RÈN LUYỆN KĨ NĂNG MỞ BÀI, KẾT BÀI TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

Tuần 27RÈN LUYỆN KĨ NĂNG MỞ BÀI, KẾT BÀI TRONG VĂN NGHỊ LUẬN I.MỤC TIÊU : 1 Kiến thức: Hiểu và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các kiểu mở bài và kết bài thông dụng trong bài văn nghị luận

Tuần 27

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG MỞ BÀI, KẾT BÀI TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

I.MỤC TIÊU :

1 Kiến thức: Hiểu và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các kiểu mở bài và kết bài thông dụng

trong bài văn nghị luận

2 Kĩ năng: có kĩ năng vận dụng linh hoạt, sáng tạo các kiểu mở bài và kết bài thông dụng

trong bài văn nghị luận

3 Thái độ: - Cã ý thøc vËn dơng mét c¸ch linh ho¹t c¸c kiĨu më bµi vµ kÕt bµi trong khi viÕt

v¨n nghÞ luËn

- BiÕt nhËn diƯn nh÷ng lçi thêng m¾c trong khi viÕt më bµi, kÕt bµi vµ cã ý thøc tr¸nh nh÷ng lçi nµy

II TRỌNG TÂM:

1 Kiến thức:

- Vị trí, tầm quan trọng của mở bài, kết bài trong bài văn nghị luận

- Các cách mở bài, kết bài thông dụng trong bài văn nghị luận

2 Kĩ năng:

- Nhận diện và phân tích các cách mở bài, kết bài trong các văn bản nghị luận

có kĩ năng vận dụng linh hoạt, sáng tạo các kiểu mở bài và kết bài thông dụng trong khi viết bài văn nghị luận

III CHUẨN BỊ :

1 GV: Giáo án, SGK,SGV, hướng dẫn chuẩn kiến thức kĩ năng

2 HS: Đọc sgk và nắm nội dung cơ bản, định hướng tìm hiểu các câu hỏi theo các câu hỏi của giáo viên

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp:

kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ :

*Thế nào là mở bài?Mở bài là giới thiệu vấn đề sẽ được bàn luận trong bài văn, đồng thời khêu gợi, lôi cuốn sự chú ý của người đọc đối với vấn đề đó

-Nguyên tắc: Cần nêu đúng vấn đề đặt ra trong đề bài; chỉ được phép nêu những ý khái quát

*Thế nào là kết bài? Nhiệm vụ của kết bài là kết thúc vấn đề đã đặt ra ở phần mở bài và đã giải quyết ở phần thân bài

-Nguyên tắc:Thể hiện đúng quan điểm đã trình bày ở thân bài; chỉ nêu những ý khái quát.Phần kết bài thiên về tổng kết đánh giá

3 Bài mới:

Vaứo baứi: ẹeồ laứm toỏt moọt baứi vaờn nghũ luaọn, mụỷ baứi vaứ keỏt baứi coự vũ trớ quan troùng Noự coự vai troứ nhử theỏ naứo? Ta coự caực caựch mụỷ baứi, keỏt baứi naứo? Hoõm nay, chuựng ta cuứng tỡm hieồu qua baứi reứn luyeọn kú naờng mụỷ baứi, keỏt baứi trong baứi vaờn nghũ luaọn

Hoaùt ủoọng 1: GV tổ chức cho HS

tìm hiểu các cách mở bài

-GV:Cho đề bài:

Phân tích giá trị nghệ thuật của

tình huống truyện trong tác phẩm

Vợ nhặt (Kim Lân)

HS đọc kĩ các mở bài (SGK) phát

biểu ý kiến

-GV lần lợt cho HS phân tích các

cách mở bài (SGK):

a) Vaỏn ủeà đợc triển khai trong

văn bản

b) Phân tích tính tự nhiên, hấp

dẫn của các mở bài

-GV:Từ hai bài tập trên, HS cho

biết phần mở bài cần đáp ứng yêu

cầu gì trong quá trình tạo lập văn

bản?

HS làm việc cá nhân, phát biểu

tr-ớc lớp

Hoaùt ủoọng 2: GV tổ chức cho HS

tìm hiểu các cách keỏt bài

- GV tổ chức cho HS tìm hiểu các

kết bài (SGK) cho đề bài: Suy

nghĩ của anh (chị) về nhân vật

ông lái đò trong tuỳ bút Ngời lái

đò sông Đà (Nguyễn Tuân)

HS đọc kĩ các kết bài (SGK) phát

biểu ý kiến

- GV lần lợt cho HS phân tích các

kết bài (SGK)

HS đọc kĩ trình bày

-GV: Từ hai bài tập trên anh (chị)

hãy cho biết phần kết bài cần đáp

ứng yêu cầu gì trong quá trình tạo

lập văn bản?

HS làm việc cá nhân, phát biểu

I Viết phần mở bài

1 Tìm hiểu cách mở bài

- Đề bài đợc trình bày: giá trị nghệ thuật của tình huống truyện trong Vợ nhặt của Kim Lân.

