Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội tuyển bóng rổ nam trường THPT yên dũng số 3 bắc giang

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT NGUYỄN DOÃN MỪNG LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT TẠI CHỖ NÉM RỔ BẰNG HAI TAY TRƯỚC NGỰC CHO ĐỘI BÓNG RỔ NAM TRƯỜNG THP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

NGUYỄN DOÃN MỪNG

LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT TẠI CHỖ NÉM

RỔ BẰNG HAI TAY TRƯỚC NGỰC CHO ĐỘI BÓNG RỔ NAM TRƯỜNG THPT YÊN DŨNG SỐ 3 - BẮC GIANG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: CN KHSP GDTC

Người hướng dẫn:

ThS VŨ TUẤN ANH

HÀ NỘI - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng em Các số liệu, kết quả trong khóa luận là trung thực và chưa từng được sử dụng bảo vệ bất

kỳ trong một luận văn hay công trình khoa học nào Nếu sai em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước hội đồng bảo vệ

Sinh viên

Nguyễn Doãn Mừng

%: Phần trăm

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trường học 4

1.2 Đặc điểm tâm sinh lí học sinh lứa tuổi THPT 6

1.2.1 Đặc điểm tâm lí lứa tuổi THPT 6

1.2.2 Đặc điểm sinh lí của học sinh THPT 7

1.3 Đặc điểm và phương pháp trong giảng dạy và huấn luyên kỹ thuật động tác ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại 9

1.3.1 Đặc điểm kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực 10

1.3.2 Vai trò của kỹ thuật ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại 12 1.3.3 Những yếu tố chi phối hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực 12

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 16

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 16

2.2 Phương pháp nghiên cứu 16

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 16

2.2.2 Phương pháp ph ng vấn 16

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 17

2.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 17

2.2.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm 17

2.2.6 Phương pháp thống kê 17

2.3 Tổ chức nghiên cứu 18

2.3.1 Thời gian nghiên cứu 18

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 19

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu 19

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 20

3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC và khả năng tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc

Giang 20 3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang 20 3.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang 20 3.1.3 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động TDTT 21 3.1.4 Thực trạng hiệu quả sử dụng kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang 22 3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho nam VĐV trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang 25 3.2.1 Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho nam VĐV trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang 25 Bảng 3.5 Kết quả ph ng vấn lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội tuyển nam trường Yên Dũng 3 - tỉnh Bắc Giang 26 3.2.2 Lựa chọn test đánh giá hiệu quả bài tập đã lựa chọn nâng cao hiệu quả

kỹ thuật ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang 34 3.2.3 Ứng dụng và cách đánh giá hiệu quả các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang 35

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 41 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Yên Dũng số 3 - ắc Giang 21

Bảng 3.2 Thực trạng cơ sở vật chất TDTT của trường THPT

Bảng 3.3

Hiệu quả sử dụng các kĩ thuật của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 – Bắc Giang trong giải bóng rổ học sinh tỉnh Bắc Giang 2014

23

Bảng 3.4

Hiệu quả sử dụng kĩ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang trong giải Bóng rổ học sinh tỉnh Bắc Giang

26

Bảng 3.6

Kết quả ph ng vấn lựa chọn các test đánh giá hiệu quả bài tập nâng cao hiệu quả kĩ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 – Bắc Giang (n = 20)

Biểu đồ

3.2

Tại điểm ném phạt ném rổ bằng hai tay trước ngực

40

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Đất nước ta hiện nay đang trên đà phát triển về tất cả các lĩnh vực kinh

tế, chính trị, văn hóa - xã hội, thể dục thể thao (TDTT) cũng không nằm ngoài

sự phát triển đó, nó không chỉ đem lại sức kh e cho con người mà còn là một trong những phương tiện giao tiếp giữa các nước, các tổ chức và nhân dân trên thế giới, tăng cường tình hữu nghị giữa các dân tộc, góp phần vào sự nghiệp củng cố hòa bình Chính sự xác định đúng đắn vài trò và tầm quan trọng của TDTT mà Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến lĩnh vực này Tại chỉ thị 36 - CT/TW (24 /3/1994) của Ban bí thư Trung ương Đảng đã khẳng

