Khảo sát công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tại xã nam hồng, huyện tiền hải, tỉnh thái bình

Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tỉnh Thái Bình năm 2014 [11] Tại Thái Bình, năm 2013, mặc dù không phát sinh các dịch bệnh nguy hiểm ở gia súc, gia cầm nhưng kết quả xé

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA SINH -KTNN -

PHẠM VĂN TOAN

KHẢO SÁT CÔNG TÁC PHÒNG,

CHỐNG DỊCH BỆNH GIA SÚC, GIA CẦM TẠI XÃ NAM HỒNG, HUYỆN TIỀN HẢI,

TỈNH THÁI BÌNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: KỸ THUẬT NÔNG NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học ThS Lưu Thị Uyên

HÀ NỘI - 2015

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy, cô giáo khoa Sinh – KTNN, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã tạo điều kiện tốt nhất để em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình!

Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của cô Lưu Thị Uyên trong suốt quá trình học tập và quá nghiên cứu của em!

Tuy nhiên, do thời gian có hạn và kỹ năng, kinh nghiệm nghiên cứu khoa học còn hạn chế nên không tránh khỏi nhiều thiếu sót Vì vậy, em rất mong được sự góp ý của các thầy cô giáo để khóa luận của em được hoàn thiện hơn!

Hà Nội, Tháng 5 năm 2015

Sinh viên

Phạm Văn Toan

LỜI CAM ĐOAN

Kính gửi

- Phòng Đào tạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

- Khoa Sinh- Kĩ thuật nông nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

- Hội đồng chấm khóa luận tốt nghiệp

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu, các số liệu trình bày trong khóa luận là trung thực và không trùng với kết quả của tác giả khác

Hà Nội, tháng 5 năm 2014

Sinh viên

Phạm Văn Toan

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

1.1 Nguyên lí chung của công tác phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm cho gia súc, gia cầm 3

1.1.1 Sự phát sinh và phát triển dịch bệnh truyền nhiễm 3

1.1.2 Nguyên lý chung phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm 4

1.2 Bộ NN- PTNT, Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm 5

1.2.1 Mục đích, yêu cầu 5

1.2.2 Các biện pháp chủ động phòng, chống dịch 5

1.3 Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tỉnh Thái Bình năm 2014 9

1.3.1 Mục đích 9

1.3.2 Nội dung kế hoạch 10

1.4 Những tồn tại trong công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm và giải pháp khắc phục 12

1.4.1 Những tồn tại 12

1.4.2 Giải pháp khắc phục 13

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 15

2.1 Đối tượng nghiên cứu 15

2.2 Thời gian, địa điểm nghiên cứu 15

2.3 Nội dung nghiên cứu 15

2.4 Phương pháp nghiên cứu 15

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 16

3.1 Tóm tắt điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội xã Nam Hồng 16

3.2 Tình hình phát triển chăn nuôi của xã Nam Hồng 18

3.3 Tình hình dịch bệnh đàn gia súc, gia cầm của xã Nam Hồng năm 2014 19

3.3.1 Tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc của xã Nam Hồng 20

3.3.2 Tình hình dịch bệnh trên đàn gia cầm của xã Nam Hồng 20

3.4 Công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm xã Nam Hồng 2014 22

3.4.1 Tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm năm 2014 22

3.4.2 Công tác vệ sinh tiêu độc 27

3.4.3 Kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y 28

3.4.4.Công tác tuyên truyền, tập huấn, đào tạo 29

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 32

1 Kết luận 32

2 Đề nghị 33

TÀI LIỆU THAM KHẢO 34

PHỤ LỤC 36

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Những năm gần đây tình hình thời tiết nước ta diễn biến không thuận lợi, nhiều đợt nắng nóng và mưa lũ kéo dài tác động đến sức khỏe gia súc, gia cầm; dịch bệnh gia súc, gia cầm ở hầu hết các địa phương trong cả nước nhìn chung phức tạp, một số mầm bệnh vẫn còn tiềm ẩn ở ngoài môi trường nên nguy cơ tái phát và lây lan dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi là rất lớn

