Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT nam sách hải dương

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT PHÙNG XUÂN LƯU ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT NÉM RỔ BẰNG MỘT TAY TRÊN VAI CHO HỌC SINH NAM KHỐI 11 TRƯỜNG THPT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

PHÙNG XUÂN LƯU

ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO

HIỆU QUẢ KỸ THUẬT NÉM RỔ BẰNG MỘT TAY TRÊN VAI CHO HỌC SINH

NAM KHỐI 11 TRƯỜNG THPT

NAM SÁCH - HẢI DƯƠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: CNKHSP GDTC

Hướng dẫn khoa học

ThS NGUYỄN XUÂN ĐOÀN

HÀ NỘI - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là: Phùng Xuân Lưu

Sinh viên lớp: K37 GDTC

Tôi xin cam đoan đề tài “Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ

thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, đề tài

không trùng với kết quả nghiên cứu của tác giải khác Toàn bộ những vấn đề nêu ra trong đề tài là những vẫn đề mang tính cấp thiết và đúng thực tế khách quan của trường THPT Nam Sách - Hải Dương

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2015

Tác giả khóa luận

Phùng Xuân Lưu

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác GDTC trường học 4

1.2 Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi THPT 5

1.2.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi THPT 5

1.2.2 Đặc điểm sinh lý của học sinh THPT 6

1.3 Khái niệm kỹ thuật thể thao, kỹ thuật bóng rổ 8

1.4 Vai trò tác dụng của các bài tập trong giảng dạy nâng cao trình độ tập luyện kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai 10

1.5 Khuynh hướng phát triển bóng rổ trên thế giới 10

1.6 Những yếu tố chi phối hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai 12

1.6.1 Yếu tố kỹ thuật 13

1.6.2 Yếu tố thể lực 13

1.6.3 Các yếu tố tâm lý 14

1.7 Những sai lầm thường mắc trong thực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng một tay trên vai 14

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 15

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 15

2.2 Phương pháp nghiên cứu 15

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp các tài liệu tham khảo 15

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm 15

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 16

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 16

2.2.5 phương pháp thực nghiệm sư phạm 16

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 17

2.3 Tổ chức nghiên cứu 18

2.3.1 Thời gian tổ chức nghiên cứu 18

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 18

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu 18

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 19

3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC và sử dụng bài tập kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương 19

3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường THPT Nam Sách - Hải Dương 19

3.1.1.1 Thực trạng hoạt động GDTC trường học của trường THPT Nam Sách - Hải Dương 19

3.1.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Nam Sách - Hải Dương 20

3.1.1.3 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động TDTT 20

3.1.1.4 Thực trạng giảng dạy môn học GDTC của trường THPT Nam Sách - Hải Dương 21

3.1.2 Thực trạng việc sử dụng các bài tập bổ trợ kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai của bộ môn Bóng rổ 22

3.1.3 Xác định những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai 24

3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập nâng cao kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương 25

3.2.1 Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật bằng một tay trên vai cho sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương 25

3.2.1.1 Cơ sở lựa chọn bài tập 25

3.2.1.2 Phỏng vấn lựa chọn bài tập 26

3.2.1.3 Phỏng vấn về mức độ ưu tiên và sử dụng thời gian tập trong một tiết học 28

3.2.1.3 Tổ chức ứng dụng bài tập đã lựa chọn 28

3.2.1.4 Phỏng vấn lựa chọn test đánh giá hiệu quả bài tập nâng cao kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng một tay trên vai 32

3.2.2 Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng 1 tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương 34

3.2.2.1 Tổ chức thực nghiệm 34

3.2.2.2 Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm 36

3.2.2.3 Kết quả kiểm tra sau khi thực nghiệm 36

3.2.2.4 So sánh kết quả hai số trung bình quan sát qua các test kiểm tra trước thực nghiệm và sau thực nghiệm của hai nhóm TN và ĐC 37

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 41 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG - BIỂU - HÌNH VẼ

Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT

Bảng 3.2 Thực trạng cơ sở vật chất TDTT của trường THPT Nam

Bảng 3.3

Thực trạng sử dụng các bài tập kỹ thuật ném rổ bằng

một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường

THPT Nam Sách - Hải Dương

23

Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu

quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai (n= 20) 24

Bảng 3.5

Kết quả phỏng vấn xác định mức độ ưu tiên các bài tập

nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên

vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách -

Hải Dương (n=20)

26

Hình 3.1 Bài tập 5: Ném rổ bằng một tay trên vai chéo góc bảng

Hình 3.2 Bài tập 6: Hai người đứng đối diện nhau thực hiện kỹ

Hình 3.3 Bài tập 7: Ném rổ bằng một tay trên vai ở góc 90o

Bảng 3.7

Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá hiệu quả bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho nam học sinh khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương (n = 20)