định: “Mục tiêu cơ bản và lâu dài của công tác TDTT là hình thành nền

TDTT phát triển và tiến bộ, góp phần nâng cao sức khỏe, thể lực, đáp ứng nhu cầu văn hóa, tinh thần của nhân dân và phấn đấu đạt được vị trí xứng đáng trong các hoạt động thể thao quốc tế, trước hết là ở khu vực Đông Nam

Á Trước mắt, hình thành hệ thống đào tạo tài năng thể thao quốc gia, đào tạo được một lực lượng vận động viên (VĐV) trẻ có khả năng nhanh chóng tiếp cận các thành tựu thể thao tiên tiến của thế giới,… đầu tiên là ở môn thể thao mà ta có nhiều khả năng…” [1]

TDTT có vai trò quan trọng trong giáo dục, bởi nó là hoạt động có tác dụng nhiều mặt tới thể chất và tinh thần của con người Nhận thức rõ được tầm quan trọng của TDTT, trong những năm gần đây Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến phong trào TDTT như: Đầu tư trang thiết bị, dụng cụ tập luyện và thi đấu thể thao Thành lập và huấn luyện các đội tuyển nhằm phát triển thể thao thành tích cao Dưới sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, hầu hết các môn thể thao đã được đưa vào các trường từ cấp phổ thông đến bậc đại học với nội dung và hình thức phong phú, đa dạng như: óng chuyền, Bóng rổ, Cầu lông, Điền kinh, Thể dục Trong đó óng rổ là một trong những

2 môn thể thao đang được phát triển mạnh mẽ, Bóng rổ cũng như các môn thể thao khác có tác dụng mau chóng nâng cao các tố chất của cơ thể như sức nhanh, mạnh, bền, khéo léo, khả năng chịu đựng lớn, đặc biệt là phát triển tính linh hoạt và trí thông minh Ngoài ra tập luyện Bóng rổ còn có tác dụng phát triển tính dũng cảm, tinh thần đoàn kết, tính kỷ luật, sự phán đoán thể hiện trong các tình huống thi đấu và khả năng tư duy chiến thuật cao

Thi đấu Bóng rổ rất hấp dẫn bởi các tình huống diễn biến nhanh và đa dạng, trong thi đấu thường xuyên có các tình huống khác nhau xảy ra và diễn biến nhanh liên tục, do vậy đòi h i các vận động viên phải có thể lực tốt và toàn diện biết vận dụng mọi ưu thế về kỹ thuật ném rổ khác nhau có như vậy mới hoàn thành được nhiệm vụ ở bất cứ vị trí nào trên sân khi bắt được bóng

Trong luyện tập và thi đấu Bóng rổ thì ném rổ là nội dung cơ bản của đội tấn công, ném bóng vào rổ là mục đích chủ yếu của nó, để đạt được thành tích cao trong thi đấu, mỗi cầu thủ Bóng rổ không những phải nắm vững kỹ thuật chuyền bóng, bắt bóng, dẫn bóng mà còn biết tấn công ném rổ chính xác, thực hiện ném rổ từ các vị trí ban đầu khác nhau, từ bất kỳ khoảng cách nào trong lúc đối phương kèm chặt Một trong những kỹ thuật quan trọng khi ném rổ là kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực

Như chúng ta đã biết kỹ thuật ném rổ bằng hai tay trước ngực là một kỹ thuật quan trọng trong tấn công, ném rổ bằng hai tay trước ngực là kỹ thuật sử dụng hai tay ném rổ Do vậy, lực tạo ra sẽ lớn hơn khi sử dụng kỹ thuật ném

rổ bằng một tay có thể thực hiện ở cự ly xa rổ, mặt khác sử dụng kỹ thuật ném

rổ ở cự ly xa sẽ tránh được sự phòng thủ và cản phá quyết liệt của đối phương

Trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang là trường có bề dày thành tích thể thao nhiều năm Tuy nhiên thành tích môn óng rổ vẫn còn nhiều hạn chế, chúng tôi nhận thấy có rất nhiều nguyên nhân trong đó điển hình là khâu

3 ghi điểm các kỹ thuật còn đơn điệu, không đa dạng Trong quá trình nghiên cứu tài liệu tôi thấy có nhiều tác giả nghiên cứu về Bóng rổ như: ùi Xuân

Hùng K31 trường ĐHSPHN2 với đề tài “Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả

kỹ thuật hai bước lên rổ cao tay”, Nguyễn Văn Nam K37 trường TDTT Bắc

Ninh với đề tài (Lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ một tay trên cao cự li gần)… Tuy nhiên chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu bài tập nâng cao kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang

Xuất phát từ những lí do trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang”

* Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là: Lựa chọn được bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang

* Giả thuyết khoa học

Nếu lựa chọn ứng dụng và đánh giá được đúng các bài tập đưa ra, thì sẽ làm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang, góp phần nâng cao chất lượng TDTT của học sinh và tăng thành tích trong học tập và thi đấu cho các em

4

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trường học

Sinh thời, Bác Hồ rất quan tâm đến sự nghiệp phát triển TDTT vì sức

kh e nhân dân, Bác kêu gọi toàn dân thường xuyên rèn luyện thân thể giữ gìn sức kh e và nâng cao thể lực Bác Hồ tin yêu thế hệ trẻ, quan tâm và chăm sóc đến sự phát triển thể chất của thế hệ trẻ, ngày về thăm Trường Trung cấp TDTT Trung ương (nay là Trường Đại học TDTT Bắc Ninh), ác đã căn dặn:

“ Các cháu học TD, TT không phải để đạt ông kiện tướng này, bà kiện tướng nọ Cái chính là người cán bộ phục vụ đắc lực cho nhân dân, đem hiểu biết của mình ra hướng dẫn mọi người cùng tập luyện để nâng cao sức khỏe đẩy lùi bệnh tật ” [7]

Định hướng về công tác giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ trong

những năm tới, Nghị quyết Trung ương II khóa VIII đã khẳng định: “Giáo dục

đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu ” Chuẩn bị tốt hành trang cho thế hệ trẻ đi vào thế kỷ XXI Muốn

xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh phải có con người phát triển toàn diện, không chỉ phát triển về trí tuệ, trong sáng về đạo đức lối sống mà phải là con người cường tráng về thể chất Chăm lo cho con người về thể chất là trách nhiệm của toàn xã hội của tất cả các ngành các đoàn thể, trong đó có giáo dục - đào tạo, y tế TDTT

Trước tình hình mới, định hướng của Đảng về phát triển sự nghiệp TDTT:

“Phát triển TDTT là bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế -

xã hội của Đảng và Nhà nước nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người công tác TDTT phải góp phần nâng cao sức khỏe, thể lực, giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần

trong nhà trường các cấp với khẩu hiệu: “Khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ

quốc” Cũng như khẳng định phát triển TDTT là trách nhiệm của các cấp ủy

Đảng, chính quyền, các đoàn thể nhân dân và tổ chức xã hội

Chỉ thị 36 CT/TW của an í thư Trung ương Đảng đã nêu: “Mục tiêu cơ

bản lâu dài của công tác TDTT là hình thành nền TDTT phát triển và tiến bộ, góp phần nâng cao sức khỏe thể lực, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân thực hiện nền giáo dục thể chất trong tất cả các trường học, làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hằng ngày của hầu hết học sinh - sinh viên” [1]

Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 có ghi:

“Quy định chế độ GDTC bắt buộc trong trường học” Điều đó đã khẳng định

sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước ta đối với TDTT và GDTC trong nhà trường, coi đó là nhiệm vụ cấp thiết của Đảng toàn dân, để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển TDTT nước nhà [5]

Chỉ thị 133 của Thủ tướng chính phủ đã chỉ rõ “Bộ Giáo dục và Đào tạo

cần đặc biệt coi trọng việc giáo dục thể chất trong nhà trường Cải tiến nội dung giảng dạy TD, TT nội khóa, ngoại khóa, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh ở các cấp học, quy chế bắt buộc ở các trường, nhất là các trường đại học phải có sân bãi, phòng tập TDTT, có định biên hợp lý và

có kế hoạch đào tạo đội ngũ giáo viên TDTT đáp ứng nhu cầu ở tất cả cấp học” [3]

6

Luật giáo dục đã khẳng định: “Giáo dục là con đường chủ yếu và cơ bản

để chuẩn bị cho con người cho sự phát triển bền vững của đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa Đó là con người có sức khỏe và được phát triển toàn diện, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [6]