Mặc dù các ngành chức năng đã triển khai nhiều biện pháp giám sát, phòng chống dịch bệnh nhưng công tác phòng chống dịch bệnh trong chăn nuôi hiện nay vẫn còn bị động, chỉ khi dịch xảy ra người chăn nuôi mới thực

sự vào cuộc, do đó việc dập dịch thường tốn kém và hậu quả để lại nặng nề

Dịch bệnh không chỉ gây thiệt hại về kinh tế trong chăn nuôi mà còn đe dọa đến sức khỏe cộng đồng Chính vì vậy việc thực hiện các biện pháp chủ động phòng, chống dịch bệnh có ý‎ nghĩa rất quan trọng nhằm kiểm soát tình hình dịch bệnh; phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để dịch bệnh lây lan trên diện rộng góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ổn định, phát triển kinh tế -

xã hội

Với mục tiêu khảo sát thực trạng công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm ở cấp cơ sở (xã, phường) chúng tôi chọn xã Nam Hồng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình – một trong những xã có hoạt động chăn nuôi tương đối phát triển làm địa điểm nghiên cứu, triển khai đề tài:

“Thực trạng công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm xã Nam Hồng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình”

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Khảo sát thực trạng công tác phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tại vùng nghiên cứu

- Đánh giá hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tại địa phương và những yếu tố chi phối công tác phòng,chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

3 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

- Đóng góp cơ sở dữ liệu về công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc,

gia cầm tại khu vực chăn nuôi làng, xã

- Góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh gia

súc, gia cầm tại xã Nam Hồng, Huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Nguyên lí chung của công tác phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm cho gia súc, gia cầm

1.1.1 Sự phát sinh và phát triển dịch bệnh truyền nhiễm [7]

- Dịch bệnh truyền nhiễm có thể lây truyền trực tiếp hoặc gián tiếp từ vật ốm sang vật khỏe do tác nhân gây bệnh truyền nhiễm: virut, vi khuẩn, Rickettsia…

- Bệnh truyền nhiễm muốn phát triển thành dịch phụ thuộc vào 3 khâu: nguồn truyền nhiễm, các yếu tố trung gian truyền nhiễm và khối cảm thụ (cơ thể cảm thụ)

 Nguồn truyền nhiễm (nguồn lây)

Gia súc, gia cầm đang mắc bệnh là nguồn truyền nhiễm rất quan trọng,

vì luôn chứa và thải ra mầm bệnh, ngoài ra nguồn lấy còn có gia súc, gia cầm mang mầm bệnh không triệu chứng, ủ bệnh

 Các yếu tố trung gian truyền nhiễm

Yếu tố trung gian truyền nhiễm là toàn bộ các yếu tố của môi trường sống có vai trò trong việc tạm chứa và vận chuyển mầm bệnh từ nguồn truyền nhiễm tới cơ thể cảm thụ Mầm bệnh có thể tồn tại trong các trung gian truyền nhiễm một thời gian khá dài (vài tuần, vài tháng), hoặc ngắn (vài ngày, vài giờ)

Những yếu tố trung gian truyền nhiễm chủ yếu cần được quan tâm là:

- Nước và thức ăn là môi trường tạm trú của nhiều loài vi sinh vật gây bệnh

- Không khí là yếu tố trung chuyển của nhiều loài vi sinh vật gây bệnh sau khi ra khỏi đường thở do ho, khạc, hắt hơi, Các vi sinh vật có thể tồn tại trong các giọt nhỏ, bụi hoặc khí dung (aerosol)