- Cách mở bài thứ 3: mở bài gián tiếp, dẫn dắt tự nhiên, tạo ra sự hấp dẫn, chú ý và phù hợp hơn cả với yêu cầu trình bày đề bài

2 Phân tích cách mở bài

- Vaỏn ủeà đợc triển khai trong văn bản:

+ MB1: quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam + MB2: Nét đặc sắc của t tởng, nghệ thuật bài thơ Tống biệt hành của Thâm Tâm.

+ MB3: Những khám phá độc đáo, sâu sắc của Nam Cao

về đề tài ngời nông dân trong tác phẩm Chí Phèo

- Cả 3 mở bài đều theo cách gián tiếp, dẫn đắt tự nhiên, tạo đợc ấn tợng, hấp dẫn sự chú ý của ngời đọc hớng tới đề tài

3 Yêu cầu phần mở bài

- Mụỷ baứi trong baứi vaờn nghũ luaọn nhaốm giụựi thieọu vaỏn ủeà caàn nghũ luaọn

+ Coự caựch mụỷ baứi trửùc tieỏp ( ủi thaỳng vaứo vaỏn ủeà) + Coự caựch mụỷ baứi giaựn tieỏp ( daón daột ủeồ ủi vaứo vaỏn ủeà)

- Thaõn baứi nhaốm trieồn khai caực yự neõu ra ụỷ mụỷ baứi ( yự lụựn, yự nhoỷ) Caực yự trong phaàn thaõn baứi caàn ủửụùc saộp xeỏp moọt caựch hụùp lớ, maùch laùc, taọp trung laứm noồi baọt vaỏn ủeà ủửụùc neõu ra ụỷ mụỷ baứi

II Viết phần kết bài

1 Tìm hiểu các kết bài

- Đề bài: Suy nghĩ của anh (chị) về nhân vật ông lái đò trong tuỳ bút Ngời lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân)

- Cách kết bài 2 phù hợp hơn với yêu cầu trình bày đề bài:

Đánh giá khái quát về ý nghĩa của hình tợng nhân vật ông lái đò, đồng thời gợi suy nghĩ, liên tởng sâu sắc cho ngời

đọc

2 Phân tích các kết bài

- Kết bài 1: Tuyên bố độc lập và khẳng định quyết tâm của toàn dân tộc Việt Nam đem tinh thần, lực lợng, tính mạng và của cải để giữ vững độc lập

- Kết bài 2: ấn tợng đẹp đẽ, không bao giờ phai nhoà về hình ảnh một phố huyện nghèo trong câu chuyện Hai đứa trẻ của Thạch Lam.

- Cả hai kết bài đều tác động mạnh mẽ đến nhận thức và tình cảm của ngời đọc

3 Yêu cầu của phần kết bài

- Keỏt baứi toựm laùi nhửừng noọi dung ủửụùc neõu ra ụỷ mụỷ baứi

tríc líp và được trình bày ở thân bài, đồng thời mở ra những vấn

đề tiếp nối để khơi gợi suy nghĩ, tình cảm của người đọc

4 Củng cố, luyện tập:

Luyện tập:

-Bài1 trang 116:Giống nhau của 2 cách mở đề là: đều giới thiệu được nội dung cần trình bày một cách tự nhiên

+Khác: Cách 1 là mở đề trực tiếp Cách 2 là mở đề gián tiếp; cách1 diễn đạt bình thường tự nhiên Cách 2 bằng câu hỏi và từ ngữ cầu kì

- Bài 2-116:

+ Phần mở bài chưa đạt yêu cầu vì không nhất thiết phải giới thiệu tác giả dài và lan man như vậy

+ Phần kết bài: mới đảm bảo phần tóm lược, chưa có phần gợi ra, liên tưởng rộng lớn, sâu sắc

+Viết lại cho phù hợp:

*Mở bài:Có những con người bộc lộ phẩm chất của mình qua lời nói và hành động Nhưng cũng có con người lặng lẽ, dồn nén, tích tụ để rồi bất ngờ làm nên chuyện

Mị , nhân vật trong Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài là người như thế

*Kết bài:Gấp trang cuối cùng của truyện Vợ chồng A Phủ, người đọc vẫn thấy một cô

Mị lặng lẽ, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa Một cô Mị bị tê liệt cả tinh thần chỉ còn biết giam mình trong căn phòng tăm tối Một cô Mị bỗng dưng phắt dậy, cầm dao, cắt dây mây cởi trói cho A Phủ và cởi trói luôn cả cuộc đời mình Từ bóng tối, Mị tuôn ra, tuôn ra để đón nhận ánh sáng

5 Hướng dẫn tự học:

- Đối với bài học ở tiết này: Các cách mở bài, kết bài?

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

Chuẩn bị bài: “ Số phận con người”

+Nêu vài nét về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Sô lô khôp, tóm tắt tác phẩm, hoàn cảnh sáng tác, chủ đề, số phận bất hạnh của con người

12B4: tự chọn : Truyện ngắn Thuốc

Ý nghĩa chi tiết vòng hoa trên mộ Hạ Du? Vài nét về nghệ thuật, ý nghĩa văn bản?

Oân kiến thức:Sóng của Xuân Quỳnh; Dàn ý phân tích bài thơ

V Rút kinh nghiệm: