều thời gian nhất Những hoạt động tácđược thực hiện với tốc độ tối đa khác hẳn với động tác chậm về đặc điểm sinh
lý Sự khác biệt cơ bản thể hiện ở chỗ: Khi thực hiện với tốc độ tối đa thì khảnăng điều chỉnh bằng cảm giác trong tiến hành thực hiện động tác sẽ gặp khókhăn Do đó, với tốc độ cao khó có thể thực hiện động tác thật chính xác
Các động tác rất nhanh và được thực hiện với tần số cao, thí dụ trongchạy cự li ngắn, cơ chỉ hoạt động tích cực ở những điểm cuối cùng của biên độđộng tác Động năng được truyền cho một bộ phận nào đó của cơ thể, sau đó
bị triệt tiêu khi các cơ đối kháng tham gia hoạt động và truyền cho bộ phận nàymột gia tốc theo hướng ngược lại Trong động tác tốc độ lớn, hoạt tính của cơdiễn ra trong thời gian ngắn đến mức cơ không kịp co lại nhiều và thực tế cơhoạt động theo chế độ đẳng trường
Trang 20DANH MỤC BIỂU BẢNGTần số động tác phụ thuộc vào tính linh hoạt của 2 quá trình thần kinhhưng phấn và ức chế được chi phối bởi 3 yếu tố: cường độ, độ cân bằng và độlinh hoạt Một yếu tố cũng cần được chúng ta để ý là tính chất bẩm sinh.Những ai ừong thành phần cơ có nhiều sợi cơ trắng thì phát triển sức nhanh.Những ai trong thành phàn cơ có nhiều sợi cơ đỏ thì phát triển sức mạnh.
Do đó, cơ sở sinh lý phát triển sức nhanh là tăng cường độ linh hoạt vàtốc độ dẫn truyền hưng phấn ở trung tâm thần kinh và bộ máy vận động tăngcường sự phối họp giữa các sợi cơ và các cơ, nâng cao khả năng thả lỏng
Theo quan điểm sinh hóa, sức nhanh phụ thuộc vào hàm lượng ATPtrong cơ và tốc độ phân giải ATP dưới tác động của xung động thần kinh cũngnhư vào tốc độ tái tổng hợp nó Vì các bài tập tốc độ diễn ra ừong thời gian rấtngắn nên quá trình tổng họp ATP hầu như được thực hiện theo cơ chế yếmkhí Trong các bài tập như lOOm - 200m, bơi 25m - 50m thì 90% năng lượnghoạt động của cơ được tạo ra sự cung cấp năng lượng yếm khí Do đó, có sự
nợ dưỡng rất lớn và thời gian ừả nợ dưỡng có thể kéo dài hàng chục phút
1.5 PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYÊN sức NHANH
•
1.5.1 Phưong pháp rèn luyện sức nhanh phản ứng vận động đ<m giản
Phản ứng vận động đơn giản là sự đáp lại tín hiệu biết trước nhưng xuấtphát đột ngột bằng động tác định trước (thí dụ: phản ứng với tiếng sung lệnhtrong xuất phát) Sức nhanh phản ứng vận động có ý nghĩa thực dụng rất lớn.Trong cuộc sống, ta thường gặp phải những trường hợp đòi hỏi đáp lại tín hiệunào đó trong khoảng thời gian ngắn nhất Sức nhanh phản ứng vận động cókhả năng “chuyển” rất cao: những người có khả năng phản ứng nhanh ừongtình huống này thì càng dễ có phản ứng nhanh trong tình huống khác
Phương pháp phổ biến nhất trong rèn luyện sức nhanh phản ứng vận
Trang 21DANH MỤC BIỂU BẢNGđộng đơn giản là tập lặp lại với các tín hiệu xuất hiện đột ngột như: tiếng còi,tiếng súng, với những người mới tập phương pháp lặp lại nhanh chóng đem lạikết quả tốt.