- Đất là nơi cư trú tạm thời của nhiều loại vi khuẩn, nấm, đơn bào

- Dụng cụ chăn nuôi cũng thường mang các loại vi sinh vật gây bệnh

- Côn trùng, gậm nhấm…

 Cơ thể cảm thụ bệnh

Cơ thể cảm thụ bệnh là toàn thể các cá thể có khả năng nhiễm mầm bệnh và mắc bệnh với các mức độ khác nhau

1.1.2 Nguyên lý chung phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm [7][8]

- Can thiệp toàn diện vào cả 3 mắt xích của quá trình dịch, song cần xác định những trọng tâm ưu tiên cho từng mắt xích của mỗi loại bệnh dịch

- Coi trọng biện pháp phòng chống dịch không đặc hiệu như: vệ sinh môi trường, vệ sinh thân thể, cách ly…

- Thường xuyên thực hiện tốt công tác giám sát dịch, chủ động nắm chắc tình hình dịch của địa phương để có kế hoạch chủ động phòng chống bệnh dịch kịp thời

- Sử dụng vacxin tạo miễn dịch đặc hiệu

Với nguồn truyền nhiễm

- Tổ chức giám sát chặt chẽ phát hiện sớm và chính xác mọi nguồn truyền nhiễm (con bệnh, các trường hợp nhiễm trùng không triệu chứng)

- Điều trị triệt để, ngăn ngừa tái phát

- Cách ly kịp thời và hợp lý tùy theo tính chất lây truyền của từng bệnh

Với yếu tố trung gian truyền nhiễm

- Tiến hành xử lý vệ sinh phân, rác, khử trùng nguồn nước

- Diệt vật chủ trung gian truyền bệnh: phun diệt ruồi, nhặng…

Với cơ thể cảm thụ

- Nâng cao sức đề kháng của cơ thể, tăng cường khả năng miễn dịch không đặc qua chăm sóc, nuôi dưỡng

- Tiêm vac xin phòng bệnh để gây miễn dịch đặc hiệu Sử dụng vacxin

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cục Thú y

- Tổ chức phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm kịp thời, phù hợp

và hiệu quả, không để lãng phí các nguồn kinh phí đầu tư

1.2.2 Các biện pháp chủ động phòng, chống dịch

1.2.2.1 Khi chưa có dịch xảy ra [1][2]

Đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông Báo, Đài Phát thanh và Truyền hình, đài truyền thanh cấp huyện, xã để phổ biến cho người dân thấy được tính chất nguy hiểm của dịch bệnh gia súc, gia cầm không chỉ thiệt hại đối với sản xuất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe,

tính mạng của con người; nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

Tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn cho hệ thống thú y các cấp; tập huấn cho các hộ chăn nuôi về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh và chăn nuôi an toàn sinh học

 Giám sát dịch bệnh

Tăng cường hệ thống giám sát bảo đảm giám sát tới từng thôn, xóm, hộ chăn nuôi cùng với Ban chăn nuôi thú y xã, phường, thị trấn kịp thời phát hiện dịch bệnh ngay từ khi mới phát sinh

Định kỳ lấy mẫu kiểm tra để phát hiện kịp thời sự lưu hành của vi rút cúm gia cầm, vi rút gây bệnh LMLM gia súc, vi rút gây bệnh Tai xanh trên đàn gia súc, gia cầm và tổ chức các đợt giám sát sau tiêm phòng để xác định mức độ bảo hộ của vắc xin phòng bệnh

Tổ chức thực hiện khẩn cấp các biện pháp chuyên môn như tiêm phòng vắc xin bao vây, khử trùng tiêu độc, quản lý đàn gia súc, gia cầm tại địa phương có nguồn gốc gia súc, gia cầm chứa vi rút gây các bệnh nguy hiểm lưu hành

Lấy mẫu xét nghiệm khi có gia súc, gia cầm ốm, chết không rõ nguyên nhân để kịp thời chẩn đoán và xác minh dịch bệnh

 Tiêm phòng vắc xin

Triển khai, tổ chức tiêm phòng dịch định kỳ cho đàn gia súc vụ Xuân

Hè, vụ Thu Đông (tiêm đại trà 02 vụ/năm) và tiêm bổ sung hàng tháng theo quy định và kế hoạch

 Khử trùng, tiêu độc

Định kỳ tổ chức tổng vệ sinh, khử trùng tiêu độc chuồng trại, môi trường chăn nuôi cùng với 02 đợt tiêm phòng chính trong năm (đợt 1 vào tháng 3, đợt 2 vào tháng 9 và tháng 10) và các đợt vệ sinh khử trùng, tiêu độc

theo chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và của Ủy ban nhân dân tỉnh

Khử trùng tiêu độc thường xuyên đối với những vùng có nguy cơ cao như chợ buôn bán, giết mổ gia súc, gia cầm; các bến phà, bến đò; các điểm giết mổ gia súc, gia cầm và các điểm thu gom, tập kết gia súc, gia cầm, sản phẩm gia súc, gia cầm

 Kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y

Kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển gia súc, gia cầm; xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, buôn bán, giết mổ động vật chưa qua kiểm dịch thú y

Tăng cường kiểm tra vệ sinh thú y đối với động vật, sản phẩm động vật tại các chợ và tụ điểm buôn bán, nơi tập kết và các bến đò, bến phà, các địa điểm giết mổ

Đối với ổ dịch Cúm gia cầm

Tổ chức tiêu hủy bắt buộc gia cầm, sản phẩm gia cầm trong ổ dịch theo quy định tại Thông tư 69/2005/TT-BNN ngày 07/11/2005 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Đối với ổ dịch Lở mồm long móng gia súc

Thực hiện quản lý tại chỗ, nuôi cách ly theo dõi theo quy định tại Quyết định số 38/2006/QĐ-BNN ngày 16/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Đối với ổ dịch Tai xanh ở lợn

Tiêu hủy lợn bị bệnh theo Quyết định số 80/2008/QĐ-BNN ngày 15/7/2008 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Đối với ổ dịch tả lợn

Thực hiện theo Thông tư số 04/2011/TT-BNN&PTNT ngày 24/02/2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Đối với ổ dịch Dại

Thực hiện theo thông tư 48/2009/TT-NNPTNT ngày 04/8/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc Hướng dẫn các biện pháp phòng, chống bệnh dại ở động vật

 Vệ sinh tiêu độc ổ dịch

Khử trùng, tiêu độc chuồng trại, môi trường chăn nuôi của hộ có gia súc, gia cầm mắc bệnh và khu vực xung quanh (thôn, xóm, xã, phường, thị trấn, huyện) bảo đảm đúng yêu cầu theo hướng dẫn của ngành chuyên môn

 Lập các chốt kiểm soát tạm thời

Lập các chốt kiểm soát tạm thời để kiểm soát vận chuyển gia súc, gia cầm; sản phẩm gia súc, gia cầm tại các đầu mối giao thông ra, vào ổ dịch; tùy thuộc vào phạm vi và mức độ ổ dịch, cơ quan chuyên môn thú y đề nghị lập chốt ở các cấp khác nhau (tỉnh, huyện, xã, phường, thị trấn)

 Tiêm vắc xin bao vây ổ dịch

Đối với ổ dịch Cúm gia cầm

Tiêm phòng cho toàn bộ gia cầm (gà, vịt ngan, ) trong vùng vành đai 3-5 km tính từ điểm có dịch (theo Thông tư 69/2005/TT-BNN)

Đối với ổ dịch Lở mồm long móng gia súc

Tùy theo chủng vi rút gây bệnh, tổ chức tiêm phòng vắc xin cho toàn

bộ đàn gia súc trong ổ dịch và vùng khống chế (các xã, phường, thị trấn tiếp giáp với các xã, phường, thị trấn có dịch), theo Quyết định số 38/2006/QĐ-

BNN và Quyết định số 05/2007/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Đối với ổ dịch Tai xanh ở lợn

Tổ chức tiêm vắc xin trực tiếp cho vùng có dịch, vùng bị dịch uy hiếp

và vùng nguy cơ cao cho mọi đối tượng lợn

 Báo cáo dịch: khi có dịch quy định chế độ báo cáo dịch hàng ngày đối

với tất cả các cấp từ xã, các xã, phường, thị trấn, huyện, tỉnh bằng văn bản

1.3 Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tỉnh Thái Bình năm 2014 [11]

Tại Thái Bình, năm 2013, mặc dù không phát sinh các dịch bệnh nguy hiểm ở gia súc, gia cầm nhưng kết quả xét nghiệm mẫu giám sát có 08 mẫu dương tính với cúm A/H5N1; 02 mẫu dương tính với cúm A/H5N6; các bệnh thông thường vẫn xảy ra rải rác tại hầu hết các địa phương trong tỉnh.[15]

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm; căn cứ diễn biến tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh năm 2013;

Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình xây dựng Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh

ở gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh năm 2014

1.3.1 Mục đích [11]

- Chủ động phòng, chống hiệu quả các dịch bệnh ở gia súc, gia cầm với phương châm phòng bệnh là chính, kết hợp thực hiện đồng bộ biện pháp quản lý, giám sát chặt chẽ dịch bệnh đến tận thôn, xóm, hộ gia đình, phát hiện sớm, bao vây khống chế, xử lý kịp thời, triệt để các dịch bệnh nguy hiểm phát sinh ở động vật trong diện hẹp, đảm bảo sản xuất chăn nuôi ổn định, bền vững, bảo vệ sức khỏe cho người, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội;

- Sẵn sàng các phương án, nguồn nhân lực, vật tư để chủ động xử lý khi phát sinh các dịch bệnh nguy hiểm ở động vật; ứng phó, giảm thiểu nguy

cơ lây nhiễm các bệnh mới xuất hiện có khả năng truyền lây từ động vật sang người hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người và động vật nuôi

1.3.2 Nội dung kế hoạch [11]

1 Tổ chức thực hiện các biện pháp chủ động phòng chống dịch khi chưa có dịch xảy ra [11]

 Tuyên truyền, tập huấn

- Tuyên truyền thường xuyên về công tác phòng, chống dịch: Phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật về thú y, cơ chế, chính sách hỗ trợ người chăn nuôi về phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm; thông tin kịp thời chính xác về tình hình dịch bệnh, tính chất nguy hiểm của dịch bệnh động vật; những ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, sức khỏe, tính mạng của con người; trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, người chăn nuôi về thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định;

- Tổ chức các đợt tuyên truyền chuyên sâu, trọng điểm về tiêm phòng vắc xin, tiêu độc khử trùng môi trường chăn nuôi, các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm dịch bệnh từ động vật sang người;

- Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho hệ thống thú y huyện, xã về công tác giám sát, xác minh dịch bệnh, tiêm phòng dịch; kế hoạch tiêu độc khử trùng

 Giám sát dịch bệnh, quan trắc môi trường

Nâng cao hoạt động giám sát dịch bệnh gia súc, gia cầm và thủy sản, đáp ứng yêu cầu dự tính, dự báo nguy cơ phát sinh dịch, phát hiện kịp thời khi dịch mới phát sinh ở diện hẹp

 Tiêm phòng vắc xin

- Xây dựng và triển khai, tổ chức thực hiện kế hoạch tiêm vắc xin phòng dịch theo định kỳ cho đàn gia súc, gia cầm vụ Xuân Hè, vụ Thu Đông (tiêm đại trà 2 vụ/năm) và tiêm phòng bổ sung hàng tháng cho đàn gia súc,

gia cầm tái đàn nuôi mới cụ thể, chi tiết phù hợp với từng địa phương; tiêm phòng bao vây ổ dịch tại các địa phương khi phát hiện có mầm bệnh truyền nhiễm lưu hành hoặc có dịch phát sinh ở gia súc, gia cầm

