Ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 trường THPT mê linh hà nội

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT ĐẶNG VĂN HIỆP ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT CHUYỀN BÓNG THẤP TAY BẰNG HAI TAY TRƯỚC MẶT CHO HỌC SINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

ĐẶNG VĂN HIỆP

ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP

NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ

THUẬT CHUYỀN BÓNG THẤP TAY

BẰNG HAI TAY TRƯỚC MẶT CHO

HỌC SINH NAM KHỐI 11 TRƯỜNG

THPT MÊ LINH - HÀ NỘI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: CNKHSP GDTC

Hướng dẫn khoa học

ThS NGUYỄN XUÂN ĐOÀN

HÀ NỘI - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là: Đặng Văn Hiệp

Sinh viên lớp: K37 GDTC

Tôi xin cam đoan đề tài “Ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao

hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 trường trung học phổ thông Mê Linh - Hà Nội” là công

trình nghiên cứu của riêng tôi, đề tài không trùng với kết quả nghiên cứu của tác giả khác Toàn bộ những vấn đề nêu ra trong đề tài là những vấn đề mang tính cấp thiết và đúng thực tế khách quan của trường THPT Mê Linh - Hà Nội

Hà Nội, ngày 17 tháng 05 năm 2015

Tác giả khóa luận

Đặng Văn Hiệp

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5

1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác GDTC trường học 5

1.2 Đặc điểm tâm, sinh lí lứa tuổi học sinh THPT 6

1.2.1 Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THPT 6

1.2.2 Đặc điểm sinh lí của học sinh THPT 7

1.3 Những vấn đề chung của bóng chuyền hiện đại 9

1.3.1 Đặc điểm của tập luyện và thi đấu bóng chuyền 9

1.3.2 Xu thế hiện đại của môn bóng chuyền 10

1.4 Đặc điểm kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt (đệm bóng) trong bóng chuyền 11

1.5 Một số yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt (Đệm bóng) 13

1.5.1 Các yếu tố về kỹ thuật 14

1.5.2 Các yếu tố thể lực 15

1.5.3 Các yếu tố tâm lí 15

1.6 Nhận xét 16

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP - TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 17 2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 17

2.2 Phương pháp nghiên cứu 17

2.2.1 Phương pháp đọc và phân tích, tổng hợp tài liệu 17

2.2.2 Phương pháp quan sát sư phạm 17

2.2.3 Phương pháp phỏng vấn 18

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 18

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 19

2.2.6 Phương pháp sử dụng toán thống kê 19

2.3 Tổ chức nghiên cứu 21

2.3.1 Thời gian nghiên cứu 21

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu 22

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu 22

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23

3.1 Thực trạng công tác GDTC và trình độ kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội 23

3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường THPT Mê Linh - Hà Nội 23

3.1.1.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Mê Linh - Hà Nội 23

3.1.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho công tác GDTC 25

3.1.2 Thực trạng sử dụng bài tập chuyền bóng thấp tay trong quá trình giảng dạy cho học sinh khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội 26

3.1.3 Những sai lầm thường mắc khi thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội 28

3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá bài tập nhằm nâng cao hiệu quả chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội 28

3.2.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn bài tập chuyên môn 28

3.2.2 Phỏng vấn lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội 29

3.2.3 Lựa chọn mức độ sử dụng thời gian cho giảng dạy nâng cao kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội 33

3.2.4 Lựa chọn cách test đánh giá kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội 33

3.2.5 Kế hoạch tổ chức thực nghiệm sư phạm 34

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG - BIỂU - HÌNH

Số biểu

3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường THPT Mê

3.3 Thực trạng sử dụng một số bài tập kỹ thuật chuyền bóng

thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê

Linh - Hà Nội

27

3.4 Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu

quả chuyền bóng thấp tay cho học sinh khối 11 trường

THPT Mê Linh - Hà Nội ( n = 20)

31

3.5 Phỏng vấn về mức độ sử dụng thời gian cho giảng dạy

nâng cao kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho học sinh

nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

33

3.6 Kết quả phỏng vấn về mức độ ưu tiên lựa chọn test đánh

giá trình độ chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối

11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội( n = 20)

34

3.8 Kiểm tra 2 nhóm trước thực nghiệm (n=25) 43 3.9 Kiểm tra 2 nhóm sau thực nghiệm (n=25) 42 Hình Hình 3.1 Bài tập luân phiên chuyền bóng ở khu vực giữa sân 40

Hình 3.2 Bài tập khả năng di chuyển (chạy9-3-6-3-9) 41

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày nay đứng trước sự phát triển rất nhanh của các nước trên thế giới, hướng tới mục tiêu toàn cầu hóa, Đảng và nhà nước ta đã đặt ra nhiệm vụ làm thế nào để đất nước ta sánh vai cùng các cường quốc Năm Châu, cũng như các nước trong khu vực, yếu tố quyết định sự phát triển đó chính là con người Con người không những phát triển cao về trí tuệ mà còn phát triển về thể chất Chính vì thế việc nâng cao chất lượng cơ thể cho mọi người nói chung và cho lứa tuổi THPT nói riêng là cực kì quan trọng

Thể dục thể thao là một hoạt động không thể thiếu đối với lịch sử phát triển, tiến hóa của loài người nói chung và từng dân tộc, cũng như nền văn minh nhân loại nói riêng Thể dục thể thao còn mang đầy đủ tính lịch sử, tính

kế thừa, tính giai cấp và tính dân tộc Nhận thấy được vai trò quan trọng của thể dục thể thao Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục

“…Giữ gìn dân chủ, xây dựng nhà nước, gây đời sống mới việc gì cũng cần

có sức khỏe mới thành công Mỗi một người dân yếu ớt, tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân khỏe mạnh là góp phần cho cả nước khỏe mạnh Vậy luyện tập thể dục, thể thao, bồi bổ sức khỏe là bổn phận

người phát triển một cách toàn diện: đức, chí, thể, mĩ, hình thành kỹ năng, kỹ xảo phong phú, phát triển các tố chất thể lực cần thiết, giáo dục phẩm chất ý trí, đạo đức, nếp sống lành mạnh, ý thức tổ chức kỉ luật, tình cảm tập thể, bồi dưỡng tư thế tác phong đúng đẹp óc thẩm mĩ tinh tế Góp phần giáo dục con người trở thành những công dân yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, học tập lao động và bảo vệ tổ quốc với hiệu quả cao

Cũng như các môn thể thao khác môn bóng chuyền là một môn thể thao được nhiều người ở các lứa tuổi ưa chuộng và tham gia tập luyện thường

2 xuyên Ngay từ khi mới xuất hiện năm 1895 do một giáo viên thể dục tên là Uyliam Moocgan (người Mỹ) sáng lập Sau hai năm, các điều luật đã được biên soạn, lúc đầu cũng rất đơn giản Qua thời gian dài phát triển, môn bóng chuyền được đưa vào thi đấu và được hoàn thiện hơn Năm 1913 giải bóng chuyền đầu tiên được tổ chức tại Paraguer và Mỹ là nước giành được ngôi vô địch Từ đó môn thể thao này có sự đua tranh mạnh mẽ giữa các quốc gia: rất nhiều quốc gia đã thành lập Hiệp hội bóng chuyền Năm 1947 Liên đoàn bóng chuyền thế giới được thành lập với tên gọi Federation Internationnal Volleyball (gọi tắt là FIVB) Sự kiện này là động lực lớn thúc đẩy môn bóng chuyền phát triển Năm

1957 sau một giải thi đấu diễn ra tại Sofia bóng chuyền được công nhận là môt môn thể thao olimpic Năm 1964 giải bóng chuyền olimpic đầu tiên được tổ chức tại Tokyo Trải qua quá trình dài phát triển từng bước được sửa đổi, điều chỉnh các điều luật, kỹ - chiến thuật thi đấu ngày càng được hoàn thiện

Ở Việt Nam bóng chuyền xuất hiện từ năm 1922, theo con đường quân viễn binh vào Việt Nam Mới đầu môn bóng chuyền không phát triển rộng khắp do chiến tranh liên tục, sự đầu tư cơ sở vật chất cũng như đội ngũ VĐV hạn chế Khi nước nhà thống nhất, môn bóng chuyền được phát triển rộng khắp từ nông thôn đến thành thị, trong các ngành, các lĩnh vực, mọi lứa tuổi đều tham gia tập luyện và thi đấu

Hơn 30 năm qua, môn bóng chuyền nước ta đã đạt được một số kết quả

cả hai phương diện: Bóng chuyền quần chúng và bóng chuyền thành tích cao Những năm gần đây, môn bóng chuyền không ngừng phát triển và được coi là môn thể thao mũi nhọn

Ngoài những tác dụng giống các môn thể thao khác, thì bóng chuyền còn là môn thể thao có tính hấp dẫn, dễ tập,và thích hợp với mọi lứa tuổi, giới tính Trong bóng chuyền sự hoàn hảo của người tập phải hội tụ đủ các tố chất: Nhanh, mạnh, bền, khéo léo, kết hợp với kĩ thuật điêu luyện Phong trào tập

3 luyện TDTT nói chung và phong trào tập luyện môn bóng chuyền nói riêng ở nước ta đang phát triển mạnh mẽ Nhu cầu tập luyện, thi đấu bóng chuyền ngày càng cao, đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống giảng dạy, huấn luyện nhằm đào tạo đội ngũ giáo viên, VĐV là vấn đề được coi trọng

Một kỹ thuật động tác thể thao khi thực hiện đều là một tổ hợp những thành phần hoạt động khác nhau Để hoàn thành nhiệm vụ nội dung động tác, chất lượng và hiệu quả động tác biểu hiện sự phối hợp nhịp nhàng, ổn định, hợp lí đã vận dụng trong thi đấu có hiệu quả cao Hoạt động thi đấu bóng chuyền là tổ hợp của mọi tư thế kỹ thuật cơ bản như phát bóng, đệm bóng, đập bóng, đánh bóng, chắn bóng tạo nên hệ thống chiến thuật Trong đó kỹ thuật chuyền bóng thấp tay là một trong những kỹ thuật cơ bản và quan trọng trong bóng chuyền Nó là khâu đầu tiên tạo tiền đề cho kỹ thuật tấn công đạt hiệu quả cao Đặc biệt hơn, kỹ thuật chuyền bóng thấp tay còn là kỹ thuật phòng thủ chắc chắn nhất khi đối phương tấn công

Môn bóng chuyền được đưa vào ở tất cả các trường THPT nói chung, trường THPT Mê Linh - Hà Nội nói đang ngày càng được quan tâm và phát triển

Trường THPT Mê Linh - Hà Nội là một trường có phong trào thể thao phát triển rất mạnh mẽ Trong các môn thể thao thì môn bóng chuyền là một môn thể thao được giảng dạy trong nhà trường, ngoài ra đội tuyển bóng chuyền học sinh nam, nữ của nhà trường cũng có nhiều thành tích tương đối tốt trong khu vực Hà Nội (giải nhất giải bóng chuyền da, bóng chuyền hơi cho khối THPT thành phố Hà Nội)

Trong quá trình dạy học, chúng tôi thấy học sinh mới học môn bóng chuyền, thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay còn nhiều hạn chế Phần lớn học sinh chưa đạt được kỹ thuật hoàn thiện Các học sinh mắc sai lầm khi thực hiện động tác còn khá phổ biến

4

Đã có tác giả nghiên cứu về đề tài này như Đặng Minh Hiêp K35 trường ĐHSP Hà Nội 2 nhưng chưa nghiên cứu về đề tài này tại trường THPT

Mê Linh - Hà Nội

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, cùng với sự hiểu biết của mình tôi

quyết tâm đến với đề tài: “Ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu

quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 trường trung học phổ thông Mê Linh - Hà Nội”

* Mục đích nghiên cứu

Thông qua nghiên cứu thực trạng công tác giảng dạy môn bóng chuyền nói chung và kỹ thuật chuyền bóng thấp tay nói riêng, từ đó lựa chọn được các bài tập nâng cao hiệu quả của kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

* Giải thuyết khoa học

Nếu lựa chọn và ứng dụng thành công các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 THPT Mê Linh - Hà Nội thì hiệu quả giảng dạy và tập luyện kỹ thuật đó sẽ đạt hiệu quả cao hơn, từ đó nâng cao được trình độ tập luyện và thi đấu bóng chuyền của học sinh nam khối 11

5

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác GDTC trường học

Giáo dục thể chất là một trong mục tiêu giáo dục toàn diện của Đảng và Nhà nước ta, và nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân

Trong những năm gần đây Đảng và Nhà nước rất coi trọng công tác TDTT nói chung và GDTC trường học nói riêng GDTC là nội dung bắt buộc trong các bậc học, ngành học Từ mầm non cho tới đại học

Chỉ thị 36/CT-TƯ ngày 24/03/1994 của Ban Bí thư TƯ Đảng giao trách nhiệm cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng cục TDTT thường xuyên phối hợp chỉ đạo công tác GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, để việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên

Chỉ thị 36/CT - TƯ đã được Đại hội Đảng lần thứ IX xác định

phương hướng và nhiệm vụ “Đẩy mạnh hoạt động TDTT, nâng cao thể

trạng và tầm vóc của người Việt Nam Phát triển phong trào TDTT quần chúng với mạng lưới cơ sở rộng khắp, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ VĐV thể thao thành tích cao, đưa Việt Nam lên trình độ chung trong khu vực Đông Nam Á và có vị trí cao trong nhiều bộ môn Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích nhân dân và các tổ chức tham gia thiết thực, có hiệu quả cao trong các hoạt động văn hóa thể thao” [ 3 ]

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII cũng khẳng định: “Công

tác TDTT cần được coi trọng và nâng cao chất lượng GDTC trong các trường học Tổ chức hướng dẫn và vận động nhân dân tham gia rèn luyện hàng ngày” [ 12 ]

Với mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ tương lai của đất nước phát triển toàn diện: Đức, trí, thể, mĩ, lao động Tại Hội nghị TƯ IV khóa VIII về đổi mới

6 công tác Giáo dục - Đào tạo, trong Văn kiện có ghi: Con người trong thời đại mới là “Phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, trong sáng về đạo đức, phong phú về tinh thần …” đã khẳng định mục tiêu giáo dục nhằm giáo dục về nhân cách tăng cường thể lực cho học sinh, sinh viên Ngày 07/08/1995 Thủ Tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị 113/TT nêu rõ yêu cầu đối với tổng cục

TDTT: “Ngành TDTT phải xây dựng định hướng phát triển có tính chiến lược,

trong đó quy định rõ các hình thức hoạt động mang tính phổ cập đối với mọi đối tượng lứa tuổi tạo thành phong trào tập luyện rộng rãi của quần chúng hướng đến mục tiêu khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [4]

GDTC trong nhà trường phổ thông nhằm từng bước nâng cao trình độ văn hóa thể thao cho học sinh góp phần vào sự nghiệp TDTT của đất nước và đặc biệt Nghị quyết TƯ II khoá VIII về công tác Giáo dục và Đào tạo đã khẳng định rõ GDTC trong trường học là rất quan trọng

Công tác TDTT phải góp phần tích cực thực hiện các nhiệm vụ kinh

tế - xã hội, Quốc phòng - An ninh và mở rộng quan hệ đối ngoại của đất nước, trước hết là góp phần nâng cao sức khỏe, rèn luyện ý chí, giáo dục đạo đức, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao lòng tự hào dân tộc và đẩy lùi tệ nạn xã hội

ở từng địa phương

1.2 Đặc điểm tâm, sinh lí lứa tuổi học sinh THPT

1.2.1 Đặc điểm tâm sinh lí học sinh THPT

Ở lứa tuổi này các em đã có những bước phát triển nhảy vọt về thể chất lẫn tinh thần Biểu hiện đã có những bước phát triển qua tuổi thiếu niên đến tuổi trưởng thành

Ở giai đoạn này các em được hình thành những phẩm chất mới về trí tuệ, tình cảm, đạo đức, phong cách và thái độ trước công việc được giao Sự phát triển của các em trong giai đoạn này tương đối phức tạp, tâm lí của các

7

em có những mâu thuẫn biến đổi khác nhau, xuất hiện nhiều đột biến Biểu hiện cơ bản nhất ở tuổi dậy thì Các chức năng sinh lí mới hoàn toàn xuất hiện Tuyến sinh dục hoạt động, biểu hiện ra bên ngoài bằng các dấu hiệu như giọng nói, tính cách có nhiều thay đổi

Sự phát triển này làm ảnh hưởng phần nào đến trạng thái tình cảm, dễ

bị kích động, học tập hăng say nhưng hay chán nản khi không hoàn thành nhiệm vụ

Sự phát triển thân thể của các em về chiều cao, hệ xương có bước đột biến và phát triển mạnh, hệ thần kinh cũng được phát triển và hoàn thiện, trong quá trình học tập, hệ thống tín hiệu thứ hai cuả các em được nâng cao, sự biến đổi mạnh mẽ về thể chất dẫn tới sự mất cân bằng của các bộ phận chức năng cơ thể Sự mất cân bằng của tim và mạch máu, thể tích của tim tăng lên gấp đôi so với lứa tuổi trước đó, nhưng dung tích mạch máu chỉ tăng lên gấp 1,5 lần Hệ tuần hoàn tạm thời bị rối loạn gây nên hiện tượng thiếu máu cục bộ trên vỏ não

ở các em, trong quá trình tập luyện sẽ bị mệt mỏi chán nản, thần kinh không ổn định, dễ bị xúc động, dễ bị kích thích làm cho các quá trình giữa hưng phấn và

ức chế không ổn định dẫn đến sự mất tự chủ bản thân

Cùng với sự phát triển sức nhanh, sức mạnh của cơ bắp, quá trình hoạt động của các em còn có nhiều động tác thừa, sai lệch về biên độ, kĩ thuật động tác Nhưng đó chỉ là những khó khăn tạm thời của sự phát triển Trong công việc của các em rất thích được giao công việc cụ thể, thích được khen ngợi, biểu dương và có xu hướng bắt chước, học tập người lớn

1.2.2 Đặc điểm sinh lí của học sinh THPT

Ở lứa tuổi này cơ thể của các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, cơ thể phát triển theo chiều ngang nhiều hơn, chiều cao vẫn tiếp tục phát triển

Ở lứa tuổi này có sự phát triển rõ rệt về tầm vóc, sức chịu đựng và tâm

lí Vì vậy chúng ta cần đưa ra phương pháp tập luyện và lượng vận động hợp

8

lí để có điều kiện phát triển một cách toàn diện cân đối Có ý nghĩa nhất đối với công tác giáo dục và huấn luyện Sự phát triển mạnh mẽ của các hệ cơ quan cũng như thể lực đang dần đạt tới hoàn thiện

1.2.2.1 Hệ thần kinh

Kích thước não và tủy sống đạt tới mức của người trưởng thành Khả năng tư duy, khả năng phân tích, tổng hợp và trìu tượng hóa được phát triển tạo điều kiện cho việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện Đây là đặc điểm thuận lợi để các em nhanh chóng tiếp thu và hoàn thành kĩ thuật động tác

Tuy nhiên, một số bài tập mang tính đơn điệu thiếu hấp dẫn sẽ làm cho học sinh chóng mệt mỏi Do đó cần thay đổi nội dung, hình thức tập luyện theo hướng đa dạng, phong phú Đặc biệt tăng cường hình thức thi đấu và trò chơi vận động để gây hứng thú và tạo điều kiện hoàn thành tốt các bài tập đề

ra Cần lưu ý khi sử dụng những bài tập này phải tính đến đặc điểm của học sinh

1.2.2.2 Hệ vận động

Hệ vận động bao gồm hệ xương khớp và hệ cơ: Lứa tuổi học sinh THPT, hệ xương bắt đầu giảm tốc độ phát triển Các xương như xương bàn tay, xương cổ tay hầu như đã hoàn thiện nên các em có thể tập luyện một số động tác treo, chống, mang, vác nặng mà không làm tổn thương hoặc không tạo ra sự phát triển lệch lạc của cơ thể Do đó, trong quá trình GDTC có thể sử dụng các bài tập có lượng vận động lớn

Hệ cơ phát triển chậm hơn so với hệ xương, tuy vậy các hệ cơ bắp phát triển tương đối nhanh (cơ đùi, cơ cánh tay) Cùng với sự phát triển của cơ thể, tiết diện sinh lí cơ tăng lên nhanh chóng, thần kinh chi phối các cơ tăng lên tập chung hơn nên sức mạnh của các cơ cũng tăng lên rõ rệt Ở lứa tuổi này cấu tạo của các cơ và cơ năng của vận động phát triển nhanh nhưng chưa cân

9 đối Do đó tính nhịp điệu trong vận động phần nào bị ảnh hưởng, động tác rời rạc, thiếu nhanh nhẹn, linh hoạt Do đó huấn luyện cần phải lựa chọn nội dung cho phù hợp

1.2.2.3 Hệ tuần hoàn

Hệ tuần hoàn đang phát triển và đi đến hoàn thiện, trọng lượng và sức chứa của tim phát triển tương đối hoàn chỉnh Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ rệt nhưng sau vận động mạnh, sự hồi phục tương đối nhanh chóng nên lứa tuổi này có thể tập các bài tập có lượng vận động tương đối lớn

1.2.2.4 Hệ hô hấp

Hệ hô hấp đã phát triển tương đối hoàn thiện Dung lượng phổi tăng lên nhanh chóng Lứa tuổi này đã có sự thay đổi rõ rệt về độ dài của chu kì hô hấp Dung tích sống và thông khí phổi tối đa tăng, khả năng hấp thụ oxy lớn, phổi phát triển tương đối hoàn thiện Tuy nhiên, các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoành Do đó, giáo viên và huấn luyện viên cần hướng dẫn học sinh khi tập luyện phải thở sâu và tập chung chú ý thở bằng ngực

1.3 Những vấn đề chung của bóng chuyền hiện đại

1.3.1 Đặc điểm của tập luyện và thi đấu bóng chuyền

Bóng chuyền là một môn thể thao tập thể, người tập được sử dụng tất

cả các bộ phận cơ thể để đánh bóng đi theo đúng các điều luật môn bóng chuyền

Trong điều kiện phát triển của bóng chuyền hiện đại, đòi hỏi vận động viên có chiều cao và thể lực chuyên môn khác Cao trong bóng chuyền chỉ chiều cao đứng, cao với tay, bật cao, cao thể hiện năng lực khống chế không gian cao, xa tạo điều kiện cho vận động viên khống chế tầm cao, không gian chiều cao theo chiều thẳng đứng và chiều ngang Đặc trưng của thể lực

10 chuyên môn đối với người tập bóng chuyền đó là: Sức mạnh tốc độ, sức nhanh phản ứng động tác, sức bền tốc độ và sức bền bật nhảy Ngoài ra còn

có các tố chất thể lực như: Mềm dẻo, khéo léo, khả năng phối hợp vận động cũng rất cần thiết để nâng cao thành tích thi đấu của người tập

Sức mạnh là khả năng con người chống lại những lực cản từ bên ngoài bằng sự nỗ lực cơ bắp Trong bóng chuyền sức mạnh được thể hiện ở các động tác như: Bật nhảy đập bóng, phát bóng, lăn ngã cứu bóng Sức mạnh là

cơ sở để phát triển sức nhanh

Nhanh trong bóng chuyền là khả năng thực hiện nhanh các hoạt động đánh bóng như: Đỡ phát, đỡ đập, yểm hộ, di chuyển lăn ngã cứu bóng Trong bóng chuyền nhanh chính là điều kiện để thực hiện được sự biến hóa

Biến hóa chỉ sự điều khiển cao nhất đối với trình độ kĩ năng, kĩ xảo vận động trong điều kiện biến đổi của thi đấu Biến hóa phải thể hiện trên cơ sở nhịp điệu tốc độ biến điểm, biến tầm, biến phương, biến chiều, biến hình động tác, biến lực Trong bóng chuyền người tập phải vận động đến bóng, tiếp xúc bóng trong thời gian ngắn nhất, bóng lại luôn chuyển động trên không, không dừng lại nên biến hóa là mục tiêu lớn nhất mang tính nghệ thuật sáng tạo cao, tức tài năng bóng chuyền cần có năng lực bên ngoài

1.3.2 Xu thế hiện đại của môn bóng chuyền

Do thành tích không đo đếm được mà chỉ xác định được chuẩn mực quy định mang tính quan sát chủ quan và thứ hạng của các đội bóng, nên sự phát triển của môn bóng chuyền chủ yếu bằng phương pháp xây dựng mô hình vận động viên tương ứng với nó là mô hình của từng tuyến chơi

Có thể khái quát một số xu thế chính phát triển của môn bóng chuyền trong thời gian hiện nay là:

Sự phát triển nhanh mang tính phổ cập, làm cho bóng chuyền trở thành môn thể thao không thể thiếu trong đời sống văn hóa xã hội của con người hiện đại

11 Tập chung tuyển chọn người tập có chiều cao lí tưởng, có sức bật tốt và chỉ số hình thái phù hợp với đặc trưng của bóng chuyền

Tăng cường sức mạnh tấn công cả ba tuyến với kỹ thuật đệm, đỡ bóng

và chuyền 2 chính xác phù hợp với từng vận động viên trên cơ sở chuyên môn hóa sâu với các chức năng thi đấu

Trong công tác giang dạy và thi đấu bóng chuyền, nâng cao lượng vận động tối đa và các tố chất chuyên môn đặc thù được chú trọng, chuyên môn hóa từng cầu thủ, phát huy các kỹ thuật sở trường của người tập để thích ứng nhanh với nhịp độ thi đấu cao luôn luôn biến đổi

Theo xu thế hiện đại thì môn bóng chuyền toàn diện hóa lối chơi và chức năng cầu thủ Huấn luyện toàn diện các lối chơi trong giai đoạn thi đấu khác nhau, chú ý chức năng thi đấu của từng cầu thủ cùng với việc phối hợp nhuần nhuyễn với một lượng vận động ngày càng lớn, chất lượng cao hoạt động thi đấu toàn đội

Sự tri thức, nghệ thuật hóa lối chơi chức năng của các cầu thủ được đặc biệt quan tâm: Vận động viên phải nắm vững, nhanh và chính xác diễn biến trận đấu cùng những tình huống phát triển của nó Có suy nghĩ độc lập, sáng tạo ứng phó nhanh, linh hoạt phối hợp toàn đội một cách nhẹ nhàng Trong huấn luyện phải kết hợp với trí tuệ bẩm sinh với tiếp thu, bổ sung hình thành nhanh các kỹ năng vận động, kinh nghiệm thi đấu của đội thông qua các cuộc thi đấu lớn

Nói tóm lại, xu thế phát triển của môn bóng chuyền biểu hiện ở tính năng vận động và tích cực của từng cầu thủ, chất lượng hiệu quả của các hành động thi đấu của họ

1.4 Đặc điểm kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt (đệm bóng) trong bóng chuyền

Trong thi đấu bóng chuyền hiện đại, với uy lực tấn công nhanh, mạnh

từ các quả phát bóng, đập bóng của đối phương, thì kỹ thuật chuyền bóng

12 thấp tay bằng hai tay trước mặt được ứng dụng phổ biến và có hiệu quả cao,

do đó kỹ thuật này là một trong những yếu tố rất quan trọng

Kỹ thuật là biện pháp thực hiện một động tác nào đó, thông qua những hoạt động cụ thể, có chủ động, nhằm hoàn thành nhiệm vụ vận động với hiệu quả cao nhất

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay là kỹ thuật sử dụng chủ yếu phần cẳng tay để đỡ và đẩy bóng đi ở tầm ngang hoặc thấp hơn trọng tâm cơ thể

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay có diện tích tiếp xúc giữa tay và bóng rộng, nhưng điểm tiếp xúc lại ít hơn chuyền bóng cao tay, do đó ít bị phạm lỗi

kỹ thuật như dính bóng hoặc bóng hai tiếng

Chuyền bóng thấp tay là phương tiện chính và là biện pháp cơ bản dùng để chuyền một trong phòng thủ, đỡ phát, đỡ đập và lăn ngã cứu bóng.Cấu trúc kỹ thuật động tác đơn giản hơn chuyền cao tay Kỹ thuật này thường được sử dụng rộng rãi trong thi đấu bởi phạm vi khống chế rộng đỡ được những đường bóng ở xa thân người

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt có thể chia thành các giai đoạn sau:

- Tƣ thế chuẩn bị

Người tập đứng ở tư thế trung bình, hai chân đứng rộng bằng vai hoặc hơn vai, hai tay co tự nhiên ở hai bên thân, mắt quan sát bóng Khi xác định được điểm rơi của bóng ở tầm thích hợp thì đưa hai tay ra đón bóng Hai cánh tay duỗi thẳng, hai bàn tay chéo nhau và nắm lại, hai ngón tay cái song song

kề nhau (hoặc hai bàn tay để sát nhau và duỗi tự nhiên)

- Giai đoạn đánh bóng

Bóng đến ngang tầm thắt lưng, cách xa thân một cánh tay thì thực hiện đánh bóng đi, lúc này hai chân đạp đất và duỗi ở khớp gối nâng trọng tâm cơ thể và nâng tay Hai tay lúc này được chuyển động từ dưới lên trên và dùng

13 nửa dưới cẳng tay (1 phần 3 cẳng tay dưới) để đệm bóng vào sau và dưới bóng, kết hợp với nâng tay ở mức độ cần thiết Khi hai tay chạm bóng là lúc

ấn, ép cổ tay xuống dưới làm căng các nhóm cơ cẳng tay, kết hợp hóp bụng, giữ bả vai và khớp khửu tay Hai tay thẳng chắc bóp chặt vào nhau, toàn thân hơi lao về phía trước

Khi thực hiện cần chú ý: Nếu đường bóng đến với lực vừa phải và chậm thì chỉ cần phối hợp đạp chân, nâng tay để bóng đi Còn nếu bóng đến nhanh, mạnh thì phải ghìm vai, thẳng tay và hạn chế nâng tay để bóng bật đi theo ý muốn

Chuyền bóng thấp tay là một hoạt động có tính chất cơ học trong không gian và tuân theo quy luật hoạt động của vật lí, do đó góc độ đường bóng đi phụ thuộc vào góc độ tay chuyền

Nếu góc độ đường bóng lớn thì góc độ của tay chuyền bóng nhỏ và ngược lại (Góc độ tay chuyền là góc tạo bởi cánh tay và mặt đất) Song tùy vào đặc điểm góc độ đường bóng đến độ cao của đường bóng muốn chuyền

đi, người chuyền có thể quyết định góc độ tay chuyền phù hợp

- Kết thúc động tác

Khi bóng dời tay, hai chân tiếp tục duỗi, tay theo đà nâng theo hướng đi của bóng một khoảng cách nhất định rồi nhanh chóng trở về tư thế chuẩn bị

để thực hiện kỹ thuật, động tác tiếp theo

1.5 Một số yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt (Đệm bóng)

Bóng chuyền là một môn thể thao hoạt động không có chu kỳ, do đó các hoạt động thi đấu diễn ra rất đa dạng, tình huống trận đấu không dự báo trước chính xác, do đó chỉ tập luyện lâu dài và có trình độ cao mới có thể xử lí đạt hiệu quả cao ở các phương án tấn công cũng như phòng thủ

14 Sức mạnh của một đội bóng phụ thuộc vào sự gắn bó đoàn kết của các

cá nhân, nhóm, toàn đội mới tạo thành hình thái phong cách chiến thuật độc đáo, biến hóa

Trong một đội bóng chuyền việc chuẩn bị kỹ thuật, chiến thuật, thể lực chuyên môn cho mỗi vận động viên là rất cân thiết và phải đạt được trình độ điêu luyện, đồng thời có tâm lí vững vàng mới đáp ứng được yêu cầu và hiệu quả thi đấu trong thời gian dài

Thi đấu bóng chuyền có tính đối kháng cao nhưng có lưới ngăn cách,

do vậy để thi đấu có kết quả cao thì việc giải quyết các mâu thuẫn nội bộ của một đội bóng là một yếu tố quan trọng

Trong thi đấu vận động viên có thể dử dụng nhiều kỹ thuật chuyền bóng khác nhau như: Chuyền bóng cao tay, thấp tay bằng hai tay trước mặt, chuyền bóng bằng một tay, chuyền bóng nghiêng (bên cạnh) bằng hai tay… Dùng kỹ thuật nào để chuyền bóng trong thi đấu cuối cùng cũng tính đến hiệu quả của nó và hiệu quả của kỹ huật chuyền bóng thấp tay chịu ảnh hưởng của một số yếu tố sau:

1.5.1 Các yếu tố về kỹ thuật

Yếu tố kỹ thuật có tầm quan trọng đặc biệt đối với hiệu quả chuyền bóng nói chung và kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt nói riêng Nếu kỹ thuật chưa đạt được tới kỹ xảo thì động tác chuyền bóng sẽ rất nhiều sai lầm

Ví dụ: Khi tiếp xúc bóng hai cẳng tay bên cao bên thấp

Khi trình độ kỹ thuật thấp thì kỹ năng vận động thể hiện động tác phải tập chung chú ý cao vào các thành phần động tác Còn nhiều cử động thừa Nếu được lặp lại nhiều lần thì động tác càng trở nên thành thục, các cơ sở phối hợp động tác dần dần được tự động hóa và kỹ năng trở thành kỹ xảo

15 Người tập khó có thể đạt được thành tích nếu họ không có vốn dự trữ các kỹ xảo vận động riêng lẻ phong phú Mỗi người tập phải luôn tập chung vào từng chi tiết động tác trong hành vi chiến thuật của mình, khi đã thành kỹ xảo thì tính liên tục của động tác thể hiện ở tính nhẹ nhàng liên kết và tính nhịp điệu bền vững của động tác Sự hình thành một kỹ xảo động tác phụ thuộc vào các yếu tố chủ quan hoặc khách quan như: Các yếu tố lựa chọn các bài tập, cách thực hiện các bài tập, tâm lý khi thực hiện, các điều kiện sân bãi…

1.5.2 Các yếu tố thể lực

Yếu tố thể lực rất cần thiết giúp cho người học nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật, chiến thuật thi đấu, nâng cao thành tích thể thao Trình độ thể lực không cao sẽ không đáp ứng được quá trình thi đấu căng thẳng liên tục trong thời gian dài

Các môn thể thao nói chung và môn bóng chuyền nói riêng trong thi đấu phải thực hiện các kỹ thuật khác nhau trong thời gian dài Do vậy ở cuối các hiệp đấu, trận đấu người tập sẽ bị giảm sút về thể lực dẫn đến việc thực hiện kỹ thuật kém hiệu quả

Như vậy, trong tập luyện và thi đấu môn bóng chuyền đòi hỏi mỗi cá nhân phải có trình độ kỹ thuật cao, muốn vậy phải tạo được một trình độ thể lực chuyên môn tốt để phục vụ cho việc phát triển các kỹ thuật, chiến thuật, tâm lí và thành tích sau này

1.5.3 Các yếu tố tâm lí

Môn thể thao bóng chuyền có ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển các mặt tâm lí của người tập: Tri giác, sự quan sát, trí nhớ, sự tư duy, trí tưởng tượng, cảm xúc và các phẩm chất ý chí Tâm lí có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chuyền bóng Trạng thái tinh thần, đạo đức của một tập thể đội bóng phụ thuộc trực tiếp vào tính chất, mối quan hệ lẫn nhau trong nội bộ Do vậy tinh thần tập thể, mối quan hệ tinh thần tập thể, mối quan hệ tôn trọng lẫn

16 nhau, giúp đỡ lẫn nhau, sự đoàn kết nhất trí của từng thành viên trong tập thể

là những điều kiện cần thiết cho quá trình tập luyện

và thể lực, tăng cường huấn luyện thể lực cũng chiếm một vị trí quan trọng

Kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: kỹ thuật, thể lực, tâm lí, sự phối hợp đồng đội, trình độ của đối phương… Khi giảng dạy kỹ thuật cần chú ý theo dõi các giai đoạn trong quá trình tập luyện để đánh giá mức độ phát triển, đặc biệt chú ý đến thời kì ban đầu là chuẩn bị kỹ thuật cơ bản

Các bài tập chuyên môn trong giảng dạy huấn luyện kỹ thuật bóng chuyền là các bài tập mang tính chuẩn bị, tính dẫn dắt, tính chuyển đổi cho từng kỹ thuật chuyên biệt của từng kỹ thuật động tác trong môn bóng chuyền Dựa vào lí luận chung của bài tập thể chất, dựa vào lí luận GDTC và phương pháp giảng dạy môn bóng chuyền chúng tôi xác định các loại bài tập thể chất

để phát triển kĩ thuật cơ bản và thể lực chuyên môn cho học sinh khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

Đánh giá kỹ thuật phải đi đôi với đánh giá về tố chất thể lực, trong đó

kỹ thuật cơ bản chiếm phần quan trọng để đảm bảo phù hợp với mục đích tập luyện

17

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP - TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để giải quyết mục đích nghiên cứu, đề tài tiến hành giải quyết các nhiệm vụ sau

Nhiệm vụ 1: Thực trạng công tác GDTC và trình độ kỹ thuật chuyền

bóng thấp tay bằng hai tay trước măt của học sinh nam khối 11 trường THPT

Mê Linh - Hà Nội

Nhiệm vụ 2: Lựa chon, ứng dụng và đánh giá bài tập nhằm nâng cao

hiệu quả chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối

11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp đọc và phân tích, tổng hợp tài liệu

Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đọc, tham khảo, phân tích tổng hợp các tài liệu có liên quan đến đề tài, nhằm xác định các cơ sở chung về chuyên môn để giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

- Lịch sử chuyền thống TDTT của trường THPT Mê Linh - Hà Nội

- Các phong trào TDTT của trường THPT Mê Linh - Hà Nội

- Các giải thi đấu TDTT của trường THPT Mê Linh - Hà Nội tham gia

và thành tích đạt được

- Đa số học sinh trong trường THPT Mê Linh - Hà Nội có hứng thú tham gia tậm luyện TDTT

2.2.2 Phương pháp quan sát sư phạm

Chúng tôi tiến hành quan sát các buổi học chính khóa của học sinh khối

11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội, theo dõi các biện pháp giáo viên sử dụng nhằm nâng cao khả năng chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của học sinh, làm cơ sở thực tiễn để xác định những mặt hạn chế, sai lầm khi thực

18 hiện các bài tập từ đó lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

- Thực trạng kỹ thuật chuyền bóng thấp tay của học sinh khối 11 còn ở mức thấp

- Quỹ thời gian sử dụng để tập luyện kỹ thuật còn hạn chế, các bài tập không tạo được hứng thú cho người tập

- Đội ngũ giáo viên dạy môn thể dục của trường có trình độ chuyên môn cao

- Điều kiện sân bãi dụng cụ của môn bóng chuyền nói chung và các môn khác nói riêng là tương đối tốt, đủ điều kiện tập luyện và giảng day

2.2.3 Phương pháp phỏng vấn

Chúng tôi sử dụng phiếu hỏi với phỏng vấn trực tiếp các thầy, cô giáo

bộ môn, các huấn luyện viên, VĐV bóng chuyền Đưa ra các câu hỏi cụ thể

về việc nâng cao khả năng chuyền bóng thấp tay của học sinh, làm cơ sở thực tiễn để xác định những nguyên nhân dẫn tới hạn chế, sai lầm và các bài tập được lựa chọn để tăng cường khả năng chuyền bóng thấp tay

- Phỏng vấn lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

- Phỏng vấn lựa chọn mức độ thời gian cho giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

- Phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Sử dụng phương pháp này để kiểm tra đánh giá kết quả ở các giai đoạn trước và sau quá trình thực nghiệm các bài tập kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

19

- Kiểm tra kha năng thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt trước và sau thực nghiệm của học sinh nam lớp 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Là phương pháp được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài để đánh giá thực chất, chính xác hiệu quả hiệu quả các bài tập đã chuẩn hóa, ứng dụng các bài tập đã được lựa chọn trong thực tiễn, nâng cao hiệu quả thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay cho học sinh nam khối 11 trường THPT

Mê Linh - Hà Nội, tôi tiến hành thực nghiệm song song trên 2 nhóm:

- Nhóm A: Là nhóm thực nghiệm, tập theo các bài tập tôi lựa chọn

- Nhóm B: Là nhóm đối chứng, tập theo các bài tập vẫn thường sử dụng Mỗi nhóm 25 học sinh nam khối 11 THPT Mê Linh - Hà Nội, thời gian thực nghiệm 6 tuần, sau đó đánh giá kết quả thu được của quá trình thực nghiệm

2.2.6 Phương pháp sử dụng toán thống kê

Chúng tôi sử dụng phương pháp này trong quá trình nghiên cứu để xử lí

số liệu và đánh giá kết quả thông qua sự vận dụng các công thức như sau:

* Giá trị trung bình cộng:

n i

i 1

XX

n



Trong đó:

xi: là giá trị của từng cá thể

n: Số lượng đối tượng

Σ: Kí hiệu tổng hợp

x : là số trung bình của nhóm B 2

- Hoàn thành tổng quan đề tài

- Điều tra đánh giá kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh

- Hà Nội Lựa chon hệ thống các bài tập

- Ứng dụng và đánh giá hệ thống bài tập

- Thông tin số liệu về học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh

- Hà Nội

- Tổng quan đề tài thực trạng kỹ thuật đệm bóng của học sinh nam khối 11 trường THPT

Mê Linh - Hà Nội

- Hệ thống bài tập

- Kết quả của hệ thống bài tập

3 4-5/2015 - Xử lí số liệu và hoàn thành bài

nghiên cứu

- Khóa luận tốt nghiệp

22

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu

- Trường THPT Mê Linh - Hà Nội

- Trường ĐHSP Hà Nội 2

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng chủ thể: Bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt

- Đối tượng khách thể: Học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh -

Hà Nội (50 học sinh)

23

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Thực trạng công tác GDTC và trình độ kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của học sinh nam khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường THPT Mê Linh - Hà Nội

Trường THPT Mê Linh - Hà Nội là trường có bề dày về truyền thống học tập và truyền thống TDTT trong huyện Mê Linh Công tác GDTC trong nhà trường với mục đích rèn luyện sức khỏe cho học sinh và giải trí sau những giờ học GDTC được nhà trường hết sức quan tâm, đây cũng là động lực thúc đẩy hoạt động TDTT của nhà trường, góp phần vào hoàn thành nhiệm vụ GDTC trong trường phổ thông

Nhiệm vụ của công tác GDTC trong nhà trường bao gồm 3 nhiệm vụ:

- Dạy học, hoàn thành môn học GDTC cho học sinh các khối của nhà trường đúng theo quy định của Bộ GD - ĐT

- Tổ chức và phát động phong trào hoạt động TDTT cho học sinh trong trường

- Tuyển chọn và phát hiện tài năng thể thao để huấn luyện các đội tuyển tham gia thi đấu các giải đấu của địa phương và ngành tổ chức

Tuy nhiên trong thực tế môn học GDTC mới chỉ đáp ứng một phần nhiệm vụ, yêu cầu công tác GDTC cho học sinh Để đáp ứng nhu cầu hiện nay nhà trường cần phải đầu tư và đổi mới hơn nữa để lôi cuấn đông đảo học sinh tham gia tập luyện, một phần giúp cho học sinh có một sức khỏe tốt để sẵn sàng cho lao động và bảo vệ tổ quốc

3.1.1.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Mê Linh - Hà Nội

Trong quá trình xây dựng và phát triển trường THPT Mê Linh - Hà Nội

đã không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên

24 TDTT, để mở rộng quy mô cũng như nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội Trường THPT Mê Linh - Hà Nội với đội ngũ giáo viên đều tốt nghiệp trình độ đại học và được đào tạo nhiều chuyên ngành khác nhau Với trình độ, kinh nghiệm và tâm huyết với nghề nên đã đóng góp phần vào việc thực hiện nhiệm vụ GDTC trong nhà trường như: Giảng dạy, tổ chức huấn luyện TDTT và phát triển phong trào TDTT cho học sinh Nhà trường có đội ngũ giáo viên gồm 6 người với chuyên ngành và thâm niên công tác và các chuyên ngành khác nhau:

Chuyên ngành của giáo viên:

- Điền kinh: 2 giáo viên

- Thể dục: 2 giáo viên

- Cầu lông: 1 giáo viên

- Bóng bàn: 1 giáo viên

Bảng 3.1: Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT

trường THPT Mê Linh - Hà Nội Tổng

> 40 30 - 40 < 30 > 15 10 - 15 < 10

6

16,7% 83,3% 33,3% 50% 16,7% 33,3% 33,3% 33,3% Qua bảng 3.1 cho thấy đối với một trường THPT đây là tiềm năng rất lớn nếu được khai thác triệt để thì có thể đáp ứng tốt công tác giảng dạy của nhà trường Tuy nhiên số lượng cán độ trẻ tương đối lớn, là những người được đào tạo tốt và nhiệt tình nhưng kinh nghiệm giảng dạy vẫn còn hạn chế Trong 6 giáo viên của nhà trường không có giáo viên nào tốt nghiệp chuyên ngành Bóng chuyền nên công tác giảng dạy nội dung này còn hạn chế và gặp nhiều khó khăn

25

3.1.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho công tác GDTC

Mặc dù nhà trường quan tâm đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất phục

vụ cho việc giảng dạy môn học GDTC nói chung và môn Bóng chuyền nói riêng, song vẫn còn hạn chế về số lượng và chất lượng Đặc biệt đối với môn Bóng chuyền thì yêu cầu về sân bãi, dụng cụ để phục vụ cho giảng dạy và tập luyện ngoại khóa và phát triển thể lực là rất cần thiết Tuy nhiên ngoài việc tiếp tục đề nghị nhà trường nâng cấp sân bãi, dụng cụ thì việc khắc phục bằng cách lựa chọn các bài tập, phương pháp giảng dạy và và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với điều kiện thực tế là hết sức cấp bách

Bảng 3.2: Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy và học tập môn GDTC

TT Sân bãi, dụng cụ Số lƣợng Loại Chất lƣợng

1 Sân bóng chuyền 1 sân Sân ngoài trời Sân bê tông

3.1.1.3 Thực trạng công tác dạy học và tập luyện của học sinh trường THPT

Mê Linh - Hà Nội

* Thực trạng dạy học và tập luyện trong các giờ học chính khoá

Tiến hành nghiên cứu và trực tiếp phỏng vấn các giáo viên đang dạy học tại trường thấy rằng: Môn thể dục được dạy 2 tiết/ 1 tuần/ 1 lớp Môn bóng chuyền cũng vậy, theo phân phối chương trình có 14 tiết/ 1 năm/ 1 lớp,

26 trong đó phải dành 1 tiết cho kiểm tra, 13 tiết cho tập các kĩ thuật như: Ôn kỹ thuật chuyền bóng cao tay, học chuyền bóng thấp tay bằng 2 tay trước mặt và phát bóng Qua tìm hiểu về công tác GDTC tại trường cho thấy, môn bóng chuyền được dạy trong 20 giáo án và được ghép cùng với 1 nội dung khác trong 1 tiết, theo phân phối chương trình của sở Giáo dục và Đào tạo Với thời lượng như trên việc hình thành kỹ năng, kỹ xảo động tác là rất khó khăn

Do đó, trong các giờ học chính khoá, công tác giảng việc hình thành hình thành kỹ xảo về các kỹ thuật bóng chuyền là rất khó do vậy việc lựa chọn các bài tập có nội dung khoa học hợp lý để kỹ xảo thực hiện động tác được hình thành nhanh hơn có ý nghĩa quan trọng trong dạy học

* Thực trạng tổ chức tập luyện trong các giờ ngoại khoá

Thời gian ngoại khoá không bắt buộc và phụ thuộc chủ yếu vào tính tự giác, tích cực của học sinh, qua quan sát và phỏng vấn các em học sinh trong trường thấy rằng, hầu hết việc tập ngoại khoá các em chưa quan tâm mà chủ yếu dành thời gian học cho các môn mà các em cho là cần thiết qua quan sát thực tế các học sinh nam tham ra ngoại khóa Bóng chuyền cũng tương đối đông, nhưng hình thức ngoại khóa chủ yếu là ra sân thi đấu là chủ yếu còn việc tập luyện kỹ thuật còn ít nên cho thấy không có hình thức tổ chức ngoại khóa của học sinh nên còn rất đơn điệu ở hình thức tổ chức đó là chơi theo ý thích cá nhân và tự tổ chức

Qua kết quả phân tích ở trên cho thấy rằng thể lực, kỹ thuật nói chung

và kỹ thuật đỡ chuyền bóng thấp tay nói riêng của học sinh trường THPT Mê Linh - Hà Nội còn ở mức thấp

3.1.2 Thực trạng sử dụng bài tập chuyền bóng thấp tay trong quá trình giảng dạy cho học sinh khối 11 trường THPT Mê Linh - Hà Nội

Để có cơ sở xác định thực trạng lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt đối với học sinh nam khối 11 trường THPT