Tiết 1 sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ. sinh 11

CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở * Rễ - cơ quan hấp thụ nước chủ yếu ở cây * Cơ chế: Thẩm thấu, do sự chênh lệch áp suất thẩm thấu Cơ chế thụ động... Dòng nước và các ion khoáng đi t

Về mặt sinh học hãy nêu điểm khác biệt giữa 2 chú sư tử trên?

A - CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG

LƯỢNG Ở THỰC VẬT

Tiết 1 BÀI 1

SỰ HẤP THỤ NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở RỄ

Nước có vai trò gì đối với tế bào?

Vì sao cần bón phân cho cây ?

I Vai trò của nước và muối khoáng

Thực vật hấp thụ nước và muối khoáng

bằng cách nào?

II CƠ CHẾ HẤP THỤ NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở

* Rễ - cơ quan hấp thụ nước chủ yếu ở cây

* Cơ chế: Thẩm thấu, do sự chênh lệch

áp suất thẩm thấu (Cơ chế thụ động)

Nguyên nhân cây hút nước

Tại sao cây hút nước được?

Thoát hơi nước ở lá

Nồng độ các chất tan cao

2 Dòng nước và các ion khoáng đi từ lông hút vào mạch gỗ của rễ.

Quan sát hình vẽ → Hãy ghi tên các con đường vận

chuyển nước và ion khoáng vào vị trí có dấu "?" trong

sơ đồ?

?

?

2 Dòng nước và các ion khoáng đi từ lông hút vào mạch gỗ của rễ.

- Gồm 2 con đường:

+ Con đường gian bào: Từ lông hút  khoảng gian bào các TB

vỏ  Đai caspari  Trung trụ  Mạch gỗ.

+ Con đường tế bào: Từ lông hút  các tế bào vỏ  Đai caspari

 Trung trụ  mạch gỗ.

2 Dòng nước và các ion khoáng đi từ lông hút vào mạch gỗ của rễ.

Vì sao nước từ lông hút vào mạch gỗ của rễ theo một chiều?

(Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu của tế bào theo hướng tăng dần từ ngoài vào).

III ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HẤP THU NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở

RỄ CÂY

Hãy cho biết môi trường có ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ nước và muối khoáng của rễ cây như thế nào? Cho ví dụ?

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ nước và các ion khoáng là : Nhiệt độ, ánh sáng, ôxy, pH., đặc điểm lý hoá của đất

III ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH HẤP THU NƯỚC VÀ MUỐI KHOÁNG Ở

RỄ CÂY

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ nước và các ion khoáng là : Nhiệt độ, ánh sáng, ôxy, pH., đặc điểm lý hoá của đất

Rễ cây ảnh hưởng đến môi trường như thế nào? Ý

nghĩa của vấn đề này trong thực tiễn

(Hệ rễ cây ảnh

hưởng đến môi trường: Rễ tiết các chất làm thay đổi tính

chất lý hoá của đất.)

Cơ chế hấp thụ

Các nhân tố ảnh hưởng

1 Sự hút khoáng thụ động của tế bào phụ thuộc vào:

2.Sự xâm nhập chất khoáng chủ động

của tế bào phụ thuộc vào:

A Gradien nồng độ chất tan.

B Hiệu điện thế màng.

C Trao đổi chất của tế bào

D Tham gia của năng lượng.

Đâu là vai trò quan trọng của

nước?

A Dung môi hoà tan các chất

B Tham gia quá trình trao đổi chất

C Giảm nhiệt độ cơ thể

D Thành phần cấu tạo cơ thể

Tại sao khi cây ngập nước lại chết

A Do nồng độ pH giảm.

B Do quá trình hút nứơc giảm.

C Do hô hấp kị khí tạo chất độc đối với cây.

D Do rễ bị thối

Lá cây rau diếp chứa lượng nước bằng 94% sinh khối tươi của cơ thể

Cây xương rồng khổng lồ ở nước Mĩ, cây saguarô, cao tới 15m và hấp thụ 1 tấn nước trong một ngày

1 Hãy phân biệt cơ chế hấp thụ nước với cơ chế hấp thụ ion khoáng ở rễ cây

Cơ chế hấp thụ nước : Nước được hấp thụ vào rễ theo cơ chế thụ động (theo cơ chế thẩm thấu) : nước di chuyển từ MT đất, nơi có nồng độ chất tan thấp (MT nhược trương) vào TB rễ, nơi có nồng độ chất tan cao (dịch bào ưu trương, áp suất thẩm thấu cao).

Cơ chế hấp thụ ion khoáng : các ion khoáng di chuyển từ đất vào TB rễ một cách chọn lọc theo hai cơ chế :

+ Thụ động : Các ion khoáng di chuyển từ đất (hoặc MT dinh dưỡng) vào rễ theo građien nồng độ : đi từ MT (nơi nồng độ của ion cao) vào rễ (nơi nồng độ của ion đó thấp).

+ Chủ động : Đối với một số ion mà cây có nhu cầu cao (ví

dụ như ion K) thì có thể di chuyển ngược chiều građien nồng

độ Sự di chuyển ngược chiều nồng độ như vậy đòi hỏi phải tiêu tốn năng lượng sinh học ATP được tạo ra từ hô hấp (phải dùng bơm ion, VD, bơm Na : Na + - ATPaza, bơm K : K + - ATPaza ).

Đối với cây trên cạn, khi bị ngập úng thì rễ cây thiếu ôxi Thiếu ôxi phá hoại tiến trình hô hấp bình thường của rễ, tích luỹ các chất độc hại đối với tế bào và làm cho lông hút chết, không hình thành được lông hút mới Không có lông hút thì cây không hấp thụ được nước, cân bằng nước trong cây bị phá huỷ và cây bị chết.

2 Giải thích vì sao cây trên cạn bị ngập úng lâu sẽ chết

* Chuẩn bị câu hỏi trang 9 sách giáo khoa.

* Cắt ngang qua thân cây cà chua (hoặc cây khác), hãy quan sát hiện tượng xảy ra, giải thích?

* Vì sao ở một số cây như: cây thông, cây sồi, rễ không có lông hút mà chúng vẫn hấp thụ được nước và muối khoáng?

* So sánh sự khác biệt trong sự phát triển của hệ rễ cây trên cạn và cây thuỷ sinh? Giải thích?

* Nêu sự khác biệt giữa hấp thụ nước và muối khoáng? Làm thế nào để cây có thể hấp thụ nước và muối khoáng thuận lợi nhất?