Đánh giá đặc điểm sinh trưởng phát triển của một số giống hoa đồng tiền tại gia lâm hà nội

Trước nhu cầu trong nước t ng cao, trong những n m qua, một số nhà sản xuất cũng đã nhập một số giống đồng tiền từ Hà Lan, Trung Quốc về trồng, kết quả là một số giống đã phát huy những

TẠI GIA LÂM - HÀ NỘI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Kỹ thuật nông nghiệp

HÀ NỘI - 2015

TẠI GIA LÂM - HÀ NỘI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Kỹ thuật nông nghiệp

Người hướng dẫn khoa học ThS Chu Thị Ngọc Mỹ

HÀ NỘI - 2015

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới ThS Chu Thị Ngọc Mỹ, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, cây cảnh- Viện Nghiên cứu Rau quả - Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài cũng như trong quá trình hoàn chỉnh khóa luận tốt nghiệp

Tôi xin được gửi lời cảm ơn tới ban lãnh đạo, các cô chú, anh chị làm việc tại Viện Nghiên cứu Rau quả đã tạo điều kiện và giúp đỡ để tôi được nghiên cứu, học hỏi và hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp của mình

Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, ban chủ nhiệm khoa Sinh- KTNN cùng toàn thể các thầy cô giáo trong khoa, đặc biệt là các thầy cô giáo trong tổ KTNN đã góp ý những

ý kiến quý báu về chuyên môn giúp tôi hoàn thành khóa luận này

Tôi xin được cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và người thân đã tạo điều kiện thuận lợi, động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp của mình

Trong quá trình làm khóa luận tốt nghiệp này, mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng chắc chắn không thể tránh được những thiếu sót Vì vậy tôi kính mong nhận được ý kiến đóng góp, chỉ bảo của quý thầy cô và các bạn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5 năm 2015

Sinh viên

Nguyễn Thị Hồng Vân

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

LỜI CAM ĐOAN

Kính gửi

- Phòng đào tạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

- Khoa Sinh- Kĩ thuật nông nghiệp trường Đại học Sư phạm

Hà Nội 2

- Hội đồng chấm khóa luận tốt nghiệp

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu, các số liệu trình bày trong khóa luận là trung thực và không trùng với kết quả của tác giả khác

Hà Nội, tháng 5 năm 2015

Sinh viên

Nguyễn Thị Hồng Vân

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Lời cam đoan ii

Mục lục iii

Danh mục bảng v

Danh mục hình vi

MỞ ĐẦU 7

1 Đặt vấn đề 7

2 Mục đích và yêu cầu 8

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 9

1.1 Nguồn gốc, phân loại 9

1.2 Đặc điểm thực vật học 10

1.3 Giá trị sử dụng và giá trị kinh tế 10

1.3.1 Giá trị sử dụng 10

1.3.1 Giá trị kinh tế 11

1.4 Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh 12

1.4.1 Nhiệt độ 12

1.4.2 Ánh sáng 12

1.4.3 Ẩm độ 12

1.4.4 Đất và dinh dưỡng 12

1.5 Một số giống đồng tiền đang được trồngphổ biến ngoài thực tế 13

1.6 Tình hình sản xuất và nghiên cứu trên thế giới 14

1.7 Tình hình sản xuất và nghiên cứu trong nước 16

Chương 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18

2.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu 18

2.1.1 Đối tượng 18

2.1.2 Vật liệu 18

2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 19

2.2.1 Địa điểm nghiên cứu 19

2.2.2 Thời gian nghiên cứu 19

2.4 Phương pháp nghiên cứu 19

2.4.1 Bố trí thí nghiệm 19

2.4.2 Kĩ thuật trồng và ch m sóc 19

2.4.3 Các phương pháp theo d i và ch tiêu theo d i 20

2.4.4 Xử lý số liệu 21

Chương 3: KẾT QUẢ - THẢO LUẬN 22

3.1 Khả n ng sinh trưởng và phát triển của các giống hoa đồng tiền 22

3.1.1 Tỷ lệ sống sau trồng và thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng của các giống hoa đồng tiền 22

3.1.2 Động thái ra lá của các giống hoa đồng tiền 24

3.1.3 Động thái đẻ nhánh của các giống hoa đồng tiền 27

3.1.4 Động thái t ng trưởng đường kính tán của các giống đồng tiền 29

3.1.5 Động thái ra hoa của các giống đồng tiền 30

3.2 Đặc trưng hình thái của các giống hoa đồng tiền 32

3.3 Thành phần, mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính của các giống đồng tiền 34 3.4 N ng suất chất lượng các giống hoa đồng tiền 35