36

Bảng 3.10

Kết quả phỏng vấn sử dụng các bài tập đánh giá hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương (n=70)

Kết quả tập kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai ở góc

90o cự ly gần (3m) trước thực nghiệm và sau thực nghiệm của 2 nhóm

40

Biểu đồ 3.2 Kết quả tập kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai ở

Đất nước ta đang tiến bước trên con đường phát triển Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, ổn định của chính trị, sự bùng nổ của khoa học kỹ thuật

đã tạo điều kiện cho nghành TDTT phát triển mạnh mẽ

Ngày nay nền kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội … của Việt Nam đang hội nhập và phát triển nhanh chóng cùng với các nước trong khu vực và thế giới Song hành cùng với sự lớn mạnh của nền kinh tế, chính trị, xã hội … Ngành TDTT cũng đang có những bước tiến vượt bậc Thể thao Việt Nam đã chứng tỏ và khẳng định mình trên đấu trường khu vực và trên thế giới

Trường THPT Nam Sách - Hải Dương là một trong những trường có bề dày thành tích thể thao trong nhiều năm Đứng trước xu thế của thời đại, nhà trường đang ngày càng củng cố, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu mới của xã hội Ngoài các môn học văn hóa, học sinh trong trường còn được học tất cả các môn thể thao như: Điền kinh, Đá cầu, Cầu lông, Bóng bàn, Bóng rổ …

Trong các môn thể thao, Bóng rổ là môn thể thao tuy còn mới mẻ với học sinh, nhưng nó đã được học sinh đón nhận rất sôi nổi Do tính chất hưng phấn vốn có của mình ngoài ra nó cũng còn là một môn thể thao có hình thức

và điều kiện tập luyện đơn giản

và là một nội dung thi đấu chính thức trong các Đại hội thể thao Olympic, Châu lục và Khu vực [ 5 ].

Theo chương trình của nhà trường, học sinh học môn Bóng rổ được học hai kỹ thuật cơ bản là kỹ thuật dẫn bóng thực hiện hai bước ném rổ một tay trên cao và kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai

Ném rổ bằng một tay trên vai là kỹ thuật cơ bản và phổ biến, được sử dụng để ném rổ ở cự ly gần, xa, trung bình và khi ném phạt, là kỹ thuật rất cần thiết cho những người mới tập môn bóng rổ Nó đòi hỏi ở người thực hiện

sự phối hợp nhịp nhàng của chân, tay, thân người, nhưng tốc độ ném bóng cũng như thời điểm ném bóng không đúng cũng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kỹ thuật động tác Và đã có đề tài nghiên cứu về môn Bóng rổ như của sinh viên Ngô Thị Hải 2012 nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu về kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai trong Bóng rổ dành cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách – Hải Dương Chính vì vậy việc nghiên cứu các bài tập bổ trợ cho kỹ thuật ném rổ một tay trên vai là rất quan trọng và cần thiết Thông qua qúa trình lên lớp nội dung bóng rổ tại trường trong quá trình thực tập sư phạm tôi thấy đa số học sinh thực hiện kỹ thuật không đúng Vì vậy tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài:

“Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay

trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương.”

3

*Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu thực trạng các bài tập bổ trợ trong quá trình giảng dạy, học tập và lựa chọn bài tập bổ trợ nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

* Giả thuyết khoa học

Nếu bài tập lựa chọn có tác dụng nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay thì hiệu quả tập luyện sẽ tốt hơn, từ đó nâng cao được thành tích tập luyện và thi đấu bóng rổ của học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương sẽ tốt hơn

4

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác GDTC trường học

Giáo dục thể chất là một trong những mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhà nước ta và nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân

Trong những năm gần đây Đảng và Nhà nước rất coi trọng công tác TDTT nói chung và GDTC trường học nói riêng GDTC là nội dung bắt buộc trong các bậc học, ngành học Từ mầm non cho tới đại học

Chỉ thị 36/CT-TW ngày 24/03/1994 của Ban Bí thư TW Đảng giao trách nhiệm cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng cục TDTT thường xuyên phối hợp chỉ đạo công tác GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, để việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên

Chỉ thị 36/CT - TW đã được Đại hội Đảng lần thứ IX xác định phương

hướng và nhiệm vụ “Đẩy mạnh hoạt động TDTT, nâng cao thể trạng và tầm vóc của người Việt Nam Phát triển phong trào TDTT quần chúng với mạng lưới cơ sở rộng khắp, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ VĐV thể thao thành tích cao, đưa Việt Nam lên trình độ chung trong khu vực Đông Nam Á và có vị trí cao trong nhiều bộ môn Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích nhân dân và các tổ chức tham gia thiết thực, có hiệu quả cao trong các hoạt động văn hóa thể thao” [1]

