Hà Nội nằm ở vị trí trung tâm đồng bằng Bắc Bộ. Hà Nội có diện tích 3.324,92 km², dân số 6,472 triệu người (2009), khoảng cách dài nhất từ phía bắc xuống phía nam là trên 50km và chỗ rộng nhất từ tây sang đông 30 km.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Hà Nội nằm ở vị trí trung tâm đồng bằng Bắc Bộ Hà Nội có diện tích3.324,92 km², dân số 6,472 triệu người (2009), khoảng cách dài nhất từ phíabắc xuống phía nam là trên 50km và chỗ rộng nhất từ tây sang đông 30 km.Điểm cao nhất là núi Chân Chim: 462 m(huyện Sóc Sơn); nơi thấp nhấtthuộc xã Gia Thụy(huyện Gia Lâm) 12 m so với mặt nước biển Hà Nội nằmhai bên bờ sông Hồng, giữa vùng đồng bằng Bắc Bộ trù phú và nổi tiếng từlâu đời, Hà Nội có vị trí và địa thế đẹp, thuận lợi để trở thành trung tâmchính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học và đầu mối giao thông quan trọng của
cả nước
Trong những năm qua, nền kinh tế Thủ đô Hà Nội cùng cả nước đạtđược nhiều chuyển biến tích cực Với chính sách mở cửa, tăng cường hộinhập nền kinh tế quốc gia vào đời sống kinh tế khu vực và quốc tế, các hoạtđộng kinh tế đối ngoại của Việt Nam có nhiều khởi sắc Đặc biệt, ngành dulịch đã phát triển rất nhanh và trở thành một ngành kinh tế quan trọng của cảnước nói chung cũng như Hà Nội nói riêng
Cho đến nay, Hà Nội có trên 300 di tích được công nhận di tích lịch
sử văn hoá (trong khoảng 2000 di tích trên địa bàn), đứng đầu cả nước về số
di tích được xếp hạng, mật độ trung bình 2 di tích/km2 Nhiều loại di tích có
ý nghĩa lịch sử gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước (thành Cổ Loavới sự tích An Dương Vương, khu di tích Sóc Sơn gắn với truyền thuyếtchống giặc Ân của Phù Đổng Thiên Vương, khu di tích về cuộc đời và sựnghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh ), Hà Nội vẫn còn lưu giữ nhiều côngtrình kiến trúc cổ, gồm hơn 600 ngôi chùa và khu phố cổ Bên cạnh các côngtrình kiến trúc cổ còn có nhiều công trình mới được xây dựng như Lăng Chủtịch Hồ Chí Minh, cung Văn hoá Hữu Nghị cùng hệ thống các viện bảotàng và nhà hát phong phú, đa dạng (bảo tàng Hồ Chí Minh, bảo tàng HàNội, bảo tàng Lịch sử, bảo tàng Cách Mạng ) Tiềm năng du lịch Hà Nộicòn thể hiện ở các hoạt động văn hoá - văn nghệ dân gian, nghệ thuật múarối nước là loại hình sân khấu dân tộc độc đáo hấp dẫn khách du lịch nướcngoài muốn tìm hiểu nền nghệ thuật truyền thống Việt Nam, các lễ hộitruyền thống (hội Lệ Mật, hội Triều Khúc ), các làng nghề truyền thống(đúc đồng Ngũ Xã, gốm sứ Bát Tràng, Cốm Vòng ), ẩm thực Hà Nội được
du khách trong nước và thế giới đánh giá cao (phở bò, chả cá Lã Vọng, bánhcuốn Thanh Trì, giò chả, )
Trang 2Hà Nội đặc biệt với “mùa thu vàng” đã làm rung động biết bao tâmhồn thi sĩ Hà Nội còn được gọi là thành phố “xanh” với các hàng cây thuốcnhiều loại khác nhau như xà cừ, bàng, sấu, phượng, hoa sữa trải khắp phốphường xanh cả bốn mùa Trên 300 vườn hoa, công viên và thảm cỏ cùng hệthống tượng đài, các bể phun nước càng làm tăng thêm vẻ đẹp của Thủ đô.Nói đến Hà Nội không thể nói đến vẻ đẹp của hệ thống sông hồ Dòng sôngHồng như dải lụa vắt ngang thành phố, hai bên bờ sông có biết bao di tích
mà du khách có thể ghé thăm nếu đi du lịch bằng đường thuỷ Những hồ đẹp
và tiêu biểu của Hà Nội là Hồ Tây, Hồ Hoàn Kiếm, Hồ Thuyền Quang, HồTrúc Bạch gắn với huyền thoại thiêng liêng giữ nước của dân tộc Việt Nam
Ngoài ra, xung quanh Hà Nội trong bán kính 100 cây số có nhiềudanh lam thắng cảnh đẹp như rừng Cúc Phương, động Hương Tích, núi TamĐảo, đền Hùng, Hoa Lư Những điểm du lịch này kết hợp với Hà Nội thànhvùng du lịch hấp dẫn và Hà Nội trở thành một đầu mối cho toàn vùng Cóthể nói, một quần thể du lịch phụ cận bao quanh thủ đô cấu thành một HàNội phong phú, đa dạng về tiềm năng du lịch, xứng đáng là một trung tâm
du lịch lớn của cả nước Hà Nội có nhiều danh thắng nổi tiếng, nhiều đặc sản
và hàng thủ công mỹ nghệ với bản sắc riêng Người Tràng An nổi tiếngduyên dáng và thanh lịch Với tiềm năng ấy, cộng với một nền văn hoá đậm
đà chất Á Đông, du lịch Hà Nội chắc chắn hấp dẫn khách trong nước vàquốc tế
Hà Nội là đầu mối giao thông quan trọng của cả nước, là nơi hội tụcủa 6 tuyến đường sắt, 8 tuyến đường bộ và đường hàng không Hệ thốnggiao thông này là cầu nối Thủ đô với các tỉnh trong nước và thế giới Mạnglưới đường sắt góp phần không nhỏ trong việc phát triển kinh tế - xã hội củaThủ đô
Như vậy Hà Nội có rất nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển dulịch Để làm rõ hơn vấn đề này, em xin chọn đề tài tiểu luận: “Những lợi thếcủa du lịch Hà Nội với các tỉnh khác trong vùng du lịch Bắc Bộ” Tiểu luậncủa em gồm có những phần chính như sau:
Trang 31-Vị trí địa lý của Hà Nội:
Nằm ở phía tây bắc của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, Hà Nội
có vị trí từ 20°53' đến 21°23' vĩ độ Bắc và 105°44' đến 106°02' kinh độĐông, tiếp giáp với các tỉnh Thái Nguyên, Vĩnh Phúc ở phía Bắc, Hà Nam,Hòa Bình phía Nam, Bắc Giang, Bắc Ninh và Hưng Yên phía Đông, HòaBình cùng Phú Thọ phía Tây Sau đợt mở rộng địa giới hành chính vàotháng 8 năm 2008, thành phố có diện tích 3.324,92 km², nằm ở cả hai bên bờsông Hồng, nhưng tập trung chủ yếu bên hữu ngạn
Địa hình Hà Nội thấp dần theo hướng từ Bắc xuống Nam và từ Tâysang Đông với độ cao trung bình từ 5 đến 20 mét so với mực nước biển.Nhờphù sa bồi đắp, ba phần tư diện tích tự nhiên của Hà Nội là đồng bằng, nằm
ở hữu ngạn sông Đà, hai bên sông Hồng và chi lưu các con sông khác Phầndiện tích đồi núi phần lớn thuộc các huyện Sóc Sơn, Ba Vì, Quốc Oai, MỹĐức, với các đỉnh như Ba Vì cao 1.281 m, Gia Dê 707 m, Chân Chim 462
m, Thanh Lanh 427 m, Thiên Trù 378 m Khu vực nội thành có một số gòđồi thấp, như gò Đống Đa, núi Nùng,…
Trang 4Khí hậu Hà Nội khá tiêu biểu cho khí hậu Bắc Bộ với đặc điểm là khíhậu nhiệt đới gió mùa, có sự thay đổi khác biệt giữa hai mùa nóng và lạnh,giữa hai mùa đó lại có hai thời kì chuyển tiếp nên Hà Nội vẫn được biết đếnvới đủ bốn mùa xuân, hạ, thu, đông Mùa xuân với mưa xuân lất phất bay đãtrở thành một thứ đặc trưng của khí hậu miền Bắc; mùa hạ với những ngàynóng nực, những trận mưa rào ào ào như thác đổ; mùa thu đẹp một cách dịudàng nên thơ; đông của Hà thành se sắt với từng cơn gió bấc cứ lần lượt trànvề… Tất cả đã làm nên một Hà Nội thật đặc biệt, bốn mùa cứ kế tiếp nhauthay đổi, mùa nào cũng có cái hay cái đẹp riêng đã làm cho mảnh đất nàythêm hấp dẫn với những nét rất riêng, rất Hà Nội.