3.4.1 N ng suất hoa của các giống hoa đồng tiền 35

3.4.2 Chất lượng hoa của các giống đồng tiền 36

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 40

TÀI LIỆU THAM KHẢO 41 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Các giống hoa tham gia thí nghiệm 18 Bảng 3.1 Tỷ lệ sống sau trồng và thời gian qua các giai đoạn sinh trưởng của các giống hoa đồng tiền 23 Bảng 3.2 Động thái ra lá của các giống hoa đồng tiền sau trồng (lá/cây) 25 Bảng 3.3 Động thái đẻ nhánh của các giống hoa đồng tiền (nhánh/cây) 27 Bảng 3.4 Động thái t ng trưởng đường kính tán của các giống hoa đồng tiền (cm) 30 Bảng 3.5 Động thái ra hoa của các giống hoa đồng tiền (hoa/khóm) 31 Bảng 3.6 Đặc điểm thực vật học của các giống hoa đồng tiền 33 Bảng 3.7 Thành phần, mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính của các giống đồng tiền 34 Bảng 3.8 N ng suất hoa của các giống đồng tiền 35 Bảng 3.9 Chất lượng hoa của các giống đồng tiền 37

DANH MỤC HÌNH

Hình 3.1 Động thái ra lá của các giống hoa đồng tiền 26 Hình 3.2 Động thái đẻ nhánh của các giống hoa đồng tiền 28 Hình 3.3 Động thái ra hoa của một số giống đồng tiền 32

MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

Hoa đồng tiền (Gerbera sp.) là một trong 10 loại hoa có nhu cầu sử

dụng nhiều nhất trên thế giới, với đặc điểm là cây lưu niên có hoa quanh n m,

n ng suất hoa cao, hoa bền, đẹp, màu sắc phong phú, hoa đồng tiền đã được người tiêu dùng rất ưa chuộng

Cây hoa đồng tiền được di nhập vào Việt Nam từ đầu thế k 19 rất sớm, ban đầu ch là những loại hoa cánh đơn, nhỏ, màu sắc đơn điệu, n ng suất thấp, chất lượng hoa kém vì vậy hoa đồng tiền ít được chú ý tới Trong mấy thập k trở lại đây, nhờ các tiến bộ khoa học kỹ thuật, các nhà tạo giống tại Hà Lan, Nhật Bản đã tạo ra được rất nhiều các giống hoa đồng tiền với màu sắc hoa, hình dạng hoa phong phú đa dạng Đặc biệt, bằng việc tạo ra giống hoa đồng tiền kép có cánh hoa dày, độ bền lâu đã thay đổi hẳn thị hiếu người chơi hoa và hoa đồng tiền đã trở nên gần gũi, thân thiết, có sức tiêu dùng cao

Trước nhu cầu trong nước t ng cao, trong những n m qua, một số nhà sản xuất cũng đã nhập một số giống đồng tiền từ Hà Lan, Trung Quốc về trồng, kết quả là một số giống đã phát huy những ưu điểm nổi trội, nhưng cũng có rất nhiều giống không phù hợp với điều kiện khí hậu Việt nam, do vậy đã cho n ng suất, chất lượng hoa kém gây thiệt hại cho người sản xuất

Xuất phát từ thực tế trên, để lựa chọn được các giống hoa đồng tiền sinh trưởng phát triển khỏe mạnh, góp phần vào công tác chọn tạo giống cũng như hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh nâng cao n ng suất, chất lượng

và hiệu quả sản xuất hoa đồng tiền, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài

“Đánh giá đặc điểm sinh trưởng phát triển của một số giống hoa đồng tiền

tại Gia Lâm- Hà Nội"

2 Mục đích và yêu cầu

2.1 Mục đích

Qua đánh giá, xác định được một số giống hoa đồng tiền có n ng suất, chất lượng tốt, màu sắc đẹp phù hợp thị hiếu người tiêu dùng và thích nghi với điều kiện sinh thái của Hà Nội