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII cũng khẳng định: “Công tác TDTT cần được coi trọng và nâng cao chất lượng GDTC trong các trường học Tổ chức hướng dẫn và vận động nhân dân tham gia rèn luyện hàng ngày” [13]

Với mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ tương lai của đất nước phát triển toàn diện: Đức, trí, thể, mĩ, lao động Tại Hội nghị TW IV khóa VIII về đổi mới

5

công tác Giáo dục - Đào tạo, trong Văn kiện có ghi: Con người trong thời đại

mới là “Phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, trong sáng về đạo đức, phong phú về tinh thần …” đã khẳng định mục tiêu giáo dục nhằm giáo

dục về nhân cách tăng cường thể lực cho học sinh, sinh viên Ngày 07/08/1995 Thủ Tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị 113/TT nêu rõ yêu cầu đối với tổng cục

TDTT: “Ngành TDTT phải xây dựng định hướng phát triển có tính chiến lược, trong đó quy định rõ các hình thức hoạt động mang tính phổ cập đối với mọi đối tượng lứa tuổi tạo thành phong trào tập luyện rộng rãi của quần chúng hướng đến mục tiêu khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [2]

GDTC trong nhà trường phổ thông nhằm từng bước nâng cao trình độ văn hóa thể thao cho học sinh góp phần vào sự nghiệp TDTT của đất nước và đặc biệt Nghị quyết TW II khoá VIII về công tác Giáo dục và Đào tạo đã khẳng định rõ GDTC trong trường học là rất quan trọng

Công tác TDTT phải góp phần tích cực thực hiện các nhiệm vụ kinh tế -

xã hội, Quốc phòng - An ninh và mở rộng quan hệ đối ngoại của đất nước, trước hết là góp phần nâng cao sức khỏe, rèn luyện ý chí, giáo dục đạo đức, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao lòng tự hào dân tộc và đẩy lùi tệ nạn xã hội ở từng địa phương

1.2 Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi THPT

1.2.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi THPT

Ở lứa tuổi này các em đã tỏ ra là những người lớn thực sự và muốn mọi người xung quanh phải tôn trọng mình, tỏ ra mình là người có hiểu biết, không phải là trẻ con nữa Các em đã hiểu biết rộng, ưa hoạt động hơn, thích những việc có hoài bão lớn Quá trình hưng phấn chiếm ưu thế nên các em tiếp thu cái mới rất nhanh, song những hoạt động có tính chất lặp lại nhiều lần, đơn điệu sẽ gây cho các em cảm giác nhanh chán và nhiều khi các em dễ

bị môi trường tác động do đó tạo nên sự đánh giá cao về bản thân Chính vì

6

vậy, sự thành công sẽ tạo cho các em sự kiêu kỳ và khi thất bại các em trở nên tự

ti, rụt rè, sự đánh giá cao sẽ gây tác động không tốt trong luyện tập, do vậy quá trình huấn luyện cần kèm theo khen thưởng đúng mức Từ đó các em tỏ ra không chán nản, có định hướng rõ ràng, khi đó hiệu quả bài tập sẽ được nâng lên

1.2.2 Đặc điểm sinh lý của học sinh THPT

Ở lứa tuổi này các em đã phát triển mạnh mẽ về các cơ quan cũng như yếu tố thể lực để tiến tới sự hoàn thiện chức năng nên có những biểu hiện về sinh lý như sau:

- Hệ xương

Thời kỳ này hệ xương của các em lớn lên một cách đột ngột cả chiều dài và chiều dày, đàn tính xương giảm, tăng lượng canxi trong xương Xuất hiện sự cốt hóa ở một số bộ phận của xương như mặt, cột xương sống Các tổ chức sụn được thay thế bằng các mô xương nên cùng với sự biến đổi của cột sống không giảm mà trái lại tăng lên và có thể có xu hướng cong vẹo

- Hệ máu

Hoạt động cơ bắp làm cho hệ máu có những thay đổi nhất định sau: Thời gian tập luyện lâu dài và căng thẳng ở các em học sinh nam thì lứa tuổi này đã tăng Khối lượng máu tỉ lệ với trọng lượng cơ thể tăng ở mức hoàn thiện Lượng hồng cầu trong máu tăng, sau các hoạt động kéo dài lượng hồng cầu giảm đi và quá trình hồi phục xảy ra nhanh

Tuy nhiên, các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoành Trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ý thở bằng ngực: Các bài tập bơi, chạy cự ly trung bình, chạy việt dã có tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ hô hấp

- Hệ cơ

Ở giai đoạn này hệ cơ phát triển với tốc độ nhanh, nhưng vẫn chậm so với hệ xương biểu hiện là các em cao, gầy Khối lượng cơ tăng không đều và chủ yếu là các cơ nhỏ dài, độ phì đại của cơ chưa cao Do đó khi hoạt động nhanh dẫn đến mệt mỏi Vì vậy trong quá trình giảng dạy giáo viên phải chú ý phát triển cơ bắp của các em nhằm phát triển một cách hoàn thiện cho hệ cơ

- Hệ thần kinh

Bộ não của các em thời kỳ này tiếp tục phát triển và đưa đến hoàn thiện khả năng tư duy nhất là khả năng phân tích tổ hợp trừu tượng hóa Phát triển rất thuận lợi cho việc hình thành phản xạ có điều kiện Ngoài ra do sự hoạt động mạnh của các tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế và ức chế không cân bằng ảnh hưởng đến hoạt động TDTT Tuy nhiên, với một số bài tập đơn điệu cũng làm cho học sinh nhanh mệt mỏi, vì vậy cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện, tận dụng các hình thức trò chơi thi đấu giúp các em hoàn thành tốt các bài tập đã đề ra

và phù hợp với đặc điểm cá nhân của từng người

Kỹ thuật bài tập là cách thức sắp xếp, tổ chức và thực hiện hệ thống các động tác để giải quyết nhiệm vụ vận động, hoặc nói ngắn gọn, đó là cách thức

để giải quyết nhiệm vụ vận động một cách hợp lý và hiệu quả

Kỹ thuật thể thao luôn được đổi mới và hoàn thiện Sự tìm tòi, khám phá khoa học về các quy luật vận động của cơ thể sự tiến bộ về trình độ thể lực của vận động viên, sự hoàn thiện về phương pháp giảng dạy, huấn luyện,

sự đổi mới các thiết bị dụng cụ, sân bãi thể thao là những nhân tố chủ yếu thúc đẩy sự ra đời các kỹ thuật thể thao mới trong hầu hết các môn thể thao

Kỹ thuật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong cấu trúc thành tích hầu hết các môn thể thao

Đối với các môn thể thao sức bền, kỹ thuật đảm bảo cho việc thực hiện các bài tập thi đấu thu được một hiệu quả cao và tiết kiệm năng lượng

Đối với các môn thể thao mang tính chất sức mạnh tối đa và sức mạnh nhanh, kỹ thuật là cơ sở để vận động viên có thể phát huy sức mạnh một cách nhanh nhất và hiệu quả lớn nhất

Đối với các môn thể thao kỹ thuật phức tạp thì kỹ thuật là yếu tố quyết định trực tiếp tới thành tích thi đấu

Từ những ý nghĩa trên, huấn luyện kỹ thuật có thể được coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của huấn luyện thể thao

Có nhiều phương pháp huấn luyện kỹ thuật khác nhau do mỗi môn thể thao có một đặc thù riêng về cấu trúc kỹ thuật động tác Để đạt được thành tích tốt nhất trong Bóng rổ phải có kỹ thuật thực hiện động tác hợp lý và hiệu

Trong khi trình độ thành tích thể thao đang ở mức cao, nếu không nghiên cứu sâu để ngày càng hoàn thiện kỹ thuật thì không thể đạt được thành tích cao, nhất là những môn có kỹ thuật phức tạp, việc hoàn thiện kỹ thuật phải được tiến hành trong suốt quá trình huấn luyện HLV không được bỏ qua việc giảng dạy các thành phần riêng lẻ khắc phục các sai lầm trong kỹ thuật Vốn dự trữ kỹ năng vận động được tạo nên thông qua áp dụng các bài tập huấn luyện chung và huấn luyện chuyên môn khác nhau Điều quan trọng là phải tính đến mối quan hệ hữu cơ giữa các việc phát triển các tố chất thể lực với việc tiếp tục hoàn thiện kỹ thuật

Kỹ thuật hoàn thiện đó là tập hợp các cách thức thực hiện động tác thể thao có hiệu quả nhằm mục đích đạt được thành tích tốt nhất trong quá trình giảng dạy Mức độ nắm vững kỹ thuật được thay đổi từ kỹ thuật sơ đẳng của người mới tập đến kỹ thuật hoàn thiện được hình thành trên cơ sở các quy luật sinh cơ và sinh hóa sẽ cho phép VĐV thực hiện và hoàn thiện các động tác

Từ đó các hoạt động tiết kiệm hơn và có hiệu quả hơn

Trong các môn thể thao phức tạp về kỹ thuật thì việc hình thành kỹ thuật là nhiệm vụ hàng đầu Và do đó, thời gian dành cho kỹ thuật ở các buổi tập sẽ nhiều hơn để nắm vững được các động tác và các yếu tố kỹ thuật

1.4 Vai trò tác dụng của các bài tập trong giảng dạy nâng cao trình độ tập luyện kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai

Kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai là kỹ thuật tương đối phổ biến, được sử dụng để ném rổ ở cự ly xa, trung bình, gần và khi ném phạt Là động tác tương đối khó đòi hỏi độ chính xác cao Đồng thời phụ thuộc vào việc nắm bắt chính xác yếu lĩnh động tác và thực hiện kỹ thuật với độ chuẩn xác cao

Do vậy chúng ta có thể lựa chọn sử dụng các bài tập tác động một cách

có hiệu quả và hợp lý vào các thành phần chi phối trình độ tập luyện của người được tiếp thu kỹ thuật và thể lực Từ đó có tác động bổ trợ nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai

Song song với việc sử dụng các bài tập bổ trợ chuyên môn người ta cũng chú trọng đưa vào quá trình giảng dạy các bài tập phát triển thể lực chuyên môn để nâng cao hiệu quả của kỹ thuật Có thể nói bài tập bổ trợ vừa

là biện pháp để nắm kỹ thuật, vừa là khâu quan trọng để hoàn thiện và nâng cao kỹ thuật Đồng thời cũng là khâu quan trọng để thúc đẩy nhanh quá trình hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động

1.5 Khuynh hướng phát triển bóng rổ trên thế giới

Quan sát các giải đấu quốc tế những năm gần đây, cho ta khả năng dự báo

về các khía cạnh phát triển chất lượng và số lượng của môn thể thao Bóng rổ

11

- Số lượng các đội có trình độ thường xuyên tăng, các chỉ số về kỹ - chiến thuật, về tính tích cực, tính hiệu quả, tính vững chắc trong các hoạt động tấn công và phòng thủ của các đội hàng đầu dần xích lại gần nhau, sự ganh đua giữa các đội tăng lên gay gắt

- Sự căng thẳng tâm lý và thể lực trong thi đấu tăng lên đáng kể

- Trình độ kỹ - chiến thuật của VĐV những đội mạnh nhất thế giới đều

- Nâng cao hiệu quả và chất lượng trong phòng thủ liên quan trước hết với việc sử dụng có hệ thống phòng thủ cá nhân chặt chẽ và tích cực trên nửa sân của mình cùng với việc kèm người chặt không phạm lỗi ở cự ly gần cầu thủ kiến thiết có khả năng ném rổ tốt và gần cầu thủ có trình độ cao khác của đối phương, tập trung chống lại trung phong nguy hiểm đang có bóng và chống lại sự đột phá ném rổ

- Đội phòng thủ kèm người chặt, tích cực tranh bóng và chiếm vị trí trên từng điểm của sân, giành quyền chủ động trận đấu, không cho đối phương tự do nhận và khống chế bóng và thi đấu theo sự chuẩn bị phối hợp được tính từ trước

- Hoàn thiện hơn nữa sự đua tranh sức mạnh tốc độ của hậu vệ với tiền phong, làm phong phú các kỹ thuật động tác yểm hộ, kết hợp phòng thủ khu vực và kèm chặt tiền phong ở sân đối phương và ở rổ của đội mình

- Nâng cao tính linh hoạt, năng động của cả 5 VĐV bóng rổ trên cơ sở rút ngắn thời gian chuẩn bị, sử dụng hợp lý các hành động phối hợp cực nhanh của tiền phong khi chơi với tốc độ nhanh…

- Ưu tiên đưa vào đội những VĐV có chiều cao, được chuẩn bị thể lực,

kỹ - chiến thuật và tâm lý tốt để thực hiện một cách hiệu quả và vai trò người dẫn đầu của đội, người dẫn đầu trong tấn công, phòng thủ và trong các tình huống đột xuất, do đó có khả năng tự đưa ra các quyết định quan trọng trong các tình huống thi đấu căng thẳng

- Tăng chiều cao trung bình của các VĐV của các đội mạnh, chủ yếu là các VĐV ở tuyến sau, chiều cao ổn định hiện nay là 202 - 203cm và tuổi trung bình 24 - 25 tuổi; phát huy lối chơi di chuyển, tốc độ, thể lực của các cầu thủ tiền phong - hậu vệ có tốc độ với chiều cao 200 - 202cm và trung phong - tiền phong thứ hai có chiều cao 204 - 207cm, có lối chơi đột phá biên mãnh liệt; các cầu thủ này nổi bật ở sự phát triển thể lực cân đối, tầm vóc hài hòa biết hoạt động nhanh, toàn diện dưới rổ và sân mình, ở khả năng bật nhảy tốt, đột phá táo bạo để tấn công rổ, tranh cướp bóng kiên quyết khi quả ném

rổ của đối phương không thành công

1.6 Những yếu tố chi phối hiệu quả kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai

Bóng rổ là môn thể thao đối kháng trực tiếp, lượng vân động cao, VĐV luôn phải thực hiện kỹ thuật trong tình huống bị đối phương phòng thủ do vậy việc tìm điều kiện thuận lợi để thực hiện kỹ thuật không bị đối phương phòng

13

thủ và thực hiện chính xác có ý nghĩa rất quan trọng trong thành công của

chiến thuật thi đấu

1.6.1 Yếu tố kỹ thuật

Yếu tố kỹ thuật có tầm quan trọng đối với hiệu quả ném rổ bằng hai tay trước ngực Nếu kỹ thuật còn chưa đạt tới mức kỹ xảo thì biểu hiện trong kỹ thuật còn có nhiều sai lầm Khi kỹ thuật còn chưa hoàn thiện sẽ dẫn đến hiệu quả ném rổ không cao, làm ảnh hưởng tới thành tích thi đấu của toàn đội.Việc học hoàn thiện động tác đòi hỏi VĐV hiểu được tính chất cơ bản của động tác, học động tác hình thành theo ba giai đoạn: giao đoạn hình thành khái niệm ban đầu, giai đoạn học sâu từng phần, giai đoạn củng cố và hoàn thiện,

từ đơn gian đền phức tạp, biết sửa động tác thừa và sai

1.6.2 Yếu tố thể lực

Lượng vận động trong thi đấu Bóng rổ là rất lớn, theo các nhà sinh lý học TDTT một trận thi đấu Bóng rổ quốc tế VĐV thi đấu trong 4 hiệp VĐV nói chung phải di chuyển khoảng 6000 - 6500m với tốc độ khá cao, chưa kể hàng trăm lần bật nhảy hoặc dùng sức cướp bóng Vì vậy năng lượng tiêu hao rất lớn khoảng 1500 - 2000 Kcal tùy theo trọng lượng Vì vậy VĐV Bóng rổ

sau trận đấu thường giảm 2 kg trọng lượng cơ thể

Do năng lượng tiêu hao lớn dẫn tới các tố chất thể lực cũng giảm sút theo Một khi thể lực giảm sút và trong điều kiện tiêu hao năng lượng lớn sẽ làm cho các thông số kỹ thuật bị sai lệch làm ảnh hưởng đến việc thực hiện kỹ thuật một cách chính xác Vì vậy khi mệt mỏi, hiệu quả kiểm soát bóng trong đó có hiệu quả động tác ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự ly xa của VĐV sẽ không chính xác Qua đó có thể thấy trình độ phát triển các tố chất thể lực là một yếu tố quan trọng trực tiếp ảnh hưởng và hạn chế hiệu quả kỹ thuật nói chung và kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự ly xa nói riêng

14

1.6.3 Các yếu tố tâm lý

Trong thi đấu thể thao nói chung và thi đấu Bóng rổ nói riêng yếu tố tâm lý có ảnh hưởng rất lớn tới khả năng thi đấu của VĐV, đối với đội tuyển

là học sinh quá trình hưng phấn của hệ thần kinh cao do vậy những tác động

do điều kiện của thi đấu, điều kiện tác động của môi trường bên ngoài cũng ảnh hưởng đến tinh thần tập luyện và thi đấu Vì vậy người HLV cần phải biết kết hợp huấn luyện chuyên môn với giáo dục đạo đức, ý chí, kịp thời uấn nắn

các hành vi không tốt của VĐV

1.7 Những sai lầm thường mắc trong thực hiện kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai

Kỹ thuật này sử dụng một tay kết hợp với lực toàn thân kết thúc rổ ơ cự

ly trung bình nếu không có sự cản phá tích cực của người phòng thủ cũng như các pha ném phạt Phương pháp này được tiếp thu nhanh bởi cấu trúc động tác của nó tương đối đơn giản Tuy nhiên, qua quan sát quá trình dạy học tôi thấy nhiều học sinh thực hiện rất khó khăn, kỹ thuật ném thiếu chính xác do các

em còn mắc phải những sai lầm khi thực hiện kỹ thuật này đó là:

- Cầm bóng không đúng, đặt bóng không đúng vị trí, tư thế chuẩn bị không đúng

- Đường bóng đi thấp, không nâng được khuỷu tay khi ném rổ

- Do không nắm được nguyên lý kỹ thuật

- Do duỗi cẳng tay quá sớm

- Góc độ ra tay quá nhỏ không phù hợp

- Phối hợp động tác không nhịp nhàng, không phối hợp được lực của toàn thân để đẩy bóng đi xa

15

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Căn cứ vào mục đích nghiên cứu, đề tài giải quyết 2 nhiệm vụ sau:

Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác GDTC và thực trạng sử

dụng các bài tập kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối

11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

Nhiệm vụ 2: Ứng dụng, đánh giá hiệu quả bài tập nâng cao hiệu quả kỹ

thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Nhằm giải quyết các nghiên cứu trên đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp các tài liệu tham khảo