 Triển khai tháng vệ sinh tiêu độc khử trùng theo định kỳ và đột xuất để chủ động phòng dịch

- Xây dựng và triển khai tổ chức thực hiện kế hoạch "tháng vệ sinh tiêu độc khử trùng" trên địa bàn toàn tỉnh từ 2 - 3 đợt/năm và khi có dịch bệnh phát sinh;

 Kiểm dịch, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y

- Triển khai biện pháp quản lý, xử lý ngăn chặn việc vận chuyển, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật mang mầm bệnh hoặc nhập lậu hoặc không rõ nguồn gốc; ngăn chặn hành vi làm phát tán, lây lan dịch bệnh nguy hiểm ở động vật vào tỉnh

- Tăng cường biện pháp quản lý, tổ chức ký cam kết với các chủ hộ kinh doanh vận tải, chủ bến phà, bến đò và chủ vận chuyển, buôn bán gia súc, gia cầm trên địa bàn, kiểm tra việc chấp hành quy định phòng, chống dịch, quy định về kiểm dịch, về điều kiện vệ sinh thú y đối với động vật, sản phẩm động vật tại các chợ và tụ điểm buôn bán, nơi tập kết, điểm giết mổ, các bến

đò, bến phà trên địa bàn quản lý

 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực về công tác Thú y

Tổ chức đánh giá toàn diện thực trạng, chất lượng nguồn nhân lực hệ thống thú y cơ sở; tham mưu ban hành chính sách hỗ trợ nâng cao năng lực hoạt động của thú y cơ sở; huy động các nguồn lực xã hội và lồng ghép các chương trình phục vụ công tác đào tạo, kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng

hệ thống thú y cơ sở

2 Tổ chức thực hiện các biện pháp chủ động phòng chống dịch khi dịch xảy ra [11]

Thực hiện đồng bộ các biện pháp khoanh vùng bao vây, khống chế, xử

lý ổ dịch theo quy định bao gồm:

- Lập các chốt kiểm dịch tạm thời theo quy định;

- Tổ chức tiêm phòng bao vây vùng đệm, vùng khống chế và tiêm thẳng vắc xin vào ổ dịch theo hướng dẫn của ngành chuyên môn

- Công tác giám sát, phát hiện, báo cáo ổ dịch chậm hoặc không báo cáo dịch, không lấy mẫu xét nghiệm để xác định týp, chủng vi rút gây bệnh, không công bố dịch kịp thời và gây khó khăn cho công tác tổ chức phòng chống dịch, không đánh dấu gia súc mắc bệnh theo quy định để quản lý nhằm ngăn chặn hiện tượng bán chạy gia súc mắc bệnh;

- Tổ chức tiêm phòng vắc xin nhưng không đảm bảo kỹ thuật và không đạt tỷ lệ tiêm phòng theo quy định nên dịch bệnh dễ xảy ra, đa số các

ca bệnh xảy ra ở gia súc chưa được tiêm phòng;

- Công tác kiểm dịch động vật nội địa chưa được thực hiện tốt, một số Chi cục Thú y chưa ủy quyền cho Trạm Thú y cấp huyện thực hiện việc kiểm dịch và cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, gây khó khăn cho công tác kiểm dịch, nhiều gia súc không rõ nguồn gốc được đưa vào nuôi ở các hộ chăn nuôi

- Công tác tổ chức kiểm tra, giám sát, hướng dẫn việc thực hiện các quy định của pháp luật về thú y tại tuyến cơ sở chưa được chú trọng, không phát hiện kịp thời vi phạm để khắc phục

1.4.2 Giải pháp khắc phục

Để chấn chỉnh kịp thời những tồn tại, bất cập nêu trên với mục tiêu kiên quyết không để dịch bệnh gia súc, gia cầm phát sinh và lây lan diện rộng cần phải:

- Tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh động vật, nhằm phát hiện và xử lý ngay ổ dịch khi còn ở diện hẹp; thực hiện việc công

bố dịch theo đúng quy định của pháp luật thú y để áp dụng các biện pháp phòng, chống dịch có hiệu quả, không để dịch bệnh lây lan ra diện rộng; phát động và tổ chức thực hiện “Tháng vệ sinh, tiêu độc, khử trùng môi trường chăn nuôi” trong toàn quốc mỗi năm 3 đợt.[14]

- Chấn chỉnh công tác tiêm phòng vắc xin, đảm bảo việc tiêm phòng định kỳ và bổ sung theo đúng quy định; kiểm soát chặt chẽ việc tiêm phòng vắc xin, đảm bảo việc tiêm phòng đúng chủng loại vắc xin và hiệu quả; nghiêm cấm việc cấp khống giấy chứng nhận tiêm phòng;

- Rà soát công tác kiểm dịch động vật nội địa

- Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm: Không phát hiện, báo cáo dịch, làm thủ tục công bố dịch kịp thời; không thực hiện việc kiểm dịch theo quy định;

- Tổ chức tuyên truyền sâu rộng các nội dung nêu trên cho các tổ chức,

cá nhân liên quan; thường xuyên tổ chức tập huấn nâng cao kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ và kiến thức pháp luật trong công tác thú y cho toàn hệ thống thú y địa phương, đặc biệt là kỹ thuật tiêm phòng vắc xin, quy định phòng, chống dịch, kiểm dịch động vật và các quy định pháp luật khác có liên quan

- Trung tâm Khuyến nông quốc gia tổ chức hướng dẫn, tuyên truyền: (1) Người chăn nuôi thực hiện tốt việc chăn nuôi gia súc, gia cầm an toàn dịch bệnh; (2) Các tổ chức, cá nhân buôn bán, vận chuyển, giết mổ gia súc, gia cầm, buôn bán và sử dụng thuốc thú y thực hiện tốt các quy định của pháp luật thú y, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn về công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm và kiểm dịch động vật

CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đàn gia súc, gia cầm nuôi tại xã Nam Hồng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình

- Công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tại xã Nam Hồng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình

2.2 Thời gian, địa điểm nghiên cứu

Đề tài tiến hành từ tháng 9/2014 – 4/2015 tại xã Nam Hồng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình

2.3 Nội dung nghiên cứu

- Tình hình phát triển chăn nuôi của địa phương năm 2014

- Tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm năm 2014

- Thực trạng công tác phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm tại địa phương

2.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp kế thừa: Sử dụng các kết quả nghiên cứu trước

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: tiến hành khảo sát, điều tra,

thu thập mẫu vật, bổ sung, cập nhật số liệu

- Phương pháp quan sát phỏng vấn tại chỗ: đối với người chăn nuôi

và cán bộ phụ trách công tác chăn nuôi, thú y của địa phương

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1 Sơ lược về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội xã Nam Hồng [13]

Xã Nam Hồng, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình nằm ở phía nam huyện Tiền Hải, cách trung tâm hành chính của huyện khoảng 10 km và cách thành phố Thái Bình 40km; dân số 11.370người, trong đó số người trong độ tuổi lao động là 6.780 người chiếm 59,63% số dân toàn xã

Diện tích đất tự nhiên xã Nam Hồng là 857 ha, trong đó đất nông nghiệp là 536,5 ha (chiếm tỷ lệ 62,6%) gồm đất cấy lúa, đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản…Ngoài ra do Nam Hồng nằm bên bờ sông Hồng, vì vậy trong diện tích đất nông nghiệp có một diện tích đất bãi đáng kể, thích hợp cho trồng cây màu, cây thức ăn chăn nuôi và phát triển nuôi gia súc