Góp phần tạo ra nguồn vật liệu phong phú phục vụ cho công tác chọn tạo giống những n m tiếp theo trong sản xuất hoa đồng tiền tại Hà Nội

2.2 Yêu cầu

- Xác định được khả n ng sinh trường phát triển của các giống đồng tiền

- Xác định n ng suất, chất lượng của các giống đồng tiền

- Đánh giá tình hình sâu bệnh của các giống đồng tiền

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Nguồn gốc, phân loại

Cây hoa đồng tiền có tên khoa học là Gerbera sp., có nguồn gốc ở Nam

Phi, được phát hiện bởi Robert Jamerson, người Scotsland vào n m 1880 khi

đang làm ở bãi khai thác vàng gần Bardedton vùng Trausval ở Nam Phi Ông

đã tặng cây này cho vườn thực vật Durdan và người phụ trách khu vườn này

là ông John Med Leywood đã gửi những mẫu tới Harry Bolies ở thị trấn Cape

Nam Phi Sau đó, ông Bolies đã đưa những cây này tới vườn thực vật Hoàng

Gia Anh để phân loại và nhận biết Ông đã đề nghị đặt tên khoa học cho loài

cây này là Gerbera jamesoii N m 1890, Richard Irwin Lynch (người Anh)

bắt đầu thực hiện một chương trình tạo giống và đã tạo ra rất nhiều giống cải

tiến [10]

Đầu những n m 20 của thế k XX, hoa đồng tiền chưa được sản xuất

nhiều ở Bắc Mỹ, nhưng sau đó việc nhân giống được tiến hành rộng rãi ở

California trong suốt những n m 70 [10]

Ở Việt Nam, hoa đồng tiền được người Pháp đưa vào từ đầu thế k XX

và được phát triển cho đến ngày nay Tuy nhiên chủ yếu vẫn là các giống

đồng tiền đơn, hoa nhỏ Hoa đồng tiền kép mới ch được du nhập vào Việt

Nam trong một vài n m gần đây (Đặng V n Đông, Đinh Thế Lộc, 2004) [3]

Trong hệ thống phân loại thực vật, cây hoa đồng tiền được xếp vào giới:

(Plantea), ngành: (Magnoliophyta), nhóm 2 lá mầm (Dicotyledonec), phân

lớp cúc (Asterydae), họ cúc (Asteracceae), phân họ: (Mutisioideae), tông

(Mutisioide), chi (Gerbera) và có tên khoa học là Gerbera Jamesonii (Hoàng

1.2 Đặc điểm thực vật học

loại cây thân thảo họ cúc

Đồng tiền là cây nhị bội (2n= 50), việc tứ bội hóa làm t ng kích thước cây và hoa [11]

Thân, lá: thân ngầm, không phân cành mà ch đẻ nhánh, lá và hoa phát triển từ thân Lá mọc chếch so với mặt đất một góc 15 đến 45 độ Hình dáng

lá thay đổi theo giống và sự sinh trưởng của cây, từ hình trứng thuôn đến hình thuôn dài Lá dài từ 15 đến 25cm, rộng từ 5 đến 8cm, có hình lông chim, sẻ thùy nông hoặc sâu mặt lưng lá có lớp lông nhung [3]

Rễ: rễ đồng tiền thuộc dạng rễ chùm, phát triển khỏe, rễ hình ống n ngang và nổi phía trên mặt luống, rễ thường vươn dài tương ứng với diện tích

lá tỏa ra [3]

Hoa: đồng tiền do 2 loại hoa nhỏ hình lưỡi và hình ống tạo thành, là loại hoa tự đơn hình đầu Hoa hình lưỡi tương đối lớn mọc ở phía ngoài xếp thành một vòng hoặc vài vòng nhỏ Do sự thay đổi hình thái và màu sắc nên được gọi mắt hoa hoặc tâm hoa, nên rất được chú trọng Trong quá trình hoa nở hoa hình lưỡi nở trước, hoa hình ống nở theo thứ tự từ ngoài vào trong theo từng vòng một [3]

Quả: quả đồng tiền thuộc dạng quả bế có lông, không có nội nhũ, hạt nhỏ, 1g hạt có khoảng 280- 300 hạt [3]

1.3 Giá trị sử dụng và giá trị kinh tế

1.3.1 Giá trị sử dụng

Với đặc điểm màu sắc tươi sáng, phong phú, đa dạng với đủ các loại màu như đỏ, cam, vàng, trắng, phấn hồng, tím Trên một bông hoa có thể có một màu đơn hoặc nhiều màu xen kẽ, hoa to, cứng nên hoa đồng tiền là loại

hoa lý tưởng để làm bó, lẵng hoa và cắm hoa nghệ thuật Ngoài ra, đồng tiền cũng có thể trồng trong chậu để chơi cả chậu hoa trong suốt một thời gian dài, đặt trong phòng làm việc, phòng khách rất phù hợp

Theo Đặng V n Đông và Đinh Thế Lộc (2004) [3], trồng hoa đồng tiền mang lại giá trị cao nhất trong các loài hoa trồng chính hiện nay Trồng một sào đồng tiền, ch m sóc theo đúng yêu cầu kĩ thuật thì một n m thu được 60.000 bông/sào (mật độ 2000 cây/sào) Với giá bán buôn tại vườn là 700-

1500 đồng/ bông, trung bình 900 đồng/bông, tổng thu sẽ là 54 triệu đồng/sào/

n m Như vậy nếu thực hiện canh tác đúng kĩ thuật với mức giá bán khiêm tốn thi ngay n m đầu trồng hoa đồng tiền đã thu hồi toàn bộ vốn bỏ ra là 29.700.000 đồng/sào, đồng thời còn lãi sấp x 24 triệu đồng/sào

N m 1993, hoa đồng tiền đứng thứ 7 trong số 10 loại hoa cắt có giá trị kinh tế trên thế giới, đến n m 1994, nó đã vươn lên vị trí thứ 5 Sức tiêu thị hoa thương mại của Hà Lan t ng 12,1% ch qua 1 n m (từ 1993- 1994) Trong tương lai nhu cầu về hoa đồng tiền trên thế giới còn t ng mạnh mẽ [11]

Chính vì vậy, diện tích hoa đồng tiền của Việt Nam ngày càng mở

rộng, lượng tiêu thụ và giá cả ngày một t ng, rất dễ tiêu thụ ở trong nước và thế giới

1.4 Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh

1.4.1 Nhiệt độ

Nhiệt độ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến sự sinh trưởng, phát triển nở hoa và chất lượng hoa của đồng tiền Đa số các giống hoa đồng tiền hiện nay ưa khí hậu mát mẻ (15-25 độ), tuy nhiên một số giống chịu nhiệt độ cao (30- 34 độ) Nói chung trong thời kỳ ra hoa cần đảm bảo nhiệt độ phù hợp (cho từng giống đồng tiền) thì hoa sẽ to đẹp [3]

1.4.2 Ánh sáng

Ánh sáng là yếu tố cần thiết cho sự sinh trưởng phát triển của cây Ánh sáng cung cấp n ng lượng cho quang hợp tạo ra chất hữu cơ cho cây Quang hợp phụ thuộc thành phần quang phổ của ánh sáng và cường độ chiếu sáng Cường độ quang hợp của cây t ng khi cường độ ánh sáng và chất lượng ánh sáng t ng Song khi cường độ ánh sáng vượt quá mức tới hạn thì cường độ quang hợp bắt đầu giảm Bởi vậy, việc dùng lưới đen che rất hiệu quả để giảm

1.4.4 Đất và dinh dưỡng

Hoa đồng tiền thích hợp với đất tươi xốp nhiều mùn, độ pH từ (6 - 6,5), đất thì pha cát, ở vùng đất kiềm cần bón phân mang tính chua để cải tạo cũng

có thể bón phân chứa lưu huỳnh để giảm bớt độ pH Ở vùng đất chua có thể bón bổ sung với vôi để điều tiết độ chua, ở nơi đất thịt nặng bón thêm lá cây mục, vỏ trấu, bã rượu để t ng độ tơi xốp

Đất trồng hoa đồng tiền cần thoát nước tốt, mực nước ngầm thấp và ổn định Mực nước ngầm cao thường đọng nước, rễ cây dễ bị thối nên phải có hệ thống thoát nước tốt, xung quanh phải đào rãnh thoát nước sâu từ 0,7- 1,0m

và lên luống cao, tránh trồng đồng tiền ở những nơi đất trũng [3]