Phân tích và tổng hợp các tài liệu tham khảo là phương pháp nghiên cứu được sử dụng nhiều trong các công trình nghiên cứu khoa học nhằm tiếp thu các nguồn thông tin khoa học có trong tài liệu để tìm ra cơ sở lý luận của các phương tiện và phương pháp huấn luyện, giảng dạy kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai

Trong qúa trình nghiên cứu chúng tôi đã đọc, tham khảo tài liệu, phân tích tổng hợp các tài liệu có liên quan đến đề tài Nhằm mục đích phục vụ cho việc tổng quan và tìm hiểu cơ sở khoa học của bài tập ném rổ bằng 1 tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn tọa đàm

Phương pháp này nhằm thu thập và xử lý những thông tin ban đầu từ những ý kiến người khác Là một phương pháp nghiên cứu được sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiên cứu khoa học Thông qua việc trao đổi, phỏng vấn,

16

tham khảo những ý kiến của các chuyên gia, các HLV, cũng như các giáo viên Bóng rổ lâu năm có kinh nghiệm từ đó chắc chắn hơn nữa việc lựa chọn một số bài tập ném rổ bằng một tay trên vai nhằm nâng cao hiệu quả bài tập ném rổ bằng

một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Là phương pháp nhận thức đối tượng nghiên cứu trong quá trình giáo dục và giáo dưỡng mà không ảnh hưởng tới quá trình đó Nói cách khác, đó là phương pháp tự giác có mục đích một hiện tượng giáo dục nào đó để thu lượm được những số liệu, những sự kiện cụ thể đặc trưng cho quá trình diễn biến của hiện tượng đó

Trong quá trình thực hiện đề tài chúng tôi đã quan sát quá trình giảng dạy giảng dạy của trường Ngoài ra chúng tôi còn tiến hành quan sát các giải thi đấu bóng rổ nhằm đánh giá thực trạng kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai của các học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương Từ đó làm sơ sở cho chúng tôi lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả của kỹ thuật ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Mục đích của phương pháp này là để khảo sát thực trạng và xác định các chỉ số về khả năng ném rổ của học sinh trước và sau thực nghiệm ở nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm

2.2.5 phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp thực nghiệm sư phạm là phương pháp tiến hành nghiên cứu

mà người ta đưa vào quá trình giảng dạy và huấn luyện những nhân tố mới được nghiên cứu và phải sáng tỏ tính ưu việt của nó so với những nhân tố khác

Trong đề tài này chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm song song Phân nhóm thực nghiệm một cách ngẫu nhiên thành nhóm thực nghiệm

và nhóm đối chứng

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

Các số liệu nghiên cứu được xử lý theo phương pháp thống kê sinh học Trong đề tài ứng dụng các công thức để tính toán và xử lý sau đây:

* Số trung bình cộng :

n

x x

n

i i x

) (

* So sánh 2 số trung bình :

B

B A A

B A

n n

x x t

d

dd

: Số lượng đối tượng quan sát nhóm A

: Số lượng đối tượng quan sát nhóm B

: Là giá trị trung bình của nhóm đối chứng

: Là giá trị trung bình của nhóm thực nghiệm

18

2.3 Tổ chức nghiên cứu

2.3.1 Thời gian tổ chức nghiên cứu

Thời Gian Nội Dung Dự kiến kết quả

11/2014 Đọc phân tích tổng hợp tài liệu,

viết đề cương, bảo vệ đề cương

Hoàn thành đề cương nghiên cứu

01/02/2015 Giải quyết nhiệm vụ thứ nhất

Tìm hiểu xong thực trạng môn học bóng rổ của học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

02/03/2015 Giải quyết nhiệm vụ thứ 2

Lựa chọn một số bài tập phát triển khả năng ném rổ và cơ sở vật chất phục vụ cho việc tiến hành tập luyện

03/05/2015 Xử lý số liệu hoàn thành khóa

luận

Thông qua giảng viên hướng dẫn, hoàn thành luận văn, nộp cho hội đồng Bảo vệ khóa luận

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng chủ thể: Bài tập phát triển khả năng ném rổ bằng một tay

trên vai

- Đối tượng khách thể : 70 học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu

- Trường Đại học sư phạm Hà Nội 2

- Trường THPT Nam Sách - Hải Dương

19

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC và sử dụng bài tập kỹ thuật ném

rổ bằng một tay trên vai cho học sinh nam khối 11 trường THPT Nam Sách - Hải Dương

3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường THPT Nam Sách - Hải Dương 3.1.1.1 Thực trạng hoạt động GDTC trường học của trường THPT Nam Sách - Hải Dương