Thăng Long – Hà Nội đã sẵn mang trong mình vị thế của một đế đô
Từ xưa, đất Cổ Loa đã có địa thế thuận lợi cho một kinh kỳ, và trở thànhkinh đô của nước Âu Lạc Trải qua các chặng đường lịch sử, mảnh đất nàylại trở thành Thành Đại La - Tống Bình – nơi đặt đô hộ phủ của bọn phongkiến xâm lược phương Bắc Năm 1010, Lý Thái Tổ đã dời đô từ Hoa Lư raThăng Long bởi biết được địa thế của mảnh đất này Trong “Thiên đôchiếu”, Lý Thái Tổ đã khẳng định: “Huống chi Thành Đại La là kinh đô cũcủa Cao Vương, ở vào khu vực trung tâm của trời đất, có hình thế như rồngphục, hổ chầu, đúng các vị trí của bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc; trướcmặt và sau lưng đều có sự thuận tiện của núi sông Đất ấy rộng rãi mà bằngphẳng, cao ráo mà sáng sủa, dân cư không phải cái nạn tối tăm ẩm thấp,muôn vật cực kỳ phồn thịnh Xem khắp nước Việt, đó là chỗ đất danh thắng,thật là đô hội trọng yếu để bốn phương sum họp và là đô thành bậc nhấtđáng đặt làm kinh sư cho muôn đời.”
Tiêu biểu cho mảnh đất Thăng Long – Hà Nội là hình tượng “núiNùng – sông Nhị” Nó không chỉ là hình ảnh đi vào thơ ca văn học cổ mà đãtrở thành địa thế của mảnh đất đô hội này Núi Nùng, hay còn gọi là núiLong Đỗ, có nghĩa là Rốn Rồng (vì tương truyền ở giữa núi có một lỗ thôngthiên, nối Trời Đất với Thiên Tử).Lý Thái Tổ đã dựng chính điện trên núi,đời Lê cũng đã xây dựng điện Kính Thiên ở nơi này Nhị Hà – sông Cái –dòng sông mẹ là mạch nguồn nuôi dưỡng cả đại vùng văn hoá Bắc Bộ nóichung và tiểu vùng văn hoá Thăng Long – Hà Nội nói riêng Dòng chảy uốnmình quanh mảnh đất này như chiếc thắt lưng điều thắt đáy lưng ong HàNội Có lẽ vì thế mà Thăng Long đã đựoc đổi tên thành Hà Nội, mảnh đấtnằm bên trong sông Cũng từ dòng sông Cái – sông Hồng, với kết quả của sựđổi dòng theo năm tháng đã để lại cho Thăng Long - Hà Nội nhiều danh
Trang 5thắng: một Hồ Tây thơ mộng rộng mênh mông như hút hồn người ta vàomột khoảng không gian tĩnh lặng thanh khiết thoát tục với hương sen Tâyhồ; một hồ Gươm như lẵng hoa đẹp đẽ giữa lòng Hà Nội, là một sinh thể gắn
bó lâu đời với con người nơi đây, chứng kiến sự thay đổi của mảnh đất này;
nó như một con mắt biếc của người Hà Nội để người khác nhìn sâu vào đáymắt ấy hiểu được tâm hồn của con người Hà Nội, để người Hà Nội nhìn vào
đó và hiểu rõ lòng mình hơn…
Quanh mảnh đất Hà Nội còn có rất nhiều những dãy núi con sông,không chỉ tạo thế phong thuỷ mà còn làm cho Hà Nội thêm đẹp, hiền hoà, vàphục vụ có hiệu quả cho đời sống sinh hoạt nông nghiệp, buôn bán củanhững con người nơi đây: núi Khán, sông Tô, núi Phục Tượng, sông KimNgưu…
2-Vị thế trung tâm chính trị- kinh tế- xã hội- văn hóa của đất nước: 2.1-Chính trị:
Đầu thế kỷ XI, tiếp sau các triều đại Ngô, Đinh, Tiền Lê, nhà Lý đượcthành lập, các vua triều Lý đã tăng cường củng cố chế độ trung ương tậpquyền,phát triển kinh tế, văn hóa, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc Bộmáy chính quyền nhà nước được xây dựng từ trung ương đến địa phương
Mùa Xuân năm 1010, vua Lý Công Uẩn về quê ở Châu Cổ Pháp, quathành Đại La, Vua thấy thành Hoa Lư ẩm thấp chật hẹp, “không đủ làmchỗ ở của đế vương, muốn dời đi nơi khác”, lúc quay về, Vua đã ban
Trang 6Chiếu dời đô, dời đô từ Hoa Lư ra Đại La Mở đầu Bản Chiếu viết
“Ngày xưa nhà Thương đến Bàn Canh là năm lần dời đô, nhà Chu đếnthành vương là ba lần dời đô, há phải là các vua đời tam đại ấy theo ýriêng mà tự dời đô bậy đâu, là vì mưu chọn chỗ ở chính giữa làm kếcho con cháu ức muôn đời, trên kính mệnh trời, dưới theo lòng dân,nếu có chỗ tiện thì dời đổi Bởi thế ngôi truyền dài lâu, phong tục giàuthịnh” Như vậy, “kính mệnh trời” có nghĩa việc dời đô là việc làm tấtyếu, là để tìm nơi trung tâm mà mưu nghiệp lớn, không riêng tư mà vìviệc chung, vì tương lai của đất nước được dài lâu, được bền vững vàhưng thịnh muôn đời Bản Chiếu cũng khẳng định ưu thế về phongthủy, vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên thuận lợi của thành Đại La so với
cả nước, Đại La “ở giữa khu vực trời đất, có thế rồng cuộn hổ ngồi, ởgiữa Nam - Bắc - Đông - Tây, tiện hình thế núi sông sau trước, đấtrộng mà bằng phẳng, chỗ cao mà sáng sủa, dân cư không khổ về ngậplụt, muôn vật rất thịnh mà phồn vinh, xem khắp nước Việt, chỗ ấy lànơi hơn cả Thực là chỗ hội họp của bốn phương, là nơi thượng đô củakinh sư muôn đời”
Rõ ràng, với cách nói, phân tích và lập luận trong Bản Chiếu đãthể hiện trí tuệ sắc sảo và tầm nhìn xa trông rộng của bậc Đế vương vớitinh thần thuận theo lòng dân, thuận theo mệnh trời Kết thúc bài Chiếu
là câu hỏi “Trẫm muốn nhân địa lợi ấy mà đóng đô, các khanh nghĩ thếnào?” Câu hỏi đã thể hiện việc nhà vua có ý bàn với quần thần, lấy ýkiến của quần thần, như một sự khẳng định lại suy nghĩ lập luận củavua Sau khi nghe bản Chiếu và với câu hỏi ấy, bầy tôi đều nói “Bệ hạ
vì thiên hạ mà lập kế dài lâu, để trên cho cơ nghiệp to lớn được thịnhvượng, dưới cho nhân dân được giàu của, nhiều người, việc lợi nhưthế, ai dám không theo”
Trong khi dời đô, có rồng vàng hiện ra ở thuyền ngự, vì thế đãđổi tên thành Đại La thành thành Thăng Long (có nghĩa là rồng bay).Việc ban Chiếu dời đô và quá trình dời đô và đổi tên kinh đô của Vua
Lý Công Uẩn là việc làm có ý nghĩa quan trọng nhằm củng cố vị thế củamột quốc gia độc lập, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển củaThăng Long Thăng Long được xây dựng trở thành Trung tâm chính trị, kinh
tế, văn hóa của cả nước
Kinh tế Thăng Long phát triển Nông nghiệp được Nhà nước quantâm, khuyến khích tạo điều kiện phát triển: năm 1038, vua Lý Thái Tông saukhi tế thần nông đã cầm cày cày ruộng; có lệnh để bảo vệ trâu bò, tổ chức
Trang 7việc trị thủy, đắp đê phòng lũ lụt (tiêu biểu năm 1108 đắp đê Cơ Xá sôngHồng) Các nghề thủ công như tô tượng, đúc chuông, ươm tơ, dệt lụa, gốm
sứ phát triển, vua còn dạy cung nữ dệt được gấm vóc , hoạt động giao lưubuôn bán các mặt hàng thủ công diễn ra mạnh mẽ trên đất Thăng Long
Thăng Long còn là trung tâm văn hóa của nhà nước phong kiến ĐạiViệt với những công trình kiến trúc cung điện, thành quách và tiêu biểu làcác công trình kiến trúc văn hóa Phật Giáo, Nho giáo như: chùa Diên Hựu(chùa Một Cột) được dựng năm 1049, bảo tháp Đại Thắng Tư Thiên (ThápBảo Thiên) được xây năm 1057, Văn Miếu dựng năm 1070 …