Đồng tiền ra hoa quanh n m, cho sản lượng hoa cao nên có nhu cầu dinh dưỡng rất lớn Các loại phân hữu cơ, phân vô cơ, phân vi lượng có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sinh trưởng, phát triển, n ng suất, chất lượng của hoa đồng tiền đặc biệt ở trong giai đoạn ra hoa

1.5 Một số giống đồng tiền đang được trồngphổ biến ngoài thực tế

Hiện nay, ở Việt Nam có khoảng hơn 30 giống hoa đồng tiền khác nhau đang được trồng ngoài sản xuất, đây là một số giống phổ biến: (Đặng V n

a Giống Thanh Tú giai nhân (F123): có nguồn gốc từ Hà Lan Hoa kép màu cánh sen, nhị màu xanh đường kính hoa 12 - 15cm Cánh hoa ngoài hình thìa, có 3 lớp, tiếp đó đến các lớp cánh nhỏ hơn, hơi uốn cong vào phía trong Cuống hoa dài 45 – 50 cm, lá dài, màu xanh đậm N ng suất trung bình đạt 50 - 60 bông/cây/n m

b Giống Thảo Nguyên nhiệt đới (F125): có nguồn gốc từ Hà Lan cánh hoa màu đỏ tươi, nhị màu đen, bao quanh nhị là lớp nhụy màu trắng Cánh hoa gồm 3 lớp, đường kính hoa từ 11 – 12 cm, lá ngắn, cây sinh trưởng phát triển khỏe, rất sai hoa (từ 55 - 60 bông/cây/n m)

c Giống Kim Hoa Sơn (F142): có nguồn gốc từ Trung Quốc hoa có hai màu, lớp cánh ngoài màu vàng viền đỏ, lớp cánh trong toàn bộ màu đỏ, nhị màu đen, đường kính hoa 13 – 14 cm Lá hơi tròn màu xanh đậm, cây sinh

trưởng phát triển trung bình, n ng suất hoa 45 - 50 bông/cây/n m

d Giống Yên Hường (F160): có nguồn gốc từ Trung Quốc Hoa màu

đỏ nhung đen, có rất nhiều lớp cánh xếp xít vào nhau, nhị màu xanh Cuống dài 50 – 55 cm, lá hơi dài, sinh trưởng khỏe N ng suất trung bình 50 – 55 bông/cây/n m

Ngoài các giống chính kể trên còn rất nhiều loại giống với rất nhiều dạng màu sắc khác nhau, tạo nên một tập đoàn giống hoa đồng tiền hết sức phong phú đa dạng

1.6 Tình hình sản xuất và nghiên cứu trên thế giới

Việc chọn tạo giống hoa đồng tiền ở Châu Mỹ ch bắt đầu từ những

n m 70 của thế k XX tại trường Đại học Califorlia với những chương trình tạo ra các giống hoa trồng trong nhà kính Ở châu Âu, châu Á trong đó tiêu biểu như Trung Quốc, Nhật Bản và một số nước khác có xu hướng trồng hoa cắt

Hà Lan là một nước sản xuất và nghiên cứu về hoa đồng tiền lớn nhất thế giới Theo Hà Tiểu đệ và CTV (2000) [1] cho biết: Hà Lan có diện tích trồng hoa đồng tiền là 8.017 ha, giá trị sản lượng là 3 tỷ 590 triệu USD Nghề trồng hoa đồng tiền ở Hà Lan đã áp dụng rộng rãi công nghệ mới vào sản xuất như công nghiệp hóa, tự động hóa Trình độ tạo giống của Hà Lan rất cao, phần lớn các giống đồng tiền mới, hoa to được trồng rộng rãi trong sản xuất là

do các nhà chọn tạo giống Hà Lan lai tạo ra Công ty Forist của Hà Lan là cơ

sở dẫn đầu thế giới về tạo giống, nghiên cứu, sản xuất và buôn bán hoa đồng tiền Họ có lực lượng rất mạnh về nghiên cứu khoa học, thiết bị sản xuất, họ tạo ra nhiều giống, sản lượng ngày càng nhiều, việc xử lý sau thu hoạch, bảo quản, đánh giá đều ở trình độ rất cao

Ở Ba Lan, hoa đồng tiền là loại hoa cắt quan trọng nhất và cũng là cây trồng chính của sản phẩm nuôi cấy mô, (chiếm khoảng 90% tổng sản lượng

nuôi cấy mô n m 1984) Thời vụ trồng đồng tiền chủ yếu vào tháng 6 và tháng 7, do đó việc bảo quản cây invitro đã ra rễ rất được quan tâm chý ý [12]

Ở Trung Quốc, ngay từ những n m 1980 đã sản xuất đại trà hoa đồng tiền ở Mai Long- Thượng Hải, nhưng do giống bị thoái hóa nghiêm trọng nên không phát triển Đến n m 1987, do vận dụng kỹ thuật nuôi cấy mô nên khắc phục được tình trạng thoái hóa giống thì hoa đồng tiền mới được khôi phục, phát triển Hiện nay, Thượng Hải là một trong những nơi có diện tích trồng đồng tiền lớn nhất đạt 350 ha [12] Ngoài ra, Giang Tô cũng là nơi phát triển mạnh, n m 1995 mới có trên 6 ha, đến n m 1999 diện tích trồng đồng tiền ở đây đã lên tới 600 ha Ngoài ra, Viện Nghiên cứu Rau hoa, Viện Nghiên cứu khoa học Nông nghiệp và Nông trường Liên Vân là những đơn vị có diện tích lớn, kỹ thuật tương đối cao

Tại Nhật Bản, n m 1980, hoa đồng tiền cứng ngắn 6 inch trồng trong chậu đã được quảng bá và được nhân giống bằng công nghệ nuôi cấy mô Hiện nay, giống hoa này đã được trồng ở nhiều nước trên thế giới [10]

Bên cạnh công tác chọn giống các nhà nghiên cứu, các công ty sản xuất hoa lớn trên thế giới đã rất quan tâm đến việc xây dựng quy trình kỹ thuật cho hoa đồng tiền như: Trong nghiên cứu của Haln Eun Joo [13] cho rằng: điều kiện môi trường sống ảnh hưởng đến sinh trưởng, chất lượng cây hoa đồng tiền Công ty Canation của Israel đã tiến hành nghiên cứu và thử nghiệm thành công chế độ tưới nước, bón phân, phòng trừ sâu bệnh cho cây hoa đồng tiền bằng điều khiển tự động hóa thông qua hệ thống máy tính Công ty Flora của Đài Loan tập trung nghiên cứu các loại nhà che phù hợp cho cây hoa đồng tiền phát triển

Như vậy, có thể nói các nước trên thế giới đã rất quan tâm chú trọng

đến việc nghiên cứu và phát triển sản xuất cây hoa đồng tiền

1.7 Tình hình sản xuất và nghiên cứu trong nước

Giống hoa đồng tiền đơn được nhập về trồng đầu tiên ở Việt Nam vào những n m 1940 trồng tại Sa Pa, Đà Lạt Các cây này có ưu điểm thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên nước ta, tuy nhiên hoa còn nhỏ, cánh đơn, màu sắc đơn điệu Ngày nay, các giống hoa đó rất ít trồng Sau đó đến n m 1990, một

số công ty và nhà sản xuất hoa đã bắt đầu nhập các giống đồng tiền lai hoa kép của Đài Loan, Hà Lan, Trung Quốc Vài giống đã có những ưu điểm vượt trội như hoa to, cánh dày, gồm nhiều tầng hoa xếp xít với nhau, màu sắc phong phú, hình dáng hoa đẹp, cân đối, n ng suất cao

Từ những n m 1995 trở lại đây, hoa đã có mặt ở nhiều t nh thành trong

cả nước như Hà Nội, Vĩnh Phúc, Lào Cai, Phú Thọ, Hà Tây, Hưng Yên, Hải Dương, Lạng Sơn, Lai Châu, Lâm Đồng, TP Hồ Chí Minh những giống hoa này chủ yếu được nhập từ Hà Lan, Pháp, Singapo, Mỹ, Italia, Trung Quốc Những chủng loại hoa được ưa chuộng và tiêu dùng nhiều nhất là: hồng, cúc, đồng tiền, phong lan, layơn

Diện tích trồng hoa đồng tiền ở nước ta ngày một t ng n m 2005, hoa đồng tiền đạt 9% tổng diện tích trồng hoa của cả nước, t ng 1,8 lần so với

n m 1995, t ng khoảng 1,3 lần so với n m 2000 [2]

Trồng hoa đồng tiền mang lại thu nhập rất cao nên nhiều n m qua các địa phương, hộ gia đình đã tự tìm hiểu để phát triển, trồng loại hoa này Những vùng trồng hoa đồng tiền tập trung có quy mô lớn từ vài ha đến vài chục ha là Đà Lạt (Lâm Đồng), Tây Tựu, Vĩnh Tuy (Hà Nội) Do vậy, hiện nay ở nước ta chủng loại hoa đồng tiền cũng tương đối phong phú và đa dạng, nhưng hầu hết các giống này được nhập về qua con đường không chính thức, không r nguồn gốc xuất xứ, không được nghiên cứu chọn lọc dẫn đến các giống nhanh bị thoái hóa, n ng suất và chất lượng hoa thấp, sâu bệnh hại

nhiều

Trước tình hình đó, trong những n m qua, một số cơ quan khoa học đã bước đầu nghiên cứu về cây hoa đồng tiền, tuy nhiên các kết quả còn rất ít đặc biệt là trong nghiên cứu chọn lọc giống

Viện Di truyền Nông nghiệp đã tiến hành nhập nội một số giống hoa đồng tiền về trồng khảo nghiệm và đã chọn ra được một số giống ưu việt

Viện Sinh học Nông nghiệp (Trường Đại học Nông nghiệp) nghiên cứu thành công và đưa vào sản xuất quy trình nhân giống hoa đồng tiền bằng nuôi cấy mô tế bào đã góp phần đáp ứng cây giống có chất lượng cao cho sản xuất (Nguyễn Quang Thạch [8])

Nguyễn Quang Thạch trong quá trình nghiên cứu chuyển gien vào cây đồng tiền nhờ vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens để tạo ra nguồn vật liệu ban đầu phục vụ công tác chọn giống mang đặc điểm mong muốn đã bước đầu có kết quả [8]

Theo tác giả Đặng V n Đông và Đinh Thị Dinh [2], việc chọn lọc giống hoa đồng tiền cần c n cứ vào những đặc điểm: sản lượng hoa, độ lớn hoa, hình dạng hoa, màu sắc hoa, hình dáng cây, cuống hoa, khả n ng chống chịu sâu bệnh và khả n ng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh bất thuận

Có thể nói ở Việt Nam, việc nghiên cứu về cây hoa đồng tiền nói chung

và việc đánh giá chọn tạo các giống hoa đồng tiền nói riêng còn rất hạn chế Những n m gần đây, được sự quan tâm của nhà nước, Viện Nghiên cứu Rau quả đã tiến hành nhập nội một số giống đồng tiền ưu tú từ các nước trồng hoa tiên tiến và tiến hành nghiên cứu tuyển chọn trước khi đưa ra sản xuất đại trà,

kết quả bước đầu thu được rất khả quan

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng và vật liệu nghiên cứu

2.1.1 Đối tượng

- Thí nghiệm được tiến hành trên 6 giống hoa nhập nội từ Trung Quốc

so sánh với 1 giống đồng tiền đang được trồng phổ biến ở miền Bắc Việt Nam

là giống đỏ nhị xanh, cụ thể các giống đưa vào thí nghiệm được trình bày ở

bảng 2.1

- Đặc điểm cây invitro: cao 10- 15cm; 3,5 lá/cây; không bị sâu hại…

Bảng 2.1 Các giống hoa tham gia thí nghiệm

chứng

Được trồng ở Việt Nam từ trước n m

2000

Cây Invitro

2.1.2 Vật liệu

- Giá thể trong giai đoạn vườn sản xuất là: phân chuồng + trấu hun +

đất + vôi bột + vi sinh + xơ dừa

- Dụng cụ: Thước panme, thước dài, giấy dính côn trùng,…

- Phân bón, hóa chất

2.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu

2.2.1 Địa điểm nghiên cứu

Vườn sản xuất hoa đồng tiền thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, cây cảnh- Viện Nghiên cứu Rauquả - Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội

2.2.2 Thời gian nghiên cứu

Từ tháng 3/2014 đến tháng 10/2014

2.3 Nội dung nghiên cứu

- Đánh giá khả n ng sinh trưởng phát triển của các giống đồng tiền

- Đánh giá đặc điểm hình thái của các giống

- Đánh giá tình hình sâu bệnh hại hoa đồng tiền

- Đánh giá n ng suất chất lượng các giống hoa

2.4 Phương pháp nghiên cứu

2.4.1 Bố trí thí nghiệm

- Thí nghiệm được tiến hành trong nhà lưới có mái che, bố trí theo khối

ngẫu nhiên hoàn ch nh 3 lần nhắc lại Gồm 7 công thức tương ứng với 7

-Thí nghiệm bao gồm 7 công thức tương ứng 7 giống hoa:

Công thức 1- Giống 1(C1): Vàng

Công thức 2- Giống 2(C2): Cam viền

Công thức 3- Giống 3(C3): Song h trắng tím

Công thức 4- Giống 4(C4): Đỏ nhị đen

Công thức 5- Giống 5(C5): Hồng phấn

Công thức 6- Giống 6(C6): Song h

Công thức 7- Giống 7(C7): Đối chứng

2.4.2 thuật trồng và ch m s c

Hoa đồng tiền được trồng trong nhà lưới, kỹ thuật trồng, ch m sóc, bón phân, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh trên các giống thí nghiệm là đồng nhất

như nhau, tuân thủ theo quy trình trồng hoa đồng tiền của Viện Nghiên cứu Rau quả (trình bày chi tiết ở phần phụ lục)

2.4.3 ác phư ng pháp theo d i và chỉ tiêu theo dõi

- Thời gian hồi xanh (ngày)

- Thời gian từ trồng đến đẻ nhánh 10% và 75% (ngày)

- Thời gian từ trồng đến ra hoa 10% và 75% (ngày)

- Số lá/cây (lá): đánh dấu lá trên cùng sau mỗi lần đếm, số lá của mỗi

kỳ theo d i bằng số lá của lần đếm trước + số lá mới ra thêm

- Số nhánh/cây (nhánh): đánh dấu cây theo d i và đếm toàn bộ số nhánh của các cây theo d i

- Chiều dài, chiều rộng lá (cm)

- Đường kính tán cây (cm): mỗi cây đo ở 2 vị trí vuông góc với nhau (tán cây xòe rộng nhất) Đường kính tán là trung bình cộng của 2 lần đo

- Hình thái lá: quan sát và đánh giá các ch tiêu màu sắc, mức độ phân thùy theo tiêu chuẩn ngành 10TCN 1012:2006

* Các ch tiêu n ng suất hoa:

- Số hoa/cây (bông): đánh dấu số hoa nở sau mỗi lần đếm, số hoa nở của mỗi lần theo d i bằng số hoa của lần đếm trước + số hoa mới nở thêm

- Tỷ lệ hoa hữu hiệu (%)

* Ch tiêu hình thái, chất lượng hoa:

- Độ dài cuống hoa (cm): đo từ đáy cuống hoa đến bông hoa

- Đường kính cành hoa (cm): dùng thước panme đo ở vị trí to nhất của cành

- Đường kính cổ bông (cm): dùng thước panme đo ở vị trí cổ bông

- Đường kính bông hoa (cm): dùng thước thẳng đo ở vị trí to nhất của hoa khi hoa đã nở hoàn toàn

- Số cánh hoa/bông (cánh): đếm toàn bộ số cánh hoa trên bông ở tất cả các cây theo dõi

- Các ch tiêu màu sắc hoa, cánh hoa, nhị hoa, loại hình hoa (kép, nửa kép hay đơn) được đánh giá theo tiêu chuẩn ngành 10TCN 1012:2006

- Độ bền hoa cắt (ngày): tính từ khi cắt hoa cắm vào bình đến khi có 50% số cánh hoa/bông bị héo

* Sâu bệnh: theo d i thành phần, mức độ gây hại của một số loại sâu bệnh hại chủ yếu

2.4.4 Xử lý số liệu

Các số liệu thu thập được xử lý bằng chương trình Excel và thống kê sinh học IRRISTAT