Để đưa công tác GDTC trong nhà trường trở thành một khâu quan trọng

mà sự nghiệp giáo dục - đào tạo, cũng như xác định đúng về vị trí GDTC trong nhà trường các cấp phải được triển khai thực hiện đồng bộ với các mặt giáo dục tri thức và nhân cách từ tuổi thơ cho đến Đại học Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản quyết định ban hành quy chế về công tác GDTC trong nhà trường các cấp Trong đó đã khẳng định: “Giáo dục thể chất được thực hiện trong nhà trường từ mầm non đến đại học, góp phần đào tạo những công dân phát triển toàn diện GDTC là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục và đào tạo, nhằm giúp con người phát triển cao về trí tuệ, cường

tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức”

1.2 Đặc điểm tâm sinh lí học sinh lứa tuổi THPT

1.2.1 Đặc điểm tâm lí lứa tuổi THPT

Ở lứa tuổi này quá trình tăng trưởng của các em chưa kết thúc Mặc dù hoạt động thần kinh cấp cao của các em đã đến lúc phát triển cao, nhưng ở một số em phần nào hưng phấn cũng mạnh hơn ức chế, dễ có những phản ứng thiếu kìm hãm cần thiết, do đó dễ làm rối loạn sự phối hợp vận động Tính tình, trạng thái sinh lý ở tuổi này cũng hay thay đổi có lúc tích cự, hăng hái, nhưng có lúc lại buồn chán tiêu cực Ở tuổi này các em còn đánh giá quá cao năng lực của mình, hay t ra là những người lớn thực sự và đối với mọi người xung quanh phải tôn trọng mình, t ra mình là người có hiểu biết, không phải

là trẻ con nữa Các em đã hiểu biết rộng, ưa hoạt động hơn, thích những việc

7

có hoài bão lớn Chính vì vậy sự thành công sẽ tạo cho các em sự kiêu kỳ và khi thất bại các em trở nên tự ti, rụt rè, sự đánh giá cao sẽ gây tác động không tốt trong luyện tập Như vậy, sự phát triển tâm lý của con người gắn liền với

sự hoạt động của con người trong đời sống thực tiễn phụ thuộc chủ yếu vào một dạng hoạt động chủ đạo Do đó quá trình huấn luyện hay giáo dục thể chất cho các em cần kém theo khen thưởng để có sự khuyến khích động viên, đúng mức Từ đó các em t ra không chán nản, có định hướng và khi đó hiệu quả bài tập sẽ được nâng lên

1.2.2 Đặc điểm sinh lí của học sinh THPT

Lứa tuổi trung học phổ thông là lứa tuổi đầu thanh niên, là thời kỳ đạt được sự tăng trưởng về mặt thể lực, nhưng sự phát triển cơ thể còn kém so với người lớn Có nghĩa là lứa tuổi này cơ thể các em đang phát triển mạnh, khả năng hoạt động của các cơ quan và các bộ phận cơ thể được nâng cao Cụ thể là:

- Hệ thần kinh:

Bộ não của các em thời kì này tiếp tục phát triển và đưa đến hoàn thiện khả năng tư duy nhất là khả năng phân tích tổ hợp trừu tượng hoá, phát triển rất thuận lợi cho việc hình thành phản xạ có điều kiên Ngoài ra do sự hoạt động mạnh của các tuyến giáp, trong các tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế và ức chế không cân bằng ảnh hưởng đến hoạt động TDTT Tuy nhiên với một số bài tập đơn điệu cũng làm cho học sinh nhanh mệt m i, vì vậy thay đổi nhiều hình thức tập luyện, tận dụng các hình thức trò chơi thi đấu Hoàn thành tốt các bài tập đã đề ra

- Hệ xương:

Thời kì này hệ xương của các em lớn lên một cách đột ngột cả chiều dài và chiều dày, đàn tình xương giảm, tăng lượng canxi trong xương Xuất hiện sự cốt hoá ở một số bộ phận của xương như mặt (cột xương sống) Các

tổ chức sụn được thay thế bằng các mô xương nên cùng với sự biến đổi của cột sống không giảm mà trái lại tăng lên và có thể có xu hướng cong vẹo

8

- Hệ cơ:

Ở giai đoạn này hệ cơ phát triển với tốc độ nhanh, nhưng vẫn chậm so với hệ xương biểu hiện là các em cao, gầy Khối lượng cơ tăng không đều và chủ yếu là các cơ nh dài, độ phì đại của cơ chưa cao Do đó khi hoạt động nhanh dẫn đến mệt m i Vì vậy trong quá trình giảng dạy giáo viên phải chú ý phát triển cơ bắp của các em nhằm phát triển một cách hoàn thiện cho hệ cơ

- Hệ máu:

Hoạt động cơ bắp làm cho hệ máu có những thay đổi nhất định sau: Thời gian tập luyện lâu dài và căng thẳng ở các em học sinh nam thì lứa tuổi này đã tăng Khối lượng máu tỉ lệ với trọng lượng cơ thể tăng ở mức hoàn thiện Lượng hồng cầu trong máu tăng, sau các hoạt động kéo dài lượng hồng cầu giảm đi và quá trình hồi phục xảy ra nhanh

- Hệ hô hấp:

Ở lứa tuổi này có sự thay đổi rõ nét về độ dài của chu kì hô hấp Tỉ lệ thở ra hít vào thay đổi sau và tần số hô hấp, dung tích sống và không khí phổi tối đa tăng, khả năng hấp thụ oxy tối đa lớn

9 Tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co dãn của lồng ngực nh , chủ yếu là co dãn cơ hoành Trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ý thở bằng ngực: các bài tập bơi, chạy cự li trung bình, việt dã có tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ hô hấp

1.3 Đặc điểm và phương pháp trong giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật động tác ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại

Trong xu thế của Bóng rổ hiện đại thì tầm vóc, thể lực và năng lực khéo léo của VĐV óng rổ phát triển mạnh, do vậy khả năng phòng thủ cũng được nâng lên Các cự li trung bình và gần rổ được bảo vệ rất chặt với nhiều

hệ thống phòng thủ phong phú Việc sử dụng kỹ thuật đột phá cá nhân hoặc chuyền bóng vào khu vực sát rổ gặp rất nhiều khó khăn, kỹ thuật tại chỗ ném

rổ bằng hai tay trước ngực là một kỹ thuật phù hợp với chiến thuật tấn công

xa rổ và đem lại hiệu quả cao trong thi đấu đặc biệt là phù hợp với các nam VĐV Do vậy kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực đã được nhiều VĐV sử dụng đặc biệt là các VĐV nam Điều này được thể hiện rõ ở các giải

Vô địch Quốc gia, các nam VĐV của chúng ta thường xuyên thực hiện kỹ thuật này, song do điều kiện thể lực nhất là sức bền chuyên môn và tính ổn định của kỹ thuật không cao nên khả năng duy trì lâu dài và độ chính xác của

kỹ thuật còn thấp

Đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang là một đội

có truyền thống Bóng rổ lâu năm với bề dày thành tích qua các năm thi đấu, với đội ngũ giáo viên có bề dày kinh nghiệm Trong kế hoạch huấn luyện trước đây cũng đã đưa kỹ thuật tại chỗ ném rổ xa bằng hai tay trước ngực vào trong chương trình huấn luyện cho các em nam VĐV nhưng mới chỉ ở mức giới thiệu Nhưng vài năm gần đây, cùng với việc trình độ thi đấu và thể lực, chiều cao của các đội trong hệ thống các trường THPT được tăng lên một cách mạnh mẽ, thì kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự li xa

10

đã được chú trọng hơn, với điều kiện thể lực, trình độ kỹ thuật và thời gian tập luyện của đội bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang bắt kịp với xu thế phát triển mới của Bóng rổ hiện đại, đồng thời cũng phù hợp với yêu cầu của ban lãnh đạo phải thường xuyên đổi mới phương pháp giảng dạy, huấn luyện phù hợp với xu thế thời đại, nhằm từng bước đưa đội tuyển Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang trở thành đội mạnh trong hệ thống giải Bóng rổ các trường THPT Bắc Giang

1.3.1 Đặc điểm kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực

Qua tham khảo tài liệu, quan sát thực tế thi đấu và trên băng ghi hình các VĐV óng rổ đẳng cấp cao trên thế giới và Việt Nam, cấu trúc kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cự li xa gồm 4 giai đoạn chính sau:

Tuy nhiên, đa số VĐV đứng ở tư thế chuẩn bị gối hơi trùng sau đó khi thực hiện kỹ thuật thì nhún chân tạo đà ném rổ Trong phạm vi của đề tài và đặc điểm sinh lí của các em nam học sinh THPT thì chủ yếu chúng tôi đi vào nghiên cứu kỹ thuật ném rổ xa phổ biến nhất mà các VĐV thường sử dụng là

kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực với tư thế chuẩn bị thấp

11

1.3.1.1 Tư thế chuẩn bị:

Người tập đứng ở tư thế chuẩn bị thấp: Hai chân đứng song song bằng vai, trọng tâm dồn đều hai chân, người hơi khom về trước, hai tay cầm bóng trước ngực, bàn tay xoè rộng tự nhiên, hai tay cùng với các ngón tay giữ bóng thoải mái ở tầm ngang thắt lưng, hai khuỷu tay hạ xuống bằng chuyển động vòng tròn của hai tay kéo bóng về phía ngực

1.3.1.2 Nhún chân tạo đà:

Từ tư thế chuẩn bị, trùng xuống tạo đà, dùng mũi bàn chân của hai bàn chân đạp mạnh đất, lúc này thực hiện đồng thời các động tác: Duỗi đùi, duỗi cẳng chân và ngửa lưng hai tay đưa bóng theo hình elip nh từ vị trí chuẩn bị vào trong lên trên trước mặt, sao cho hai bàn tay và bóng cách mặt khoảng 15

- 20cm, động tác tạo đà phải mạnh, dứt khoát nhưng không lao người về phía trước hay đổ người ra phía sau quá nhiều sẽ làm cho cơ thể mất thăng bằng ảnh hưởng tới việc thực hiện động tác ném rổ

1.3.1.3 Ném rổ:

Sau khi nhún chân tạo đà, bóng được ném ra phía trước bằng cách đẩy thẳng hai tay và bồi tiếp bằng động tác của bàn tay do đó làm cho bóng xoay theo chiều ngược lại

12

nó tạo ra sự đa dạng trong tấn công, bẻ gãy các mối liên kết và kéo giãn đội hình phòng thủ của đối phương với sự vượt trội về thể lực và tầm vóc Tuy nhiên sau khi thực hiện ném rổ việc giành lại quyền kiểm soát bóng là rất khó, nếu bóng không vào rổ thì sẽ không được ghi điểm mặt khác lại tạo cơ hôi cho đối phương ghi được điểm

1.3.2 Vai trò của kỹ thuật ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại

Trong Bóng rổ hiện đại chiến thuật tấn công đa dạng, muốn thực hiện được cần phải có các kỹ - chiến thuật đòi h i những động tác kỹ thuật ném rổ đáp ứng được các yếu tố nhanh bất ngờ, chiếm lĩnh không gian và thoát được

sự phòng thủ chặt chẽ của đối phương Chính vì vậy, các chuyên gia bóng rổ hàng đầu thế giới như Montero (Braxin), Kim Yong Chin (Hàn Quốc), Ivancôp (Nga) đều có nhận xét chung cho rằng kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cự li xa có vai trò hết sức quan trọng trong thi đấu Bóng rổ hiện đại đối với các nam VĐV bởi lẽ kỹ thuật này có một số đặc tính cơ bản sau:

- Động tác đơn giản dễ thực hiện

- Độ chuẩn xác và tính hiệu quả cao khi thực hiện ở cự li xa rổ

- Dễ dàng chiếm lĩnh về không gian, giành thế chủ động trong tấn công

1.3.3 Những yếu tố chi phối hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay

trước ngực

* Quá trình học tập kỹ thuật chi phối hiệu quả kỹ thuật

Quá trình học tập kỹ thuật phải tuân theo ba giai đoạn của quá trình kỹ năng vận động đó là giai đoạn nắm động tác sơ bộ, giai đoạn hoàn thiện kỹ thuật và giai đoạn tự động hoá kỹ thuật

13 Trong giai đoạn nắm động tác sơ bộ giáo viên, HLV phải giảng giải làm mẫu động tác một cách dễ hiểu chính xác để từ đó biến biểu tượng vận động thành các hành động kỹ thuật một cách sơ bộ

Giai đoạn này cần sử dụng các bài tập dẫn dắt để người tập nắm được động tác từ dễ tới khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ riêng rẽ đến hoàn chỉnh Giai đoạn này dài hay ngắn phụ thuộc vào năng lực và phương pháp giảng dạy của người thầy, tính tích cực và chủ động sáng tạo trong học tập của học sinh

Giai đoạn hoàn thiện kỹ thuật: Trong giai đoạn giảng dạy ban đầu học sinh sẽ hình thành động tác kỹ thuật ban đầu do nhiều yếu tố như việc nắm khái niệm còn chưa đầy đủ và sâu sắc, hoặc do trình độ thể lực làm cho còn nhiều động tác dư thừa hoặc các sai lầm về kỹ thuật Nhiệm vụ của người thầy trong giai đoạn này là phát hiện những sai lầm mắc phải và đề ra các bài tập, các biện pháp sửa chữa nhằm giúp học sinh nắm vững kỹ thuật chính xác hợp lí Giai đoạn này dài hay ngắn phụ thuộc vào năng lực phát hiện và sử dụng bài tập sửa chữa có hiệu quả hay không Đồng thời phụ thuộc vào tinh thần thái độ cũng như phương pháp tự đào tạo của học sinh

Giai đoạn tự động hoá: Đây là giai đoạn cuối của việc học tập kỹ thuật, trên cơ sở người học đã sửa chữa được các sai lầm kỹ thuật và được lặp lại nhiều lần sẽ làm cho động tác có thể hoàn thành

Song trên thực tế không phải VĐV nào trình độ kỹ thuật khi đã đạt được trình độ tự động hoá là đã có thể đạt hiệu quả cao trong thi đấu Bởi lẽ

kỹ thuật trong thi đấu còn bị ràng buộc bởi các tình huống khác nhau như cự

li, đối thủ… bởi vậy chỉ có thông qua tập luyện và thi đấu nhiều qua đó VĐV

có nhiều cơ hội để vận dụng kỹ thuật trong các tình huống khác nhau mới nâng cao được hiệu quả kỹ thuật

Do năng lượng tiêu hao lớn mà làm cho các tố chất thể lực cũng giảm sút theo

Như chúng ta đều biết thể lực phân ra thể lực chung và thể lực chuyên môn, thể lực chung là tiền đề phát triển thể lực chuyên môn

Thể lực chung cũng như thể lực chuyên môn đều bao gồm các tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo và khéo léo Theo các nhà khoa học Bóng rổ thì trình độ huấn luyện thể lực của các VĐV thấp sẽ hạn chế năng lực tiếp thu vốn kỹ - chiến thuật cũng như khả năng hoàn thiện kỹ - chiến thuật này đặc biệt là tố chất như sức nhanh, sức mạnh bật nhảy, di chuyển, sức bền tốc độ, năng lực nhịp điệu (khéo léo) Cần có sự phát triển tốt mới có thể hoàn thành được động tác

Một khi các tố chất phát triển không tốt thì trong điều kiện năng lực tiêu hao lớn sẽ làm cho các thông số kỹ thuật bị sai lệch ảnh hưởng đến việc thực hiện kỹ thuật một cách chính xác Vì vậy khi mệt m i hiệu quả đánh bóng động tác tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự li xa của VĐV sẽ không chính xác Qua đó có thể thấy trình độ phát triển các tố chất thể lực là một yếu tố quan trọng trực tiếp ảnh hưởng và hạn chế hiệu quả kỹ thuật nói chung và kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự li xa nói riêng

Đó là cơ sở để chúng tôi tiếp cận vấn đề nghiên cứu và giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu trong phần tiếp theo của đề tài

16

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên đề tài tiến hành giải quyết 2 nhiệm vụ cơ bản sau:

Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC và khả năng tại chỗ

ném rổ bằng 2 tay trước ngực của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng

số 3 Bắc Giang

Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập tại chỗ

ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng

số 3 Bắc Giang

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phương pháp này được chúng tôi sử dụng để nghiên cứu các tài liệu có liên quan tới đề tài nhằm tìm các cơ sở lí luận, sinh lý, tâm lý và thực tiễn cùng với một số sách chuyên môn như: óng rổ hiện đại, sinh lý học TDTT, tâm lý học TDTT, lý luận và phương pháp TDTT Từ đó rút ra cơ sở lý luận

và thực tiễn nhằm đảm bảo tính chính xác trong quá trình tiến hành các vấn đề nghiên cứu