Trong trường hợp sức nhanh phản ứng giữ vai trò quan trọng người taphải sử dụng tới các phương pháp chuyên môn để hoàn thiện nó Một trong sốphương pháp chuyên môn rèn luyện sức nhanh phản ứng vận động đơn giảnthường áp dụng trong thực tiễn là phương pháp phân tích Bản chất củaphương pháp này là tách biệt việc hoàn thiện phản ứng với phần nâng cao tốc
độ của động tác tiếp theo
Như vậy, bài tập sức nhanh phản ứng vận động đơn giản bao gồm 2phàn: tập phản ứng trong điều kiện thuận lợi và tạp tốc độ động tác theophương pháp cảm giác vận động do Gelerstein đề xuất năm 1958 để hoàn thiệnphản ứng vận động đơn giản Phương pháp này dựa trên mối liên quan chặtchẽ giữa sức nhanh phản ứng và năng lực phân biệt những khoảng thời gianngắn Thông thường những người có khả năng cảm giác tốt và khoảng thờigian ngắn thì sẽ có sức nhanh phản ứng cao
1.5.2 Phương pháp rèn ỉuyện sức nhanh phản ứng vận động phức tạp
Phản ứng vận động phức tạp thường gặp ừong thể thao gồm có 2 loại:phản ứng đối với vật thể di động và phản ứng lựa chọn Phản ứng đối với vậtthể di động thường gặp trong các môn bóng và các môn đối kháng cá nhân,phản ứng với vật thể di động thường kéo dài từ 0,25 - 1 giây Bài tập phản ứngđối với vật thể di động yêu càu tập luyện được gia tăng thông qua tốc độ vậtthể tăng tính bất ngờ và rút ngắn cự li Trò chơi vận động với bóng có tác dụngrất tốt trong rèn luyện sức nhanh đối với vật thể di động Trong khi tiến hànhgiáo dục phản ứng vận động phức tạp cần phải đảm bảo nguyên tắc tò đơn giản
Trang 22DANH MỤC BIỂU BẢNGtới phức tạp và tiến hành theo cách tăng dàn số lượng biến đổi tình huống cóthể xảy ra.
1.5.3 Phương pháp rèn ỉuyện sức nhanh tần sổ động tác
Mặc dù phụ thuộc vào nhiều nhân tố nhưng tốc độ tối đa phụ thuộc chủyếu vào tính linh hoạt của quá trình thần kinh Suy rộng ra thì tốc độ chủ yếuphụ thuộc vào tần số động tác Như vậy, bản chất của rèn luyện tốc độ là tácđộng nâng cao tần số động tác Phương tiện rèn luyện sức nhanh tần số là cácbài tập, các bài tập này thỏa mãn 3 yêu cầu:
+ Kỹ thuật động tác cho phép thực hiện với tốc độ giới hạn
+ Kỹ thuật bài tập đã được tiếp thu tới mức kĩ xảo
+ Thời gian bài tập tương đối ngắn (không quá 20 - 22 giây) để tốc độkhông bị giảm sút ở cuối cự li
về nguyên tắc, càn tạo điều kiện phát huy tần số động tác tối đa Cácthành phần lượng vận động và quãng nghỉ trong các phương pháp rèn luyệntốc độ đều phải hướng tới tần số tối đa
Như vậy, để giáo dục phát triển sức nhanh một cách hoàn chính thì cànđưa vào các nội dung bài tập phong phú đa dạng và đảm bảo tính khoa họctoàn diện trên cơ sở lí luận, tâm sinh lí lứa tuổi
1.5.4 Mối quan hệ giữa các tố chất thể lực trong việc nâng cao thành tích chạy lOOm
Giáo dục sức nhanh trong chạy cự li ngắn nói chung và trong chạylOOm nói riêng có ý nghĩa và tầm quan trọng to lớn Trong quá trình tập luyện
và thi đấu muốn đạt được thành tích cao ở chạy cự li ngắn thì yếu tố hang đầu
là họ phải được huấn luyện sức nhanh Tuy nhiên, trong quá trình huấn luyệnnhằm nâng cao thành tích chạy lOOm, chúng ta không chỉ quan tâm đến việc
Trang 23DANH MỤC BIỂU BẢNGhuấn luyện các tố chất sức nhanh mà ta còn phải chú ý đến việc huấn luyện các
tố chất thể lực khác Một trong các tố chất có liên quan đến thành tích chạylOOm là tố chất sức mạnh
Thông thường khi phát huy tốc độ cao nhất, con người phải khắc phụclực cản bên ngoài khá lớn và tốc độ đạt được là nhờ vào sức mạnh cơ bắp.Trong vùng trọng lượng vật thể lớn thì tốc độ sức mạnh của con người tăng lên
sẽ làm tốc độ động tác tăng lên và ngược lại Nếu tập luyện làm tăng tốc độ tối
đa và sức mạnh chỉ tăng trong vùng lực cản bên ngoài nhỏ, còn nếu lực cảnbên ngoài tương đối lớn thì thực tế sẽ không ảnh hưởng nhiều đến tốc độ độngtác Chỉ có thể tăng đồng thời trị số tối đa của lực và tốc độ mới làm cho tốc độtăng lên trong toàn vùng lực cản bên ngoài
Như vậy, về nguyên tắc có thể tăng tốc độ trong một động tác nào đóbằng một trong hai cách sau:
+ Tăng tốc độ tối đa
+ Tăng sức nhanh tối đa
Kinh nghiệm cho thấy, nâng cao tốc độ tối đa là việc làm khó khăn,ừong khi đó nâng cao sức mạnh đơn giản hơn nhiều.Vì vậy, trong thực tiễnngười ta sử dụng rộng rãi các bài tập sức mạnh để nâng cao tốc độ Hiệu quảcủa các bài tập sức mạnh càng cao khi lượng đối kháng tập luyện càng lớn
Trong quá trình rèn luyện sức mạnh để nâng cao tốc độ cần giải quyếthai nhiệm vụ cơ bản sau:
Trang 24DANH MỤC BIỂU BẢNGhợp này càng căng cơ tối đa được tạo lên bằng lượng đối kháng dưới mức giớihạn và tốc độ lớn nhất Trong rèn luyện sức mạnh tốc độ cần lưu ý rằng độngtác phải thực hiện với biên độ cực đại Neu thực hiện động tác với biên độ hạnchế (có chỗ dừng) thì những mối quan hệ phối hợp bất lợi sẽ được củng cố.
càn phải sử dụng kết hçrp các bài tập sức nhanh với các bài tập sứcmạnh đơn thuần và lấy các bài tập sức mạnh đơn thuần làm cơ sở Nếu chỉ sửdụng các bài tập sức mạnh tốc độ thì tốc độ tối đa sẽ không được nâng lên mộtcách đáng kể bởi vì ừong các động tác nhanh thời gian tác động lên hệ thầnkinh cơ ngắn, xong khi tập sức mạnh đơn thuần để phát triển tốc độ cần lưu ýrằng trong thời gian tập sức mạnh đơn thuần, tốc độ thường tạm thời giảm đi.Chỉ qua 2-6 tuần, sau khi ngừng hoặc giảm đột ngột lượng vận động đó thì tốc
độ bắt đầu tăng lên Trong thời gian dừng bài tập sức mạnh đơn thuần người ta
sử dụng chủ yếu bài tập sức mạnh tốc độ
Các bài tập sức mạnh chỉ ảnh hưởng tích cực tới sức nhanh khi chúngtăng cường sức mạnh ở các động tác cần phát huy tốc độ tối đa Trong rènluyện sức mạnh tốc độ cần lựa chọn lượng đối kháng lớn nhất nhưng vẫnkhông làm rối loạn cấu trúc bài tập thi đấu Có như vậy mới tác động đồng thờitới kỹ thuật và các tố chất thể lực
Trong các động tác thực hiện với tốc độ cao, việc điều chính sai sóttrong vận động rất khó.Vì vậy, thực hiện kỹ thuật bài tập với tốc độ cao lànhiệm vụ rất phức tạp và khó khăn Mặt khác, giữa kỹ thuật và tốc độ tối đatương quan chặt chẽ với nhau Do đó, huấn luyện kỹ thuật là một thành phànquan trọng của rèn luyện tốc độ
Trong thực tế người ta thường tiếp thu kỹ thuật bài tập tốc độ bằng haicách:
Trang 25DANH MỤC BIỂU BẢNG+ Dạy động tác với tốc độ chậm, sau đó tăng dàn tốc độ tới mức cực đại.+ Tiếp thu kỹ thuật ngay với tốc độ cực đại.