Rõ ràng, sau khi dời đô từ Đại La về Thăng Long, từng bước ThăngLong được xây dựng và trở thành “chỗ hội họp của bốn phương” Sau nhà
Lý, có thể với những tên gọi khác nhau song Thăng Long vẫn là kinh đô củanhiều triều đại phong kiến Việt Nam như Đông Đô (thời Trần), Đông Kinh(Thời Lê)…
Năm 1831, sau khi chuyển kinh đô về Phú Xuân (Huế), vua MinhMạng đã đổi tên Thăng Long thành Hà Nội Hà Nội trở thành một tỉnh củanước ta Thăng Long - Hà Nội không được coi là trung tâm chính trị nhưng
“do tồn tại lâu đời nên vẫn tiếp tục là đô thị lớn nhất Việt Nam”
Cách mạng tháng Tám thành công mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sửdân tộc - Kỷ nguyên Độc lập tự do và tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.Quảng trường Ba Đình - Hà Nội là nơi được Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn lànơi đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, lànơi các thành viên Chính phủ Lâm Việt Nam DCCH ra mắt quốc dân đồngbào, tỏ rõ ý định của Chính phủ chọn Hà Nội là Thủ đô của nước Việt Namđộc lập Từ ngày 09.11.1946 khi Quốc hội khóa I thông qua Hiến pháp năm
1946, Hà Nội chính thức là Thủ đô của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa:
“Cờ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nền đỏ, giữa có sao vàng nămcánh Quốc ca là bài “Tiến quân ca” Thủ đô đặt ở Hà Nội”
Trang 8Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước ra mắt quốc dân đồng bào sau ngày miền Bắc hoàn toàn giải phóng tại Quảng trường Ba Đình, ngày 01.10.1955.
Đến tháng 7/1976 tại kỳ họp đầu tiên Quốc hội khoá VI, Quốc hộiViệt Nam thống nhất đã quyết định lấy Hà Nội là thủ đô nước Cộng hoà Xãhội chủ nghĩa Việt Nam
Với khu hành chính Ba Đình, là nơi diễn ra và lưu giữ các sự kiệnchính trị, các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc, các kỳ họp Quốc hội, các hoạtđộng đối nội, đối ngoại… của đất nước, là nơi ra đời của những quyết sáchlịch sử quan trọng liên quan đến sự phát triển của đất nước như Lời kêu gọikháng chiến chống Mỹ cứu nước ngày 17/7/1966 của Chủ tịch Hồ Chí Minh,đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam (12/1986)) và đặc biệtCương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội(6/1991), Hiến Pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam(1992), cácvăn bản pháp luật, Luật, Nghị định, Nghị quyết, Pháp lệnh, Sắc lệnh, Thông
tư và các văn bản quan trọng khác,… chứng tỏ Hà Nội là trung tâm chính trịcủa cả nước
2.2-Kinh tế:
Sau một thời gian dài của thời kỳ bao cấp, từ đầu thập niên 1990, kinh
tế Hà Nội bắt đầu ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ Tốc độ tăng trưởng
Trang 9GDP bình quân của thành phố thời kỳ 1991-1995 đạt 12,52%, thời kỳ
1996-2000 là 10,38% Từ năm 1991 tới 1999, GDP bình quân đầu người của HàNội tăng từ 470 USD lên 915 USD, gấp 2,07 so với trung bình của ViệtNam Theo số liệu năm 2000, GDP của Hà Nội chiếm 7,22% của cả quốcgia và khoảng 41% so với toàn vùng Đồng bằng sông Hồng
Giai đoạn phát triển của thập niên 1990 cũng cho thấy Hà Nội đã cónhững thay đổi về cơ cấu kinh tế Từ 1990 tới 2000, trong khi tỷ trọng ngànhcông nghiệp tăng mạnh từ 29,1% lên 38% thì nông-lâm nghiệp và thủy sản
từ 9% giảm xuống còn 3,8% Tỷ trọng ngành dịch vụ cũng giảm trongkhoảng thời gian này, từ 61,9% xuống còn 58,2% Ngành công nghiệp của
Hà Nội vẫn tập trung vào 5 lĩnh vực chính, chiếm tới 75,7% tổng giá trị sảnxuất công nghiệp, là cơ-kim khí, điện-điện tử, dệt-may-giày, chế biến thựcphẩm và công nghiệp vật liệu Bên cạnh đó, nhiều làng nghề truyền thốngnhư gốm Bát Tràng, may ở Cổ Nhuế, đồ mỹ nghệ Vân Hà cũng dần phụchồi và phát triển
Năm 2009, tổng sản phẩm nội địa (GDP) của Hà Nội tăng 6,7%, caohơn mức tăng trưởng chung của cả nước (5,2%) Giá trị sản xuất côngnghiệp tăng 9,43% Mặc dù bị ảnh hưởng của suy thoái kinh tế nhưng khách
du lịch đến Hà Nội tăng 15%, đạt 10,25 triệu lượt người, giá trị tăng thêmngành du lịch tăng 6,45% Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 73.520
tỷ đồng, tăng 4,7% so với dự toán Chính phủ giao và bằng 104,2% dự toánHĐND thành phố giao Vốn đầu tư xã hội trong năm 2009 đạt 128.400 tỷđồng, tăng 18,2% Toàn thành phố đã giải quyết việc làm cho 130.000 laođộng, đạt 103% kế hoạch, có 20.130 hộ thoát nghèo, tỷ lệ hộ nghèo cuốinăm giảm còn 7% Tăng trưởng GDP Hà Nội đạt tốc độ tăng trưởng 6,67%,cao hơn mức chung của cả nước và cao hơn so với nhiều địa phương
Hầu hết lĩnh vực sản xuất, kinh doanh của Hà Nội đều giữ được mứcduy trì hoặc tăng trưởng khá, tạo đà cho tăng trưởng trong năm 2010 vànhững năm tiếp theo Giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn tháng 12-
2009 tăng 11,3% so tháng trước Tính chung, cả năm giá trị sản xuất côngnghiệp tăng 9,4% so năm 2008, trong đó kinh tế nhà nước tăng 6,1%, kinh tếngoài nhà nước tăng 11,9%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 9,4%
Tổng mức và doanh thu dịch vụ tiêu dùng xã hội trên địa bàn Hà Nộităng 13,6% so với năm 2008, trong đó tổng mức bán lẻ tăng 19,9% Tổngmức bán buôn hàng nhập khẩu, hàng cho sản xuất và bán cho các tỉnh phíaBắc nhiều tháng đầu năm sụt giảm, chỉ phục hồi trong mấy tháng cuối năm
Trang 10nên tỷ lệ tăng thấp so nhiều năm qua Tổng mức bán lẻ, nhất là hàng tiêudùng thiết yếu vẫn có mức tăng khá trong điều kiện kinh tế gặp nhiều khókhăn Đặc biệt, chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa của thành phố đãphát huy tác dụng giúp ích cho doanh nghiệp cũng như đông đảo người tiêudùng
Vốn đầu tư toàn xã hội trên địa bàn đạt 147.814 tỷ đồng, tăng 18,2%
so với năm 2008 Trong đó, vốn ngân sách nhà nước tăng 25,7%, vốn vaytăng 15,2%, vốn đầu tư của DN nhà nước tăng 8,3%, vốn đầu tư của các tổchức DN ngoài nhà nước tăng 23,7%, vốn đầu tư nước ngoài tăng 14,3%.Tổng thu ngân sách trên địa bàn cả năm đạt 73.500 tỷ đồng, vượt 4,2% dựtoán năm, tăng 1,5% so năm 2008 Những con số trên cho thấy khả nănghuy động các nguồn lực cho đầu tư và phát triển của Hà Nội vẫn khả quantrong bối cảnh suy thoái kinh tế thế giới
Trong năm 2009, tuy chịu ảnh hưởng mạnh của suy thoái kinh tế,nhưng đời sống nhân dân Hà Nội vẫn tương đối ổn định, toàn thành phốkhông còn hộ thiếu đói ở khu vực nông nghiệp nông thôn Theo kết quả điềutra tại 128 địa bàn với 2.101 hộ thì tỷ lệ thất nghiệp của toàn thành phố năm
2009 là 3,24%, tỷ lệ lao động thiếu việc làm là 2,7%
Hà Nội ngày nay vẫn là trung tâm giáo dục lớn nhất Việt Nam Năm
2009, Hà Nội có 677 trường tiểu học, 581 trường trung học cơ sở và 186trường trung học phổ thông với 27.552 lớp học, 982.579 học sinh Hệ thống
Trang 11trường trung học phổ thông, Hà Nội có 40 trường công lập, một vài trong số
đó nổi tiếng vì chất lượng giảng dạy và truyền thống lâu đời, như Trung họcChuyên Hà Nội - Amsterdam, THPT chuyên Nguyễn Huệ, Trung học ChuVăn An, Trung học Trần Phú Bên cạnh các trường công lập, thành phố còn
có 65 trường dân lập và 5 trường bán công Hà Nội cũng là địa điểm của batrường trung học đặc biệt, trực thuộc các trường đại học, là Trường THPTthuộc Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường THPTchuyên Khoa học Tự nhiên thuộc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đạihọc Quốc gia Hà Nội và Trường THPT chuyên thuộc Trường Đại học Sưphạm Hà Nội Các trường trung học chuyên này là nơi tập trung nhiều họcsinh phổ thông ưu tú không chỉ của Hà Nội mà còn của toàn Việt Nam.Cùng với các trung học danh tiếng, hệ thống giáo dục của thành phố vẫn duytrì những trường bổ túc và cả các lớp học xóa mù chữ
Là một trong hai trung tâm giáo dục đại học lớn nhất quốc gia, trênđịa bàn Hà Nội có trên 50 trường đại học cùng nhiều cao đẳng, đạo tạo hầuhết các ngành nghề quan trọng Năm 2007, tại thành phố có 606.207 sinhviên, Hà Tây cũng tập trung 29.435 sinh viên Nhiều trường đại học ở đâynhư Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Y, Trường Đại học Bách khoa HàNội, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, TrườngĐại học Sư phạm Hà Nội,Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội là nhữngtrường đào tạo đa ngành và chuyên ngành hàng đầu của Việt Nam
Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội
Trang 122.3.2-Các địa điểm văn hóa, giải trí
nằm trên con đường nhỏ sau lưng Nhà hát Lớn với 170 ghế Các môn nghệthuật truyền thống của Việt Nam cũng có sân khấu riêng Nhà hát Hồng Hà
tại 51 Đường Thành dành cho sân khấu tuồng Nhà hát Cải lương Trungương nằm tại 164 Hồng Mai, quận Hai Bà Trưng Môn nghệ thuật chèo cũng
có riêng Nhà hát Chèo Việt Nam ở khu Văn công Mai Dịch, huyện Từ Liêm,
và từ năm 2007 thêm một điểm biểu diễn ở Kim Mã, Giang Văn Minh.[100]
Rạp múa rối nước Thăng Long ở phố Đinh Tiên Hoàng, bờ hồ Hoàn Kiếm,thường được nhiều khách du lịch tìm đến
Hà Nội là thành phố có hệ thống bảo tàng đa dạng bậc nhất Việt Nam.Một phần lớn trong số đó là các bảo tàng lịch sử, như Bảo tàng Lịch sửQuân sự, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Bảo tàng Chiến thắng B52, Bảo tàngCách mạng Các lĩnh vực khác có thể kể tới Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam,
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam Tổng cộng, HàNội có hơn 10 bảo tàng, so với hệ thống gần 120 bảo tàng của Việt Nam