Trường THPT Nam Sách - Hải Dương là trường có bề dày thành tích học tập và thành tích TDTT trong huyện Nam Sách Công tác GDTC trong nhà trường với mục đích rèn luyện sức khỏe cho học sinh và giải trí sau những giờ học GDTC được nhà trường quan tâm xây dựng nhà thể chất, câu lạc bộ Nhà trường làm tốt công tác tổ chức và phát triển thể thao phong trào cho học sinh Đây cũng là động lực thúc đẩy hoạt động TDTT của nhà trường được mạnh

mẽ góp phần vào hoàn thành nhiệm vụ GDTC trong trường phổ thông

Nhiệm vụ của công tác GDTC trong nhà trường bao gồm 3 nhiệm vụ:

- Dạy học, hoàn thành môn học Thể dục cho học sinh các khối của nhà trường đúng theo Bộ GD&ĐT

- Tổ chức và phát động phong trào hoạt động TDTT cho học sinh trong trường

- Tuyển chọn và phát hiện tài năng thể thao để huấn luyện các đội tuyển tham gia thi đấu các giải đấu của địa phương và ngành tổ chức

Tuy nhiên trong thực tế môn học GDTC mới chỉ đáp ứng một phần nhiệm vụ, yêu cầu các công tác GDTC cho học sinh Để đáp ứng nhu cầu hiện nay nhà trường cần phải đầu tư và đổi mới để lôi cuốn đông đảo học sinh

20

tham gia tập luyện, một phần giúp cho học sinh có một sức khỏe tốt để sẵn sang cho lao động và bảo vệ tổ quốc

3.1.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Nam Sách - Hải Dương

Trong quá trình xây dựng và phát triển trường THPT Nam Sách - Hải Dương đã không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên TDTT, để mở rộng quy mô cũng như nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội Trường THPT Nam Sách - Hải Dương với đội ngũ giáo viên đều có trình độ từ Đại học trở lên được đào tạo nhiều chuyên ngành khác nhau Với nguồn kiến thức từ lý luận và thực tiễn về TDTT, luôn năng động sáng tạo, đã đóng góp nhiều vào việc thực hiện nhiệm vụ GDTC trong nhà trường như: giảng dạy, tổ chức huấn luyện TDTT và phát triển phong trào TDTT cho học sinh Nhà trường có đội ngũ giáo viên gồm 4 người với thâm niên công tác khác nhau, nhiều nhất là 21 năm và ít nhất là 2 năm (bảng 3.1)

Bảng 3.1: Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường

THPT Nam Sách - Hải Dương Tổng số

giáo viên Giáo viên nữ Giáo viên nam Tuổi đời

> 40 > 30 < 30

4

Qua bảng 3.1 cho thấy công tác giảng dạy nhìn chung có sự thuận lợi

do giáo viên có tuổi đời còn rất trẻ, nhưng giảng dạy môn Bóng rổ gặp nhiều khó khăn vì có 4 giáo viên TDTT thì có 3 giáo viên là nữ, các giáo viên không ai tốt nghiệp chuyên ngành Bóng rổ đây là khó khăn cơ bản

3.1.1.3 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động TDTT

Ban Giám hiệu trường THPT Nam Sách - Hải Dương đã quan tâm đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ cho việc giảng dạy và huấn luyện môn GDTC, song vẫn còn nhiều hạn chế về mặt số lượng và chất lượng Vì vậy chỉ

21

đảm bảo tốt cho công tác giảng dạy và học tập trong những giờ chính khóa Tuy nhiên với điều kiện hiện tại ngoài việc tiếp tục đề nghị nhà trường nâng cấp sân bãi, dụng cụ thì việc hết sức cấp bách là phải khắc phục bằng việc lựa chọn những phương pháp giảng dạy hợp lý, phù hợp với điều kiện thực tế

Bảng 3.2 Thực trạng cơ sở vật chất TDTT của trường

THPT Nam Sách - Hải Dương

TT Sân bãi, dụng cụ Số lượng Chất lượng Ghi chú

1

3.1.1.4 Thực trạng giảng dạy môn học GDTC của trường THPT Nam Sách

- Hải Dương

* Thực trạng dạy học và tập luyện trong các giờ học ngoại khoá

Tiến hành nghiên cứu và trực tiếp phỏng vấn các giáo viên đang dạy học tại trường thấy rằng: Môn thể dục được dạy 2 tiết/ 1 tuần/ 1 lớp Như vậy chỉ tính riêng thời gian nắm vững kỹ thuật đã không đủ chưa nói đến phát triển thể lực Môn bóng rổ cũng vậy, theo phân phối chương trình có 16 tiết/ 1 năm/ 1 lớp, trong đó phải dành 1 tiết cho kiểm tra, 13 tiết cho tập kỹ thuật và phát triển thể lực Qua tìm hiểu về công tác GDTC tại trường cho thấy, môn bóng rổ được dạy trong 16 giáo án và được ghép cùng với 1 nội dung khác trong 1 tiết, theo phân phối chương trình của Bộ GD&ĐT