LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN

- Biết vận dụng kết hợp các thao tác lập luận để viết bài văn nghị luận.. Kĩ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài đoạn hoặc một phần bài văn nghị luận, trong đĩ cĩ sử d

Tuần 14

Tiết 41 Ngày dạy: 24 -11 -2010

LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP

LUẬN I.MỤC TIÊU :

1 Kiến thức:

- Nắm vững những kiến thức, kĩ năng cơ bản về các thao tác lập luận

- Biết vận dụng kết hợp các thao tác lập luận để viết bài văn nghị luận

2 Kĩ năng: Vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài (đoạn hoặc một phần bài) văn

nghị luận, trong đĩ cĩ sử dụng kết hợp ít nhất là 2 trong 6 thao tác lập luận nĩi trên

3 Thái độ: Diễn đạt nghiêm túc ; giáo dục môi trường

II TRỌNG TÂM:

1 Kiến thức:

- Yêu cầu và tầm quan trọng của việc vận dụng kết hợp các thao tác lập luận trong bài văn nghị luận

- Cách vận dụng kết hợp các thao tác lập luận : xuất phát từ yêu cầu và mục đích nghị luận

2 Kĩ năng:

- Nhận diện được tính phù hợp và hiệu quả của việc vận dụng kết hợp các thao tác lập luận trong một số văn bản

- Biết vận dụng kết hợp các thao tác lập luận để viết bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí, về một hiện tượng đời sống, về một tác phẩm văn học, một nhận định văn học ( với độ dài ít nhất 700 chữ trong thời gian 90 phút)

III CHUẨN BỊ

1 GV: Giáo án, SGK,SGV, hướng dẫn chuẩn kiến thức kĩ năng

2 HS: Đọc sgk và nắm nội dung cơ bản, định hướng tìm hiểu các câu hỏi theo các câu hỏi hướng dẫn học bài

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp:

kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ:

*Hiệu quả của việc vận dụng các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận?

- Việc vận dụng các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận là cần thiết

- Việc vận dụng các phương thức biểu đạt phải xuất phát từ yêu cầu và mục đích nghị luận

- Kết hợp nhuần nhuyễn các phương thức người viết cĩ thể làm cho bài văn nghị luận đặc sắc, hấp dẫn

3 Bài mới

Hoạt động 1: Tạo tâm thế cho I Ơn tập kiến thức: 6 thao tác lập luận

hoùc sinh

Vào bài:Tiết học hụm nay coõ sẽ

giỳp cỏc em luyện tập để biết cỏch

vận dụng keỏt hợp cỏc thao tỏc lập

luận trong văn nghị luận

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS oõn

taọp kieỏn thửực

-GV:Hóy kể tờn cỏc thao tỏc lập

luận đó học?

-GV:Hóy phõn biệt cỏc thao tỏc

lập luận trờn?

Hoạt động 3: Hướng dẫn HS

luyeọn taọp nhaọn bieỏt

-GV:Trong đoạn trớch ở SGK trang

174, tỏc giả đó vận dụng kết hợp

cỏc thao tỏc lập luận nào? Đõu là

thao tỏc chớnh? Căn cứ vào đõu mà

xỏc định như thế?

+Thao tỏc chớnh: phõn tớch (để thấy

việc bọn thực dõn Phỏp lợi dụng lỏ

cờ tự do, bỡnh đẳng, bỏc ỏi ỏp bức

đồng bào ta)

+ Thao tỏc kết hợp: chứng minh (về

chớnh trị, về kinh tế)

- Yờu cầu HS trả lời:

Hoạt động 4: Hướng dẫn HS

luyeọn taọp vieỏt ủoaùn vaờn vaọn

duùng keỏt hụùp caực thao taực laọp

luaọn

- Thao tác lập luận phân tích : chia đối tợng ra thành nhiều yếu tố, bộ phận nhỏ để có thể nhận biết đối t-ợng một cách cặn kẽ, thấu đáo

- Thao tác lập luận so sánh : Làm rõ thông tin về sự vật bằng cách đem nó đối chiếu với đối tợng sự vật khác quen thuộc hơn, cụ thể hơn để chỉ ra sự giống nhau và khác nhau giữa chúng

- Thao tác lập luận giải thích : là giảng giải về các vấn đề liên quan đến đối tợng một cách cụ thể, rõ ràng cho ngời nghe, ngời đọc hiểu tờng tận

- Thao tác lập luận chứng minh : Mục đích của chứng minh là làm ngời ta tin tởng về những ý kiến, nhận xét có đầy đủ căn cứ từ trong những sự thật hoặc chân lý hiển nhiên

- Thao tác lập luận bác bỏ : Chính là dùng lý lẽ và chứng cứ để gạt bỏ những quan điểm, ý kiến sai lệch hoặc thiếu chính xác từ đó nêu ý kiến đúng của mình để thuyết phục ngời nghe

- Thao tác lập luận bình luận : Nhằm đề xuất và thuyết phục ngời đọc tán đồng với nhận xét đánh giá, bàn luận của mình về một hiện tợng trong đời sống hoặc trong văn học

- Tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh : những yếu

tố này có thể đem lại sự cụ thể, sống động cho văn nghị luận

II Luyện tập nhận biết:

Hóy xỏc định cỏc thao tỏc lập luận được vận dụng kết hợp trong cỏc văn bản sau:

1/ Đoạn trớch trang 174:

- Thao tỏc chớnh: phõn tớch

- Thao tỏc kết hợp: chứng minh

2/ Văn bản giỏo viờn cung cấp:

*Khi xaừ hoọi ủửụùc hỡnh thaứnh, chuựng ta gửỷi con caựi mỡnh ủeỏn trửụứng ủeồ hoùc hoỷi moọt soỏ kú thuaọt hoaởc kú naờng naứo ủoự, nhụứ ủoự chuựng daàn daàn tỡm caựch kieỏm soỏng vaứ toàn taùi Chuựng ta muoỏn con caựi cuỷa mỡnh trụỷ thaứnh nhửừng chuyeõn gia gioỷi, chuựng ta luoõn mong ửụực cho con caựi mỡnh moọt ủũa vũ kinh teỏ an toaứn ủeỏn tuyeọt ủoỏi Nhửng lieọu vieọc trau doài moọt kú thuaọt naứo ủoự coự theồ giuựp chuựng ta hieồu ủửụùc chớnh baỷn thaõn mỡnh khoõng?

( ẹoaùn vaờn duứng thao taực laọp luaọn phaõn tớch vaứ laọp luaọn baực boỷ)

III Luyện viết đoạn văn vận dụng kết hợp cỏc thao tỏc lập luận:

1/ Đề bài:

* GV ra đề (đề tùy thuộc ở GV

song phải gần gũi với thực tế đời

sống và học tập để HS cĩ điều kiện

phát biểu những suy nghĩ, ý kiến

thật của mình).

+ Đề: Hãy bàn về bệnh quay

cĩp của HS trong thi, kiểm tra.

- GV yêu cầu HS viết thành đoạn

văn cĩ vận dụng kết hợp ít nhất hai

thao tác lập luận.

- Thao tác 3: Sau 15 phút, GV gọi

một vài HS trình bày văn bản đã

viết và chỉ ra các thao tác lập luận

mà nhĩm mình đã sử dụng.

- GV nhận xét phần trình bày của

HS, củng cố bài học, cĩ thể thưởng

điểm nếu làm tốt

Tích hợp môi trường

Đoạn văn liên quan đến môi

trường

Môi trường là toàn bộ những yếu

tố bao quanh cuộc sống của con

người và các sinh vật như đất,

nước, khí quyển,…Con người không

thể sống thiếu môi trường, con

người là một thành tố trong môi

trường.

+ Đề: Hãy bàn về bệnh quay cĩp của HS trong thi kiểm tra.

2/ Luyện viết văn bản theo chủ đề:

* Gợi ý về nội dung:

+ Cĩ thể triển khai đoạn theo bố cục sau:

• Thực trạng của bệnh quay cĩp trong HS ngày nay

• Tác hại của bệnh quay cĩp

• Lời khuyên

+ Cĩ thể chọn 1 trong các ý trên để dựng đoạn

* Về kĩ năng: Vận dụng kết hợp ít nhất 2 thao tác lập

luận

3/ Trình bày văn bản và chỉ ra các thao tác lập luận

đã sử dụng:

IV Bài tập về nhà:

1/ Hãy xác định các thao tác lập luận trong đoạn văn sau của Hồ Chí Minh:

“Liêm là trong sạch, khơng tham lam

Ngày xưa, dưới chế độ phong kiến, người làm quan khơng đục khoét dân, thì gọi là liêm, chữ liêm ấy cĩ nghĩa hẹp Cũng như ngày xưa trung là trung với vua, hiếu là hiếu với cha mẹ mình thơi

Ngày nay, chữ liêm cĩ nghĩa rộng hơn; là mọi người đều phải liêm Cũng như trung là trung với Tổ quốc, hiếu là hiếu với nhân dân

Chữ liêm phải đi đơi với chữ kiệm Cĩ kiệm mới liêm được, vì xa xỉ sẽ sinh tham lam

Tham tiền của, tham địa vị, tham danh tiếng, tham ăn ngon, sống yên đều là bất liêm

Người cán bộ, cậy quyền thế mà khoét dân, ăn của đút, hoặc trộm của cơng thành của tư; người buơn bán, mua một bán mười hoặc mua gian bán lậu chợ đen chợ

đỏ, tích trữ đầu cơ; người cĩ tiền, cho vay cắt cổ, bĩp hầu bĩp họng đồng bào; người cờ bạc, chỉ mong xoay của người làm của mình, đều là tham lam, đều là bất liêm ”

4 Củng cố, luyện tập:

*Hiệu quả của việc vận dụng kết hợp các thao tác lập luận trong bài văn nghị luận?

- Việc vận dụng các thao tác lập luận trong bài văn nghị luận là cần thiết

- Việc vận dụng các thao tác lập luận trong bài văn nghị luận phải xuất phát từ yêu cầu và mục đích nghị luận

- Kết hợp nhuần nhuyễn các thao tác lập luận người viết cĩ thể làm cho bài văn nghị luận đặc sắc, hấp dẫn

5 Hướng dẫn tự học:

- Đối với bài học ở tiết này:

- Hiệu quả của việc vận dụng kết hợp các thao tác lập luận trong bài văn nghị luận?

- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

- Chuẩn bị bài: Trả bài viết số 3; Xem lại bài Việt Bắc và Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm

V Rút kinh nghiệm: