tăng cường quản lý xây dựng cơ bản của huyện thái thụy, tỉnh thái bình

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page ix 4.15 Tình hình thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân 4.23 Kết quả khảo sát về tinh thần phối hợp g

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

HÀ NỘI, NĂM 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hà

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page iii

Nhân dịp này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS.TS Nguyễn Hữu Ngoan – Người thầy đã dành nhiều thời gian, tâm huyết hướng dẫn tôi về phương pháp khoa học và cách thức thực hiện các nội dung của đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo Huyện uỷ - UBND huyện Thái Thụy, Ban lãnh đạo Phòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Công thương, Phòng Tài nguyên và Môi trường… và các cán bộ, thành viên Ban quản lý dự án các công trình xây dựng, cán bộ, nhân viên, công nhân các nhà thầu đã và đang thực hiện các dự án trên địa bàn huyện Thái Thụy đã tiếp nhận và nhiệt tình giúp đỡ, cung cấp thông tin, số liệu cần thiết phục vụ cho quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn này

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè và các anh chị em học viên lớp CH22QLKTD đã chia sẻ, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài Trong quá trình nghiên cứu, mặc dù đã có nhiều cố gắng để hoàn thành luận văn, đã tham khảo nhiều tài liệu và đã trao đổi, tiếp thu ý kiến của quý Thầy, Cô

và bạn bè, những người có chuyên môn, song do điều kiện về thời gian và trình

độ của bản thân còn nhiều hạn chế nên nghiên cứu khó tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự quan tâm đóng góp ý kiến quý Thầy, Cô

và các bạn để luận văn được hoàn thiện hơn

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng 6 năm 2015 Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hà

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page iv

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ii

LỜI CẢM ƠN iii

MỤC LỤC iv

KÝ HIỆU VIẾT TẮT vii

DANH MỤC BẢNG viii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ x

PHẦN I MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 2

1.2.1 Mục tiêu chung 2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 2

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 3

PHẦN II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG CƠ

BẢN 4

2.1 Cơ sở lý luận 4

2.1.1 Các khái niệm, thuật ngữ liên quan đến quản lý xây dựng cơ bản 4

2.1.2 Vai trò của quản lý xây dựng cơ bản 7

2.1.3 Đặc điểm của quản lý xây dựng cơ bản 8

2.1.4 Nội dung quản lý xây dựng cơ bản ở cấp huyện 10

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page v

2.1.5 Các văn bản pháp luật trong lĩnh vực xây dựng cơ bản 13

2.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng cơ bản 15

2.1.7 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý xây dựng cơ bản 16

2.2 Cơ sở thực tiễn 19

2.2.1 Kinh nghiệm quản lý xây dựng cơ bản cấp huyện ở một số địa phương 19

2.2.2 Kinh nghiệm quản lý xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Thái Bình 23

2.3 Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài đã công bố 24

PHẦN III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27

3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 27

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 27

3.1.2 Tình hình kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng 27

3.2 Phương pháp nghiên cứu 30

3.2.1 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 30

3.2.2 Phương pháp thu thập dữ liệu 30

3.2.3 Phương pháp phân tích 32

3.2.4 Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu 33

PHẦN IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 36

4.1 Thực trạng quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình 36 4.1.1 Hệ thống tổ chức trong quản lý xây dựng cơ bản tại huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình 36

4.1.2 Thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng cơ bản 41

4.1.3 Thực trạng quản lý công tác xây dựng kế hoạch, quy hoạch xây dựng 44

4.1.4 Thực trạng quản lý tổ chức thực hiện công tác xây dựng cơ bản 48

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page vi

4.1.5 Công tác thanh tra xây dựng 70

4.1.6 Công tác kiểm tra, đánh giá năng lực hoạt động của các tổ chức tham gia hoạt động xây dựng 72

4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy 75 4.2.1 Yếu tố về kế hoạch trong xây dựng cơ bản 75

4.2.2 Yếu tố ảnh hưởng đến kết quả quản lý tổ chức thực hiện 75

4.3 Giải pháp tăng cường quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình 83

4.3.1 Căn cứ để đề ra giải pháp 83

4.3.2 Giải pháp tăng cường quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình 85

PHẦN V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 100

5.1 Kết luận 100

5.2 Kiến nghị 101

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC 105

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page vii

KÝ HIỆU VIẾT TẮT

Từ viết tắt Nội dung từ thể hiện

ATLĐ An toàn lao động

CN-TTCN-XDCB Công nghiệp-Tiểu thủ công nghiệp-Xây dựng cơ bản KTXH Kinh tế xã hội

UBND Ủy ban nhân dân

TNHH Trách nhiệm hữu hạn

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page viii

DANH MỤC BẢNG

3.1 Các chỉ tiêu kinh tế của huyện năm 2009 – 2013 28 3.2 Phân bổ mẫu phiếu điều tra 32 4.1 Các thủ tục hành chính kiến nghị sửa đổi, bổ sung 42 4.2 Tình hình phổ biến quy định pháp luật trong lĩnh vực xây dựng

cơ bản qua các năm

42

4.3 Hạn mức chỉ định thầu theo quy định của pháp luật 43 4.4 Kết quả công tác lập quy hoạch tại Thái Thụy từ 2010 – 2014 45 4.5 Một số sai sót trong khâu khảo sát thiết kế 48 4.6 Các dự án, công trình triển khai công tác giải phóng mặt bằng

giai đoạn 2010-2014

50

4.7 Kết quả thẩm định các công trình của huyện năm 2010 – 2014 51 4.8 Kết quả thực hiện công tác đấu thầu giai đoạn 2012 – 2014 52 4.9 Tình trạng hồ sơ của một số dự án 55 4.10 Kết quả hướng dẫn công tác quản lý chất lượng công trình xây

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page ix

4.15 Tình hình thực hiện dự án đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân

4.23 Kết quả khảo sát về tinh thần phối hợp giữa chủ đầu tư, nhà

thầu thi công và các đơn vị liên quan

80

4.24 Kết quả khảo sát về ảnh hưởng của cơ chế, chính sách của nhà

nước đến hoạt động quản lý xây dựng cơ bản

82

4.25 Phân tích điểm mạnh – điểm yếu, cơ hội – thách thức trong

quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy (ma trận SWOT)

84

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page x

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

STT Tên biểu đồ, sơ đồ Trang

Sơ đồ 4.1 Tổ chức quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy 39

Sơ đồ 4.2 Quy trình lập và phê duyệt quy hoạch xây dựng 44 Biểu đồ 4.1 Vốn đầu tư xây dựng cơ bản trong tổng vốn đầu tư tại

huyện Thái Thụy giai đoạn 2010 – 2013

47

Sơ đồ 4.3 Trình tự thực hiện và quản lý chất lượng thi công xây dựng 54 Biểu đồ 4.2 Số công trình vi phạm về vệ sinh môi trường trong thi công 68

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 1

PHẦN I

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Xây dựng cơ bản và đầu tư xây dựng cơ bản là những hoạt động với chức năng tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế thông qua các hình thức xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hóa, hoặc khôi phục các tài sản cố định Ở Việt Nam, vai trò của đầu tư xây dựng cơ bản luôn được xác định đúng mức trong mọi kế hoạch kinh tế xã hội của quốc gia Tuy nhiên, hiện nay hiệu quả đầu tư cho xây dựng cơ bản vẫn còn thấp do Việt Nam chịu ảnh hưởng của cơ chế quản

lý kinh tế quan liêu bao cấp kéo dài quá lâu, bố trí cơ cấu đầu tư xây dựng cơ bản chưa hợp lý, bộ máy quản lý cồng kềnh, phân tán, chưa hiệu quả…

Thái Thụy là một trong tám huyện thuộc tỉnh Thái Bình - một tỉnh nông nghiệp, có truyền thống cách mạng Trong quá trình phát triển kinh tế, đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện là một hoạt động quan trọng đóng góp vào sự thành công trong sự nghiệp đổi mới nền kinh tế của tỉnh Thái Bình nói chung và

sự thay đổi bộ mặt của huyện Thái Thụy nói riêng Thời gian qua, việc quản lý xây dựng cơ bản của huyện vẫn còn những vấn đề đang tồn tại, hiệu quả quản lý chưa cao, việc áp dụng các quy định pháp luật hiện hành trong việc lập kế hoạch,

tổ chức quản lý, thanh tra, kiểm tra giám sát công trình, thanh quyết toán công trình xây dựng hoàn thành còn thiếu chặt chẽ… Bên cạnh đó việc Nhà nước sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan cũng như việc ban hành các văn bản hướng dẫn kèm theo vẫn còn chưa kịp thời dẫn đến những bất cập trong công tác quản lý

Đầu tư xây dựng cơ bản là một trong những hoạt động đòi hỏi phải chi phí một lượng rất lớn nguồn lực, đồng thời do ảnh hưởng và tầm quan hệ rộng lớn cũng như tính chất phức tạp trong quản lý, cho nên không phải lúc nào việc chi phí các nguồn lực cho hoạt động xây dựng cơ bản cũng đem lại hiệu quả tích cực cho địa phương Vì vậy, việc tổ chức và quản lý trong lĩnh vực xây dựng cơ bản một cách tối ưu là vấn đề cấp bách, cần được hoàn thiện và cho đến nay vẫn chưa

có công trình nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề này tại huyện Thái Thụy, tỉnh

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 2

Thái Bình Nhằm phục vụ tốt hơn cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của địa phương cũng như đóng góp chung cho sự phát triển bền vững của tỉnh nhà, tôi

tiến hành nghiên cứu đề tài “Tăng cường quản lý xây dựng cơ bản của huyện

Thái Thụy, tỉnh Thái Bình”

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý xây dựng cơ bản;

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy trong thời gian qua;

- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy;

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy đến năm 2020

1.3 Câu hỏi nghiên cứu

Để thực hiện các mục tiêu nghiên cứu nêu trên, các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra cho đề tài là:

1 Những khái niệm, thuật ngữ nào liên quan đến quản lý xây dựng cơ bản?

2 Quản lý xây dựng cơ bản có vai trò, đặc điểm gì?

3 Đánh giá hiệu quả quản lý xây dựng cơ bản dựa trên những tiêu chí nào?

4 Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý xây dựng cơ bản?

5 Thực trạng về quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy hiện nay như thế nào?

6 Giải pháp nào nhằm tăng cường quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy?

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 3

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình;

- Đối tượng khảo sát:

Người làm công tác quản lý xây dựng cơ bản của chủ đầu tư, ban quản lý

dự án, cán bộ tham gia công tác quản lý xây dựng cơ bản của huyện;

Đối tượng tham gia vào quá trình thực hiện đầu tư xây dựng cơ bản: Các tổ chức tư vấn, nhà thầu xây lắp…

Đối tượng hưởng lợi công trình xây dựng, các cá nhân, tổ chức quản lý và

sử dụng công trình xây dựng cơ bản

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 4

PHẦN II

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG CƠ BẢN 2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Các khái niệm, thuật ngữ liên quan đến quản lý xây dựng cơ bản

- Quản lý: Đoàn Thị Thu Hà và Nguyễn Thị Ngọc Huyền (2004) đã đưa ra khái niệm về quản lý như sau:

“Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được những mục tiêu nhất định trong điều kiện biến động của môi trường” Theo hai tác giả này, tất cả các dạng quản lý đều mang những đặc điểm chung sau đây:

+ Để quản lý được phải tồn tại một hệ thống quản lý báo gồm hai phân hệ: chủ thể quản lý và đối tượng quản lý

+ Phải có một hoặc một tập hợp mục đích thống nhất cho cả chủ thể và đối tượng quản lý

+ Quản lý bao giờ cũng liên quan đến việc trao đổi thông tin nhiều chiều Chủ thể quản lý phải liên tục thu thập dữ liệu về môi trường và hệ thống, tiến hành chọn lọc thông tin, xử lý thông tin… Còn đối tượng quản lý phải tiếp nhận các tác động quản lý của chủ thể cùng các đảm bảo vật chất khác để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình

+ Quản lý bao giờ cũng có khả năng thích nghi trước những thay đổi của đối tượng quản lý cũng như môi trường cả về quy mô và mức độ phức tạp

Giáo trình “Một số vấn đề về quản lý Nhà nước” (2005), nêu ra các khái niệm liên quan đến quản lý nhà nước như sau:

- Khái niệm quản lý nhà nước theo nghĩa rộng: Là hoạt động tổ chức, điều hành của bộ máy nhà nước, nghĩa là bao hàm cả sự tác động, tổ chức của quyền lực Nhà nước trên các phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp Theo cách hiểu này quản lý nhà nước được đặt trong cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản

lý, nhân dân lao động làm chủ”

- Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều hành của hệ thống cơ quan hành chính Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 5

vi hoạt động của con người theo pháp luật nhằm đạt được những mục tiêu yêu cầu nhiệm vụ quản lý Nhà nước Đồng thời, các cơ quan nhà nước nói chung còn thực hiện các hoạt động có tính chất chấp hành, điều hành, tính chất hành chính Nhà nước nhằm xây dựng tổ chức bộ máy và củng cố chế độ công tác nội bộ của mình Chẳng hạn như ra quyết định thành lập, chia tách, sáp nhập các đơn vị tổ chức thuộc bộ máy của mình; đề bạt, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, công chức, ban hành quy chế làm việc nội bộ…

- Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp còn đồng nghĩa với khái niệm quản lý hành chính nhà nước là hoạt động tổ chức và điều hành để thực hiện quyền lực của Nhà nước

Theo Lê Thị Thanh (2005), một số khái niệm có liên quan đến xây dựng cơ bản được trình bày như sau:

- Đầu tư cơ bản: là hoạt động đầu tư để tạo ra các tài sản cố định đưa vào hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội nhằm thu được lợi ích dưới các hình thức khác nhau

- Xây dựng cơ bản: là một khâu trong hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản Kết quả của hoạt động xây dựng cơ bản (khảo sát, thiết kế, xây dựng, lắp đặt…)

là tạo ra các tài sản cố định có một năng lực sản xuất và phục vụ nhất định Cũng

có thể nói: xây dựng cơ bản là một quá trình đổi mới và tái sản xuất có kế hoạch các tài sản cố định của nền kinh tế quốc dân trong các ngành sản xuất vật chất cũng như không sản xuất vật chất Nó là quá trình xây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật cho sự phát triển kinh tế xã hội Nó thực hiện phương thức xây dựng mới, xây dựng lại, khôi phục và mở rộng các tài sản cố định

- Đầu tư xây dựng cơ bản: là hoạt động sử dụng vốn đầu tư để tiến hành thực hiện tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định cho nền kinh tế thông qua các hình thức xây mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hóa và khôi phục các tài sản cố định

Trần Đình Ngô (2013) nêu rõ “Dự án đầu tư xây dựng là một tập hợp những

đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng, cải tạo những công

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 6

trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm dịch vụ trong khoảng thời gian nhất định”

Theo thông tư 04/2010/TT-BXD ngày 26/5/2010 của Bộ xây dựng, có 5 loại công trình xây dựng:

+ Công trình dân dụng

+ Công trình công nghiệp

+ Công trình giao thông

+ Công trình thủy lợi

+ Công trình hạ tầng kỹ thuật

Quản lý dự án đầu tư xây dựng được hiểu là hoạt động quản lý bằng cách phối hợp vật tư, thiết bị, kinh phí để hoàn thành công trình xây dựng đạt chất lượng, đảm bảo thời gian và sử dụng nguồn kinh phí hợp lý nhất

Quản lý xây dựng cơ bản được hiểu là việc quản lý trên góc độ tổng thể chuỗi các hoạt động liên quan đến hoạt động xây dựng cơ bản với mục tiêu là đảm bảo thực hiện đúng theo quy trình, quy định của pháp luật, yêu cầu kinh tế -

kỹ thuật trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, đúng với quy hoạch và thiết kế được duyệt, đảm bảo sự bền vững mỹ quan, đảm bảo chất lượng và thời hạn xây dựng với chi phí hợp lý

- Một số thuật ngữ khác có liên quan

+ Dự toán xây dựng công trình: Theo thông tư 04/2010/TT-BXD ngày 26/5/2010 của Bộ xây dựng “Dự toán công trình được tính toán và xác định theo công trình xây dựng cụ thể, trên cơ sở khối lượng các công việc, thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công, nhiệm vụ công việc phải thực hiện của công trình, hạng mục công trình và hệ thống định mức xây dựng, giá xây dựng công trình” + Quyết toán xây dựng công trình là quyết định cuối cùng về giá trị công trình trên cơ sở tính toán những chi phí hợp pháp, hợp lệ từ thực tế thi công và công trình được nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng

+ Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu để thực hiện gói thầu trên cơ sở bảo đảm tính cạnh, công bằng, minh bạch

và hiệu quả kinh tế

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 7

2.1.2 Vai trò của quản lý xây dựng cơ bản

a Vai trò của ngành xây dựng cơ bản

Xây dựng cơ bản là một ngành kinh tế quốc dân thuộc khu vực sản xuất vật chất, có chức năng thiết lập, mở rộng, duy trì và không ngừng phát triển tài sản

cố định cho nền kinh tế quốc dân, có quy mô lớn và có quan hệ mật thiết với các ngành kinh tế khác Hàng năm, ở nước ta chi đầu tư xây dựng cơ bản chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi ngân sách hàng năm

Nhiệm vụ chủ yếu của xây dựng cơ bản là đảm bảo nâng cao nhanh chóng năng lực sản xuất của các ngành, các khu vực kinh tế có kế hoạch, đảm bảo mối quan hệ tỷ lệ cân đối giữa các ngành, các khu vực và phân phối hợp lý sức sản xuất

Lê Thị Thanh (2005) đưa ra “Đại hội Đảng lần thứ VII nêu rõ: “Trước mắt công nghiệp xây dựng phải ra sức phục vụ cho các ngành nông, lâm, ngư nghiệp

và công nghiệp chế biến, một số ngành công nghiệp nặng như: dầu khí, điện lực, vật liệu xây dựng, xây dựng các cơ sở hạ tầng như mạng lưới giao thông vận tải, mạng lưới thông tin liên lạc…” Thực tế cho thấy tất cả các ngành kinh tế khác chỉ có thể tăng nhanh được nhờ có xây dựng cơ bản, bằng việc xây mới, nâng cấp các công trình về mặt quy mô, đổi mới kỹ thuật và công nghệ để nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất”

Ngành xây dựng cơ bản đóng vai trò chủ chốt ở khâu cuối cùng của quá trình sáng tạo nên cơ sở vật chất kỹ thuật và tài sản cố định trong mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh, quốc phòng…của một quốc gia dưới mọi hình thức (xây dựng mới, cải tạo, mở rộng và và hiện đại hóa tài sản cố định) Các công trình được xây dựng luôn có tính chất kinh tế, kỹ thuật, văn hóa, nghệ thuật

và xã hội tổng hợp Một công trình mới được xây dựng thường là kết tinh của các thành quả khoa học, kỹ thuật và nghệ thuật của nhiều ngành ở thời điểm hiện tại

và nó lại có tác dụng góp phần mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vì vậy các công trình xây dựng có tác dụng quan trọng đối với tốc độ tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh phát triển khoa học kỹ thuật, góp phần nâng cao đời

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 8

sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, góp phần phát triển văn hóa và nghệ thuật kiến trúc, có tác động quan trọng đến môi trường sinh thái

Ngành xây dựng cơ bản cũng đóng góp đáng kể vào giá trị tổng sản phẩm

xã hội và thu nhập quốc dân Hoạt động của ngành có ý nghĩa quan trọng trong việc quản lý và sử dụng một bộ phận lớn vốn đầu tư xây dựng cơ bản, lực lượng sản xuất của nền kinh tế quốc dân Hàng năm, ngành xây dựng còn đóng góp lợi nhuận đáng kể cho ngân sách Nhà nước và thu hút một lực lượng lớn lao động trong xã hội

b Vai trò của quản lý xây dựng cơ bản

Sản phẩm đầu ra của các dự án là các công trình xây dựng, đầu vào của mỗi

dự án là tài nguyên của quốc gia, máy móc, thiết bị công nghiệp… Việc sử dụng đầu vào của các chủ đầu tư sẽ ảnh hưởng đến cộng đồng về nhiều mặt Nó liên quan đến quyền lợi con người, công sản, chất lượng sản phẩm và sức khỏe của người dân Vì vậy cần có sự quản lý để cân đối nguồn lực trong nền kinh tế và kiểm tra độ an toàn của các yếu tố đầu vào

Việc quản lý trong lĩnh vực xây dựng cơ bản nhằm đảm bảo việc xây dựng đúng quy hoạch, đảm bảo an toàn trong xây dựng, tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng trong xây dựng, hạn chế những tác động xấu đến môi trường… Đây là vai trò quan trọng nhất trong công tác quản lý xây dựng cơ bản

Do đặc tính khác nhau của mỗi công trình xây dựng như: khác nhau về quy

mô, nguồn vốn, mục đích sử dụng… do vậy cần có sự quản lý trong lĩnh vực này Tất cả các dự án đều có một ban quản lý đi kèm, có thể ban quản lý tồn tại tạm thời, có thể tồn tại lâu dài Mục đích của việc thành lập ban quản lý dự án thường là đại diện cho chủ đầu tư quản lý về vốn, tiến độ, chất lượng của công trình, công tác an toàn lao động, vệ sinh môi trường trên công trường…

2.1.3 Đặc điểm của quản lý xây dựng cơ bản

a Đặc điểm của ngành xây dựng cơ bản

Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất độc lập có chức năng tái sản xuất tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân Nó tạo nên cơ sở vật chất cho xã hội, tăng tiềm lực kinh tế và quốc phòng của đất nước

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 9

So với các ngành sản xuất khác, ngành xây dựng cơ bản có những đặc điểm

về kinh tế - kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rất rõ nét ở sản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm của ngành Điều này đã chi phối đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp

- Ngành xây dựng cơ bản đòi hỏi vốn lớn và phải nằm trong kế hoạch, quy hoạch tổng thể của địa phương, vùng, quốc gia

b Đặc điểm của sản phẩm xây dựng

Sản phẩm xây dựng với tư cách là một công trình xây dựng hoàn chỉnh thường có các tính chất và đặc điểm sau:

- Sản phẩm xây dựng là những công trình nhà cửa được xây dựng và sử dụng tại chỗ, cố định tại địa điểm xây dựng và phân bố tản mạn ở nhiều nơi trên lãnh thổ Đặc điểm này làm cho sản xuất xây dựng có tính chất lưu động cao và thiếu ổn định

- Sản phẩm xây dựng phụ thuộc chặt chẽ vào điều kiện địa phương, có tính

đa dạng và cá biệt cao về công dụng, về cách cấu tạo và về phương pháp chế tạo

- Sản phẩm xây dựng thường có kích thước lớn, chi phí lớn, thời gian xây dựng và sử dụng dài Do đó những sai lầm về xây dựng có thể gây nên lãng phí lớn, tồn tại lâu dài và khó sửa đổi

- Sản phẩm xây dựng thuộc phần kết cấu xây dựng chủ yếu giữ vai trò nâng

đỡ và bao che, không tác động trực tiếp lên đối tượng lao động trong quá trình sản xuất (trừ một số loại công trình đặc biệt như: đường ống, lò luyện gang…)

- Sản phẩm xây dựng có liên quan và ảnh hưởng rất lớn đến tổ chức sản xuất và quản lý kinh tế của nhiều ngành cả về phương diện cung cấp nguyên vật liệu cũng như phương diện sử dụng sản phẩm của xây dựng làm ra

- Sản phẩm xây dựng mang tính chất tổng hợp về kinh tế, kỹ thuật, văn hóa,

xã hội, nghệ thuật và quốc phòng

c Đặc điểm của quản lý xây dựng cơ bản

Quản lý xây dựng cơ bản có đầy đủ những đặc điểm của hoạt động quản lý,

đó là tính khoa học, tính nghệ thuật và là một nghề Ngoài ra quản lý xây dựng

cơ bản còn có các đặc điểm riêng như sau:

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 10

- Quản lý xây dựng cơ bản là hoạt động dựa trên đường lối chính sách, chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn vốn đầu tư, khai thác tốt tài nguyên, tiềm năng lao động, đất đai và mọi tiềm lực khác, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái để xây dựng thành công cơ sở vật chất - kỹ thuật của đất nước Chủ trương đầu tư và kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản phải góp phần bảo đảm nhịp độ phát triển nền kinh tế một cách cân đối, nhịp nhàng, hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý trong từng giai đoạn, nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội, tăng sản phẩm xã hội, tăng thu nhập quốc dân và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội

- Tổ chức quản lý một dự án, công trình xây dựng cơ bản thường là một tổ chức được hình thành nhằm thực hiện dự án trong một thời gian hữu hạn hoặc cũng có thể là ban quản lý dự án nằm trong biên chế lâu dài Trong thời gian tồn tại dự án, các nhà quản lý thường hoạt động độc lập với các đơn vị chức năng

- Quản lý dự án, công trình xây dựng cơ bản là hoạt động cần có sự tham gia phối hợp của nhiều đơn vị chức năng như chủ đầu tư, ban quản lý dự án, kho bạc, các nhà thầu tư vấn, nhà thầu xây lắp, bên hưởng lợi công trình xây dựng cơ bản… Người quản lý dựa trên chức năng, quyền hạn của mình có nhiệm vụ phối hợp mọi nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêu của dự án

