Đề tài tác động của việc chặt cây đến đời sống của người dân

Và để tìm ra nguyên nhân đề án cải tạo câyxanh ở Hà Nội bị dư luận phản đối và những tác động của việc chặt cây đến đờisống của người dân nhóm chúng tôi quyết định chọn đề tài: “Tác động

Danh sách nhóm:

Tăng Tùng LâmNgô Nhật ThiệpNguyễn Thanh Tuấn

Lê Tuấn AnhPhạm Tuấn Đạt

Lê Mạnh LinhNguyễn Quang Phú

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hà Nội vốn yên bình, rợp bóng mát với hệ thống cây xanh tuyệt đẹp đượcxem như “di sản” văn hóa vật thể và phi vật thể của đất Hà Thành Khi thànhphố phát triển với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, hệ thống cây xanh phải “cõng”trên mình nhiều áp lực Nhà cao tầng mọc san sát, nhiều nhà lấn chiếm vỉa hè,

sử dụng mái che, mái vẩy đua ra đường, che bóng cây xanh Theo quy luậtquang học, cây xanh phải vươn ra tìm ánh sáng, nên chủ yếu ngả ra hướng lòngđường, gây mất cảnh quan và thiếu an toàn Còn khi cây phát triển lên cao, lạikhông được chặt tỉa cành thường xuyên, cây mọc không thẳng và phát triển tráiquy luật

Đặc thù thổ nhưỡng của Hà Nội là có hệ thống nước ngầm cao, cách mặtđất chừng 1 mét Do đó, khi rễ cây phát triển, gặp hệ thống nước mặt, rễ cây sẽkhông phát triển theo chiều thẳng xuống mà lại lan tỏa thành các chùm rễ, nằmcạn trên bề mặt; chưa kể, đất trồng cây tơi xốp, nhiều nơi bị ô nhiễm, đất xen lẫnrác, lá cây, hệ thống nước thải bẩn làm cho rễ cây không chắc khỏe

Ngoài ra, đô thị phát triển, hàng quán, nhà hàng, gara ô tô mọc san sát,thiếu chỗ dựng xe, vì vậy một số người dân đã tìm cách triệt hạ cây Công an HàNội cho biết đã có trường hợp người dân thuê các đối tượng đổ nước nóng, a xít,dầu luyn hay bịt xi măng vào gốc cây để làm cho cây chết Lực lượng công ancũng đã phải lập chuyên án để đấu tranh

Một thực tế nữa là, thời gian qua Hà Nội phát triển mạnh hệ thống hạ tầngngầm như: cống mương thoát nước, hệ thống thông tin liên lạc, đường xá… nênkhông tránh khỏi việc đào bới đất để thi công, dẫn tới rễ cây bị ảnh hưởng, câykhó bám chặt vào đất

Theo thống kê chưa đầy đủ của Công ty trách nhiệm hữu hạn Một thànhviên Công viên cây xanh Hà Nội, chỉ tính từ năm 2010 – 2012 trên địa bàn Hà

Nội xảy ra 126 vụ xâm hại cây xanh, trong thực tế vẫn còn rất nhiều vụ chưađược phát hiện Công ty cũng đã tiến hành tháo dỡ tới hơn 3.000 biển quảngcáo, rao vặt trên thân cây Còn Công an Hà Nội đã khởi tố nhiều vụ chặt trộm gỗsưa trên địa bàn

Thực trạng trên cho thấy, cây xanh ở Hà Nội phát triển không đồng đều,lộn xộn, chưa đúng tiêu chuẩn, nhanh mục nát, rễ cây bám không chặt vào lòngđất Bên cạnh đó, thuộc vùng khí hậu nhiệt đới, mỗi năm Hà Nội luôn có mùamưa bão Cứ đến mùa này, chính quyền và người dân Thủ đô lại lo lắng tìnhtrạng: ngập nước và cây đổ Thực tế đã xảy ra, năm nào có mưa gió lớn, hàngtrăm cây xanh lại đổ xuống đường, gây thiệt hại lớn về tài sản cho người dân.Tiêu biểu gần đây là vụ cây đổ đè bẹp nhiều phương tiện và gây chết người ởphố Lò Đúc, Quán Thánh, Hàn Thuyên, Hùng Vương… Sau những vụ tai nạnnày, không xác định được nguyên nhân do thiên tai hay do các nhà chức tráchchưa làm tốt công tác bảo vệ cây xanh, vì vậy các nạn nhân không được bồithường

Điều 626 Bộ Luật Dân sự quy định: "Chủ sở hữu phải bồi thường thiệt hại

do cây cối đổ, gãy gây ra, trừ trường hợp thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi củangười bị thiệt hại hoặc do sự kiện bất khả kháng" Nhiều cơ quan báo chí cũngtừng đặt câu hỏi ai sẽ phải chịu trách nhiệm, bồi thường thiệt hại trong nhũng vụcây đổ đè chết người

Trước những áp lực nêu trên, Hà Nội đã tiến hành đề án bảo tồn và pháttriển hệ thống cây xanh Tuy nhiên cách làm nóng vội, bất cẩn và không loại trừ

có cả những toan tính riêng của một số ban, ngành, cá nhân khi thực thi việcchặt hạ và trồng mới cây xanh trên một số tuyến phố thời gian qua đã gây ranhững bất bình không ít trong dư luận nhân dân

Lãnh đạo Hà Nội đưa ra chủ trương thay thế cây xanh không đúng chủngloại, không chuẩn quy cách, mục nát để hướng tới 3 mục tiêu, đó là: tạo cảnhquan đường phố đẹp; an toàn giao thông đô thị và bảo vệ môi trường Ở một sốtuyến phố có hệ thống cây xanh lâu năm chủ yếu gồm các loại cây sấu, xà cừ,sao đen hiện vẫn còn giữ nguyên vẻ đẹp như: Lò Đúc, Trần Hưng Đạo, Trần

Nhân Tông, Lê Thánh Tông, Hoàng Diệu, Trần Phú, Nguyễn Tri Phương, ĐiệnBiên Phủ, Chu Văn An, Phan Đình Phùng

Hiện trên nhiều tuyến phố của Hà Nội, cây được trồng tự phát với nhiềuloại cây; trong đó, có nhiều loại cây không nằm trong danh mục cây phù hợp ởThủ đô như: cây xoan, dướng, trứng cá, bông gòn, keo lá tràm… Bên cạnh đó,

do người dân trồng tự phát nên nhiều cây bố trí không đúng quy cách, khoảngcách và kích cỡ Việc triển khai thay thế những loại cây như trên đã được HàNội từng triển khai trong nhiều năm qua

Việc Hà Nội thực hiện đề án cải tạo, thay thế 6.700 cây xanh đang thu hút

sự quan tâm đặc biệt của dư luận Đề án này đã bị người dân phản đối mạnh mẽ,

họ đã có những băng rôn và khẩu hiệu yêu cầu tạm ngừng đề án Họ yêu cầuchính quyền Hà Nội phải đưa ra lời giải thích cho người dân, thăm dò ý kiến củangười dân và các chuyên gia để đưa ra giải pháp tối ưu nhất cho đề án cải tạo,thay thế cây xanh đô thị ở Hà Nội Và để tìm ra nguyên nhân đề án cải tạo câyxanh ở Hà Nội bị dư luận phản đối và những tác động của việc chặt cây đến đờisống của người dân nhóm chúng tôi quyết định chọn đề tài: “Tác động của việcchặt cây đến đời sống của người dân”

2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Bài báo: “Áp lực đô thị đang đè nặng lên cây xanh Hà Nội” của Nguyễn Văn Cảnh

(TTXVN) Việc Hà Nội thực hiện đề án cải tạo, thay thế 6.700 cây xanh đangthu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận Thành phố đã nhìn nhận, quy trình làmcòn nóng vội, chưa tạo được sự đồng thuận cao của nhân dân và đã chỉ đạo đìnhchỉ thực hiện Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay là hệ thống cây xanh đô thị vàviệc đảm bảo an toàn trên mỗi tuyến phố Hà Nội sẽ như thế nào? Cần một cáchnhìn toàn diện khi bảo tồn và phát triển cây xanh ở Hà Nội

Bài báo: “Vụ Hà Nội chặt hạ 6.700 cây xanh: Phải xử lý nếu làm sai” của

N.Quyết (Người lao động) Phó Tổng Thanh tra Chính phủ cho rằng với đề ánthay thế 6.700 cây xanh của Hà Nội, cái nào đúng thì ủng hộ, còn làm sai thì lên

