Bài giảng Ngôn ngữ lập trình bậc cao - Th.S Đoàn Thị Thu Huyền

Các thành phần cơ bản của ngôn ngữ lập trình, các kiểu dữ liệu đơn giản, hằng, biến, biểu thức, các câu lệnh có cấu trúc, chương trình con và đơn vị chương trình,... là những nội dung chính trong bài giảng "Ngôn ngữ lập trình bậc cao". Mời các bạn cùng tham khảo nội dung bài giảng để có thêm tài liệu phục vụ nhu cầu học tập và nghiên cứu.

Th.S Đoàn Thị Thu Huyền

Khoa Ngoại Ngữ - Tin học

0976 678 142

NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH BẬC CAO

Tài liệu học tập

 Giáo trình chính:

 Bài giảng Ngôn ngữ lập trình bậc cao -

Bộ môn Tin học ĐH Hoa Lư

 Giáo trình tham khảo:

 Ngôn ngữ lập trình Pascal (Quách Tuấn Ngọc, NXB Giáo dục)

 Bài tập Pascal, Quách Tuấn Ngọc, NXB Giáo dục

 Lập trình nâng cao trên ngôn ngữ Pascal, Nguyễn Tô Thành,

Nhà xuất bản Đai học Quốc Gia Hà Nội.

 Lập trình, Dự án trung học cơ sở

 Bài tập lập trình cơ sở Ngôn ngữ Pascal, Nguyễn Hữu Ngự,

NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội

KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ

Cách tính Điểm:

 Điểm chuyên cần

 Điểm kiểm tra thường xuyên (hệ số 1 - lấy trung bình của 2 bài kiểm tra, điểm TX)

 Điểm kiểm tra giữa kỳ (1 bài - hệ số 2)

 Điểm kiểm tra cuối kỳ (1 bài - hệ số 5 – thi thực hành)

NỘI DUNG

Các kiểu dữ liệu đơn giản, hằng, biến, biểu thức Các câu lệnh có cấu trúc

Chương trình con và đơn vị chương trình

Dữ liệu kiểu tập hợp và kiểu mảng Kiểu xâu kí tự

CHƯƠNG 1

CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN CỦA NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH

GIỚI THIỆU

1970

• Chương trình là tập hợp dãy các lệnh

điều khiển máy tính thực hiện.

• Là một cách diễn tả thuật toán trong

một ngôn ngữ chính xác để máy có thể hiểu được.

Các bước cơ bản khi lập một chương trình Pascal

 Bước 1: Soạn thảo chương trình.

 Bước 2: Dịch chương trình (nhấn phím F9 ), nếu có lỗi thì phải sửa lỗi.

 Bước 3: Chạy chương trình (nhấn phím

Ctrl-F9 ).

MỘT SỐ LƯU ĐỒ CƠ BẢN

A

Thực hiện công việc A

Một phép kiểm tra B, tùy thuộc vào

Lưu đồ thuật toán mẫu

Giải phương trình bậc nhất ax + b = 0

Nhập a,b

• Nếu a>c đúng ->Max =a

• Ngược lại Max=c

 Sai (b>=a)

• Nếu b>c đúng ->Max=b

• Ngược lại Max=c

Cấu Trúc Của Một Chương Trình Pascal

TYPE VAR

Phần thân chương trình

BEGIN END.

• TYPE <Tên kiểu> = <Kiểu>;

Ví dụ: TYPE NguyenDuong = 1 MaxInt;

• VAR <Tên biến>[<, Tên biến>]: <Kiểu>;

Ví dụ: VAR x, y: Integer;

a, b: Real;

I, J: NguyenDuong; {Đã định nghĩa trước}

Các kiểu dữ liệu cơ bản

Stt Kiểu Kích thước Miền xác định

 Readln;

 Biến kiểu lôgic không nhập được từ bàn phím

 Read (như Readln): Sau khi đã nhận đủ các giá trị

cho các biến cần nhập

• Readln sẽ xóa sạch các giá trị nhập thừa

• Read thì không Các giá trị nhập thừa của lệnh Read sẽ được tự động gán cho các biến trong lệnh nhập tiếp

XUẤT DỮ LIỆU

Writeln(bt1, bt2 , , btk );

VD: Writeln(3*2+9);

i:=10 ; j:=15*2 ; Writeln(i, j+1, 678); Writen(‘ket qua x=‘ , 4+15);

x:=100/4; y:=-123.4824;

Writeln(‘ x=‘, x:6:2);

Writeln(‘ y=‘, y:10:3);

Write(x); Write(y); Write(j);

 Write(x,y,j);

Writeln

Phép toán số học: + - * / DIV MOD

Phép toán logic: AND OR NOT XOR

Phép toán quan hệ: = <> >= <= > <

Phép toán ghép dãy ký tự: +

A B A AND B A OR B A XOR B NOT A TRUE TRUE TRUE TRUE FALSE FALSE

FALSE FALSE FALSE FALSE FALSE TRUE

CÁC CÂU LỆNH CÓ CẤU TRÚC

Câu lệnh

CASE

Câu lệnh

IF

CẤU TRÚC LỰA CHỌN

 Dạng Đầy Đủ

 Cú pháp:

IF <Điều kiện> THEN <Công việc 1>

ELSE <Công việc 2>;

Bài tập

Viết chương trình Giải phương trình bậc nhất

ax + b = 0

Nhập a,b

tự, nhưng không thể là kiểu số thực

CẤU TRÚC LỰA CHỌN

Cú pháp:

CASE <biến> OF

Hằng 1a, 1b,…, 1x: <Công việc 1>;

Hằng 2a, 2b,…, 2x: <Công việc 2>;

Hằng na, nb,…, nx: <Công việc n>;

ELSE

<Công việc 0>

Bài tập

Viết chương trình nhập vào số ngày thuê

phòng khách sạn, nhập vào loại phòng (A, B, C) Tính tiền và xuất ra

 phòng loại A : 300000/ngày

 phòng loại B : 250000/ngày

 phòng loại C : 200000/ngày

CẤU TRÚC LẶP

CẤU TRÚC LẶP

Câu lệnh FOR

Câu lệnh WHILE

Câu lệnh REPEAT

Kết thúc

Ví dụ

 Viết chương trình tính tổng n số lẻ S=1+3+5+…+(2*n+1)

3 Viết chương trình tìm các số có 3

chữ số sao cho abc= a3 +b3 + c3

n

1

3

1 2

1

Ví dụ: Tính tiền gửi ngân hàng

Lãi suất hàng năm là 8% người đó gửi vào

ngân hàng vốn ban đầu là 100000000 đồng

(100 triệu) Cứ sau mỗi tháng tiền lãi được

gộp vào vốn và trở thành vốn mới để tính cho tháng sau

Hỏi sau bao lâu người đó được 1 tỷ đồng?

Vn := 1000000; {Số vốn ban đầu - 1 triệu}

Mm := 1000000000; {Số tiền mong muốn - 1 tỷ}

Writeln('So thang = ' ,sothang);

Writeln('Tien von cong lai la: ',tien:12:2);

readln;

Ví dụ

điểm môn tin học và in

điểm trung bình của cả lớp.

Writeln('-Hoc sinh thu: ',hs);

Write('-Diem mon Tin : ');

Writeln('+Tong so diem = ',tong:5:2,' diem');

Writeln('+Tong so ca lop co = ',hs,' hoc sinh');

Writeln('+Diem trung binh cua mon Tin= ',tb:5:2,' diem');

Writeln;

Writeln(' Bam phim <Enter> de ket thuc');

Readln End.

Bài tập