2.2.2 Phương pháp ph ng v n

Phương pháp này được sử dụng nhằm thu thập những khái niệm, thông tin cần thiết sát thực với thực tiễn tập luyện thông qua trao đổi, ph ng vấn, toạ đàm trực tiếp hoặc gián tiếp giữa các nhà nghiên cứu với các cá nhân, các thầy cô có kinh nghiệm về các vấn đề nghiên cứu qua đó có thêm kinh nghiệm và lựa chọn các bài tập phát triển sức mạnh bột phát để nâng cao thành tích

17

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp này chúng tôi sử dụng trong việc theo dõi các buổi thi đấu và các buổi tập của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 Bắc Giang Mục đích của việc sử dụng phương pháp này là theo dõi việc thực hiện

kỹ thuật tạ chỗ ném rổ bằng 2 tay trước ngực và các kỹ thuật khác của nam VĐV óng rổ trường THPT Yên Dũng số 3 Bắc Giang

2.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp này được tôi sử dụng với mục đích kiểm nghiệm tác dụng các bài tập mà đề tài đã lựa chọn và ứng dụng huấn luyện nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 2 tay trước ngực cho đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 Bắc Giang Đề tài tiến hành song song trên 2 nhóm:

- Nhóm A: là nhóm thực nghiệm, tập theo bài tập tôi lựa chọn

- Nhóm : là nhóm đối chứng, tập theo bài tập vẫn thường sử dụng

Mối nhóm gồm 9 học sinh nam đội tuyển Bóng rổ trường THPT Yên Dũng số 3 Bắc Giang, thời gian thực nghiệm 6 tuần Sau đó đánh giá kết quả thu được của quá trình thực nghiệm

2.2.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Phương pháp này chúng tôi sử dụng nhằm mục đích kiểm tra hai giai đoạn trước thực nghiệm và sau thực nghiệm để đánh giá hiệu quả quá trình tập luyện nhằm kiểm nghiệm trong thực tiễn độ tin cậy của các test đánh giá trình độ kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 2 tay trước ngực cho đối tượng nghiên cứu

2.2.6 Phương pháp thống kê

Để có cơ sở đánh giá hiệu quả của việc áp dụng các bài tập còn phải sử dụng một số công thức toán học thống kê như sau:

18

- Số trung bình cộng:

n

x x

B A

n n

X X t

2.3 Tổ chức nghiên cứu

2.3.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 11/2014 - tháng 5/2015 và được chia làm 3 giai đoạn:

1

11/2014

12/2015

- Các định hướng và xây dựng đề cương nghiên cứu

Lựa chọn tên đề tài

- Hoàn thành đề cương

Bảo vệ đề cương

2 tay trước ngực của đội bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 Bắc Giang

- Lựa chọn, ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 2 tay trước ngực cho học sinh

- Hoàn thành phần tổng quan và cơ sở lý luận của đề tài

- Đánh giá được thực trạng về hiệu quả của

kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 2 tay trước ngực của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang

- - Lựa chọn được bài

tập nâng cao hiệu quả

kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng 2 tay trước ngực của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 - Bắc Giang

3

4/2015

5/2015

Tổng hợp, xử lý số liệu thu được

Sửa chữa và hoàn thiện khóa luận

ảo vệ khoá luận

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu

Chủ thể: Là các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực

Khách thể: Đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số 3 Bắc Giang

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu

- Trường ĐHSP Hà Nội 2

- Trường THPT Yên Dũng số 3 Bắc Giang

20

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC và khả năng tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nam trường THPT Yên Dũng số

cụ Ngoài ra, trường còn tổ chức và phát động phong trào hoạt động TDTT ngoại khóa cho học sinh vào các buổi chiều trong tuần như: Thi đấu óng rổ, óng đá, óng chuyền, Cầu lông

Nhiệm vụ chính của công tác GDTC trong nhà trường:

- Giảng dạy và hoàn thành chương trình môn học thể dục cho học sinh các khối cho học sinh nhà trường theo quy định của Bộ GD - ĐT

- Tổ chức và phát động phong trào hoạt động TDTT cho học sinh trong nhà trường

- Tuyển chọn và phát triển những tài năng thể thao để thành lập các đội tuyển tham gia hoạt động thi đấu của địa phương, tỉnh và các ngành giáo dục