Mỗi cách đều có lợi thế và nhược điểm riêng của nó Trong trường họpđầu, động tác thực hiện với tốc độ chậm và tốc độ cao tuy giống nhau về đặctính không gian, nhưng khác nhau về thông số sức mạnh tốc độ Trong trườnghợp thứ hai, người tập không thể cùng một lúc thực hiện hai ý muốn: đúng vànhanh Hơn nữa, mức độ kĩ thuật của bài tập vượt quá tiếp thu với người tập.Nhưng cuối cùng họ không tiếp thu kỹ thuật một cách chính xác
Đe khắc phục những nhược điểm nêu trên, trong huấn luyện kỹ thuậtbài tập tốc độ cần tuân thủ 2 nhiệm vụ sau:
+ càn tiến hành dạy học động tác ở tốc độ xấp xỉ tối đa (9/10 sức) Đểcấu trúc sức mạnh tốc độ không khác biệt so với khi thực hiện với tốc độ tối
đa, đồng thời có thể kiểm tra kỹ thuật
+ Cần biến đổi tốc độ thực hiện động tác tò thấp tới cực đại
Bên cạnh tố chất sức mạnh tốc độ thì tố chất sức bền, khả năng phối hợpvận động và khả năng khéo léo cũng ảnh hưởng rất lớn tới thành tích chạylOOm
Tố chất sức bền đảm bảo sự duy trì khả năng vận động ừong thời giandài của người tập, tập luyện sức bền nhằm nâng cao các cấu trúc chức năng,chức phận, nâng cao khả năng hấp thụ oxy nên cơ thể sẽ duy trì được khả nănghoạt động thể lực lâu dài với cường độ và công suất lớn trong quá trình nângcao thành tích chạy lOOm
Khả năng phối hợp vận động và khéo léo đóng vai trò quan trọng trongviệc nâng cao hiệu quả của quá trình huấn luyện Khả năng phối hợp vận độngđảm bảo sự phối họp nhịp nhàng của cơ thể tránh được các động tác thừa, sự
Trang 26DANH MỤC BIỂU BẢNGtiêu hao năng lượng không cần thiết Mềm dẻo làm tăng biên độ tác động, tăngkhả năng thả lỏng tạo thuận lợi cho quá trình chuyển đổi từ động tác này sangđộng tác khác.
Tóm lại, tốc độ tối đa mà con người có thể phát huy trong một hoạt
động nào đó phụ thuộc chủ yếu vào sức nhanh, ngoài ra còn phụ thuộc vàonhiều nhân tố khác.Vì vậy, để có được hiệu quả cao ừong quá trình rèn luyệnsức nhanh cần kết họp chặt chẽ với rèn luyện các tố chất thể lực khác và hoànthiện kĩ thuật
1.6 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA HỌC SINH THPT
Lứa tuổi này cơ thể các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh Tuynhiên, các bộ phận cơ thể vẫn tiếp tục phát triển nhưng tốc độ chậm dần, chứcnăng sinh lý tương đối ổn định , khả năng hoạt động thể lực của hệ thống cơquan cũng được cao hơn Sự phát triển cơ thể của cả nam và nữ có sự khácbiệt rất lớn do những đặc điểm sinh lý khác nhau Do vậy, quá trình GDTCcho học sinh lứa tuổi này chứng ta cần căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý lứatuổi và giới tính của các em
1.6.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh THPT
Ở lứa tuổi này các em thích tỏ ra mình là người lớn, muốn được mọingười tôn trọng, tỏ ra là người hiểu biết, có khả năng phân tích tổng họp, các
em có sự hiếu động , tinh nghịch Các em có nhiều hoài bão nhưng lại thiếukinh nghiệm trong cuộc sống
Tuổi này chủ yếu hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thành ý thức,hình thành tính cách và hướng về tương lai Đó cũng là tuổi lãng mạn mơ ướcđộc đáo và mong chờ cho cuộc sống tốt đẹp hơn
về hứng thú: Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập
Trang 27DANH MỤC BIỂU BẢNGxuất phát tò động cơ học đứng đắn và lựa chọn nghề nghiệp sau này Songhứng thú học tập do nhiều động cơ khác nhau, đua với bạn bè, tự ái, hiếuthắng cho nên khi giảng dạy giáo viên càn giúp các em xây dựng động cơđúng đắn để các em có được hứng thú học tập các môn học nói chung và mônGDTC nói riêng.
về tình cảm: Các em đã biểu lộ rõ hơn về tình cảm của bản thân với
ngôi trường mình gắn bó, với các thầy cô giáo đã dạy các em Vì vậy, việcgiáo viên gây được thiện cảm và sự tôn trọng của các em là một trong nhữngthành công giúp giáo viên có nhiều thuận lợi trong quá trình giảng dạy, thúcđẩy các em tự giác, tích cực trong học tập
về trí nhớ : Các em ở tuổi này hầu như không tồn tại việc ghi nhớ máy
móc, do các em đã biết cách ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính logic chặt chẽ
và lĩnh hội được bản chất, vấn đề cần học tập Vậy nên, khi giảng dạy GDTCgiáo viên có thể sử dụng phương pháp trực quan kết họp với giảng giải, phântích chi tiết kĩ thuật động tác và vai trò, ý nghĩa cũng như cách sử dụngphương tiện, phương pháp để các em có thể tự tập một cách độc lập trong thờigian nhàn dỗi
Các phẩm chất ý chí đã rõ ràng và mạnh mẽ hơn so với lứa tuổi trước
đó Các em có thể tiếp thu được những bài tập khó và đòi hỏi cách khắc phụckhó khăn lớn trong tập luyện
1.6.2 Đặc điểm sinh lý của học sinh THPT
* Hê thần kinh
Đặc điểm lứa tuổi này hệ thần kinh tiếp tục được phát triển và đi đếnhoàn thiện, kỹ năng tư duy, phân tích, tổng họp và trừu tượng được phát triểntạo điều kiện cho việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện Do hoạt
Trang 28DANH MỤC BIỂU BẢNGđộng mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho tính hưng phấncủa hệ thần kinh chiếm ưu thế, giữa hưng phấn và ức chế chưa cân bằng làmảnh hưởng đến hoạt động thể lực Do vậy ừong quá trình huấn luyện, giáoviên, huấn luyện viên cần sử dụng bài tập thích hợp và thường xuyên quan sátphản ứng cơ thể người tập để có biện pháp giải quyết kịp thời.
* Hệ vận động (hệ cơ xương)
- Hệ xương: Lứa tuổi này hệ xương bắt đàu giảm tốc độ phát triển.Mỗi
năm nữ cao thêm 1 - 2cm, cột sống đã ổn định hình dáng Vì vậy, có thể sửdụng một cách rộng rãi các bài tập với khối lượng tăng dần để giúp vận độngviên thích nghi một cách từ từ
- Hệ cơ: Lứa tuổi này các tổ chức cơ phát triển muộn hơn xương nên cơvẫn tương đối yếu, các cơ lớn phát triển tương đối nhanh, các cơ nhỏ phát triểnchậm hơn Các cơ co phát triển nhanh hơn các cơ duỗi
* Hê tuần hoàn:
Hệ tuần hoàn đã phát triển và hoàn thiện Buồng tim phát triển tươngđối hoàn chinh Mạch đập của nam 60 - 70 lần/phút Nhưng vận động mạch,huyết áp hôi phục tương đối nhanh chóng Vì vậy, ở lứa tuổi này có thể tậpnhững bài tập sức bền, những bài tập có khối lượng và cường độ vận độngtương đối lớn nhưng phải thận trọng và thương xuyên kiểm tra theo dõi tìnhtrajnng sức khỏe của các vận động viên
* Hệ hô hấp:
Hệ hô hấp đã phát triển và tương đối hoàn thiện Vòng ngực trung bìnhcủa nữ 80cm Dung lượng phổi tăng lên nhanh chóng lúc 16 - 18 tuổi là 3 - 4lít, tần số hô hấp gần giống với người lớn Tuy nhiên, các cơ hô hấp vẫn cònyếu nên sức co dẫn của lồng ngực ít chủ yếu là co dãn của cơ hoành.Vì vậy,
Trang 29DANH MỤC BIỂU BẢNGừong tập luyện cần thở sâu, tập trung chú ý thở bằng ngực và bụng.
CHƯƠNG 2
NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN cứu
2.1 NHIỆM VỤ NGHIÊN cứu
Đe đạt được mục đích của đề tài, chúng tôi đề ra 2 nhiệm vụ cần giảiquyết:
-Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC và việc sử dụng bài
tập phát triển sức nhanh nâng cao thành tích chạy lOOm cho nữ đội tuyển điềnkinh trường THPT Kim Anh -Sóc Sơn - Hà Nội
-Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập phát triển
sức nhanh nâng cao thành tích trong chạy lOOm cho nữ đội tuyển điền kinhtrường THPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội
2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu
Để giải quyết các mục tiêu trên đề tài sử dụng các phương pháp nghiêncứu sau:
2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng họp tài liệu:
Phương pháp này được sử dụng ừong quá trình nghiên cứu nhằm tìmhiểu cơ sở lý luận và thực tiễn, thu thập các thông tin dữ liệu cần thiết trongquá trình nghiên cứu
Trong đề tài đã thực hiện:
- Nghiên cứu tài liệu, Văn kiện của Đảng và Nhà nước về giáo dục vàTDTT, qua đó hình thành cơ sở lý luận cho quá trình nghiên cứu
- Tổng hợp các số liệu thu thập được về thực trạng GDTC ở trườngTHPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội
- Tổng họp và phân tích các số liệu thu thập được về kết quả thực
Trang 30DANH MỤC BIỂU BẢNGnghiệm.
Dựa vào những tài liệu lý luận và phương pháp GDTC, những tài liệuchuyên môn như: sách tâm lý, sinh lý, lý luận TDTT, giáo trình Điền kỉnh,giáo trình toán học thống kê
Căn cứ vào quy luật phát triển lứa tuổi, các giai đoạn của quá trình huấnluyện trên cơ sở xác định các yếu tố ảnh hưởng để lựa chọn ra hệ thống bài tậptrong quá trình huấn luyện để nâng cao thành tích thi đấu
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn.
Phương pháp tiến hành phỏng vấn các giáo viên thể dục, một số HLVĐiền kinh về yếu tố ảnh hưởng đến kỹ thuật chạy cự li ngắn, phương pháp vànội dung huấn luyện trong quá trình thực nghiệm Trên cơ sở đó xác định lựachọn các bài tập phù hợp với đối tượng nghiên cứu
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm.
Là phương pháp sử dụng các cơ quan cảm thụ hay qua các phương tiệnchụp ảnh, quay phim để lấy số liệu
Qua quan sát các buổi tập luyện của nữ đội tuyển Điền kinh trườngTHPT Kim Anh - Sóc Sơn - Hà Nội, trong đó chú ý đến các bài tập phát triểnsức nhanh Từ những cơ sở khách quan đó có được những định hướng trongquá trình thực nghiệm sư phạm