2.1.4 Nội dung quản lý xây dựng cơ bản ở cấp huyện

a Lập kế hoạch xây dựng cơ bản

- Quản lý quy hoạch phát triển, kế hoạch dài hạn 5 năm và hàng năm thuộc lĩnh vực xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện

- Hàng năm lập dự toán kinh phí dành cho xây dựng cơ bản phân loại theo nguồn vốn, loại công trình, cấp quản lý…

b Tổ chức thực hiện các dự án xây dựng cơ bản

- Chuẩn bị đầu tư, công tác giải phóng mặt bằng, lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, lập dự án đầu tư, thẩm định dự án đầu tư, lập quy trình xây dựng dự án, đấu thầu và chỉ định thầu…

- Quản lý chất lượng công trình xây dựng: Chất lượng công trình xây dựng

là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật và mỹ thuật của công trình

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 11

nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng kinh tế Quản lý chất lượng công trình xây dựng bao gồm quản lý chất lượng từ khâu khảo sát, thiết kế, chất lượng thi công công trình, công tác nghiệm thu công trình, bảo hành công trình, hướng dẫn các tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động xây dựng thực hiện đúng các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chất lượng công trình xây dựng

- Quản lý tiến độ: Công trình xây dựng trước khi triển khai phải được lập tiến độ thi công xây dựng theo tháng, quý, năm Nhà thầu thi công xây dựng công trình có trách nhiệm lập tiến độ thi công xây dựng chi tiết nhưng phải phù hợp với tổng tiến độ của dự án Chủ đầu tư, tư vấn giám sát, nhà thầu thi công và các bên có liên quan có trách nhiệm theo dõi, giám sát tiến độ thi công công trình

và điều chỉnh trong trường hợp cần thiết nhưng không gây ảnh hưởng đến tiến độ của dự án Tiến độ thực hiện dự án, công trình phải theo đúng kế hoạch đã được

đề ra, nếu tiến độ thi công công trình kéo dài sẽ phải bổ sung nhiều nguồn lực, tăng chi phí đầu tư, công trình bàn giao đưa vào sử dụng chậm sẽ ảnh hưởng đến khâu khai thác vận hành làm giảm hiệu quả đầu tư

Khuyến khích việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng công trình trên cơ sở bảo đảm chất lượng cũng như không làm tăng chi phí công trình

Trong quá trình quản lý có thể xem xét thưởng theo hợp đồng nếu nhà thầu đẩy nhanh được tiến độ, tiết kiệm thời gian và chi phí nhưng nếu trường hợp kéo dài thời gian thi công gây thiệt hại thì bên vi phạm phải bồi thường theo quy định trong hợp đồng đã ký kết

- Quản lý chi phí: Thực hiện theo đúng văn bản quy phạm pháp luật về quản lý chi phí xây dựng công trình Trong quá trình thực hiện dự án phải quản

lý chặt chẽ chi phí đảm bảo không vượt tổng mức đầu tư, không để xảy ra tình trạng nợ đọng, thanh toán đúng theo khối lượng công việc xây dựng hoàn thành

- Các hoạt động khác trong xây dựng cơ bản: Cấp giấy phép xây dựng, quản

lý phát triển vật liệu xây dựng…

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 12

c Thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động xây dựng cơ bản của huyện

- Thanh tra huyện phát hiện và kiến nghị xử lý kịp thời những sai phạm trong quá trình thực hiện quản lý, giám sát việc xử lý và chấp hành các sai phạm

đã được phát hiện của chủ đầu tư, ban quản lý dự án

- Người có thẩm quyền quyết định đầu tư:

+ Kiểm tra việc chấp hành quy định về đấu thầu, đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư, bố trí vốn đầu tư, giải ngân, thanh toán; giải quyết các vướng mắc, phát sinh trong quá trình thực hiện, nghiệm thu đưa công trình vào sử dụng; bảo vệ môi trường, sinh thái

+ Năng lực quản lý thực hiện dự án của chủ đầu tư, Ban quản lý dự án

- Các đơn vị khác có liên quan:

+ Kiểm tra sự phù hợp của dự án với quy hoạch có liên quan

+ Kiểm tra tiến độ thực hiện dự án

+ Kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu về bảo vệ môi trường, sử dụng đất đai, tài nguyên khoáng sản

+ Phát hiện và kiến nghị các cấp có thẩm quyền xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc và sai phạm trong quá trình thực hiện dự án

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 13

d Đánh giá hoạt động xây dựng cơ bản của huyện

+ Đánh giá công tác chuẩn bị, tổ chức, huy động các nguồn lực của dự án đầu tư xây dựng cơ bản, đảm bảo thực hiện dự án đung mục tiêu, tiến độ đã được phê duyệt

+ Đánh giá những vướng mắc, phát sinh mới xuất hiện so với thời điểm phê duyệt dự án, những vướng mắc phát sinh mới do yếu tố khách quan (như sự thay đổi cơ chế chính sách của nhà nước, thiên tai khí hậu…) hoặc do các yếu tố chủ quan (năng lực của các đơn vị liên quan)

+ Đề xuất các biện pháp giải quyết các vấn đề vướng mắc, phát sinh phù hợp với thực tế

+ Đánh giá sự phù hợp của kết quả thực hiện công tác xây dựng cơ bản so với mục tiêu đã đề ra

+ Đánh giá các giải pháp cần thiết, kể cả việc điều chỉnh thiết kế, mục tiêu của dự án

+ Đánh giá quá trình thực hiện hoạt động quản lý, thực hiện đầu tư xây dựng cơ bản, các lợi ích do hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản mang lại cho người thụ hưởng và các bên tham gia, đánh giá tính bền vững của các dự án đầu

2.1.5 Các văn bản pháp luật trong lĩnh vực xây dựng cơ bản

Trong quản lý xây dựng cơ bản cần tuân thủ các văn bản pháp luật chủ yếu như sau:

Luật Xây dựng->Nghị định hướng dẫn Luật -> Các thông tư hướng dẫn Nghị định->Các văn bản khác hướng dẫn thực hiện hoặc điều chỉnh, bổ sung Luật đấu thầu->Nghị định hướng dẫn Luật -> Các thông tư hướng dẫn Nghị định->Các văn bản khác hướng dẫn thực hiện hoặc điều chỉnh, bổ sung

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 14

Luật ngân sách->Nghị định hướng dẫn Luật -> Các thông tư hướng dẫn Nghị định->Các văn bản khác hướng dẫn thực hiện hoặc điều chỉnh, bổ sung

Và một số văn bản pháp luật khác có liên quan

Cụ thể, một số Luật, Nghị định và Thông tư có liên quan đến hoạt động quản lý xây dựng cơ bản:

- Luật xây dựng số 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003 của Quốc hội;

- Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ về Quản lý

dự án đầu tư xây dựng công trình;

- Nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 06/02/2013 của Chính phủ về Quản lý chất lượng công trình xây dựng (thay thế Nghị định số 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 của Chính phủ về Quản lý chất lượng công trình xây dựng, Nghị định 49/2008/NĐ-CP ngày 18/4/2008 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 209/2004/NĐ-CP và thay thế một số điều của Nghị định số 2/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của Chính phủ về Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình);

- Thông tư 04/2010/TT-BXD ngày 26/5/2010 của Bộ xây dựng về Hướng dẫn lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình;

- Thông tư 10/2013/TT-BXD ngày 25/7/2013 của Bộ xây dựng Quy định chi tiết một số nội dung về Quản lý chất lượng công trình xây dựng (Thay thế Thông tư số 27/2009/TT-BXD ngày 31/7/2009 của Bộ xây dựng Hướng dẫn một

số nội dung về Quản lý chất lượng công trình xây dựng);

- Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 của Quốc hội (Thay thế Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 ngày 19/11/2005 của Quốc hội);

- Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu (Thay thế Nghị định số 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng, Nghị định số 68/2012/NĐ-CP ngày 12/9/2012 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ);

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 15

- Luật Ngân sách Nhà nước số 01/2002/QH11 ngày 16/12/2002 của Quốc hội;

- Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật ngân sách nhà nước;

- Nghị định số 73/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của Chính phủ ban hành quy chế xem xét, quyết định dự toán và phân bổ ngân sách địa phương, phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương;

- Thông tư số 59/2003/TT-BTC ngày 23/6/2013 của Bộ tài chính hướng dẫn thự hiện Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của Chính phủ;

Và một số các Thông tư hướng dẫn, các quyết định của UBND các cấp, các quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức xây dựng có liên quan đến công tác xây dựng cơ bản cần phải tuân thủ và áp dụng