án và phải xử lý theo quy định của pháp luật

Bài báo: “Hà Nội: Phải công khai việc chặt hạ cây nguy hiểm trong mùa mưa bão” của Trọng Phú (Pháp luật) Việc khảo sát, đánh giá cây nguy hiểm cần thay

thế, cắt tỉa phải được lập hồ sơ chi tiết, có kế hoạch cụ thể theo đúng quy định.Đặc biệt, ông Thảo yêu cầu việc thay thế, cắt tỉa cây nguy hiểm lần này phảiđược thực hiện công khai, minh bạch “Quyết định chặt hạ cây, gỗ cây sau khichặt hạ được chuyển về địa điểm nào, bán đấu giá cho ai Đặc biệt, cây mớitrồng thay thế, những cây chặt hạ là cây gì cũng phải được thông tin rõ ràng đểnhân dân được biết”

3 Đối tượng nghiên cứu

Tác động của việc chặt cây đến đời sống của người dân

Nghiên cứu từ ngày 6 tháng 4 đến ngày 8 tháng 4 năm 2015

5.3 Phạm vi nội dung nghiên cứu

Nguyên nhân dư luận phản đối đề án cải tạo, thay thế cây xanh vànhững tác động của nó đến đời sống người dân ở đường Nguyễn Chí Thanh

6 Câu hỏi nghiên cứu

Tác động của việc chặt cây đến đời sống người dân như thế nào?

Vì sao người dân lại phản đối đề án cải tạo và thay thế cây xanh đô thị ở HàNội?

7 Giả thuyết nghiên cứu

Việc chặt cây xanh tại Hà Nội như vậy có tác động tiêu cực

đến đời sống người dân

Người dân phản đối đề án cải tạo và thay thế cây xanh đô thị ở Hà Nội dochính quyền Hà Nội chưa tuyên truyền tốt và chưa cung cấp thông tin đầy đủcho người dân

Chặt hạ, thay thế cây xanh đô thị

Tác động tiêu cực đến đời sống người

8 Khung lý thuyết

9 Phương pháp nghiên cứu

9.1 Phương pháp luận của xã hội học Mác - Lênin

Trong quá trình nghiên cứu, đề tài đã vận dụng một cách cụ thể phươngpháp luận của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử củaTriết học Mác-Lênin Quy luật biện chứng trong các mối quan hệ xã hội yêu cầunghiên cứu phải xem xét mối quan hệ giữa chính quyền và người dân

Nghiên cứu quy luật phát triển của sự vật hiện tượng phải đặt trong mốiquan hệ tương tác lẫn nhau và trong hoàn cảnh, môi trường cụ thể trong xã hộicủa chính nó để lý giải vì sao người dân lại bất mãn và phản đối chính quyền.Bên cạnh đó, đề tài còn sử dụng một số phương pháp luận, một số lý thuyếtcủa chuyên ngành Xã hội học cũng như một số chuyên ngành khác để có cáinhìn đa chiều về vấn đề nghiên cứu

Như vậy, lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng cùng với việc vận dụngtriệt để nhưng lý thuyết, lý luận làm cơ sở để nghiên cứu Đề tài đã có được thực

hiện một cách khách quan, khoa học, khắc phục được những thiếu sót từ đó tăngthêm tính chặt chẽ, logic của đề tài.

9.2 Cơ sở lý luận.

9.2.1 Lý thuyết hành động xã hội

Trong ngành xã hội học, hành động xã hội (tiếng Anh: Social actions) làmột hình thức hoặc cách thức giải quyết các mâu thuẫn hay các vấn đề xã hội.Hành động xã hội được tạo ra bởi các phong trào xã hội, các tổ chức, các đảngphái chính trị, v.v Thực chất, hành động xã hội là sự trao đổi trực tiếp giữa các

cá nhân với nhau cũng như các khuôn mẫu quan hệ đã được cấu trúc hóa bêntrên các nhóm, tổ chức, thiết chế và xã hội Một thực tế có thể quan sát đượctrong mọi tình huống cá nhân và công cộng hàng ngày là hành động xã hội củacon người diễn ra theo những quy tắc nhất định và trong những hình thái nhấtđịnh, những quy tắc và hình thái này có một sứ bất biến tương đối Hành động

xã hội là cốt lõi của mối quan hệ giữa con người với xã hội, đồng thời là cơ sởcủa đời sống xã hội của con người Hành động xã hội mang một ý nghĩa baotrùm tổng thể các mối quan hệ xã hội

Định nghĩa của nhà xã hội học người Đức Max Weber về hành động xã hộiđược cho là hoàn chỉnh nhất; ông cho rằng, hành động xã hội là hành vi mà chủthể gắn cho ý nghĩa chủ quan nhất định, một hành động xã hội là một hành độngcủa một cá nhân mà có gắn một ý nghĩa vào hành động ấy, và cá nhân đó tínhđến hành vi của người khác, bằng cách như vậy mà định hướng vào chuỗi hànhđộng đó Weber đã nhấn mạnh đến động cơ bên trong chủ thể như nguyên nhâncủa hành động - Một hành động mà một cá nhân không nghĩ về nó thì không thể

là một hành động xã hội Mọi hành động không tính đến sự tồn tại và nhữngphản ứng có thể có từ những người khác thì không phải là hành động xã hội.Hành động không phải là kết quả của quá trình suy nghĩ có ý thức thì khôngphải là hành động xã hội.Theo m.weber thì hành động xã hội là hành động đượcchủ thể gắn cho nó 1 ý nghĩa chủ quan nào đó, là hoạt động có tính đến hành vicủa người khác và vì vậy được định hướng tới người khác trong đường lối vàquá trình của nó Như vậy 1 hành động có tính chất xã hội khi nó hướng đếnnhững người khác ông đã giải thích sự định hướng của hành động xã hội thông

qua 4 giai đoạn: hành động cảm xúc gắn với các yếu tố tâm lí, theo truyền thống,theo thuần lí giá trị và theo thuần lý mục đích.

9.2.2 Lý thuyết định kiến xã hội

Định kiến là thái độ tiêu cực được hình thành trên cơ sở của yếu tố cảmxúc Là niềm tin hoặc cách nhìn thường là không thiện cảm, dẫn đến cho chủ thểmột cách nghĩ hoặc một cách ửng xử tương ứng với người khác Fischer chorằng: Định kiến là những thái độ bao hàm sự đánh giá một chiều và sự đánh giá

đó là tiêu cực đối với cá nhân khác hoặc nhóm khác tùy theo sự quy thuộc xã hộiriêng của họ Nói cách khác, định kiến là một loại phân biệt đối xử bao gồm haithành tố chính là nhận thức và ứng xử

Quá trình hình thành định kiến xã hội được xem xét từ hai nguồn gốc, thứ nhấtquá trình xã hội hóa được nhìn nhận như là một môi trường có định kiến Địnhkiến do khuôn mẫu bố mẹ tạo ra Trẻ con học cách ứng xử xã hội bằng cáchquan sát người khác và có xu hướng lặp lại, bắt chước cha mẹ Thông qua quátrình đó chúng tiếp thu các thái độ, sự định kiến của bố mẹ chúng Có thể thấykinh nghiệm trong những năm đầu cuộc đời có tầm quan trọng trong sự hìnhthành định kiến khi trẻ em học cách nhìn nhận, đánh giá như những người xungquanh chúng Ngoài ra, trường học cũng là nơi cung cấp các định kiến cho trẻ

em Các sách giáo khoa là một trạm chuyển tiếp hàng đầu những tri thức của conngười Tác động của chúng là nhào nặn tinh thần và nuôi dưỡng tư duy xã hội.Khi kiến thức trong sách giáo khoa không còn phù hợp với thời đại, với quanđiểm xã hội nó sẽ trở thành nguồn cung cấp định kiến cho học sinh

Như vậy, định kiến là một biểu tượng được tiếp thu, trước hết được học bằngcách nhập tâm những khuôn mẫu do bố mẹ tạo ra, sau đây là trường học với cáctri thức đã lỗi thời Trong suốt cuộc đời mỗi người, ảnh hưởng của các nhóm,các thiết chế và bối cảnh xã hội mà chúng ta sống trong đó lại vun xới những tưtưởng đã định trước theo hướng tiêu cực và như vậy càng làm cho chúng trở nênbền vững hơn

Có nhiều dạng định kiến khác nhau trong xã hội, như định kiến dân tộc, tôngiáo, định kiến về giai tầng xã hội, định kiến nghề nghiệp, định kiến giới… Tuy

nhiên, những nghiên cứu thực nghiệm và lý thuyết thường đề cập nhiều nhất đó

là định kiến giới và định kiến dân tộc

10.Phương pháp thu thập thông tin

Để thu thập thông tin xã hội học làm cơ sở cho việc phân tích các vấn đềđặt ra, nghiên cứu này đã sử dụng một số phương pháp sau:

10.1 Phương pháp chọn mẫu

Để phục vụ cho quá trình thu thập thông tin trong quá trình nghiên cứu, đềtài đã sử dụng phương pháp chọn mẫu với nguyên tắc chọn mẫu là dung lưỡngmẫu được xác định trên cơ sở chọn ngẫu nhiên

Từ phương pháp này đề tài dự kiến chọn mẫu theo cách chọn ngẫu nhiênngười dân sống ở đường Nguyễn Chí Thanh

10.2 Phương pháp phân tích tài liệu

Đề tài sử dụng các thông tin trong các giáo trình, các sách báo, tư liệu, tạpchí chuyên ngành, các thống kê xã hội, các thông tin trên internet trên tìnhthần tiếp thu có chọn lọc và sáng tạo, phát triển

10.3 Phương pháp phỏng vấn cấu trúc

Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên, đề tài đã sử dụng bảng hỏi để tiến hànhphỏng vấn cấu trúc người dân được chọn Vì phương pháp này là phương phápthu thập thông tin định lượng cho ra các kết quả nghiên cứu cụ thể nên phươngpháp này thường xuyên được sử dụng trong các nghiên cứu khoa học

Các kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là những khái quát về thực trạng vấn

đề nghiên cứu, đưa ra những con số thống kế cụ thể nhằm tạo nên tính khoa họccho đề tài nghiên cứu

10.4 Phương pháp phỏng vấn sâu

Để thu thập các thông tin định tính, đề tài nghiên cứu đã thực hiện 5 cuộcphỏng vấn sâu đối với người dân tại đường Nguyễn Chí Thanh nhằm khai thácthông tin theo chiều sâu cho đề tài nghiên cứu

10.5 Phương pháp thu thập, xử lý và phân tích thông tin

Ngoài các phương pháp luận như dựa trên nền tẳng của chủ nghĩa Lênin, các lý thuyết Xã hội học, các lý luận phân công lao động, bình đẳng xã

Mác-hội , trên thực tế đề tài còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu Xã hội học cụthể để làm rõ hơn các vấn đề nghiên cứu.

11.Hệ khái niệm

11.1 Khái niệm cây xanh đô thị

Cây xanh là cây được trồng để bảo vệ môi trường nói chung.

Cây xanh đô thị là cây xanh sử dụng công cộng, cây xanh sử dụng hạn chế

và cây xanh chuyên dụng trong đô thị

Cây xanh sử dụng công cộng đô thị là các loại cây xanh được trồng trên

đường phố (gồm cây bóng mát, cây trang trí, dây leo, cây mọc tự nhiên, thảm cỏtrồng trên hè phố, dải phân cách, đảo giao thông); cây xanh trong công viên,vườn hoa; cây xanh và thảm cỏ tại quảng trường và các khu vực công cộng kháctrong đô thị

Cây nguy hiểm là cây đã đến tuổi già cỗi, cây hoặc một phần của cây dễ

gẫy đổ gây tai nạn cho người, làm hư hỏng các phương tiện và công trình, cây bịsâu bệnh có nguy cơ gây bệnh trên diện rộng

11.2 Khái niệm đời sống

Đời sống XH là tổng thể các hiện tượng phát sinh do sự tác động lẫn nhaucủa các chủ thể XH và cộng đồng tồn tại trong những không gian và thời giannhất định , là tông thể hoạt động của XH nhằm mđáp ứng các nhu cầu của conngười Do vậy đời sống XH đã trở thành mục tiêu phát triển của các XH

Đời sống xã hội gồm hai lĩnh vực: đời sống vật chất và đời sống tinh thần,trong đó đời sống vật chất là tồn tại xã hội, đời sống tinh thần là ý thức xã hội.Theo quan điểm mác xít, tính chất đặc trưng của đời sống tinh thần là một

hệ thống hoạt động mang tính xã hội, cho nên phạm trù "Đời sống tinh thần xãhội" và phạm trú "ý thức xã hội" là cùng bản chất, do đời sống xã hội quy định.Đời sống tinh thần rộng hơn ý thức xã hội Bởi ngoài ý thức xã hội thì đời sốngtinh thần còn các yếu tố tình cảm, tâm tư, mong muốn chưa phải ý thức Trongquan hệ khác, ý thức xã hội và ý thức cá nhân luôn luôn tác động qua lại vớinhau và có tính mâu thuẫn bởi sự đấu tranh tư tưởng giữa các nhóm xã hội, sự

trao đổi quan điểm, tư tưởng, luận thuyết, v.v ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống

xã hội và mỗi cá nhân

Đời sống vật chất là phương tiện thể hiện mặt bản thể luận của đời sốngtinh thần Chẳng hạn, những giá trị tinh thần bao giờ cũng phải được tồn tại,phát triển thông qua một số cơ sở, phương tiện vật chất như nhà in, đài phátthanh, đài truyền hình, thư viện, viện bảo tàng… và được vật chất hoá dướinhiều hình thức như sách báo, tranh ảnh, băng hình, băng nhạc, tượng đài, đìnhchùa…

Đời sống văn hóa là toàn thể các hoạt động sống của con người nhằm làmthỏa mãn nhu cầu văn hóa, hướng con người đến các giá trị chân, thiện, mỹ

NỘI DUNG CHÍNH

1 Tác động của việc chặt cây xanh đô thị đến đời sống người dân

Từ xa xưa đến nay, cuộc sống của loài người luôn gắn bó và không thể táchrời khỏi thiên nhiên Thế nên, bất kể ai khi đứng trước các yếu tố tạo nên thiênnhiên (nước, cỏ cây hoa lá, núi non…) đều cảm thấy tâm hồn nhẹ nhàng và thưthái, như tìm được chốn yên bình sau khoảng thời gian ồn ào vội vã của cuộcsống

Một trong những tác dụng lớn nhất của cây xanh cho đô thị, đó là nó cảithiện rõ rệt môi trường sống của người dân Với mật độ dân cư đông, cùng vớilượng khí thải từ nhà máy, xe cộ,… tình trạng chung của các khu đô thị chính làmôi trường không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng Cây xanh sẽ giúp cải thiện chấtlượng không khí bằng cách hấp thu những khíđộc như NO2, CO2, CO…Theonhiều nghiên cứu, cây xanh có thể hấp thụ tới 6% các loại khí thải độc Câyxanh sẽ giúp lọc bớt bụi bẩn, đồng thời thải ra nhiều O2 Vì vậy có thể xem câyxanh là lá phổi của thành phố Bên cạnh đó, cây xanh còn có tác dụng hấp thubức xạ, thải ra hơi nước làm không khí bức bối của đô thị trở nên mát mẻ, tronglành hơn Đồng thời, khi ánh sáng mặt trời gay gắt, tán cây sẽ che chở cho conngười, tránh những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.Ngoài ra cây xanh còn giúpchắn gió và giảm tiếng ồn, giúp cuộc sống của người dân trở nên yên tĩnh hơn.Tình trạng chung của nhiều đô thị đó là hệ thống thoát nước bị quá tải vàomùa mưa và thiếu nước sinh hoạt vào mùa khô Cây xanh sẽ giúp giảm bớt áplực cho các cống thoát nước bằng cách giữ lại nước mưa Trung bình, một câyxanh phổ biến có thể giữ được từ 200 đến 290 lít nước trong 1 năm Bên cạnh

đó, tán phủ của cây xanh có thể trở thành màng chắn lọc nước hữu hiệu, giúplưu lại trong đất dưới dạng nước ngầm

Thành phố với dân cư đông đúc, nhà cửa san sát làm ảnh hưởng rất nhiềuđến đời sống của các loại động vật khác Vì vậy, cây xanh tạo nơi cư trú, nước,thức ăn cho các loại chim, bò sát…

Hơn nữa, cây xanh còn giúp giảm bớt sự xâm nhập của các chất ô nhiễmbằng cách ngăn nước mưa.

Cây xanh luôn được xem là một trong những yếu tố phản ánh văn minhthành phố Nó có vai trò to lớn trong việc hạn chế bớt những tác động tiêu cựccủa quá trình công nghiệp hóa, làm đẹp cho cảnh quan và cải thiện môi trườngsống của con người

Việc chặt hạ cây xanh đồng loạt có tác động tiêu cực đến đời sống ngườidân Đặc biệt việc chặt cây xanh đã có tán lá rộng rồi thay vào đó là cây conchưa có tán lá sẽ làm thay đổi rất lớn môi trường sống của người dân Vào mùa

hè nắng ở Hà Nội rất gay gắt nếu không có cây bóng mát thì nhiệt độ trên đườngphố sẽ rất cao Những người dân sống trên các con phố không có cây xanh sẽphải chịu cái nóng mùa hè với nền nhiệt rất cao

Bảng 1.1: Không có cây xanh gây tác động đến môi trường sống của ngườidân

Để tìm hiểu sâu hơn những tác động của việc chặt hạ và thay thế cây xanh

đô thị đến môi trường sống chúng tôi đã hỏi một số người dân sống ở phốNguyễn Chí Thanh Một người bán và sửa chữa điện thoại di động nam 29 tuổi

đã nói: “Lúc đầu cũng chẳng tiếc vì mỗi lần cây ra hoa thì khó chịu lắm em ạ nhưng bây giờ trời nắng to thì mới thấy tiếc Nắng rọi thẳng vào nhà, trước khách đến thì để xe dưới gốc cây khá mát bây giờ cây mới trồng có vài cái lá không biết bao giờ mới có bóng mát nữa” Như vậy ta có thể thấy việc không có

cây xanh đô thị với tán lá rộng thì vào mùa hè nắng sẽ chiếu thẳng xuống ngườidân với cường độ cao nhất Và có lẽ người dân sẽ còn phải chịu cảnh nắng nóngthêm vài năm nữa hoặc chục năm nữa cho đến khi cây mới trồng có tán lá đủrộng để che mát.

Ngoài việc ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân việc chặt câyxanh đô thị còn ảnh hưởng đến công việc hằng ngày của người dân Một người

phụ nữ bán nước nói: “Trước cô ngồi bên kìa đường thì có trông cây sà cừ nhưng từ ngày bị chặt đến giờ cô qua bên này, chứ bên kia họ thi công trồng lại cây không ngồi được nữa Với lại cây trồng mới làm gì có bóng mát thì ai đến uống nước mà bán” Cuộc sống làm việc của người dân đã bị ảnh hưởng nhiều

sau khi cây xanh bị thay thế

2 Phản hồi của người dân khi cây xanh bị thay thế

Việc Hà Nội thực hiện đề án cải tạo, thay thế 6.700 cây xanh đang thu hút sựquan tâm đặc biệt của dư luận Thành phố đã nhìn nhận, quy trình làm còn nóngvội, chưa tạo được sự đồng thuận cao của nhân dân và đã chỉ đạo đình chỉ thựchiện Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay là hệ thống cây xanh đô thị và việc đảmbảo an toàn trên mỗi tuyến phố Hà Nội sẽ như thế nào? Cần một cách nhìn toàndiện khi bảo tồn và phát triển cây xanh ở Hà Nội Nhưng đề án triển khai chặt

hạ thay thế 6.700 cây lại gặp sự phản đối từ dư luận Nguyên nhân là do côngtác tuyên truyền, lấy ý kiến nhân dân khi triển khai chưa được chú trọng Ngườidân đi trên một số tuyến phố như Nguyễn Chí Thanh, Nguyễn Trãi, Kim Mã…tiếc nuối khi liên tiếp bắt gặp hình ảnh các cây xanh bị chặt hạ Trong số nhữngngười dân đó, ít ai biết được Hà Nội chặt cây để làm gì? Chặt với số lượng làbao nhiêu? Chặt những loại cây nào trên tuyến phố nào? Trong chủ trương, cũngnhư thực tế thực hiện, Hà Nội chỉ cho chặt hạ thay thế những cây xanh khôngđúng chủng loại, cây loại thải, mục nát Vậy tại sao các đơn vị của Hà Nội lạichặt cả những cây xà cừ cổ thụ, đang phát triển tốt ở đường Nguyễn Trãi? Thật

ra việc những cây xà cừ còn rất đẹp, cổ thụ bị chặt hạ trên đường Nguyễn Trãikhông liên quan đến “đề án chặt chặt hạ thay thế 6.700 cây xanh” của thànhphố Mà đây là hàng cây nằm sát hành lang an toàn giao thông của đề án đường

sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, dự kiến cuối năm 2015 đưa vào vận hành Nhữnghàng xà cừ khu vực này có chiều cao tầm khoảng 15 - 20 mét, trong lúc nằmcách đường sắt tầm hơn 10 mét, dẫn tới nguy hiểm cao độ cho hệ thống đườngsắt khi đưa vào sử dụng Vấn đề này vẫn chưa được nhiều người dân biết tới,thậm chí vẫn tin vào những hình ảnh cây xà cừ bị chặt là thuộc đề án thay thế6.700 cây xanh của Hà Nội.Cách làm không phù hợp và cả những cách thông tinkhông đầy đủ và rõ ràng thời gian qua đã tạo nên một tâm lý "chống đối" trong

dư luận Tuy nhiên không thể vì những lỗi lầm cụ thể này mà phủ nhận mộtquyết sách đúng là phải có một chiến lược và Đề án bảo tồn và phát triển hệthống cây xanh ở Thủ đô, phải coi trọng và ứng xử với hệ thống cây xanh nhưmột phần máu thịt và không thể thiếu trong những kế hoạch, chủ trương lớn đểxây dựng Hà Nội thành một đô thị hiện đại, xứng tầm khu vực và thế giới

Bảng 2.1: Lượng cây xanh không bị sâu mọt đã bị chặt hạ

Bảng 2.2: Lượng cây xanh không diện cây xanh nguy hiểm bị chặt hạ

chỉ có 40% số cây thuộc diện cây xanh gây nguy hiểm và không phù hợp trồngtrong đô thị.

Bảng 2.3: Lượng cây xanh lâu năm bị chặt hạ

Từ số liệu trong bảng trên ta có thể thấy số cây lâu năm trên 50 năm bị chặt

hạ chiếm 5% số cây bị chặt hạ, cây có tuổi đời từ 30 đến 50 năm đã bị chặt hạ vàthay thế chiếm 25% số cây bị thay thế, cây có tuổi đời dưới 30 năm bị chặt hạthay thế chiếm 70% số cây đã bị thay thế

Bảng 2.4: Thái độ của người dân khi cây xanh bị thay thế

Như vậy ta có thể thấy người dân chủ yếu tỏ ra tiếc nuối khi mà một loạtcây xanh cổ thụ có tán lá rộng bị chặt hạ và thay thế, đặc biệt hơn số cây bị chặt

hạ này chủ yếu là cây lâu năm có tán lá rộng và vẫn sống khỏe

Nhà lâm nghiệp - PGS.TS Ngô Quang Đê, nguyên Trưởng khoa Lâm sinh

(Trường Đại học Lâm nghiệp) cho biết: “Xà cừ dù sao vẫn không phải là cây bản địa của Việt Nam, trong khi đó chúng ta không phải là không có những cây bản địa tốt để đảm bảo phù hợp với điều kiện tự nhiên, bền vững và làm cảnh quan đô thị Đa số xà cừ tại Hà Nội hiện nay đều được trồng từ thời Pháp, từ

1960 trở lại đây ở Hà Nội cũng không trồng xà cừ nữa Cùng là xà cừ đại thụ, nhưng trồng ở các tỉnh khác, mà tiêu biểu như ở Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) chẳng hạn lại khác, bởi Hà Nội không có không gian cho bộ rễ xà cừ phát triển Đặc trưng Hà Nội là không gian vỉa hè quá hẹp, nhà cửa san sát ngay bên cạnh cây xanh, trong khi xà cừ gốc và rễ lại quá lớn, tán rất nặng Vì vậy mùa mưa bão thường gãy đổ, gây ra nhiều vụ tai nạn như chúng ta đã biết Để đảm bảo an toàn, trước mùa mưa bão người ta buộc phải chặt cành một cách không theo quy trình tạo tán, vì vậy nhiều cây xà cừ ở Hà Nội cũng không còn đảm bảo tán che mát Vì vậy, những cây xà cừ quá lớn, có nguy cơ mất an toàn, không đảm bảo khả năng làm cảnh quan nữa tôi nghĩ là có thể chặt bỏ để thay thế cây khác phù hợp hơn, tất nhiên không phải cứ xà cừ là chặt đi hết Đối với cây keo, khả năng tạo tán khá, nhưng tuổi thọ lại quá ngắn, chỉ khoảng 20 năm nên theo tôi cũng có thể từng bước thay thế bằng cây khác Cây cảnh quan đô thị ngoài các yếu tố tạo tán, còn phải đảm bảo tuổi thọ dài, bởi không phải lúc nào cũng có thể chặt đi trồng lại được Hoa sữa Hà Nội hiện nay nhiều quá, theo tôi cũng là cây có thể hạn chế bớt để thay thế bằng cây khác Hiện, Nha Trang cũng đã chặt hoa sữa thay cây khác rồi Hoa sữa trồng trong khuôn viên, công viên có không gian rộng lớn thì được, nhưng trồng quá dày đặc ở nhiều tuyến phố như

ở Hà Nội hiện nay là không ổn, mà chỉ nên giữ lại ken kẽ ở một số lượng thích hợp để tạo hương thoảng là được Hương hoa sữa độc, chuyện hoa sữa đến mùa khiến người dân sặc sụa, dị ứng, chảy cả nước mắt nước mũi”.