Năm 2009, chứa đựng nhiều phức tạp do ảnh hưởng cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn, phải cắt giảm bớt công nhân, bên cạnh đó tình hình lạm phát năm 2008 sẽ vẫn phức tạp trong năm 2009.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Để phục vụ cho việc tích lũy thêm một số kinh nghiệm thực tế trước khi
ra trường, trong khoảng thời gian 5 tuần vừa qua, em đã được làm quen và tìmhiểu về hoạt động của Vụ Lao động - Tiền lương ( Bộ Lao động – Thươngbình và Xã hội) Thông qua các tài liệu của Vụ, cùng với những quan sát thực
tế, điều tra cán bộ công chức trong Vụ, bằng phương pháp thống kê và phântích nhằm tìm hiểu rõ hơn về hoạt động của Vụ Lao động - Tiền lương Sauđây, em xin phép trình bày một bản báo cáo tổng hợp nhằm vẽ lên một bứctranh toàn cảnh về hoạt động, những kết quả đạt được của Vụ Lao động - Tiềnlương Với mong muốn báo cáo sẽ phần nào tạo cho thầy cô, các bạn đọc mộtcách nhìn khái quát nhất về Vụ Lao động - Tiền lương
Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng chắc chắn báo cáo này còn nhiều hạn chế
và thiếu sót Mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô giáo và các bạnđọc
Trang 2
Chương 1:Lịch sử hình thành và phát triển của
Vụ Lao động – Tiền lương
I/ Khái quát chung về lịch sử hình thành và phát triển của Bộ Lao động –
Thương binh và xã hội
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI về đổi mới cơchế quản lý, tinh giảm và nâng cao hiệu lực bộ máy nhà nước, ngày 16/2/1987Hội đồng Nhà nước đã ra Quyết định số 782/HĐNN hợp nhất hai Bộ Laođộng, Bộ Thương binh và xã hội thành Bộ Lao động – Thương binh và Xãhội Khái quát về các giai đoạn từ khi Bộ thành lập đến nay:
- Giai đoạn 1987- 2000: Đây là giai đoạn ổn định, kiện toàn, đổi mới,từng bước sắp xếp tổ chức bộ máy và biên chế phù hợp với nhiệm vụ trongtình hình mới Trong 14 năm, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã 7 lầnxây dựng phương án sắp xếp, kiện toàn bộ máy Sau khi sắp xếp, Bộ có 43đơn vị đầu mối trực thuộc bao gồm: khối quản lý nhà nước có 19 đơn vị gồm:Tổng cục, các Cục, các Vụ, Thanh tra, Văn phòng; khối sự nghiệp trực thuộc
Bộ có 24 đơn vị Khối sự nghiệp trực thuộc Tổng cục Dạy nghề có 6 đơn vị;khối sự nghiệp trực thuộc Cục Thương binh, Liệt sỹ và Người có công có 8đơn vị.Như vậy, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội vừa thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước, vừa chỉ đạo hướng dẫn và trực tiếp tổ chức các đơn vịhoạt động sự nghiệp về lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội; từng bướcnâng cao các hoạt động này, đồng thời từng bước chuyển dần các đơn vị sựnghiệp phục vụ cho các đối tượng chính sách xã hội về địa phương quản lý
- Giai đoạn 2001- 2008: Đây là giai đoạn kiện toàn tổ chức bộ máy củaNgành, từ cấp Bộ đến các địa phương Theo Nghị định 29/2003/NĐ-CP, Bộ
có 15 đơn vị thuộc khối quản lý nhà nước, Bộ đã đẩy mạnh việc phân cấp một
số đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ về địa phương quản lý để Bộ tập trung thực hiệnchức năng quản lý nhà nước.Theo Nghị đinh số 186/2007/NĐ-CP ngày 25tháng 12 năm 2007, cơ cấu tổ chức của Bộ gồm: 18 đơn vị thuộc khối quản lý
Trang 3nhà nước và 7 đơn vị sự nghiệp nhà nước trực thuộc Bộ Cơ cấu tổ chức của
Bộ giai đoạn này đã được tinh, gọn, chức năng nhiệm vụ của các đơn vị đượcxác định rõ ràng; trách nhiệm của Thủ trưởng được tăng cường, phát huy vaitrò cá nhân và đề cao được tinh thần, sức mạnh tập thể Hoạt động quản lýnhà nước của Bộ đã được nâng lên tầm cao mới, đáp ứng ngày càng tốt hơnnhiệm vụ chính trị của Bộ,Ngành
II/ Lịch sử hình thành và phát triển của Vụ Lao động - Tiền lương
Vụ Lao động - Tiền lương được thành lập theo Quyết định số LĐTBXH ngày 30 tháng 01 năm 2008 trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của VụTiền lương - Tiền công và một phần nhiệm vụ được chuyển từ Vụ Lao động -Việc làm (cũ) và Vụ Pháp chế sang Các giai đoạn từ khi tiền thân là Vụ Tiềnlương - Tiền công, về sau là Vụ Lao động - Tiền lương :
202/QĐ Giai đoạn 1987 – 1993: Là một trong 14 cơ quan, đơn vị ( 12 cơ quanquản lý nhà nước, 2 đơn vị sự nghiệp) đầu tiên khi Bộ Lao động - Thươngbinh và Xã hội được thành lập, Vụ lúc đầu có tên là Vụ Tiền lương và trảcông lao động làm nhiệm vụ giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhànước về tiền lương và trả công lao động
- Giai đoạn 1993 – 2008: Năm 1993, Bộ sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộmáy theo Nghị định 96/Chính phủ, Vụ lúc này có tên là Vụ Tiền lương - Tiềncông Trải qua nhiều lần sắp xếp kiện toàn bộ máy của Bộ, Vụ Tiền lương -Tiền công vẫn được giữ nguyên , thể hiện vai trò to lớn của mình, tham mưucho Bộ ban hành những văn bản pháp quy về tiền lương nhằm tiếp tục hoànthiện cơ chế, chính sách tiền lương theo đề án cải cách chính sách tiền lương
đã được Trung ương và Quốc hội thông qua, đặc biệt qua các lần cải cách tiềnlương năm 1993 và 2004, hoàn thành nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnhvực tiền lương, tiền công
- Giai đoạn 2008 đến nay: Năm2008, thực hiện theo cơ cấu tổ chức mớicủa Bộ, Vụ Lao động - Tiền lương được thành lập, với chức năng, nhiệm vụ
to lớn hơn tham mưu cho Bộ ban hành cơ chế chính sách về quản lý lao động,
Trang 4quản lý tiền lương và quan hệ lao động Tuy Vụ mới thành lập, phải ổn địnhlại tổ chức bộ máy, vừa tập trung triển khai các nhiệm vụ theo chương trình
kế hoạch được giao, nhưng trong năm 2008, Vụ cũng đã hoàn thành tốt nhiệm
vụ của lãnh đạo Bộ giao và ngày càng hoàn thiện nhằm đáp ứng những nhiệm
vụ to lớn trong tình hình kinh tế đất nước gặp nhiều khó khăn như hiện nay
Trang 5Chương 2: Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và đặc điểm cán bộ, công chức của Vụ Lao động - Tiền
lương
I/ Chức năng, nhiệm vụ của Vụ Lao động – Tiền lương
Theo quyết định số 202/QĐ-LĐTBXH ngày 30/01/2008 về việc quy địnhchức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vụ Lao động - Tiềnlương, Vụ Lao đông - Tiền lương có chức năng nhiệm vụ như sau:
1.Chức năng
Vụ Lao động - Tiền lương là đơn vị thuộc Bộ Lao động – Thương binh và
Xã hội giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lao động,tiềnlương, tiền công, tranh chấp lao động và đình công trong khu vực sản xuất,kinh doanh trên phạm vi cả nước
2.Nhiệm vụ
2.1.Nghiên cứu, xây dựng trình Bộ:
a) Chiến lược, chương trình, kế hoạch dài hạn và hàng năm, dự án, đề án
về lĩnh vực lao động, tiền lương, tiền công, tranh chấp lao động và đình côngtrong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ
b) Các dự án luật, pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật về lĩnhvực lao động, tiền lương, tiền công, tranh chấp lao động và đình công
c) Về lao động
- Hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể; quy trình thương lượng
ký kết thoả ước lao động tập thể
- Kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất
- Tham gia sắp xếp doanh nghiệp nhà nước; chính sách đối với lao độngtrong sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước, doang nghiệp phá sản, doanh nghiệp
bị giải thể
d) Về tiền lương, tiền công:
Trang 6- Tiền lương tối thiểu chung, tiền lương tối thiểu vùng, tiền lương tốithiểu ngành và hướng dẫn thực hiện.
- Tiền lương, tiền công đối với người lao động và viên chức lãnh đạoquản lý trong các doanh nghiệp nhà nước
- Tiền lương, tiền công đối với người lao động trong doanh nghiệp nhànước đi học tập,công tác ở nước ngoài
- Tiền lương, tiền công đối với lao động là người nước ngoài làm việctrong các doanh nghiệp nhà nước
- Quy định nguyên tắc, phương pháp xây dựng định mức lao động, tiêuchuẩn cấp bậc kỹ thuật công nhân, tiêu chuẩn viên chức chuyên môn, nghiệp
vụ trong các doanh nghiệp nhà nước
- Chế độ tiền lương, tiền công trong các doanh nghiệp hoạt động theoLuật doanh nghiệp, các tổ chức ( bao gồm cả hợp tác xã, các loại hình kinh tếtập thể, tư nhân), cá nhân có sử dụng lao động theo quy định của Bộ luật Laođộng
- Chế độ tiền lương đối với lao động đặc thù ( lao động nữ,lao động làngười cao tuổi,lao động là người tàn tật,lao động chưa thành niên và lao động
có trình độ chuyện môn kỹ thuật cao)
e) Về quan hệ lao động:
- Quy định về tổ chức và hoạt động của tổ chức giải quyết tranh chấplao động và đình công (tổ chức và hoạt động của Hội đồng trọng tài cấp tỉnh,Hội đồng hoà giải cấp cơ sở,hoà giải viên…), hướng dẫn và kiểm tra việcthực hiện
- Theo dõi, tổng hợp, báo cáo, đánh giá tình hình về tranh chấp laođộng và đình công
- Đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng quan hệ lao động lànhmạnh,ngăn ngừa tranh chấp lao động và đình công
2.2 Điều tra và công bố mức tiền lương, tiền công bình quân của cácngành nghề, vùng và từng địa phương trên thị trường lao động
Trang 72.3 Hướng dẫn, kiểm tra thực hiện quy địng của nhà nước về lao động,tiền lương, tiền công; xây dựng quan hệ lao động lành mạnh; giải quyết tranhchấp lao dộng và đình công.
2.4 Là cơ quan thường trực giúp việc Uỷ ban Quan hệ lao động ( xâydựng Quy chế làm việc của Uỷ ban Quan hệ lao động; làm đầu mối phối hợpvới các cơ quan , tổ chức liên quan để chuẩn bị các buổi làm việc của Uỷ ban;tổng hợp, báo cáo công tác thuộc nhiệm vụ của Uỷ ban và các nhiệm vụ khácđược Chủ tịch Uỷ ban Quan hệ lao động giao)
2.5 Thực hiện hợp tác quốc tế theo phân công của Bộ
2.6 Thực hiện nghiên cứu khoa học; tham gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ,công chức về lao động, tiền lương,giải quyết tranh chấp lao động và đìnhcông theo phân công của Bộ
2.7 Sơ kết, tổng kết, báo cáo định kỳ và đột xuất về lao động, tiền lương,giải quyết tranh chấp lao động và đình công
2.8 Quản lý cán bộ, công chức; cơ sở vật chất, tài chính,tài sản theo quyđịnh của pháp luật và phân cấp của Bộ
2.9 Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ giao
II/ Cơ cấu tổ chức của Vụ Lao động - Tiền lương
Theo quyết định số 202/QĐ-LĐTBXH ngày 30/01/2008, Cơ cấu tổ chứccủa Vụ Lao động - Tiền lương là hệ thống tổ chức theo chức năng, bao gồm
có Vụ trưởng và các Phó Vụ trưởng giúp việc, các phòng chức năng gồm:Phòng Lao động, Phòng Tiền lương, Phòng Quan hệ lao động Mỗi phòng domột Phó Vụ trưởng phụ trách, trong đó bao gồm Trưởng phòng, Phó phòng vàcác công chức do Vụ Trưởng quyết định trên cơ sở biên chế Bộ giao
Trang 8Sơ đồ 1: Sơ đồ tổ chức của Vụ Lao động- Tiền lương
1/ Phạm vi, trách nhiệm giải quyết công việc của Vụ trưởng,Phó Vụ trưởng
Vụ trưởng:
+ Vụ trưởng chịu trách nhiệm trước Bộ về toàn bộ hoạt động của Vụ vàgiải quyết những công việc thuộc thẩm quyền quy định tại Quyết định số 202/QĐ-LĐTBXH ; kết luận những vấn đề các Phó Vụ trưởng còn có ý kiến khácnhau; phân công nhiệm vụ cho các Phó Vụ trưởng ( các Trưởng phòng, Phótrưởng phòng và các chuyên viên trong trường hợp cần thiết ); ký các văn bảnthuộc thẩm quyền của Vụ, ký trình Lãnh đạo Bộ các văn bản thuộc thẩmquyền của Lãnh đạo Bộ
+ Vụ trưởng có nhiệm vụ xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế làm việc
và mối quan hệ công tác của Vụ; quy định nhiệm vụ của các phòng chứcnăng; quản lý, phân công, sắp xếp cán bộ, công chức trong chức trong Vụđảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
Phó Vụ trưởng:
Vụ trưởng
Phòng Quan hệ lao động động
Trang 9+ Chỉ đạo công việc thuộc lĩnh vực được phân công và chịu trách nhiệmtrước Vụ trưởng về những quyết định của mình.
+ Chủ động giải quyết công việc được phân công, nếu nội dung cần giảiquyết có liên quan đến lĩnh vực của Phó Vụ trưởng khác phụ trách thì traođổi, phối hợp với Phó Vụ trưởng đó giải quyết; trong trường hợp giữa các Phó
Vụ trưởng có ý kiến khác nhau thì phải báo cáo để Vụ trưởng quyết định.+ Giúp Vụ trưởng chỉ đạo việc chuẩn bị các vấn đề trình Lãnh đạo Bộtheo lĩnh vực được phân công Có trách nhiệm kiểm tra, đôn đôc, phối hợp vàgiải quyết những công việc cụ thể thuộc lĩnh vực được phân công phụtrách.Quản lý, chỉ đạo và điều hành các công việc thuộc Phòng, lĩnh vực phụtrách về tiến độ, chất lượng các đề tài, đề án, văn bản thuộc lĩnh vực đượcphân công phụ trách và chịu trách nhiệm trực tiếp trước Vụ trưởng, Lãnh đạo
Bộ về chất lượng công việc được giao
2/ Chức năng , nhiệm vụ của các Phòng:
a) Phòng Lao động giúp Vụ trưởng xây dựng và theo dõi tình hình thựchiện chính sách thuộc các lĩnh vực:
Hợp đồng lao động; Thoả ước lao động tập thể(TƯLĐTT) tại các doanhnghiệp và ngành; Quy trình thương lượng và ký kết TƯLĐTT ; kỷ luật laođộng và trách nhiệm vật chất; Định mức lao động; Đổi mới, sắp xếp lại doanhnghiệp nhà nước; Chính sách,chế độ đối với lao động trong các doanh nghiệp
bị giải thể, phá sản; Chế độ chính sách đối với lao động khu vực kinh tế tậpthể, kinh tế tư nhân, nông nghiệp- nông thôn, tang trại, kinh tế hộ gia đình;Trực tiếp theo dõi một số Bộ, ngành, địa phương, Tập đoàn và Tổng công ty;Một số công việc khác theo phân công của Vụ trưởng
b) Phòng Tiền lương giúp Vụ trưởng xấy dựng và theo dõi tình hình thựchiện chính sách thuộc các lĩnh vực:
Tiền lương tối thiểu,vùng ngành; Tiền lương tối thiểu đối với doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; Tiền lương trong các doanh nghiệp nhànước ( gồm: thang lương , bảng lương, chế độ phụ cấp lương và cơ chế quản
Trang 10lý tiền lương và thu nhập); Tiền lương, tiền công đối với lao động đi công tác,học tập ở nước ngoài trong doanh nghiệp nhà nước; Tiền lương đối với laođộng bị tạm giam, tạm giữ; Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm,ngừng việc; Tiêu chuẩn cấp bạc kỹ thuật công nhân; Tiêu chuẩn viên chứcchuyên môn, nghiệp vụ trong các doanh nghiệp nhà nước ( kể cả tiêu chuẩnviên chức quản lý doanh nghiệp, chuyên gia, nghệ nhân); Tiền lương, tiềncông đối với lao động nước ngoài làm việc tại doanh nghiệp; Tiền lương, tiềncông trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh; Tiền lương, tiền công trongcác doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổchức quốc tế và cá nhân người nước ngoài tại Việt Nam; Chế độ tiền lươngđối với lao động đặc thù trong các doanh nghiệp; Điều tra lao động, tiềnlương, tiền công trên thị trường lao động; Một số công việc khác theo phâncông của Vụ trưởng.
c) Phòng Quan hệ lao động giúp Vụ trưởng xây dựng và theo dõi tìnhhình thực hiện chính sách thuộc các lĩnh vực:
Quy định về tổ chức giải quyết tranh chấp lao động và đình công; Theodõi, tổng kết, báo cáo về giải quyết tranh chấp lao động và đình công; Đề xuấtcác biện pháp xây dựng quan hệ lao động lành mạnh và ngăn ngừa tranh chấplao động và đình công; Thường trực giúp việc Uỷ ban Quan hệ lao động;Thực hiện công tác văn thư của Vụ; Một số công việc khác theo phân côngcủa Vụ trưởng
3 Nhiệm vụ phân công và biên chế các Phòng
Đc Phạm Minh Huân, Vụ trưởng phụ trách chung, mỗi phòng do một Phó
Vụ trưởng (PVT) phụ trách, trong đó bao gồm Trưởng phòng (TP), Phótrưởng phòng (PTP) và các công chức do Vụ trưởng quyết định trên cơ sởbiên chế Bộ giao
Trang 11Bảng 1: Biên chế của các Phòng
động
- Nguyễn Huy Hưng
- Mai Đức Thiện (PTP)
- Nguyễn Thùy Linh
- Phạm Thị Minh Nguyệt
- Đinh Đức Hùng-Nguyễn Phi Hải
Vụ làm việc theo chế độ thủ trưởng.Công chức trong vụ giải quyết côngviệc theo phạm vi trách nhiệm và thẩm quyền được giao.Mỗi việc chỉ giaocho một Phòng, một công chức phụ trách, chịu trách nhiệm chính.Mỗi côngchức được phân công phụ trách một số chuyên đề theo lĩnh vực của từngphòng theo sự phân công của Vụ, ngoài gia mỗi công chức được phân côngtheo dõi khoảng từ 3-4 địa phương, khoảng 2 Bộ, ngành và khoảng 2 doanhnghiệp
( Phụ lục: Bảng phân công công việc Vụ Lao động - Tiền lương )
Nhận xét : Mô hình tổ chức cuả Vụ theo chức năng có ưu điểm nổi bật là
nhiệm vụ được phân định rõ ràng, mỗi phòng có chức năng riêng biệt, tuântheo nguyên tắc chuyên môn hoá do đó sẽ phát huy được năng lực sở trườngcủa từng công chức.Từ đó cũng giúp lãnh đạo Bộ, Vụ dễ dàng đốc thúc, kiểmtra tiến trình, chất lượng công việc, bảo đảm dân chủ, rõ ràng, minh bạch vàhiệu quả trong công việc
III/ Đặc điểm cán bộ công chức trong Vụ
Số lượng, chất lượng cán bộ, công chức có ảnh hưởng rất lớn đến côngtác, hoạt động của Vụ Vì vậy, Vụ luôn chú trọng công tác thi tuyển và đàotạo nâng cao trình độ cán bộ, công chức nhằm đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụđặt ra Sau qua trình ổn định tổ chức bộ máy từ đầu năm 2008, hiện nay Vụ
Trang 12Lao động - Tiền lương gồm 20 cán bộ, công chức,trong đó gồm 1Vụ trưởng,
3 Phó Vụ trưởng, 2 Trưởng phòng, 5 Phó trưởng phòng,3 Chuyên viên chính,
6 Chuyên viên
Bảng 2: Cơ cấu Vụ Lao động - Tiền lương
7030Theo tuổi
30 - 40
>50
578
253540Theo trình độ chuyên môn
Trên đại học
Đại học
614
3070Theo thâm niên
15252040
Qua bảng tổng hợp về cơ cấu cán bộ, công chức theo giới tính, tuổi, trình
độ chuyên môn, thâm niên trong Vụ Lao động - Tiền lương , có thể nhận xét
sơ bộ như sau:
- Cán bộ, công chức là nam giới chiếm đa số trong Vụ, chiếm 70% Điềunày cũng khá phù hợp với cơ cấu cán bộ công chức trong các cơ quan nhànước hiện nay Do đó trong thời gian tới Vụ cần chú trong thi tuyển cán bộ,công chức sao cho cơ cấu giới tính cân bằng hơn
- Cơ cấu theo tuổi trong Vụ khá cân đối, những cán bộ, công chức lớntuổi (>50 tuổi) phần lớn là những lãnh đạo Vụ, đồng thời là những người cóthâm niên công tác lâu năm, có nhiều kinh nghiệm trong công việc, bên cạnh
đó là lực lượng kế cận trẻ với trình độ ngày càng cao, lòng nhiệt tình phong
Trang 13phú.Sự kết hợp hài hoà giữa sức trẻ và kinh nghiệm sẽ giúp Vụ hoàn thànhđược những nhiệm vụ mà Bộ đã giao.
- Trình độ chuyên môn của cán bộ, công chức trong Vụ khá cao đều cótrình độ từ đại học trở lên,và đang ngày càng được nâng cao cả về chuyênmôn và bản lĩnh chính trị, một số cán bộ, công chức đã có bằng Chính trị Caocấp, đáp ứng ngày càng tốt nhiệm vụ ngày càng to lớn của Vụ trong tương lai
