BÀI GIẢNG TỔN THƯƠNG CƠ BẢN CỦA TẾ BÀO VÀ MÔ

Mô t và phân tích các d ng t n th ng do r i lo n thích ả và phân tích các dạng tổn thương do rối loạn thích ạng tổn thương do rối loạn thích ổn thương do rối loạn thích ương do rối loạn

Ths Bs NGUYỄN HỒNG PHONG

1. Mô t và phân tích các d ng t n th ng do r i lo n thích ả và phân tích các dạng tổn thương do rối loạn thích ạng tổn thương do rối loạn thích ổn thương do rối loạn thích ương do rối loạn thích ối loạn thích ạng tổn thương do rối loạn thích

nghi

2. Mô t và phân tích s ch t c a t bào.ả và phân tích các dạng tổn thương do rối loạn thích ự chết của tế bào ết của tế bào ủa tế bào ết của tế bào

3. Mô t và phân tích các d ng t n th ng do tích t ả và phân tích các dạng tổn thương do rối loạn thích ạng tổn thương do rối loạn thích ổn thương do rối loạn thích ương do rối loạn thích ụ

4. Gi i thích v s lão hóa c a t bào ả và phân tích các dạng tổn thương do rối loạn thích ề sự lão hóa của tế bào ự chết của tế bào ủa tế bào ết của tế bào

TẾ BÀO BÌNH THƯỜNG

TỔN THƯƠNG TB CHẾT TẾ BÀO

THÍCH NGHI

CÁC DẠNG ĐÁP ỨNG TẾ BÀO

CÁC DẠNG ĐÁP ỨNG TẾ BÀO

Các kích thích lên tế bào và mô Cellular Response

Các kích thích vượt quá mức sinh lý: Đáp ứng tế bào:

• Giảm kích thích, thiếu dinh dưỡng • Teo đét

• Kích thích mạn tính (hóa học; vật lý) • Chuyển sản

Giảm cung cấp ôxy; tác nhân hóa học; nhiễm khuẩn: Tổn thương tế bào:

• Cấp tính và tự giới hạn • Tổn thương cấp – khả hồi

• Tiến triển và nặng (bao gồm tổn thương ADN) • Tổn thương bất khả hồi chết tế bào ➙ chết tế bào

Hoại tử Chết tế bào theo lập trình

• Gây tổn thương mạn tính nhưng nhẹ • Các biến đổi các bào quan

Các thay đổi trong chuyển hóa (bẩm sinh/ mắc phải) Lắng đọng nội bào; calci hóa

Các tổn thương dưới ngưỡn gây chết tế bào kéo dài Sự già cỗi

Tăng khối

lượng tế

bào

Tăng kích thước tế bào

Sinh lý.

Thích nghi

Hoạt động nội tiết

NGUYÊN NHÂN GÂY PHÌ ĐẠI

PHÌ ĐẠI TB SINH LÝ

-Tâm thất trái phì đại trong bệnh tăng HA.

- Vách dạ dày phì đại

do hẹp môn vị

PHÌ ĐẠI DO BÙ TRỪ

Nữ hóa tuyến vú

NMTC dưới tác động của estrogen

- Giảm thiểu khối

lượng và kích thước tế bào

-Bào tương bị giảm

thiểu rõ rệt còn nhân lại tương đối BT

Thường có kèm

thoái hóa tế bào

Thiếu dinh dưỡng, đói ăn.

SINH LÝ

1945

Oestrogen gây teo đét ống sinh tinh

TĂNG SẢN

NGUYÊN NHÂN CHUYỂN SẢN

RL ding dưỡng

YT hóa

tiết

Chuyển sản

malpighi ở cổ trong cổ tử cung

Nội mạc tử cung chuyển sản thành tế bào có lông chuyển.

Chuyển sản ruột trong bệnh thực quản Barrett.

CHYỂN SẢN LIÊN KÊT.

-Viêm cơ: Mô cơ có thể

THOÁI HÓA TẾ BÀO.

Nặng và kéo dài gây hoại tử TB

Thoái hóa khoang bào.

Thoái hóa nước

THOÁI HÓA ĐỤC.

TB phồng to, bào tương vẫn đục như mây mù

THOÁI HÓA HẠT.

Có những hạt nhỏ li ti trong bào tương

Hemosiderin granules in liver cells

Có các khoang, hốc ở trong bào tương.

Xuất hiện các hạt mỡ bất thường trong bào tương, ty thể

Bào tương chứa những hạt glycogen kèm giáng hóa các

protein cấu trúc

Thể russell

Cầu hyalin

Tạo thành đám thuần nhất, vô dạng

Hemoglobin Melanin

Hemosiderin

Bụi than, bụi khoáng

Sắc tố dùng xăm da

• Gọi là hoại tử.

Chết tế bào

Hoại sinh học.

Đhòa mật

độ & s.lượng TB

Nội mạc tử cung bị bong ra trong chu kỳ KN

Vật lý: CT cơ học, nhiệt, áp suất.

Hóa học: các chất nội, ngoại tạo; ô nhiểm… Độc tố sinh vật: VK, virus, nấm, KST Các bệnh viêm, miễn nhiễm & tự miễn Biến đổi gen, thiếu nhiều enzym

Ng.NHÂN

HOẠI TỬ

Rối loạn tuần hoàn máu.

Hiện tượng nhân tan:

Màng nhân có thể rách vỡ, nhân vụn rời.

HOẠI TỬ NƯỚC

HOẠI TỬ ĐÔNG

HOẠI TỬ MỠ

HOẠI TỬ CHẢY MÁU

HOẠI TỬ TƠ HUYẾT

HOẠI TỬ HOẠI THƯ