2.1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng cơ bản

Quản lý xây dựng cơ bản chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố, có thể phân loại theo hai hướng nhân tố sau đây:

a Các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến quản lý xây dựng cơ bản

Bao gồm các yếu tố:

- Trình độ cán bộ tham gia quản lý xây dựng cơ bản

- Thông tin truyền tải trong quá trình thực hiện quản lý

- Cơ sở vật chất phục vụ cho công tác quản lý

- Mô hình quản lý tại đơn vị

Trong các yếu tố kể trên, yếu tố trình độ của cán bộ quản lý có ảnh hưởng lớn nhất đối với công tác quản lý bởi vì một dự án đầu tư xây dựng có đạt được kết quả mong muốn hay không, các nguồn lực có được tận dụng một cách hiệu quả tối đa hay không phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, năng lực tổ chức quản

lý và kinh nghiệm thực tiễn của người quản lý

Các yếu tố thông tin cũng góp phần không nhỏ vào quá trình quản lý, nếu thông tin sai lệch, thiếu chính xác hay bị chậm trễ thì dự án cũng không thể hoàn thành theo kế hoạch Dựa vào các thông tin nhận được từ các cán bộ tham gia dự

án, các tổ chức tư vấn, các nhà thầu thi công hay từ bên ngoài, người quản lý

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 16

nắm bắt được tình hình của dự án từ đó có biện pháp điều chỉnh các sai sót hoặc đưa ra giải pháp khắc phục kịp thời

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác quản lý xây dựng cơ bản cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý Nhà quản lý chỉ có thể thực hiện tốt công việc của mình khi được cung cấp đầy đủ các nguồn lực về vật chất

để đưa vào thực hiện dự án

Mô hình tổ chức quản lý dự án xây dựng cơ bản cũng là một nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý Tùy thuộc vào quy mô dự án, thời gian thực hiện, chi phí dự án, công nghệ sử dụng trong dự án và nguồn lực cho dự án mà lựa chọn mô hình quản lý cho phù hợp nhằm đảm bảo tính linh hoạt, phù hợp và hiệu quả cho dự án

b Các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến quản lý xây dựng cơ bản

Bao gồm các yếu tố

- Chính sách pháp luật của nhà nước

- Sự phối hợp của các cơ quan có liên quan

- Yếu tố tự nhiên

Thực tế cho thấy, các yếu tố bên ngoài có ảnh hưởng lớn đến công tác quản

lý xây dựng cơ bản Chính sách pháp luật của nhà nước ổn định, không có sự chồng chéo của các văn bản sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhất

là đối với những dự án xây dựng có thời gian thực hiện kéo dài và chi phí lớn

Dự án có thể hoàn thành đúng tiến độ, đạt hiệu quả về chất lượng, hiệu quả về kinh tế xã hội hay không còn phụ thuộc vào sự kết hợp của các cấp ngành, cơ quan có liên quan, nếu sự phối hợp đó là chặt chẽ, khoa học sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho triển việc khai dự án, góp phần tạo nên hiệu quả của dự án

2.1.7 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý xây dựng cơ bản

Đối với hoạt động quản lý, việc đánh giá hiệu quả là một việc khá phức tạp

vì đây là một hoạt động mang tính đặc thù, nó không trực tiếp sáng tạo ra giá trị vật chất nhưng bản thân nó lại ảnh hưởng nhất định đến quá trình tạo ra các sản phẩm vật chất Hoạt động quản lý có tầm quan trọng nhất định đối với quá trình tạo ra sản phẩm vật chất, có thể làm cho quá trình này diễn ra một cách nhanh

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 17

chóng, thuận lợi hay cũng có thể kìm hãm nó khiến nó diễn ra một cách chậm chạp Chính vì vậy, kết quả hoạt động quản lý được đánh giá mang tính chất định tính nhiều hơn định lượng Bên cạnh đó còn có nhiều yếu tố không thể định lượng một cách cụ thể, chính xác chẳng hạn như năng lực, uy tín, trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm và sự am hiểu các lĩnh vực xã hội cơ bản của chủ thể tiến hành trong hoạt động quản lý Những yếu tố này có vai trò, tác dụng rất lớn đối với hoạt động quản lý nhưng không thể lượng hóa như các chỉ số khác

Cũng như đánh giá một sự vật, hiện tượng nào đó, việc đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý công tác xây dựng cơ bản cũng cần có những tiêu chuẩn nhất định Việc xác định hệ thống tiêu chí là luận cứ khoa học đảm bảo cho việc đánh giá được khách quan và đúng đắn Một dự án đầu tư xây dựng được xem là có hiệu quả nếu như nó phù hợp với chủ trương đầu tư, đảm bảo các yếu tố về mặt chất lượng, kỹ thuật, thời gian thi công với chi phí thấp nhất và thỏa mãn yêu cầu của bên hưởng thụ

Một số tiêu chí cụ thể:

- Đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của địa phương

Quản lý công tác xây dựng công trình trình hợp lý có tác động đến hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình

Sản phẩm đầu ra của các dự án đầu tư xây dựng công trình là các công trình vật chất phục vụ đời sống của người dân, là công trình phục vụ cho sản xuất, hay

là các công trình thuộc kết cấu hạ tầng Mục tiêu của các công trình xây dựng này nhằm thỏa mãn nhu cầu bức thiết nhất trong mở rộng sản xuất, phục vụ nhân dân, hay nói cách khác đó là những công trình có mức độ phục vụ cao cho các mục tiêu kinh tế xã hội, tạo động lực cao cho phát triển kinh tế của địa phương Đồng thời cũng phải đảm bảo rằng chất lượng xây dựng tốt, được thi công đúng tiến

độ, đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật, nằm ở vị trí phù hợp với quy hoạch chung và các yêu cầu về bảo vệ môi trường Bên cạnh đó là hạn chế tham ô, lãng phí trong quá trình thực hiện dự án cũng như trong quá trình thi công

Trong bối cảnh kinh tế ngày càng phát triển, quá trình công nghiệp hóa được đẩy mạnh, kéo theo quá trình đô thị hóa càng nhanh Các công trình phải

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 18

được xây dựng đúng ranh giới, chỉ giới, lối kiến trúc của công trình phải hài hòa phù hợp với yêu cầu định hướng kiến trúc của khu vực đó

Ngược lại, nếu việc quản lý công tác này nơi lỏng, không chặt chẽ, việc thực hiện các chính sách, chủ trương không phù hợp hay năng lực quản lý yếu kém dẫn đến sự mất cân đối trong việc huy động hiệu quả các nguồn lực khác Bên cạnh đó có thể dẫn đến tiêu cực trong đầu tư xây dựng như thi công không đảm bảo chất lượng như thiết kế, không đúng quy hoạch, ảnh hưởng đến kiến trúc chung, vấn đề về môi trường…

- Tính chủ động, sáng tạo và thống nhất trong hoạt động quản lý

Hoạt động quản lý bao gồm một chuỗi các hoạt động kế tiếp nhau rất phức tạp từ khâu nắm bắt tình hình, lên kế hoạch hoạt đông, tổ chức lực lượng, giao nhiệm vụ cho từng bộ phận, đến việc chỉ đạo thực hiện, điều hòa phối hợp hoạt động và kiểm tra tiến độ thực hiện Tính hiệu quả được đánh giá bằng các tiêu chí định tính như: nắm bắt kịp thời tình hình thực tế, bao quát các vấn đề và dự báo được các xu hướng trong tương lai; cách tổ chức, bố trí lực lượng đầy đủ, khoa học tức là phát huy được lợi thế của mỗi cá nhân, tính đúng đắn của các chỉ đạo từ cấp trên tức là các chỉ đạo phải nhằm mục đích giải quyết triệt để vấn đề đang phát sinh và tiến hành việc kiểm tra đồng bộ Tư duy sáng tạo thể hiện trong việc phán đoán xu hướng và vận dụng vào điều kiện thực tế của địa phương, các sáng kiến hoặc cách tổ chức bộ máy khoa học, phân công nhiệm vụ cụ thể Tiêu chí này được đánh giá thông qua số lượng các sáng kiến tạo ra bước phát triển đột phá của các cấp quản lý

- Đảm bảo tính kinh tế của hoạt động quản lý

Đó là việc đảm bảo cho hoạt động quản lý có hiệu quả với chi phí tối thiểu hoặc có thể chấp nhận được về ngân sách, thời gian và những chi phí khác có liên quan đến hoạt động quản lý

- Chống thất thoát lãng phí

Vốn đầu tư thất thoát diễn ra ngay từ khi lập kế hoạch cho một dự án đầu tư xây dựng Việc xây dựng kế hoạch, quy hoạch xây dựng không hợp lý dẫn đến lãng phí thời gian, tiền bạc và công sức Tiếp theo là khâu chuẩn bị dự án, thẩm

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 19

định và phê duyệt dự án đến khâu thực hiện đầu tư và xây dựng Thực trạng đầu

tư không theo quy hoạch được duyệt, khâu khảo sát, nghiên cứu thiếu tính đồng

bộ, không đáp ứng các chỉ tiêu kinh tế, khả năng tài chính, nguồn nguyên liệu, bảo vệ môi trường, điều tra thăm dò thị trường không kỹ, chủ trương đầu tư không đáp ứng khi xem xét, phê duyệt dự án đầu tư Việc thẩm định và phê duyệt chỉ quan tâm đến tổng mức đầu tư, không quan tâm tới hiệu quả, điều kiện vận hành của dự án, nên nhiều dự án sau khi hoàn thành và đưa vào sử dụng không phát huy được tác dụng theo như mong đợi, gây lãng phí lớn

Ngoài ra, do năng lực quản lý điều hành kém của chủ đầu tư, các ban quản

lý dự án, các tổ chức tư vấn cũng gây ra thất thoát, lãng phí vốn đầu tư

- Hiệu quả thực thi các quy định của Nhà nước

Nhà nước ban hành các quy định quản lý nhằm đưa ra các chủ trương, biện pháp, đặt ra các quy tắc, ứng xử nhằm giải quyết một công việc cụ thể trong đời sống xã hội Các quy định của nhà nước chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thực hiện một cách có hiệu quả, đem lại lợi ích cho xã hội

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Kinh nghiệm quản lý xây dựng cơ bản cấp huyện ở một số địa phương

a Kinh nghiệm quản lý xây dựng cơ bản ở huyện Vũ Thư

Dựa trên bộ khung pháp lý về quản lý đầu tư và xây dựng cơ bản đã từng bước được bổ sung, hoàn thiện, công tác chỉ đạo, điều hành, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của huyện được tăng cường, công tác giám sát của công luận và nhân dân đối với hoạt động xây dựng cơ bản của huyện Vũ Thư đã và đang phát huy hiệu quả trong việc phát hiện những yếu kém, tiêu cực trong quản lý, góp phần từng bước hạn chế và khắc phục những vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này… Phòng Công thương huyện Vũ Thư (2010) đã tổng hợp những kết quả đạt được trong lĩnh vực xây dựng cơ bản như sau:

Công tác quy hoạch tổng thể và quy hoạch xây dựng chi tiết đã bám sát quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội được duyệt, cụ thể hóa các chủ trương của Huyện

ủy, Hội đồng nhân dân và UBND huyện

Công tác khảo sát lập dự án đầu tư, thiết kế dự toán công trình mặc dù chưa

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 20

thực sự đáp ứng được yêu cầu đặt ra nhưng nhìn chung các dự án đã bám sát nhiệm vụ quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt Các dự án có quy mô lớn, thiết kế kỹ thuật phức tạp đều được tiến hành khảo sát chi tiết để có đủ căn cứ kỹ thuật đảm bảo cho việc thiết kế nền móng an toàn và kinh tế

Công tác thẩm định dự án, thiết kế, dự toán được phân cấp tương đối rõ ràng theo các hướng dẫn của UBND tỉnh, các phòng ban chức năng đã được quy định rõ về chức năng nhiệm vụ trong quản lý xây dựng cơ bản, giao quyền tự chủ cho các chủ đầu tư… nhờ đó góp phần làm cho bộ máy quản lý xây dựng cơ bản của huyện hoạt động trơn tru hơn, bớt được một số khâu không cần thiết, tạo nên

sự khách quan trong quản lý xây dựng cơ bản của huyện Vũ Thư

Công tác đấu thầu và chỉ định thầu trên địa bàn huyện tuân thủ nghiêm túc Luật đấu thầu số 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 và Luật số 38/2009/QH12 ngày 19/6/2009 của Quốc hội khóa XII sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản Tại huyện Vũ Thư hoạt động này được thực hiện tương đối tốt, công khai và minh bạch Đối với các dự án phải thực hiện đấu thầu đã được các chủ đầu tư thuê tư vấn thực hiện từ khâu lập kế hoạch đấu thầu, lập hồ sơ mời thầu, mở thầu và xét thầu

Công tác giám sát công trình và quản lý chất lượng công trình của huyện

Vũ Thư đã được chú trọng hơn Trong quá trình thực hiện thi công các công trình, hạng mục công trình của dự án, công tác giám sát đã được chủ đầu tư coi trọng, ngoài việc trực tiếp tham gia giám sát chủ đầu tư còn thuê các đơn vị tư vấn giám sát cùng thực hiện Các đơn vị tư vấn và chủ đầu tư đã chấp hành đúng theo quy định trong quá trình giám sát thi công Thời gian qua, trên địa bàn huyện chưa xảy ra vi phạm về chất lượng thi công công trình, hồ sơ quản lý chất lượng đầy đủ, đúng quy trình…

Công tác giám sát cộng đồng trên địa bàn huyện Vũ Thư được thực hiện rất tốt, qua giám sát cộng đồng, nhiều sai phạm trong thi công đã được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời, bảo đảm chất lượng công trình, đảm bảo đúng thiết kế, định mức, tiêu chuẩn của nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng công trình xây

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 21

dựng

Công tác tổ chức thi công xây lắp các công trình được các nhà thầu xây lắp

có tư cách pháp nhân có năng lực và kinh nghiệm đảm nhận Trình tự xây lắp, quy trình và quy phạm thi công được đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật, các bước nghiệm thu kỹ thuật, quản lý chất lượng được thực hiện theo quy định hiện hành của nhà nước Nhật ký thi công, biên bản nghiệm thu, khối lượng các công việc thực hiện đều được thể hiện rõ ràng, cụ thể bằng văn bản và đúng quy định Các vật liệu trước khi đưa vào thi công đều có nguồn gốc xuất xứ, catalog của nhà cung cấp và được làm thí nghiệm kiểm tra độ bền chắc, độ chịu nén… Các nhà thầu đã chú trọng đầu tư mua sắm trang thiết bị, máy móc phục vụ thi công, đảm bảo an toàn lao động, nâng cao chất lượng công trình xây dựng Nhiều đơn vị thi công đã thành lập bộ phận quản lý chất lượng và tổ chức lớp bồi dưỡng cho cán

bộ, công nhân về quản lý chất lượng công trình xây dựng, tổ chức tập huấn công tác an toàn lao động cho cán bộ, công nhân nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân tham gia làm việc tại công trường thi công

Công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình của chủ đầu tư trên địa bàn huyện Vũ Thư từng bước được nâng cao Chủ đầu tư được giao toàn quyền trong quá trình thực hiện đầu tư từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, khâu thẩm định thiết kế kỹ thuật thi công, phê duyệt dự toán và tổng dự toán công trình UBND huyện đã thành lập một số ban quản lý dự án kiêm nhiệm để thực hiện chủ đầu tư các dự án theo ngành, lĩnh vực cụ thể Ví dụ điển hình là việc thành lập ban quản lý các khu công nghiệp, đây là ban quản lý dự án nhóm

II theo quy định của thông tư 118/2007/TT-BTC ngày 02/10/2007 Hướng dẫn quản lý, sử dụng chi phí quản lý dự án đầu tư của các dự án sử dụng vốn Ngân sách Nhà nước, tuy nhiên có mô hình hoạt động gần giống các ban quản lý dự án nhóm I, đáp ứng được các yêu cầu về ban quản lý dự án được quy định trong nghị định 99/2007/NĐ-CP của Chính phủ Từ đó chất lượng quản lý dự án đang ngày được nâng cao, tạo nên sự chuyên nghiệp và chủ động trong quản lý xây dựng cơ bản

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 22

b Kinh nghiệm quản lý xây dựng cơ bản ở huyện Đông Hưng

Nếu như huyện Vũ Thư có kinh nghiệm tốt trong khâu quản lý quy hoạch,

tổ chức đấu thầu và giám sát đánh giá trong xây dựng cơ bản thì ở huyện Đông Hưng việc quản lý kế hoạch vốn và thanh quyết toán các công trình đang ngày được hoàn thiện và nâng cao UBND huyện Đông Hưng (2012) nêu rõ những kết quả đạt được trong công tác quản lý vốn như sau:

Công tác phân bổ vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho các danh mục công trình

dự án, điều hành kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản, UBND huyện và các phòng ban chức năng đã điều hành sát sao và cụ thể nhằm tháo gỡ những khó khăn cho các công trình và dự án, điều chỉnh bổ sung tăng kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho các công trình có nhu cầu, giảm kế hoạch đối với các công trình, dự án không có khả năng thực hiện được hoặc hiệu quả thấp Trên cơ sở các quy định của Luật ngân sách, quy chế đầu tư xây dựng cơ bản, hàng năm phòng Tài chính - Kế hoạch đã lập kế hoạch nguồn vốn đầu tư trong dự toán cân đối ngân sách để báo cáo UBND huyện, trình với sở Tài chính, sở Kế hoạch đầu

tư Phân bổ dự toán kinh phí đầu tư để trình UBND huyện giao dự toán nguồn vốn cho các xã, thị trấn, các dự án thuộc huyện quản lý Đảm bảo các nguồn vốn

để Kho bạc Nhà nước, UBND các xã, thị trấn thanh toán kịp thời, đúng tiến độ thực hiện của các dự án đã được UBND huyện bố trí kế hoạch vốn Kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản đã bớt giàn trải hơn, chú trọng tập trung cho những công trình trọng điểm của các ngành nông nghiệp, giao thông, công nghiệp…Đồng thời đã giành phần vốn hợp lý đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ trật tư an toàn xã hội, góp phần bảo đảm ổn định vững chắc chính trị, tạo đà phát triển kinh tế xã hội

Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện và Kho bạc Nhà nước huyện Đông Hưng đã phối hợp tương đối tốt, thông qua kiểm tra, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư đã phát hiện, tiến hành giảm trừ thanh toán các khoản chi không đúng quy định Riêng công tác thẩm tra quyết toán vốn đầu tư hoàn thành: Việc thẩm tra quyết toán vốn đầu tư được thực hiện theo đúng các hướng dẫn của Bộ Tài chính

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 23

về quyết toán vốn đầu tư, đảm bảo đúng quy trình và thời gian

2.2.2 Kinh nghiệm quản lý xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Thái Bình

UBND tỉnh Thái Bình (2013) đã đưa ra những kết quả trong công tác quản

lý xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh như sau:

Việc tổng hợp, phân bổ các nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, trái phiếu Chính phủ được triển khai thực hiện kịp thời, đồng bộ, đảm bảo đúng các Quyết định, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương Việc bố trí vốn đầu tư được chú trọng, giảm tối đa các dự án khởi công mới, tăng số dự án hoàn thành, ưu tiên bố trí vốn trả nợ xây dựng cơ bản đã góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư UBND tỉnh đã thực hiện phân cấp quản lý nhằm tạo điều kiện cho các chủ đầu tư chủ động lập, thẩm định, triển khai thực hiện dự

án, huy động nguồn lực cho dự án UBND tỉnh đã kịp thời ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các sở, ngành, UBND các huyện, các chủ đầu tư trên địa bàn thực hiện các cơ chế, chính sách mới liên quan đến hoạt động xây dựng cơ bản,

xử lý kịp thời các vướng mắc nảy sinh trong quá trình thực hiện Các dự án khu

đô thị, dự án về nhà ở, dự án sử dụng quỹ đất tạo vốn đầu tư cơ sở hạ tầng trên địa bàn tỉnh được triển khai thực hiện đúng quy định hiện hành, phù hợp với quy hoạch, thiết kế được duyệt

Hàng năm, Sở xây dựng tỉnh Thái Bình phối hợp với UBND các huyện tổ chức các hội nghị triển khai văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng cho cán bộ làm công tác quản lý trong lĩnh vực xây dựng cơ bản tại các phòng chuyên môn Những năm qua, Sở Xây dựng đã tổ chức nhiều hội nghị triển khai, hướng dẫn thực hiện Tuy nhiên trong thực tế, bên cạnh sự hạn chế về năng lực, tình hình cán bộ quản lý trong lĩnh vực xây dựng tại địa phương, đặc biệt là cán bộ ở cấp

xã thường xuyên thay đổi, không ổn định Từ đó hiệu quả công tác quản lý dự án xây dựng công trình tại địa phương chưa cao, thường phát sinh nhiều sai sót Để góp phần khắc phục các hạn chế nêu trên, Sở Xây dựng có kế hoạch thường phối hợp UBND các huyện, thị xã tổ chức triển khai hướng dẫn thực hiện và cập nhật mới các văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng, kết hợp giải đáp các khó khăn vướng mắc phát sinh trong thực tiễn

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 24

Với sự ra đời của Luật đấu thầu số 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 của Quốc hội và các văn bản hướng dẫn của các Bộ, ngành liên quan, UBND tỉnh Thái Bình đã phần nào tháo gỡ những khó khăn, khúc mắc trong công tác đấu thầu Hoạt động đấu thầu, chỉ định thầu các công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh

đã diễn ra công khai và khách quan hơn Đối với các dự án phải thực hiện đấu thầu thì công tác đấu thầu được các chủ đầu tư thuê tư vấn thực hiện từ khâu lập

kế hoạch đấu thầu các gói thầu, lập hồ sơ mời thầu, mở thầu và xét thầu Hiện nay trên địa bàn tỉnh đã hình thành các đơn vị tư vấn có kinh nghiệm chuyên môn vững vàng trong công tác đấu thầu, góp phần đưa công tác đấu thầu vào nền nếp, giúp tiết kiệm và nâng cao hiệu quả nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản

2.3 Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài đã công bố

*A.Ph.Cô-Lô-Xốp; L.Ô-Xi-Pô-Vich; Đ.T.Nô-Vi-Cốp (1982) Một số vấn đề

về quản lý xây dựng cơ bản tài chính tín dụng cung ứng vật tư, Nhà xuất bản sự

thật, Hà Nội

Nội dung nghiên cứu:

- Tổ chức, kế hoạch hóa và quản lý xây dựng cơ bản ở Liên Xô

- Kinh nghiệm phát triển hệ thống quản lý và kế hoạch hóa xây dựng cơ bản

ở Liên Xô

- Kinh nghiệm kế hoạch hóa và đánh giá hiệu quả kinh tế vốn đầu tư

- Nâng cao hiệu quả vốn đầu tư và những vấn đề kế hoạch hóa công tác xây dựng

*Lê Thị Thanh (2005) Giáo trình Quản lý xây dựng, Nhà xuất bản xây

dựng, Hà Nội

Nội dung nghiên cứu:

- Quản lý xây dựng và quản lý đô thị: Các khái niệm liên quan, nguyên tắc, phương pháp quản lý…

- Quản lý quy hoạch đô thị

*Trần Đình Ngô (2013) Cẩm nang Quản lý dự án Đầu tư xây dựng, Nhà

xuất bản Lao Động, Hà Nội

Nội dung nghiên cứu:

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 25

Công trình nghiên cứu về những quy trình, tình tự, phương pháp quản lý dự

án đầu tư xây dựng công trình, bao gồm:

- Lập dự án đầu tư xây dựng

- Tổ chức quản lý dự án đầu tư xây dựng

- Quản lý chất lượng dự án xây dựng

- Quản lý kế hoạch tiến độ dự án xây dựng công trình

- Quản lý chi phí của dự án đầu tư xây dựng

- Đấu thầu trong hoạt động xây dựng

- Hợp đồng trong hoạt động xây dựng

- Quản lý an toàn lao động, an toàn môi trường xây dựng

*Tổng hội Xây dựng Việt Nam (2005), Đánh giá mức độ lãng phí thất

thoát trong các dự án đầu tư xây dựng và những giải pháp ngăn ngừa, khắc phục, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Hà Nội

Nội dung nghiên cứu:

- Đề tài nghiên cứu những lý luận chung về dự án đầu tư, vốn đấu tư, lãng phí, thất thoát vốn đầu tư

- Nghiên cứu thực trạng sử dụng vốn đầu tư trong các dự án đầu tư xây dựng, đánh giá mức độ thất thoát lãng phí và tầm ảnh hưởng cũng như hậu quả đối với nền kinh tế

- Đưa ra những giải pháp nhằm ngăn ngừa, khắc phục tình trạng lãng phí, thất thoát vốn trong các dự án đầu tư xây dựng

*Nguyễn Văn Chọn (2003), Kinh tế đầu tư xây dựng, Nhà xuất bản Hà Nội

Nội dung nghiên cứu: Giáo trình của GS.TSKH Nguyễn Văn Chọn nhằm giảng dạy cho sinh viên những vấn đề về kinh tế, đầu tư và xây dựng, phương pháp đánh giá hiệu quả dự án đầu tư xây dựng công trình

*Trần Hồng Mai (2001), Nghiên cứu một số giải pháp nâng cao chất lượng

quản lý giá xây dựng trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam, Luận án Tiến

sĩ kinh tế, Hà Nội

*Nguyễn Tuấn Long (2007), Nghiên cứu các công cụ giám sát và đánh giá

dự án đầu tư xây dựng công trình nhằm nâng cao chất lượng quản lý dự án trong

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 26

dựng, Hà Nội

Và một số công trình nghiên cứu khoa học khác có liên quan đến đề tài nghiên cứu

Những công trình nghiên cứu trên đã giúp tác giả hiểu rõ hơn các vấn đề về

lý thuyết và thực tiễn liên quan đến hoạt động xây dựng cơ bản, phương pháp và quy trình quản lý một dự án đầu tư xây dựng, các giải pháp nhằm tiết kiệm nguồn lực, nâng cao hiệu quả cho dự án… Nhờ nắm bắt được những vấn đề trên, tác giả

đã tập trung đi sâu vào đề tài của mình, đó là nghiên cứu nội dung quản lý xây dựng cơ bản ở cấp huyện, kế thừa kinh nghiệm quản lý xây dựng cơ bản của huyện lân cận và trên địa bàn tỉnh Thái Bình, từ đó thu thập số liệu để phân tích, đánh giá thực trạng quản lý xây dựng cơ bản của huyện Thái Thụy trong thời gian qua và đưa ra giải pháp nhằm tăng cường quản lý xây dựng cơ bản của huyện trong giai đoạn tiếp theo (giai đoạn 2015 – 2020) Vì vậy, luận văn của tác giả có ý tưởng, địa điểm nghiên cứu và kết quả nghiên cứu độc lập, không trùng lặp với các nghiên cứu đã được công bố

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 27

PHẦN III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

3.1.1 Điều kiện tự nhiên

Huyện Thái Thụy có diện tích khoảng 257,7 km2 nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Thái Bình, phía Đông giáp Biển Đông, phía Nam và Đông Nam giáp huyện Tiền Hải, phía Tây Nam giáp huyện Kiến Xương, phía Tây giáp huyện Đông Hưng, phía Tây Bắc giáp huyện Quỳnh Phụ, phía Bắc giáp với các huyện của thành phố Hải Phòng là Vĩnh Bảo, Tiên Lãng Chính giữa huyện có con sông Diêm Hộ chảy theo hướng Tây – Đông, đổ ra cửa Diêm Hộ, chia huyện thành hai nửa gần tương đương về diện tích Toàn huyện là địa hình đồng bằng duyên hải bao gồm thị trấn Diêm Điền và 47 xã Mặc dù huyện có diện tích tương đối rộng song vị trí địa lý và giao thông không thuận lợi là một trong những nhân tố ảnh hưởng đến các mặt kinh tế, chính trị, đời sống của người dân

3.1.2 Tình hình kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng

- Tình hình phát triển kinh tế

Trải qua quá trình 45 năm phát triển, từ một nền kinh tế tự cung, tự túc là chủ yếu, đến nay nền kinh tế của huyện Thái Thụy đã có sự phát triển đa dạng cả

về nông – ngư nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và thương mại – dịch

vụ Trên địa bàn huyện có 3 cửa sông lớn và cảng biển Diêm Điền, cùng với quốc lộ 218, quốc lộ 37, 39 chạy qua, với hệ thống giao thông thủy bộ thuận tiện

là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế, xã hội của huyện Với độ dài 27

km bờ biển, gần 10.000 ha bãi đồi ven biển, vùng biển Thái Thụy có một tiềm năng hải sản phong phú, đặc biệt toàn huyện có 1.552,3 ha rừng ngập mặn, khu

du lịch sinh thái Cồn Đen có thể phát triển ngành du lịch biển của huyện

Kinh tế của huyện hàng năm đều tăng trưởng khá Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, thương mại, dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp Thái Thụy đã bước đầu thành công trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa vào sản xuất, tạo vùng sản xuất có giá trị kinh tế cao, mô hình cánh đồng mẫu tại Thụy An, Thụy Dũng,

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 28

Thụy Sơn, Thụy Trình, Thái Sơn, Thái Hà, Thái Tân cho giá trị kinh tế cao Các

mô hình chăn nuôi theo hướng quy mô trang trại, gia trại ngày càng phát triển Nuôi trồng, khai thác thủy hải sản được phát huy với 458 phương tiện, sản lượng khai thác hàng năm đạt hàng chục vạn tấn trở lên

Bảng 3.1 Các chỉ tiêu kinh tế của huyện năm 2009 – 2013

2009 2010 2011 2012 2013

1 Tổng giá trị sản xuất Tỷ đồng 2.433 2.775 2.958 3.210 3.526 Nông, lâm, ngư nghiệp Tỷ đồng 1.025 1.081 1.127 1.177 1.273 CN-TTCN-XDCB Tỷ đồng 766 956 1.010 1.103 1.216 Thương mại, dịch vụ Tỷ đồng 642 738 821 930 1.037

2 Tốc độ tăng trưởng (so với năm 2010)

Nông, lâm, ngư nghiệp % 14,06 21,59 31,94 44,94 CN-TTCN-XDCB % 5,51 9,98 14,83 24,21 Thương mại, dịch vụ % 24,76 31,85 44,00 58,81

3 Cơ cấu kinh tế

Nông, lâm, ngư nghiệp % 42,12 38,97 38,10 36,66 36,10 CN-TTCN-XDCB % 31,49 34,44 34,14 34,36 34,50 Thương mại, dịch vụ % 26,39 26,59 27,76 28,97 29,40

(Nguồn: Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện, 2009-2013)

Qua bảng 3.1 cho thấy nền kinh tế của huyện đã có bước tăng trưởng khá nhưng còn một số chỉ tiêu chưa đạt kế hoạch, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, chưa bền vững Trên thực tế, các dự án trọng điểm chưa có bước chuyển biến quan trọng tạo động lực để phát triển kinh tế xã hội của huyện

- Tình hình văn hóa xã hội

+ Về dân số: Hiện nay dân số của huyện vào khoảng 27 vạn người trong đó dân số nông nghiệp chiếm khoảng 90% Mặc dù tỷ lệ sinh giảm nhưng mật độ dân số đông (khoảng 1000 người/km2), số người trong độ tuổi lao động đi làm ăn

Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế Page 29

xa ngày càng tăng, tỷ lệ dân số trong ngành nông nghiệp cao… là những trở ngại lớn đối với sự phát triển chung của toàn huyện

+ Về giáo dục – đào tạo: Năm học 2012 -2013 các bậc học, ngành học đã thực hiện hiệu quả phong trào thi đua do ngành giáo dục phát động Chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến tích cực, tỷ lệ học sinh giỏi, giáo viên đạt chuẩn tăng Việc dạy thêm, học thêm được kiểm soát, việc quản lý thu chi được thực hiện theo đúng quy định, không để xẩy ra tình trạng lạm thu ở các trường học Cơ

sở vật chất, trang thiết bị dạy học tiếp tục được đầu tư xây dựng và nâng cấp theo hướng chuẩn hóa Hoạt động của các Trung tâm học tập cộng đồng được duy trì nền nếp, các phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập được các cấp, các ngành quan tâm chăm lo Tổ chức Đại hội Giáo dục nhiệm kỳ 2013-

2018 và tổng kết phong trào thi đua Hai tốt Xếp loại thi đua ngành giáo dục huyện tiếp tục giữ vững vị trí thứ 2 khối các huyện, thành phố

+ Về văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao: phong trào văn hóa, thể dục thể thao được tổ chức rộng khắp, thu hút nhiều tầng lớp nhân dân tham gia các hội thi, hội diễn đạt thành tích cao Công tác phát thanh, truyền hình với nhiều nội dung phong phú, hiệu quả thiết thực phục vụ đắc lực các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của huyện

+ Về y tế, chăm sóc sức khỏe cộng đồng: Ngành y tế đã tăng cường triển khai thực hiện công tác y tế dự phòng, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, không

để xẩy ra dịch bệnh lớn trên địa bàn Việc cấp cứu, khám, điều trị phục vụ người bệnh ở tuyến huyện và cơ sở được đảm bảo, không có tai biến lớn trong điều trị Các chương trình mục tiêu y tế, dân số kế hoạch hóa gia đình được thực hiện

nghiêm túc

- Tình hình an ninh, quốc phòng

Công tác quốc phòng, an ninh của huyện được tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện toàn diện, có hiệu quả, huyện đã ban hành nhiều chỉ thị, kế hoạch, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị tham gia thực hiện quyết liệt, đồng bộ nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự ở địa phương, tạo nền tảng vững chắc, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội từ cơ sở Các lực lượng công an,