Đề tài :Chế độ pháp lý về đấu thầu xây dựng và thực tiễn áp dụng tại công ty cơ khí Hà Nội
Trang 1lời nói đầu
Với đờng lối và chính sách đúng đắn của Đảng và Chính phủ , kinh tế
n-ớc ta đang trên đà phát triển về mọi mặt Góp phần vào công cuộc xây dựng
đất nớc thì một yếu tố vô cùng quan trọng phải nói đến đó là một hệ thống cơ
sở hạ tầng vững chắc Mà một hệ thống cơ sở hạ tầng vững chắc thì phải baogồm đầy đủ các công trình giao thông vận tải, cầu cống, kho tàng, bến bãi, tr-ờng học, bệnh viện, cơ sở vật chất kỹ thuật Để hệ thống này hoàn thiện vàvững chắc thì hoạt động đầu t xây dựng phải đợc quan tâm, thúc đẩy phát triểnmột cách kịp thời và có hiệu quả Ngành công nghiệp cơ khí có tầm quantrọng đặc biệt đến sự an nguy của mỗi Quốc gia nên chúng ta càng phải quantâm đến nhiều Với sự tăng trởng liên tục của nền kinh tế, quy mô hoạt độngcủa ngành công nghiệp cơ khí ngày càng đợc mở rộng Ngày nay dù đã có sựtiến bộ vợt bậc của công nghiệp, công nghệ thông tin, cơ khí vẫn là một trongcác ngành công nghiệp có ý nghĩa quyết định đến thành công của công nghiệphoá, hiện đai hoá nớc nhà
Trong nền kinh tế thị trờng nói chung và thị trờng xây dựng nói riêng,trên cơ sở cạnh tranh, hoạt động đấu thầu là một sản phẩm tất yếu đã ra đời vàphát triển mạnh mẽ Đấu thầu là hình thức kinh doanh có hiệu quả nhất đối vớicả với chủ đầu t cũng nh các doanh nghiệp tham gia đấu thầu, đồng thời đấuthầu cũng mang lại lợi ích rất lớn cho xã hội.Để hoạt động đấu thầu đi vào nềnếp, đảm bảo tính khách quan , công bằng và tạo điều kiện cạnh tranh lànhmạnh giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nớc, Chính phủ đã ban hành Quychế đấu thầu Hiện nay Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định88/1999/NĐ-CP ngày 1/9/1999 và Nghị định 14/2000/NĐ-CP ngày 5/5/2000
về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Quy chế đấu thầu ban hành kèm theoNghị định 88/CP ngày 1/9/1999 là văn bản mới và cơ bản nhất điều chỉnh hoạt
động đấu thầu
Kể từ khi Quy chế đấu thầu đợc ban hành, hầu hết các dự án đầu t sửdụng vốn nhà nớc đều đợc triển khai thực hiện đấu thầu.Thông qua đấu thầulựa chọn nhà thầu có năng lực , giá thầu hợp lý, đảm bảo hoàn thành hợp đồng
đúng thời hạn với chất lợng công trình tốt, tiết kiệm đợc nguồn chi tiêu củanhà nớc Tuy nhiên hoạt động đấu thầu, đặc biệt là đấu thầu xây lắp thiết bị cơkhí vẫn đang là một lĩnh vực khá mới mẻ ở nớc ta
Chính vì vậy , việc nghiên cứu, tìm hiểu nắm bắt đợc những kiến thứcpháp luật về hoạt động đấu thầu ngày càng trở nên cần thiết đối với cán
Trang 2bộ ,sinh viên đang công tác và học tập trong lĩnh vực liên quan Với mongmuốn có đợc những hiểu biết rõ hơn về hoạt động đấu thầu, tìm hiểu thực tếtrên cơ sở những kiến thức đã đợc học ở trờng, qua thời gian thực tập ở Công
ty cơ khí Hà nội em đã đi sâu nghiên cứu và chọn đề tài: "Chế độ pháp lý về
đấu thầu xây dựng và thực tiễn áp dụng tại Công ty cơ khí Hà nội” làm
luận văn tốt nghiệp
Luận văn của em có kết cấu nh sau:
Lời nói đầu
Chơng 1: Khái quát chung về đấu thầu và đấu thầu xây dựng.
Chơng 2: Tình hình thực hiện Quy chế đấu thầu xây dựng tại Công ty cơ khí Hà nội
Chơng 3: Một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động đấu thầu xây dựng ở Công ty cơ khí Hà nội
Kết luận
Do thời gian và trình độ có hạn nên bài viết khó tránh khỏi thiếu xót.Emkính mong đợc sự giúp đỡ, góp ý của thầy cô giáo cùng các bác,các cô chúPhòng giao dịch thơng mại của Công ty cơ khí Hà nội để đề tài của em đợchoàn thiện hơn
Chơng 1 khái quát chung về đấu thầu và đấu thầu xây dựng
1.1 những vấn đề cơ bản về đấu thầu
1.1.1 Khaí niệm về đầu thầu.
Trong nền kinh tế thị trờng hiện nay, mọi thành phần kinh tế đều có sựcạnh tranh, đặc biệt là trong mua bán thì cạnh tranh lại càng gay gắt Kháiniệm " đấu thầu" đã và đang đợc nhiều ngời biết đến, đặc biệt là các công ty,tổng công ty xây dựng thì đấu thầu đã trở nên quen thuộc Đấu thầu cũng bắtnguồn từ tính chất cạnh tranh trong việc mua bán mà ở đó chỉ có một ngời bán
và nhiều ngời mua
Hình thức đấu thầu chỉ mới áp dụng ở nớc ta trong những năm gần đây,
đặc biệt là các công trình có chủ đầu t là các tổ chức và các doanh nghiệpthuộc sở hữu của nhà nớc Sự ra đời của nó đã góp phần đáng kể trong việc tạomôi trờng cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp cùng tham gia dự thầu
Trang 3Cũng giống nh đấu giá, hoạt động đấu thầu cũng là một quá trình cạnhtranh trong mua bán Nếu đấu giá là hình thức công khai để chọn ngời bán thì
đấu thầu chỉ có một ngời mua và nhiều ngời bán mà những ngời này lại cạnhtranh với nhau nên ngời mua sẽ lựa chọn ngời bán nào đáp ứng các yêu cầu
mà ngời mua đặt ra một cách tốt nhất
Hiện nay có nhiều quan niệm cho rằng đấu thầu là một quá trình lựachọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu về giá cả, điều kiện kinh tế -kỹ thuật.Ngoài ra đứng ở mỗi góc độ khác nhau ngời ta có các khái niệm khác nhau
Đứng ở góc độ của chủ đầu t : Đấu thầu trong xây dựng cơ bản là
ph-ơng thức mà chủ đầu t sử dụng để tổ chức sự cạnh tranh giữa các đơn
vị xây dựng nhằm lựa chọn đơn vị có khả năng thực hiện tốt nhất cácyêu cầu của nhiệm vụ đầu t
Đứng ở góc độ của nhà thầu: Đấu thầu là hình thức kinh doanh,thông qua đó nhà thầu nhận đợc cơ hội nhận thầu về khảo sát thiết
kế, mua sắm máy móc thiết bị và xây lắp công trình
Đứng ở góc độ quản lý Nhà nớc: Đấu thầu là một phơng thức quản lýthực hiện dự án đầu t thông qua đó lựa chọn đợc nhà thầu đáp ứng đ-
ợc các yêu cầu của bên mời thầu trên cơ sở cạnh tranh giã các nhàthầu
Nhng khái niệm tổng quát mang tính pháp luật nhất là khái niệm đợcquy định trong Điều 3 Nghị định 88/1999/NĐ-CP ngày 1/9/1999 của Chínhphủ về việc ban hành quy chế đấu thầu: "Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhàthầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu"
Đấu thầu là "một qúa trình lựa chọn"tức là việc tiến hành đấu thầu phảitheo một trình tự, thủ tục nhất định trong phần sau cuả bài viết này chúng ta sẽ
có dịp tìm hiểu đến Tuy nhiên chúng ta có thể thấy rằng chính những thủ tụctrình tự nghiêm ngặt của đấu thầu đã tạo cho đấu thầu một hình thức khác hẳncác hình thức khác thờng gặp trong mua bán Có hình thức mua bán một ngờimua một ngời bán gặp nhau mua bán trực tiếp, có hình thức mua bán thông th-ờng thông qua chào hàng cạnh tranh.Tại đây ngời mua cũng phát ra các đơnchào hàng và đánh giá đơn chào hàng do ngời bán cung cấp để lựa chọn một
đối tác tối u nhất
1.1.2 Vai trò của đấu thầu
Qua vài năm tổ chức thực hiện theo phơng thức đấu thầu trong xây dựng
ở nớc ta đã cho thấy so với các phơng thức tự làm và phơng thức giao thầu thìphơng thức đấu thầu có nhiều u điềm nổi bật hơn cả Đấu thầu đã mang lại lợi
Trang 4ích to lớn cho chủ đầu t, các nhà thầu cũng nh cho Nhà nớc Mỗi chủ thể khácnhau thì đấu thầu có ý nghĩa khác nhau.
* Đối với chủ đầu t
- Thông qua đấu thầu chủ đầu t có khả năng thực hiện tối u các yêu cầu
về xây dựng công trình nh tiết kiệm vốn đầu t, đảm bảo chất lợng, mỹ thuật,
kỹ thuật của công trình,đảm bảo đúng tiến độ xây dựng
- Tạo điều kiện cho nhà đầu t nắm đợc quyền chủ động, quản lý vốn cóhiệu quả, tránh thất thoát , lãng phí , giảm đợc các rủi ro trong quá trình đấuthầu
- Bảo đảm quyền chủ động, tránh phụ thuộc vào một nhà thầu xây dựngtrong thực hiện xây dựng các công trình vừa bất lợi về mặt kinh tế, kỹ thuật,vừa bất lợi về mặt thời gian, dễ rơi vào thế bị động và không có khả năng kiểmsoát
- Tạo môi trờng cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các đơn vị xâydựng nhằm mở rộng các cơ hội nâng cao chất lợng công trình, hạ thấp chi phíxây dựng
- Nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực của đội ngũ cán bộ kinh
tế, kỹ thuật của chủ đầu t trong quá trình tổ chức và xét thầu
* Đối với nhà thầu
- Để có cơ hội tham gia dự thầu và nâng cao khả năng thắng thầu đòihỏi các nhà thầu phải tự hoàn thiện mình trên tất cả các phơng diện
- Thông qua đấu thầu sẽ tạo cơ hội có một khối lợng lớn công ăn việclàm, tăng thu nhập cho ngời lao động, tăng khả năng tích luỹ mở rộng và pháttriển công ty
- Phát huy tính tối đa chủ động của công ty trong việc tìm kiếm thôngtin và các cơ hội tham gia đấu thầu trên thơng trờng tạo ra sự linh động sángtạo trong cơ chế thị trờng
- Đầu t có trọng điểm nhằm nâng cao năng lực kỹ thuật, công nghệ vàtrình độ kỹ năng, kỹ xảo của công nhân
- Hoàn thiện các mặt quản lý, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộquản lý trong tham dự đấu thầu và thực hiện công trình đã thắng thầu
- Thúc đẩy nâng cao hiệu quả kinh tế khi giá bỏ thầu thấp nhng vẫn thu
đợc lợi nhuận, dới sức ép của cạnh tranh công ty phải nâng cao năng lực đểtồn tại và phát triển
- Thông qua đấu thầu các nhà thầu còn nâng cao đợc trình độ chuyênmôn, kiến thức pháp luật qua mỗi lần dự thầu
* Đối với nhà nớc
Trang 5- Tạo điều kiện phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ cho công cuộc xâydựng và phát triển đất nớc cũng nh quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoáthực hiện nhanh chóng.
- Tạo ra một khối lợng lớn công ăn việc làm cho ngời lao động, giảmquyết bớt nạn thất nghiệp cho xã hội
- Tạo ra một môi trờng cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng buộc các nhàthầu phải phát huy năng lực để hoàn thành các công trình có chất lợng cao vềmặt kỹ thuật, mỹ thuật mà chi phí vẫn thấp tránh lãng phí và thất thoát vốn đầu
t, tạo khả năng sử dụng tối u các nguồn vốn đợc tài trợ
- Tăng khả năng nâng cao năng lực, trình độ, kiến thức, sự linh hoạt vànhạy bén của đội ngũ cán bộ, tri thức trong nền kinh tế thị trờng
- Tạo ra hiệu quả công việc rất cao tăng khả năng thu đợc lợi ích caonhất từ những nguồn lực hạn chế nhất
1.1.3 Phân loại đấu thầu.
Dựa vào các tiêu chí khác nhau mà đấu thầu phân thành nhiều loại khácnhau
1.1.3.1 Phân loại theo nội dung của quá trình lựa chọn.
Theo cách này ngời ta phân thành năm loại: Đấu thầu tuyển chọn t vấn,
đấu thầu mua sắm hàng hoá, đầu thầu xây lắp, đấu thầu đối với gói thầu quymô nhỏ, đấu thấu lựa chọn đối tác để thực hiện dự án
* Đấu thầu tuyển chọn t vấn.
Đấu thầu tuyển chọn t vấn là quá trình lựa chọn nhà t vấn có đủ trình độ,kinh nghiệm để giúp đỡ, t vấn cho chủ đầu t trong quá trình chuẩn bị và thựchiện dự án
Hoạt động t vấn xây dựng trong lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật, mỹ thuật,pháp lý, tổ chức điều hành, quản lý xây dựng
Theo Điều 17 Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định 88/1999/NĐ-CP nội dung của công tác t vấn bao gồm:
-T vấn chuẩn bị dự án
+ Lập quy hoạch, tổng sơ đồ phát triển
+ Lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
+ Lập báo cáo nghiên cứu khả thi
+ Đánh giá báo cáo lập quy hoạch, tổng sơ đồ phát triển, nghiên cứutiền khả thi và nghiên cứu khả thi
-T vấn thực hiện dự án
Trang 6+ Khảo sát.
+ Lập thiết kế dự toán và tổng dự toán
+ Đánh giá thẩm tra thiết kế và tổng dự toán, dự toán( nếu có)
+ Đào tạo, chuyển giao công nghệ và các công việc khác
Nhà t vấn không đợc tham gia đánh giá kết quả công việc do mình thựchiện và không đợc tham gia đấu thầu thực hiện các gói thầu mua sắm hàng hóa
do mình xây lắp do mình làm t vấn ( trừ các gói thầu thực hiện theo hợp đồngchìa khoá trao tay)
* Đấu thầu mua sắm hàng hoá.
Khác với mua bán hàng hoá nói chung, đấu thầu mua sắm hàng hoá làmột tiến trình mua bán hàng hoá theo một quy chế riêng biệt nhằm lạ chọn đ-
ợc nhà cung cấp hàng hoá theo những yêu cầu về kỹ thuật công nghệ, giá cả
và những yêu cầu khác của bên mua hàng Hàng hoá là máy móc, phơng tiệnvận chuyển, thiết bị, bản quyền sở hữu công nghiệp, bản quyền sở hữu côngnghệ, nguyên liệu, nhiên liệu, hàng tiêu dùng
Khi hàng hoá là thiết bị trong những dự án có quy mô lớn, thì việc đấuthầu càng trở nên cần thiết nhằm tận dụng các u điểm của cạnh tranh và hạnchế những hiện tợng tiêu cực nh thông đồng, móc ngoặc, hối lộ khi giao kếthợp đồng Chính vì vậy, đối với những dự án đầu t xây dựng từ nguồn vốnngân sách Nhà nớc với một quy mô nhất định, việc mua sắm thiết bị, sử dụngdịch vụ bắt buộc phải đợc tiến hành thông qua đấu thầu
Nội dung mua sắm hàng hoá bao gồm
- Khảo sát chất lợng kỹ thuật
- Luận chứng kinh tế- kỹ thuật hoặc nghiên cứu khả thi công việc thiếtkế
- Các thông số, chỉ tiêu, chủng loại máy móc thiết bị
- Công tác xây lắp, lắp đặt hiệu chỉnh máy móc
- Công tác đào tạo chuyển giao công nghệ
Trang 7- Các dịch vụ bảo hành và các dịch vụ khác có liên quan.
* Đấu thầu xây lắp.
Đấu thầu xây lắp là quá trình tuyển chọn nhà cung ứng dịch vụ xây lắp
đáp ứng đợc đòi hỏi của bên mời thầu Hoạt động xây lắp là những công việccủa quá trình xây dựng các công trình nh san đắp mặt bằng, xây dựng nềnmóng, kết cấu phần ngầm, kết cấu phần nổi, các công việc thực hiện, lắp đặtthiết bị công trình và công nghệ, trang trí nội ngoại thất và cảnh quan côngtrình
Nội dung của đấu thầu xây lắp bao gồm
- Khảo sát kỹ thuật địa hình
- Lập phơng án kỹ thuật thi công
- Tiến độ thi công
- Lập hệ thống chỉ tiêu, đo đạc chất lợng công trình
- Các dịch vụ bảo hành công trình
* Đấu thầu với gói thầu có quy mô nhỏ.
Đấu thầu với gói thầu có quy mô nhỏ là hình thức đấu thầu áp dụng đốivới gói thầu quy định tại Khoản 12 Điều 3 Quy chế đấu thầu ban hành kèmtheo Nghị định 88/1999/NĐ-CP
Gói thầu có quy mô nhỏ là gói thầu có giá trị dới 2 tỷ đổng đối với muasắm hàng hoá và xây lắp
Việc đấu thầu các gói thầu có quy mô nhỏ đợc áp dụng theo các nguyêntắc sau:
- Chỉ cho phép các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế (trừ cácdoanh nghiệp là tổng công ty hoặc thuộc tổng công ty) đóng trên địa bàn tỉnhhoặc thành phố trực thuộc trung ơng tham dự Trong trờng hợp số lợng nhàthầu tại địa phơng có khả năng tham gia ít hơn 3, phải mời thêm các doanhnghiệp ở ngoài địa phơng tham dự Trờng hợp gói thầu có yêu cầu kỹ thuậtphức tạp thì đựơc thêm các doanh nghiệp là Tổng công ty hoặc thuộc tổngcông ty tham dự thầu
- Chỉ áp dụng phơng thức đấu thầu một túi hồ sơ đối với tất cả các góithầu
Trang 8* Đấu thầu lựa chọn đối tác để thực hiện dự án.
Đấu thầu lựa chọn đối tác để thực hiện dự án áp dụng cho những dự án
có từ hai đối tác trở lên quan tâm thực hiện thì phải tiến hành đấu thầu để ngời
có thẩm quyền có cơ sở xem xét, lựa chọn đối tác để thực hiện dự án dới dạngsau:
-Dự án đang là ý tởng
-Dự án đã có báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc khả thi đựơc duyệt.-Yêu cầu về một số nội dung côngviệc
1.1.3.2 Phân loại theo hình thức, quy mô.
Theo cách phân loại này thì đấu thầu chia làm ba loại: đấu thầu rộng rãi,
đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu
* Đấu thầu rộng rãi.
Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lợng nhà thầu,tất cả các đơn vị xây dựng đều có quyền tham gia đấu thầu Bên mời thầu phảithông báo công khai về các điều kiện, thời gian dự thầu trên các phơng tiệnthông tin đại chúng trong thời gian tối thiểu 10 ngày trớc khi phát hành hồ sơmời thầu
Hình thức này đợc khuyến khích nhằm đạt tính cạnh tranh cao trên cơ
sở sự tham gia của nhiều nhà thầu và đợc áp dụng cho các công trình thôngdụng, không có yêu cầu đặc biệt về kỹ thuật, mỹ thuật cũng nh không cần giữ
bí mật Đây là một hình thức chủ yếu đợc ứng dụng trong đấu thầu hịên nay
Đấu thầu rộng rãi có thể đợc tiến hành theo các phơng thức sau:
-Đấu thầu rộng rãi một túi hồ sơ: Là phơng thức nhà thầu nộp hồ sơ dựthầu trong một túi hồ sơ
-Đấu thầu rộng rãi hai túi hồ sơ: Là phơng thức nhà thầu nộp đề xuất kỹthuật và đề xuất giá trong từng túi hồ sơ riêng và vào cùng một thời điểm Túi
hồ sơ đề xuất kỹ thuật sẽ đợc xem xét trớc để đánh giá, các nhà thầu đạt số
điểm kỹ thuật từ 70% trở lên sẽ đợc mở tiếp túi hồ sơ để đánh giá
-Đấu thầu rộng rãi hai giai đoạn: Phơng thức này áp dụng cho những dự
án lớn, phức tạp về công nghệ và kỹ thuật quá trình thực hiện nh sau:
+Giai đoạn thứ nhất: Các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu sơ bộ gồm đề xuất
kỹ thuật và phơng án tài chính( cha có giá) đặc điểm để bên mời thầu xem xét
và thảo luận cụ thể với từng nhà thầu, nhằm thống nhất yêu cầu và tiêu chuẩn
kỹ thuật để nhà thầu chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu chính thức của mình
Trang 9+ Giai đoạn thứ hai: Bên mời thầu mời các nhà thầu tham gia trong giai
đoạn thứ nhất nộp hồ sơ dự thầu chính thức với đề xuất kỹ thuật đã đợc bổsung hoàn chỉnh trên cùng một mặt bằng kỹ thuật và đề xuất chi tiết về tàichính với đầy đủ nội dung về tiến độ thực hiện, điều kiện dự thầu, giá dự thầu
* Đấu thầu hạn chế.
Đấu thầu hạn chế là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu mời một sốnhà thầu (tối thiểu là 5) có đủ năng lực tham dự Danh sách nhà thầu tham dựphải đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền chấp nhận Hình thứcnày chỉ đợc xem xét áp dụng khi có một trong các điều kiện sau
-Chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng các yêu cầu của gói thầu.-Các nguồn vốn sử dụng yêu cầu phải tiến hành đấu thầu hạn chế
-Do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế
* Chỉ định thầu.
Chỉ định thầu là hình thức chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu củagói thầu để thơng thảo họp đồng Hình thức này chỉ đợc áp dụng trong nhữngtrờng hợp sau:
-Trờng hợp bất khả kháng do thiên tai dịch hoạ đợc phép chỉ định ngay
đơn vị có đủ năng lực để thực hiện công việc kịp thời Trong thời gian 10 ngày
kể từ ngày quyết định chỉ định thầu thì chủ dự án phải báo cáo cho cấp cóthẩm quyền về nội dung chỉ định thầu, cấp có thẩm quyền nếu phát hiện việcchỉ định thầu sai với quy định phải kịp thời xử lý
-Gói thầu có tính chất nghiên cứu thử nghệm, bí mật quốc gia, bí mật anninh, quốc phòng do thủ tớng Chính phủ quy định
Gói thầu có giá trị dới 1 tỷ đồng đối với mua sắm hàng hoá, xây lắp vàdới 500 triệu đồng đối với t vấn Các gói thầu đợc chỉ định thầu thuộc loại dự
án nhóm A Thủ tớng Chính phủ phân cấp cho Bộ trởng, Thủ trởng cơ quanngang Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, hội đồng quản trị tổngcông ty Nhà nớc do thủ tớng Chính phủ thành lập, Chủ tịch uỷ ban nhân dântỉnh, thành phố trực thuộc Trung Ương có dự án quyết định
-Gói thầu có tính chất đặc biệt khác do yêu cầu của cơ quan tài trợ vốn,
do tính phức tạp về kỹ thuật và công nghệ hoặc do yêu cầu đột xuất của dự án,
do ngời có thẩm quyền quyết định đầu t quy định chỉ định thầu trên cơ sở báocáo và thẩm định của Bộ Kế hoạch và Đầu t, ý kiến bằng văn bản của cơ quantài trợ vốn và các cơ quan có liên quan khác
Trang 10Phần vốn ngân sách dành cho dự án của các cơ quan sự nghiệp để thựchiện nhiệm vụ nghiên cứu về quy hoạch phát triển kinh tế, quy hoạch pháttriển ngành, quy hoạch chung xây dựng đô thị và nông thôn đã đợc cơ quanNhà nớc có thẩm quyền giao nhiệm vụ thực hiện thì không phải đấu thầu nhngphải có hợp đồng cụ thể và giao nộp sản phẩm theo đúng quy định.
1.1.3.3 Phân loại theo chủ thể tham gia vào quá trình đấu thầu.
Theo cách phân loại này ngời ta phân thành đấu thầu trong nớc và đấuthầu quốc tế
Đấu thầu trong nớc.
Đấu thầu trong nớc là đấu thầu chỉ có các nhà thầu trong nớc thamdự
* Đấu thầu quốc tế.
Đấu thầu quốc tế là cuộc đấu thầu có các nhà thầu trong và ngoài nớctham dự
Đấu thầu quốc tế phải tuân thủ theo những điều kiện nhất định và khôngphải đối với dự án nào cũng đợc tổ chức đấu thầu quốc tế mà chỉ đợc tổ chứctrong các trờng hợp sau:
-Đối với gói thầu mà không nhà thầu trong nớc nào có khả năng đáp ứngyêu cầu của gói thầu
-Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn tài trợ của các tổ chức quốc tếhoặc của nớc ngoài có quy định trong điều ớc là phải đấu thầu quốc tế
1.1.4 Nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu.
Cũng nh bất cứ một phơng thức kinh doanh nào, phơng thức kinh doanhtheo chế độ đấu thầu cũng đòi hỏi phải có những nguyên tắc nhất định cầnphải đợc tuân thủ để đạt đợc hiệu quả cao Những nguyên tắc này chi phối cảbên chủ đầu t và bên dự thầu phân định quyền lợi và trách nhiệm của mỗi bêntrong công tác đấu thầu
1.1.4.1 Nguyên tắc cạnh tranh ngang nhau.
Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu dựa trên cơ sở cạnh tranh giữacác nhà thầu vì có nh vậy mới đảm bảo đợc mục tiêu mà đấu thầu đặt ra là lựachọn đựơc nhà thầu tối u nhất, đáp ứng tốt nhất các yêu cầu mà bên mời thầu
đặt ra Cạnh tranh là quá trình mà mỗi chủ thể khi tham gia vào các quan hệkinh tế đều phải thực hiện các biện pháp của mình để nhấn mạnh các u điểm,lợi thế và dấu đi các nhợc điểm của mình nhằm mục đích vợt lên đối thủ của
Trang 11mình Đấu thầu là một cách cạnh tranh mà ở đây các nhà thầu bằng kinhnghiệm và khả năng của mình để đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu đạt đ-
đồng thời mọi thông tin mà họ cung cấp cho các nhà thầu là ngang nhau,không phân biệt đối xử Có nh vậy mới tạo ra đợc sự cạnh tranh lành mạnhthực sự giữa các nhà thầu, đảm bảo đúng nguyên tắc này
1.1.4.2 Nguyên tắc dữ liệu đầy đủ.
Đấu thầu là một quá trình phức tạp bởi nó phải tuân theo các trình tự vàthủ tục nhất định Do vậy, mỗi bớc chuẩn bị của quá trình đấu thầu đều phải đ-
ợc thực hiện một cách kỹ lỡng và đầy đủ, chuẩn bị dữ liệu cho công việc đấuthầu cũng là một khâu quan trọng không thể thiếu
Bất kỳ một cuộc đấu thầu nào, bên mời thầu cũng phải chuẩn bị dữ liệu
để phục vụ cho việc lập hồ sơ mời thầu và xúc tiến việc đấu thầu, còn đối vớicác nhà thầu họ phải nhận đợc đầy đủ hồ sơ tài liệu do bên mời thầu cung cấpvới các thông tin, dữ liệu chính xác , chi tiết, rõ ràng, cụ thể về mọi mặt: kinh
tế, kỹ thuật, tài chính, pháp luật và các điều kiện khác Chỉ khi nhận đợc đầy
đủ nh vậy thì các nhà thầu mới nắm đợc toàn bộ yêu cầu do bên mời thầu đặt
ra Vì thế cả bên mời thầu và nhà thầu phải có trách nhiệm cung cấp và đảmbảo dữ liệu đầy đủ, chính xác có nh vậy mới đảm bảo thực hiện tốt công việc.Bởi lẽ, việc chuẩn bị thông tin không đầy đủ sẽ làm phát sinh rất nhiều rắc rốitrong quá trình đấu thầu dẫn đến thiệt hại cho cả hai phía và cho toàn xã hội
1.1.4.3 Nguyên tắc đảm bảo bí mật.
Đây là một nguyên tắc cơ bản trong nhiều hoạt động chứ không riêng gìhoạt động đấu thầu, vì vậy việc đảm bảo bí mật phải đợc các bên thực hiệnmột cách trung thực.Trong đấu thầu, sau khi nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, để
đảm bảo tính cạnh tranh lành mạnh cũng nh quyền lợi của các bên, trongthông lệ Quốc tế cũng nh pháp luật Việt Nam đều quy định bên mời thầu phải
đảm bảo các hồ sơ dự thầu đợc bảo quản, niêm phong bí mật tuyệt đối Điêùnày có nghĩa là các nhà thầu chắc chắn rằng hồ sơ dự thầu phơng án kinhdoanh, kỹ thuật của mình đợc giữ bí mật tạo thế cạnh tranh với các nhà thầukhác Nếu các thông tin dự thầu không đợc đảm bảo giữ bí mật thì ngời nàobiết đợc nó sẽ rất có lợi vì biết đợc các thế mạnh cũng nh dự kiến của nhà thầu
Trang 12khác Điều này gây bất lợi cho nhà thầu bị lộ thông tin và nhiều khi còn gây racác thiệt hại nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của họ.
1.1.4.4 Nguyên tắc đánh giá công bằng.
Nguyên tắc này thể hiện quyền bình đẳng nh nhau của các bên tham gia
dự thầu.Bên mời thầu phải đối xử một cách công bằng với mọi nhà thầu tức làmọi hồ sơ dự thầu của các nhà thầu gửi đến đều đợc bên mời thầu tiếp nhận
và đánh giá công bằng Tất cả các tiêu chuẩn đặt ra trớc khi đánh giá nh kỹthuật, kinh tế, tài chính đều đợc phải xem xét công bằng Nguyên tắc này
đóng vai trò quan trọng trong đấu thầu vì thiếu nó các nhà thầu không yên tâm
và không tin tởng vào kết quả xét thầu đợc công bố, làm mất đi tính cạnh tranhcủa nó
Đây cũng là một nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu Quốc tế, nguyên tắcnày còn bổ trợ cho nguyên tắc cạnh tranh trong đấu thầu vì có sự đánh giácông bằng thì mới tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh Công bằng là yếu tố rấtquan trọng đối với các nhà thầu và cũng vì công bằng mà chủ đầu t cũng cóthể lựa chọn đợc đúng nhà thầu thoả mãn tốt nhất các yêu cầu của mình trongquá trình chuẩn bị hồ sơ cũng nh trong buổi mở thầu
1.1.4.5.Nguyên tắc trách nhiệm phân minh.
Các bên tham gia vào quá trình đấu thầu phải tuân thủ nghiêm chỉnh cácquy định của Nhà nớc về nội dung và trình tự đấu thầu, thực hiện đúng camkết đã đợc ghi nhận trong hợp đồng giao nhận thầu Mỗi bên khi tham gia vàoquá trình đấu thầu đều phải biết trách nhiệm và quyền hạn của mình đến đâu
để thực hiện cho đúng và nếu không thực hiện đúng trách nhiệm của mình thì
sẽ bị xử lý theo pháp luật Chính vì vậy, nguyên tắc này đòi hỏi phải phân địnhrạch ròi quyền lợi và trách nhiệm của mỗi bên trong từng phần công việc, mỗibên phải có nỗ lực tối đa trong việc kiểm soát bất trắc phòng ngừa rủi ro
Đây là một chế định giúp cho bên mời thầu tránh đợc các rủi ro do cáchứng xử không đúng của các nhà thầu Khi tham gia vào quá trình đấu thầu các
Trang 13nhà thầu sẽ phải nộp một khoản bảo lãnh dự thầu kèm theo với hồ sơ dự thầu,nếu nhà thầu nào không có bảo lãnh dự thầu thì hồ sơ đó sẽ không hợp lệ vàkhông đợc chấp nhận Khoản bảo lãnh này không phải là phí nộp cho bên mờithầu mà chỉ là một biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của nhà thầu và nó
sẽ đợc trả cho nhà thầu nếu họ không trúng thầu hoặc sau khi nhà thầu trúngthầu nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng Bảo lãnh thực hiện hợp đồng cũng làmột biện pháp nhằm bảo đảm thực hiện cam kết của nhà thầu trong quá trìnhthực hiện các công đoạn tiếp theo
1.1.5 Các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu hiện nay ở Việt Nam.
Mỗi một quan hệ kinh tế phát sinh thì cần thiết phải có sự điều chỉnh
t-ơng ứng của pháp luật Cũng nh hoạt động đầu thầu nói chung, đấu thầu xâydựng nói riêng đều có sự điều chỉnh của nhà nớc bằng pháp luật Những chủthể tham gia vào hoạt động" đấu thầu" đều phải tuân thủ những quy định củapháp luật về hoạt động này
Trớc đây đã có một số văn bản điều chỉnh hoạt động quản lý đầu t vàxây dựng, hoạt động đấu thầu nhng các văn bản này cha đợc hoàn thiện nêncha phát huy đợc tác dụng: Hoạt động đấu thầu vẫn còn mới mẻ mờ nhạt
Đến ngày 16/7/1996, Chính phủ ban hành Quy chế đấu thầu đã phát huy
đợc đúng tác dụng vốn có của nó Công tác đấu thầu đã mang lại hiệu quả tolớn đa nớc ta từng bớc hoà nhập vào xu hớng chung của thế giới Trớc năm
1990, ở Việt Nam cha có bất kỳ một văn bản nào quy định về hoạt động đấuthầu, mà đặc điểm của đấu thầu xây lắp cơ bản là: Dự án có giá trị lớn, thờigian thực hiện dự án lâu dài, nội dung của dự án phức tạp liên quan tới nhiềungành kinh tế kỹ thuật Trong hoàn cảnh nh vậy mà các bên chỉ có thoảthuận với nhau thì không dự trù hết đợc các khả năng xảy ra, sẽ phát sinhnhiều mâu thuẫn, tranh chấp trong quá trình thực hiện Hơn nữa, tính cỡng chếcủa mỗi bên sẽ không có Vì vậy Nhà nớc có vai trò quan trọng trong việc banhành các văn bản pháp lý để hớng dẫn các bên tham gia đấu thầu thực hiệntheo đúng pháp luật quy định Mặt khác, thông qua những cơ sở pháp lý đóNhà nớc có cơ sở để kiểm tra, giám sát chặt chẽ đợc hình thức này tránh đựơcnhững lỗ hổng, tiêu cực có thể xảy ra, gây thiệt hại cho nền kinh tế quốc gia
Từ những yêu cầu thực tế đó, Bộ Kế hoạch và đầu t, Bộ Xây dựng, BộThơng mại đã đề nghị Chính phủ ban hành Nghị định 42/CP về Điều lệ quản
lý đầu t và xây dựng, Nghị định 43/CP về Quy chế đấu thầu ngày 16/7/1996.Trên cơ sở Nghị định 43/CP, Bộ kế hoạch và đầu t, Bộ Xây dựng, Bộ Thơng
Trang 14mại đã ban hành thông t liên Bộ, Nghành, Địa phơng và cơ sở thống nhất thựchiện.
Nhng sau một thời gian thực hiện đã nảy sinh nhiều vấn đề không phùhợp trong hoạt động đấu thầu, gây khó khăn cho nhà thầu, thậm chí xảy ranhiều tiêu cực làm cho hoạt động đầu thầu diễn ra không đạt đợc mục tiêumong muốn là cạnh tranh công bằng, lành mạnh và hiệu quả Những bức xúc
ấy đòi hỏi nhà nớc cần phải có sự sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp quy nhằmhoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động đấu thầu Từ yêu cầu đó , ngày8/7/1999 Chính phủ ban hành Nghị định số 52/CP về việc ban hành Quy chếQuản lý đầu t và xây dựng thay thế Nghị định 42/CP, và ngày 01/9/1999 Chínhphủ ban hành Nghị định số 88/CP về Quy chế đấu thầu thay thế Quy chế đấuthầu đã ban hành kèm theo Nghị định 43/CP ngày 16/7/1996 và Nghị định 93/
CP ngày 23/8/1997 Bên cạnh Nghị định số 88/1999 Chính phủ còn ban hànhNghị định số 14/CP ngày 5/5/2000 về việc sửa đổi bổ sung một số điều củaQuy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định số 88/CP ngày1/9/1999.Ngoài ra Bộ Kế hoạch và Đầu t còn ban hành Thông t số 04/2000 ngày26/5/2000 hớng dẫn thực hịên Quy chế đấu thầu ban hành theo Nghị định số88/CP ngày 1/9/1999
Đợc biết rằng, chúng ta đã có dự thảo về Pháp lệnh đấu thầu Nh vậy ,trong một thời gian ngắn nữa khi Pháp lệnh về đấu thầu ra đời thì cơ sở pháp
lý cho hoạt động đấu thầu sẽ đợc nâng cao và hoàn thiện hơn
1.2 Đấu thầu xây dựng theo pháp luật Việt Nam
Trong xây dựng, để thực hiện các công việc của quá trình xây dựng cơbản, chủ đầu t có thể lực chọn các phơng thức: tự làm, giao thầu, đấu thầu
-Phơng thức tự làm; Chính tự bản thân chủ đầu t, đơn vị có nhu cầu xâydựng thực hiện các công việc của quá trình xây dựng Với đặc trng đó chủ đầu
t luôn quan tâm đến việc bảo đảm các yêu cầu của quá trình xây dựng: tiếtkiệm chi phí, đảm bảo tiến độ và chất lợng công trình Nhng do những hạn chế
về năng lực của đội ngũ lao động và cơ sở vật chất kỹ thuật, những quan tâm
đó khó có khả năng thực hiện Bởi vậy, phơng thức này chỉ giới hạn vào việcxây dựng các công trình hoặc hạng mục công trình nhỏ đơn giản
-Phơng thức giao thầu: Chủ đầu t giao việc xây dựng công trình hoặchạng mục công trình cho một đơn vị chuyên xây dựng cơ bản đảm nhận Bêngiao thầu gọi là bên A, bên nhận thầu gọi là bên B Phơng thức này sử dụngnăng lực của các đơn vị chuyên môn hoá xây dựng, có khả năng thực hiện tốt
Trang 15các yêu cầu của chủ đầu t với công trình xây dựng Tuy nhiên, khả năng ấy chỉtrở thành hiện thực khi các bên thực sự có tinh thần trách nhiệm với công trình.
Phơng thức đấu thầu khác một cách căn bản với phơng thức giao thầu
Đầu thầu xây dựng là phơng thức mà chủ đầu t sử dụng để tổ chức sự cạnhtranh giữa các đơn vị xây dựng nhằm lựa chọn đơn vị có khả năng thực hiệntốt nhất các yêu cầu của nhiệm vụ đầu t
Trớc đây, đấu thầu xây dựng đã có nhiều văn bản điều chỉnh nhng hiệnnay Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định 88/1999/NĐ-CP và Nghị
định 14/2000/NĐ-CP về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định88/1999/NĐ-CP là những văn bản trực tiếp điều chỉnh hoạt động đấu thầu nóichung và đấu thầu xây dựng nói riêng Ngoài ra còn có những văn bản của các
bộ ngành liên quan khác nhng chủ yếu chúng ta đi sâu nghiên cứu những quy
định của pháp luật về đấu thầu trong hai văn bản mới nhất này
1.2.1 Đối tợng áp dụng.
Theo Điều 2 Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định88/1999/NĐ-CP ngày1/9/1999 thì Quy chế đấu thầu áp dụng cho các cuộc đấuthầu đợc tổ chức và thực hịên tại Việt Nam áp dụng bắt buộc cho các dự ánsau:
-Các dự án đầu t thực hiện theo Quy chế quản lý đầu t và xây dựng cóquy định phải thực hiện theo Quy chế đấu thầu đó là: Các dự án có sử dụngvốn ngân sách nhà nớc, vốn tín dụng do Nhà nớc bảo lãnh, vốn tín dụng đầu t
và phát triển của Nhà nớc, vốn đầu t phát triển của doanh nghiệp Nhà nớc baogồm:
+ Các dự án xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa lớn, nâng cấp các dự án đã
-Các dự án sử dụng nguồn tài trợ của các tổ chức quốc tế hoặc của nớcngoài đợc thực hiện trên cơ sở điều ớc đợc các bên ký kết Trờng hợp có nhữngnội dung trong dự thảo, điều ớc khác quy chế này thì cơ quan đợc giao tráchnhiệm đàm phán ký kết điều ớc phải trình Thủ tớng Chính phủ xem xét, quyết
định trớc khi ký kết
Trang 16- Các dự án cần lựa chọn đối tác đầu t để thực hiện;
+ Đối với các dự án đầu t trong nớc chỉ thực hiện khi có từ hai nhà đầu
t trở lên cùng muốn tham gia một dự án
+ Đối với dự án có vốn đầu t nớc ngoài, chỉ tổ chức đấu thầu theo quychế này khi có từ hai nhà đầu t trở lên cùng muốn tham gia một dự án hoặcthủ tớng Chính phủ có yêu cầu phải đâú thầu để lựa chọn đối tác đầu t thựchiện dự án
-Các dự án đầu t mua sắm đồ dùng, vật t, trang thiết bị,phơng tiện làmviệc của cơ quan Nhà nớc, đồ dùng và phơng tiện thông thờng của lực lợng vũtrang
Ngoài các dự án trên,Nhà nớc chỉ khuyến khích áp dụng Quy chế đấuthầu đối với các đối tợng khác
1.2.2 Trình tự đấu thầu.
Theo Điều 1 Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định88/1999/NĐ-CP thì trình tự đấu thầu bao gồm các công việc sau: Chuẩn bị đấuthầu, tổ chức đấu thầu, xét thầu, thẩm định và phê duyệt, công bố trúng thầu,thơng thảo hoàn thiện hợp đồng và ký hợp đồng
1.2.2.1 Chuẩn bị đấu thầu.
Nội dung của công tác chuẩn bị đấu thầu bao gồm các nội dung sau:
- Chuẩn bị kế hoạch đấu thầu
- Chỉ định tổ chuyên gia t vấn giúp việc đấu thầu
- Chuẩn bị hồ sơ mời thầu
- Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đánh giá
* Chuẩn bị kế hoạch đấu thầu.
Kế hoạch đấu thầu của dự án do bên mời thầu lập phải đợc ngời có thẩmquyền quyết định đầu t phê duyệt, nội dung kế hoạch đấu thầu bao gồm
- Phân chia dự án thành các gói thầu, việc phân chia gói thầu phải hợp
lý căn cứ vào công nghệ, tính chất hoặc trình tự thực hiện dự án
- Ước tính giá dự kiến từng gói thầu và tổng các gói thầu
- Hình thức lựa chọn nhà thầu và phơng thức áp dụng
- Thời gian tổ chức đấu thầu cho từng gói thầu
- Phơng thức thực hiện hợp đồng: Hợp đồng chọn gói, hợp đồng chìakhoá trao tay, hợp đồng có điều chỉnh giá
- Thời gian thực hiện hợp đồng
Trang 17- Trình duyệt kết quả đấu thầu.
* Chỉ định tổ chuyên gia t vấn giúp việc đấu thầu.
Tổ chuyên gia t vấn này bao gồm các chuyên gia chịu trách nhiệm về kỹthuật công nghệ, kinh tế tài chính và pháp luật, có khả năng và hiểu biết cầnthiết để xem xét đánh giá đợc hồ sơ dự thầu gửi đến
Các chuyên gia đợc lựa chọn phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Có trình độ chuyên môn liên quan đến gói thầu
- Am hiểu nội dung cụ thể của gói thầu
- Có kinh nghiệm trong công tác quản lý thực tế hoặc nghiên cứu
- Am hiểu trình tự đấu thầu
Các thành viên của tổ chuyên gia t vấn chịu hoàn toàn trách nhiệm về sựchính xác, khách quan, đúng đắn của các ý kiến, đánh giá của họ trớc chủ đầu
t và pháp luật
*Chuẩn bị hồ sơ dự thầu.
Sau khi thành lập tổ chuyên gia t vấn giúp việc đấu thầu, tổ chuyên gia
t vấn này có trách nhiệm nghiên cứu soạn thảo hồ sơ mời thầu bao gồm:
-Th mời thầu: Phải đợc lập theo mẫu do Nhà nớc quy định, trong th mờithầu bao gồm các thông tin sau: Tên của bên mời thầu, một số đặc điểm chínhcủa đối tợng đấu thầu và yêu cầu của bên mời thầu đối với đối tợng đó, địa
điểm và thời gian nộp hồ sơ dự thầu, địa điểm và thời gian mở thầu
-Đơn dự thầu: Là mẫu do bên mời thầu cung cấp trong đó có các thôngtin, tên, địa chỉ,của bên dự thầu, cam kết thực hiện yêu cầu của bên mời thầu
-Chỉ dẫn đối với nhà thầu: Trong hồ sơ mời thầu nêu rõ các chi tiết, điềukiện cụ thể đối với nhà thầu có khả năng hiểu rõ ràng nhất
-Các yêu cầu công nghệ thiết bị, tính năng kỹ thuật, hồ sơ thiết kế chỉdẫn kỹ thuật
-Các điều kiện tài chính, thơng mại, phơng thức thanh toán
-Tiến độ thi công
-Tiêu chuẩn đánh giá
-Điều kiện chung và điều kiện cụ thể của hợp đồng
-Mẫu bảo lãnh dự thầu
-Mẫu thoả thuận hợp đồng
-Mẫu bảo lãnh thực hiện hợp đồng
* Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn đánh giá.
Trang 18Với mỗi loại đấu thầu thì thờng chú trọng tới một số tiêu chuẩn đánh giánhất định Nh đấu thầu tuyển chọn t vấn đánh giá tiêu chuẩn nhân sự là quantrọng nhất, đấu thầu xây lắp thì đánh giá tiêu chuẩn kỹ thuật là quan trọng.Theo Quy chế đấu thầu thì tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu xây lắp đợc thựchiện theo các tiêu chuẩn cơ bản sau:
Việc thông báo mời thầu phải phù hợp với hình thức đấu thầu Nếu là
đấu thầu rộng rãi thì bên mời thầu phải tiến hành thông báo trên các phơngtiện thông tin đại chúng tuỳ theo quy mô và tính chất của gói thầu Là đấuthầu hạn chế thì bên mời thầu gửi thông báo này đến các nhà thầu có khả năng
đáp ứng yêu cầu của bên mời thầu Là chỉ định thầu thì bên mời thầu tiến hànhmời trực tiếp và thơng thảo với một nhà thầu nhất định do ngời có thẩm quyềnquyết định đầu t cho phép, nếu không thơng thảo đợc mới chuyển sang thơngthảo với nhà thầu khác
* Nộp và bảo lãnh dự thầu.
Sau khi bên mời thầu thông báo mời thầu hay gửi th mời thầu, nhà thầumuốn tham gia đấu thầu thì nhanh chóng nghiên cứu và lập hồ sơ dự thầu theoquy định cuả pháp luật và đúng với yêu cầu của bên mời thầu Hồ sơ lập xong
sẽ đợc niêm phong và gửi nộp trong đúng thời hạn nộp thầu đã chỉ rõ, bên mờithầu sẽ tiếp nhận hồ sơ dự thầu do nhà thầu nộp trực tiếp hoặc qua đờng bu
điện Nếu hồ sơ dự thầu không nộp đúng thời hạn nộp thầu đã quy định thì bênmời thầu sẽ không nhận và coi là vô hiệu
Nhà thầu phải nộp bảo lãnh dự thầu cùng với hồ sơ dự thầu( trừ đấu thầutuyển chọn t vấn) với giá trị bảo lãnh từ 1% đến 3% giá trị dự thầu hoặc có thểquy định mức bảo lãnh thống nhất để đảm bảo tính bí mật về mức giá dự thầucho các nhà thầu
* Mở thầu.
Sau khi tiếp nhận nguyên trạng các hồ sơ dự thầu nộp đúng thời hạn và
đợc quản lý theo chế độ quản lý hồ sơ mật, việc mở thầu đợc tiến hành công
Trang 19khai theo ngày giờ, địa điểm ghi trong hồ sơ mời thầu và không đợc quá 48giờ kể từ thời điểm đóng thầu( trừ ngày nghỉ theo quy định của pháp luật).
Nội dung của biên bản mở thầu phải ghi rõ tên gói thầu, ngày, giờ, địa
điểm mở thầu,tên và địa chỉ các nhà thầu, giá dự thầu, bảo lãnh dự thầu, tiến
độ thực hiện và các nội dung liên quan khác
Đại diện của bên mời thầu và các nhà thầu đợc tham dự phải ký vàobiên bản mở thầu Bản gốc hồ sơ dự thầu sau khi mở thầu đợc bên mời thầu kýxác nhận từng trang trớc khi tiến hành đánh giá và quản lý theo chế độ hồ sơmật để làm cơ sở pháp lý cho việc xét thầu
1.2.2.3 Xét thầu.
Bên mời thầu tiến hành nghiên cứu, đánh giá chi tiết và xếp hạng các hồsơ dự thầu đã đợc mở căn cứ theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu và tiêu chuẩn
đánh giá đợc ngời có thẩm quyền phê duyệt trớc khi mở thầu
Việc đánh giá hồ sơ dự thầu thực hiện theo nguyên tắc sau:
-Sử dụng phơng pháp chấm điểm đối với việc đánh giá hồ sơ dự thầucác gói thầu t vấn, gói thầu lựa chọn đối tác, đánh giá hồ sơ dự tuyển, đánh giá
về mặt kỹ thuật đối với các gói thầu mua sắm hàng hoá hoặc xây lắp
-Không sử dụng giá xét thầu, giá sàn mà sử dụng giá gói thầu trong kếhoạch đấu thầu đợc duyệt
1.2.2.4 Thẩm định và phê duyệt.
Căn cứ vào kết quả đánh gía các hồ sơ dự thầu bên mời thầu sẽ xếp hạngcác nhà thầu theo tiêu chuẩn đã định Kết quả đó phải đợc ngời có thẩm quyềnquyết định đầu t phê duyệt Nhà trúng thầu sẽ là nhà thầu có số điểm caonhất
-Đối với dự án nhóm A và tơng đơng: Các dự án có giá trị từ 10 tỷ đồngtrở lên, các gói thầu có giá trị từ 50 tỷ đồng trở lên đối với mua sắm hàng hoá
và xây lắp do Thủ tớng Chính phủ phê duyệt và Bộ Kế hoạch Đầu t thẩm
định
Các dự án có giá trị dới 10 tỷ đồng đối với t vấn và dới 50 tỷ đồng đốivới mua sắm hàng hoá và xây lắp thì do Bộ trởng, Chủ tịch uỷ ban nhân dânTỉnh,Thành phố và Thủ trởng cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và Sở kếhoạch đầu t hay cơ quan giúp việc có quyền thẩm định
-Đối với các dự án thuộc nhóm B,C và tơng đơng: Tất cả các gói thầuthuộc d án do Bộ trởng, thủ truởng cơ quan thuộc Chính phủ, chủ tịch uỷ bannhân dân Tỉnh, Thành phố có thẩm quyền phê duyệt, cấp có quyền thẩm định
là đơn vị giúp việc liên quan hoặc Sở kế hoạch và đầu t
Trang 20Chủ tịch uỷ ban nhân dân Quận, Thị xã, Huyện, Thị trấn, Xã, Phờng cóthẩm quyền phê duyệt tất cả các gói thầu thuộc phạm vi dự án do mình quyết
định đầu t theo quy định của pháp luật Cấp có thẩm quyền là bộ phận giúpviệc liên quan
Nếu các nhà thầu không đạt yêu cầu, bên mời thầu phải xin ý kiến củangời có thẩm quyền quyết định đầu t cho phép tổ chức đấu thầu lại
1.2.2.5 Công bố trúng thầu.
Ngay sau khi có quyết định của ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩmquyền, bên mời thầu tiến hành công bố kết quả đấu thầu qua việc thông báobằng văn bản cho các nhà thầu tham dự Bao gồm nhà thầu trúng thầu và nhàthầu không trúng thầu về kết quả đấu thầu Trong trờng hợp không có nhà thầunào trúng thầu hoặc huỷ thầu,bên mời thầu cũng phải tiến hành thông báo chocác nhà thầu biết
Trớc khi ký kết hợp đồng chính thức, bên mời thầu cần cập nhật nhữngthay đổi về năng lực của nhà thầu cũng nh những thông tin khác có liên quan
đến nhà thầu.Nếu phát hiện thấy có những thay đổi làm ảnh hởng tới khả năngthực hiện hợp đồng, bên mời thầu phải kịp thời báo cáo ngời có thẩm quyềnxem xét, quyết định
Bên mời thầu phải gửi thông báo trúng thầu bằng văn bản tới nhà trúngthầu kèm theo dự thảo hợp đồng và những điểm lu ý cần trao đổi khi thơngthảo hoàn thiện hợp đồng Bên mời thầu cũng thông báo cho nhà thầu lịch biểunêu rõ yêu cầu về thời gian thơng thảo hoàn thiện hợp đồng, nộp bảo lãnhthực hiện hợp đồng và ký hợp đồng
1.2.2.6 Thơng thảo hoàn thiện và ký hợp đồng.
Khi nhận đợc thông báo trúng thầu, nhà thầu trúng thầu phải gửi chobên mời thầu th chấp thuận thơng thảo hoàn thiện hợp đồng Trong phạm vikhông quá 30 ngày kể từ ngày thông báo , nếu bên mời thầu không nhận đợc
th chấp nhận hoặc từ chối của nhà thầu, bên mời thầu cần báo cáo ngời cóthẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền xem xét quyết định
Theo lịch biểu đã thống nhất, hai bên sẽ tiến hành thơng thảo hoàn thiệnhợp đồng bao gồm những nội dung nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại,cha hoàn chỉnh về hợp đồng đối với nhà thầu trúng thầu, nghiên cứu các sángkiến , giải pháp u việt do nhà thầu đề xuất Đối với gói thầu quy mô nhỏ, khi
Trang 21nhận đợc thông báo trúng thầu và dự thảo hợp đồng, nhà thầu và bên mời thầu
có thể ký ngay hợp đồng
Khi hai bên tiến hành đàm phán ký kết hợp đồng, nhà trúng thầu phảinộp cho bên mời thầu một khoản bảo lãnh thực hiện hợp đồng Nếu nhà thầu
đã ký hợp đồng và nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng nhng không thực hiện hợp
đồng thì bên mời thầu có quyền không hoàn trả bảo lãnh thực hiện hợp đồngcho nhà thầu
Bên mời thầu chỉ hoàn trả bảo lãnh dự thầu nếu có, khi nhận đợc bảolãnh thực hiện hợp đồng của nhà thầu trúng thầu Đối với các nhà thầu khôngtrúng thầu nhng không vi phạm quy chế đấu thầu, kể cả khi không có kết quả
đấu thầu, bên mời thầu hoàn trả bảo lãnh dự thầu cho nhà thầu trong thời giankhông quá 30 ngày kể từ ngày công bố kết quả đấu thầu
1.2.3 Quyền và nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể trong đấu thầu.
1.2.3.1 Bên mời thầu.
Bên mời thầu hay còn gọi là chủ đầu t đợc giao trách nhiệm thực hiệncông việc đấu thầu cũng nh mọi chủ thể khác khi tham gia vào quan hệ phápluật đều có quyền và nghĩa vụ của riêng mình
* Các quyền cơ bản.
-Quyền lựa chọn các nhà thầu có đủ khả năng vào danh sách ứng thầu.Tuy nhiên việc thực hiện này phải tuân thủ theo những nguyên tắc đã đặt ra tr-
ớc khi lựa chọn và phải đúng pháp luật
-Quyền yêu cầu các nhà thầu làm sáng tỏ những vấn đề không rõ trong
hồ sơ dự thầu
Sau khi nhận đợc hồ sơ dự thầu nếu bên mời thầu không hiểu hoặcmuốn làm rõ thêm các điểm trong hồ sơ dự thầu thì đợc quyền yêu cầu các nhàthầu phải giải thích rõ Nhà thầu có trách nhiệm phải giải thích rõ các yêu cầunày cho bên mời thầu, trong trờng hợp bên dự thầu không cung cấp các tàiliệu giải thích thì là lý do dẫn đến đơn dự thầu bị loại
-Quyền yêu cầu các nhà thầu nộp bảo lãnh dự thầu
Để bảo vệ quyền lợi cho bên mời thầu Quy chế đấu thầu quy định bênmời thầu có quyền yêu cầu các nhà thầu nộp bảo lãnh dự thầu, giá trị của bảolãnh dự thầu do bên mời thầu quyết định và đợc ghi rõ trong hồ sơ mời thầu.Khi nộp hồ sơ dự thầu nhà thầu nào không nộp bảo lãnh dự thầu thì bên mờithầu có quyền không nhận hồ sơ dự thầu
Trang 22* Nghĩa vụ.
-Nghĩa vụ chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ cho việc đấu thầu
Bên mời thầu có trách nhiệm lập ra kế hoạch tổ chức đấu thầu, lập hồ sơmời thầu và các tài liệu khác có liên quan Bên cạnh đó còn phải chuẩn bịnhững văn kiện để mời các nhà thầu dự sơ tuyển đấu thầu Tài liệu đấu thầu làmột yếu tố quan trọng trong suốt quá trình đấu thầu, vì thế bên mời thầu phải
có trách nhiệm chuẩn bị hết sức nghiêm ngặt và chi tiết Trong quá trình đấuthầu nếu phát hiện ra sai sót trong hồ sơ mời thầu thì bên mời thầu phải tiếnhành sửa đổi và thông báo cho tất cả các nhà thầu
-Nghĩa vụ thông tin đầy đủ cho nhà thầu và nhà t vấn
Bên mời thầu phải cung cấp các thông tin hợp lệ, cần thiết, liên quan
đến quá trình đấu thầu cho tất cả các nhà thầu nh: Thông báo việc mời thầu,phát tài liệu đấu thầu, thông báo việc thay đổi bổ sung Nếu có giải thích mộtthắc mắc nào đó từ phía một nhà thầu thì nội dung trả lời giải thích đó sẽ đựơcbên mời thầu thông báo bằng văn bản tới tất cả các nhà thầu chứ không chỉriêng nhà thầu có thắc mắc
-Nghĩa vụ giải thích cho các nhà thầu về tài liệu đấu thầu
Bên mời thầu có trách nhiệm giải thích đầy đủ, chi tiết mọi vấn đề trongtài liệu đấu thầu mà các nhà thầu cha nắm vững Việc này giúp cho các nhàthầu nắm rõ đợc yêu cầu do bên mời thầu đặt ra và đáp ứng các yêu cầu đómột cách tốt nhất trong phạm vi năng lực của mình
-Nghĩa vụ tiếp nhận, quản lý bảo mật thông tin
Trong quá trình đấu thầu nếu xảy ra bất kỳ mất mát hồ sơ hay thông tinthì bên mời thầu phải chịu trách nhiệm hoàn toàn và phải bồi thờng nếu gây ramất mát cho nhà thầu
Trang 23sơ dự thầu Một khi cha rõ các điều kiện thì nhà thầu không thể hoàn thànhcác hồ sơ dự thầu và vì thế sẽ hạn chế số lợng dự thầu.
-Quyền đợc trả lời bảo lãnh dự thầu
Theo Quy chế đấu thầu, bảo lãnh dự thầu sẽ đợc trả lại nhà thầu sau khicông bố kết quả trúng thầu mà không đạt hoặc sau khi trúng thầu và đã nộpkhoản bảo lãnh thực hịên hợp đồng
* Nghĩa vụ của nhà thầu.
-Nghĩa vụ chuẩn bị hồ sơ dự thầu và nộp đúng hạn
Hồ sơ dự thầu có ý nghĩa rất quan trọng đối với các nhà thầu bởi vì mọiphân tích, đánh giá để đi đến kết luận lựa chọn nhà thầu trúng thầu.Do vậy nhàthầu cần tiến hành chuẩn bị hồ sơ dự thầu một cách chu đáo, sau khi hoànthành hồ sơ dự thầu thì phải nộp đúng hạn mà bên mời thầu quy định, nếu quáhạn hồ sơ dự thầu sẽ coi là không hợp lệ và bị loại
-Nghĩa vụ giải đáp các thắc mắc của bên mời thầu về hồ sơ dự thầu.Trong quá trình mở thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu, bên mời thầu nếu thấy có
điểm nào của hồ sơ dự thầu không rõ ràng, cụ thể hoặc khó hiểu thì có thểyêu cầu nhà thầu đó giải thích Khi nhận đợc yêu cầu, nhà thầu phải nhanhchóng thông báo bằng văn bản để giải thích rõ cho bên mời thầu
-Nghĩa vụ nộp bảo lãnh
Bảo lãnh dự thầu vừa bảo vệ lợi ích cho bên mời thầu trong trờng hợpnhà thầu không thực hiện đúng nguyên tắc do bên mời thầu đặt ra, vừa khẳng
định ý muốn dự thầu của các nhà thầu
Trang 24Tiền thân của công ty cơ khí Hà nội là nhà máy chung quy mô, đợc xâydựng từ 26/11/1955 theo Nghị định của Chính phủ nhng cho đến tận ngày12/4/1958 nhà máy mới đợc xây dựng xong và chính thức đi vào hoạt độngsản xuất Nhiệm vụ chính của nhà máy trong thời kỳ mới thành lập là sản xuất,chế tạo các loại máy cắt gọt kim loại nh máy tiện, máy bào, máy khoan Saunày do yêu cầu của ngành kinh tế và quốc phòng nhà máy đã mở rộng sảnxuất thêm một số loại máy móc thiết bị công nghiệp và phụ tùng để cung cấpcho các ngành theo kế hoạch của nhà nớc giao.
Công ty cơ khí Hà nội có đợc vị trí nh ngày hôm nay là nhờ nỗ lực củaban lãnh đạo và tập thể cán bộ công nhân viên trong công ty đã đoàn kết vợtkhó để công ty luôn đứng vững và ngày càng phát triển Mỗi thời kỳ qua đi làmột lần công ty rút ra những kinh nghiệm quản lý sản xuất kinh doanh vàngày càng làm phong phú thêm những kinh nghiệm quản lý của mình
Trong thời kỳ 1958-1965 do đội ngũ cán bộ chuyên gia Liên xô rút về,công ty đứng trớc một hệ thống máy móc thiết bị đồ sộ và quy trình sản xuấtphức tạp nên thời gian đầu gặp rất nhiều khó khăn lúng túng Đội ngũ cán bộcông nhân viên của công ty chỉ có khoảng 600 ngời mà hầu hết là bộ độichuyển ngành, với tinh thần lao động hăng say, toàn công ty đi vào thực hiện
kế hoạch 3 năm đầu tiên và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất với nhiệm vụ chủ yếu
là hoàn thiện sản phẩm máy công cụ tiện, phay, bào và công ty đã đạt đợc một
Trang 25máy vừa sản xuất, vừa chiến đấu nhng vẫn giữ đợc truyền thống là nhà máycông cụ, ngoài ra còn mở rộng sản xuất những mặt hàng phục vụ chiến đấunh: pháo, máy bơm xăng, xích xe tăng.
Thời kỳ 1975-1986 sau giải phóng miền Nam, nhà máy tập trung lại và
đi vào khôi phục sản xuất Nhà máy thực hiện các kế hoạch 5 năm nên hoạt
động sản xuất rất sôi động, số lợng cán bộ công nhân viên lúc này lên tới gần
3000 ngời và có hơn 300 kỹ s các ngành nghề khác nhau
Năm 1980 nhà máy đổi tên là nhà máy công cụ số 1
Thời kỳ 1987 đến nay, đây là thời kỳ đổi mới kinh tế chuyển từ cơ chếtập trung bao cấp sang nền kinh tế mở, nền kinh tế thị trờng có sự điều tiết củanhà nớc Thời gian đầu, nhà máy phải tự cân đối cuộc sống cho cán bộ côngnhân viên nên cũng vấp phải không ít khó khăn, thách thức, có lúc xuống còn
2000 ngời Từ năm 1993 đến nay, tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh đi vào
ổn định và phát triển đạt sản lợng sản xuất 1100 máy công cụ/năm và lao độngtăng lên để đáp ứng tình hình sản xuất kinh doanh của nhà máy Theo yêu cầu
đổi mới của nền kinh tế nhà máy đã từng bớc chuyển đổi cơ cấu sản xuất, đadạng hoá sản phẩm để tồn tại và phát triển
Năm 1995 một lần nữa nhà máy đổi tên thành công ty cơ khí Hà Nội.Trên cơ sở thị trờng, công ty tự tìm kiếm khách hàng và đi vào sản xuất kinhdoanh những mặt hàng phù hợp đáp ứng nhu cầu thị trờng Năm 2000 vừa quacông ty đã đạt đợc huy chơng vàng sản phẩm máy công cụ
2.1.2-Địa vị pháp lý của công ty.
Công ty cơ khí Hà nội là một doanh nghiệp nhà nớc thuộc Tổng công tymáy và thiết bị công nghiệp (MIE), Bộ công nghiệp, hạch toán theo chế độ
độc lập, có t cách pháp nhân, có tài khoản tại ngân hàng (kể cả tài khoản bằngngoại tệ và sử dụng con dấu riêng theo quy định của nhà nớc)
Lĩnh vực kinh doanh: Sản xuất máy cắt gọt kim loại, thiết bị côngnghiệp, các phụ tùng thay thế, sản phẩm đúc, rèn, thép cán, xuất nhập khẩu vàkinh doanh vật thiết bị, thiết kế chế tạo và lắp đặt các máy móc thiết bị đơn lẻ,dây chuyền thiết bị đồng bộ và dịch vụ kỹ thuật trong lĩnh vực công nghiệp
-Tên thờng gọi: Công ty cơ khí Hà Nội
- Tên giao dịch quốc tế: Hanoi Mechanical Company
Trang 26- Trụ sở giao dịch: Số 24, đờng Nguyễn trãi, Quận Thanh xuân, Hànội.
- Điện thoại: 04-8584354 ; 048584416 ; 048584195;
- Fax: (048)583268
- Tên cơ quan sáng lập: Bộ công nghiệp nặng
-Giấy phép kinh doanh số: 1152/QĐ-TCNSĐT cấp ngày 30/10/1995
2.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy của công ty.
Trong thời kì bao cấp cũng nh các công ty khác, công ty cơ khí Hà Nội
có bộ máy cồng kềnh, hệ thống các phòng ban dài vì vậy mà thời gian xử lýcông việc không kịp thời, dẫn đến các chi phí họat động các phòng ban rất tốnkém
Nhìn thấy nhợc điểm của những bộ máy cồng kềnh, rờm rà và những u
điểm của bộ máy thu gọn, công ty cơ khí Hà Nội đã dần dần hoàn thiện bộmáy quản lý cho phù hợp nhất Với mô hình quản lý theo hớng tập trung đãgiúp cho công ty nâng cao hiệu quả của việc phối hợp giữa các bộ phận chứcnăng và đơn vị sản xuất Quá trình thông tin nhanh, kiểm tra có định hớng,phân công giải quyết công việc kịp thời Điều đó tạo điều kiện nhanh chóngtháo gỡ trở ngại và những khó khăn trong công tác sản xuất kinh doanh vàquan hệ hợp tác làm ăn
Trang 28tạo lại, tuyển dụng lao động Quyết định tổ chức sản xuất và biên chế bộ máyquản lý của các đơn vị.
Sau giám đốc là bốn phó giám đốc: Phó giám đốc kinh tế đối ngoại vàxuất nhập khẩu, phó giám đốc nội chính, phó giám đốc chịu trách nhiệm về hệthống đảm bảo chất lợng và phó giám đốc kỹ thuật sản xuất
Phó giám đốc kinh tế đối ngoại phụ trách các hoạt động kinh tế, địnhgiá, đấu thầu, trù kiến các hoạt động sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu vàhoạt động đối ngoại của công ty
Phó giám đốc quản lý chất lợng sản phẩm, môi trờng và an toàn lao
động, chịu trách nhiệm trớc giám đốc xây dựng, điều hành, kiểm tra thực hiện
hệ thống đảm bảo chất lợng sản phẩm, bảo vệ môi trờng của công ty và nhữngviệc khác đợc phân công
Phó giám đốc sản xuất chịu trách nhiệm chỉ đạo, điều hành các hoạt
động sản xuất và phục vụ sản xuất của công ty Ký lệnh sản xuất và các vănbản quy chế quy định liên quan đến điều hành sản xuất của công ty Xây dựngphơng án tổ chức sản xuất, sắp xếp lao động sản xuất hợp lý
Phó giám đốc nội chính và xây dựng cơ bản, chịu trách nhiệm về cáchoạt động bên trong công ty (bảo vệ, quản trị đời sống ) xây dựng đề xuất ph-
ơng án tổ chức bộ máy, sắo xếp lao động trong lĩnh vực công tác đợc phâncông phụ trách
Dới giám đốc phụ trách là các phòng ban trực thuộc, các phân xởng sảnxuất
2.1.4 Phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty:
Giống nh mọi doanh nghiệp Nhà nớc khác khi chuyển sang nền kinh tếthị trờng, công ty cơ khí Hà Nội cũng gặp không ít khó khăn, hàng sản xuất rakhông bán đợc, nguyên liệu đầu vào thiếu Nhng với sự cố gắng của toàn thểcán bộ công nhân viên nhà máy, sự chỉ đạo sáng suốt của các cấp lãnh đạo nhàmáy và Bộ Công nghiệp nên từ năm 1994 nhà máy bắt đầu sản xuất có lãi
Bảng kết quả sản xuất kinh doanh của công ty:
Trang 29STT Chỉ tiêu Đơn vị tính Thực hiện Thực hiện Kế hoạch
1 Giá trị tổng sản lợng Triệu đồng 38 825 47423 63755
3 Tổng chi phí sản phẩm
Giá trị tổng sản lợng của công ty qua các năm đều tăng chứng tỏ công tynày ngày càng thành công trong việc tìm kiếm công việc Giá trị tổng sản lợngnăm 2001 tăng 8598 triệu đồng tơng ứng với 22% so với năm 2000 và kếhoạch năm 2002 sẽ tăng 16332 triệu đồng so với năm 2001 tơng ứng với34,4% Điều đó chứng tỏ công ty đã ổn định tổ chức, tăng cờng cán bộ kỹthuật, mua sắm thiết bị, mở rộng thị trờng sản xuất Giá trị sản lợng ngày càngtăng trởng, thu nhập của ngời lao động ngày càng đợc cải thiện
Tuy nhiên lợi nhuận thuần của công ty không cao nhng là một công tysản xuất và hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp là không thể thiếu trong nềnkinh tế quốc dân, công ty đã và đang vơn lên đứng đầu trong công nghiệp cơkhí Việt Nam Hơn nữa do các ngành trong cả nớc gặp nhiều khó khăn, đầu tNhà nớc giảm thêm vào đó việc nhập khẩu các máy đã qua sử dụng một cáchlan tràn, giá lại rẻ hơn rất nhiều so với hàng sản xuất trong nớc thì việc chi phícho sản phẩm tiêu thụ của công ty cao là điều dễ hiểu
Hiện nay công ty cơ khí Hà Nội đã và đang là một trong những công ty
đứng hàng đầu của ngành cơ khí nớc ta, đang dẫn đầu về chế tạo các thiết bị
kỹ thuật cho ngành mía đờng và các mặt hàng này chiếm trên dới 1/2 tổngdoanh thu hàng tháng của công ty
Để đóng góp vào mục tiêu phát triển và hiện đại hoá dây truyền sản xuất(đặc biệt trong sản xuất thép và đúc gang) với công suất cao cải thiện đợc vấn
đề ô nhiễm môi trờng Đồng thời trang bị đợc những thiết bị gia công hiện đại,phơng tiện kiểm tra chất lợng đạt tiêu chuẩn quốc tế nhằm chế tạo đợc nhữngchi tiết có có kỹ thuật phức tạp và yêu cầu chất lợng cao, nâng cao độ chínhxác trong chế tạo máy tạo tiền đề để công ty cơ khí Hà Nội có thể đẩy nhanh
Trang 30chờng trình xuất khẩu máy Hiện nay công ty đã và đang thực hiện một chơngtrình sản xuất kinh doanh hết sức linh hoạt nhằm bảo đảm doanh thu, nhịp độphát triển của công ty và phục vụ tối đa cho các ngành công nghiệp khác.Công ty thực hiện chế tạo theo đơn đặt hàng của các nhà máy đờng trong cả n-
ớc, sản xuất đợc nhiều phụ tùng và các thiết bị đảm bảo kỹ thuật, hấp dẫn
đồng bộ chính xác, trong số đó các thiết bị lần đầu tiên đợc chế tạo tại ViệtNam nh: Máy đập mía, cụm thiết bị bốc hàng, nồi nấu đờng, nồi nấu tinhluyện đờng, trục ly tâm và rất nhiều thết bị phụ tùng cơ khí khác
Vợt qua nhiều khó khăn trong giai đoạn vừa sản xuất kinh doanh để tựtrang trải, vừa đào tạo đội ngũ cán bộ, vừa mở rộng mặt bằng và nâng cấp nhàxởng, vừa đổi mới công nghệ Công ty cơ khí hà Nội đã phấn đấu hết mình và
đạt đợc những kết quả đáng khích lệ, với định hớng nâng cao chất lợng mặthàng máy công cụ, đa dạng hoá sản phẩm, chú trọng thiết bị tiêu chuẩn dựavào sức mình là chính, tận dụng tối đa chất xám của các cán bộ kỹ thuật vàthành tựu khoa học trên thế giới Công ty đã tạo ra đợc những sản phẩm cóchất lợng cao, hình thức đẹp, phù hợp với nhu cầu thị trờng Đây là một trongnhững bí quyết phát triển của công ty
2.2-quá trình áp dụng quy chế đấu thầu xây dựng tại công ty cơ khí Hà Nội.
2.2.1-Thực trạng đấu thầu ở nớc ta hiện nay.
Nớc ta là một nớc đang phát triển, trong nhiều năm gần đây nguồn vốndành cho xây dựng tơng đối lớn Để nâng cao hiệu quả kinh tế, hiện nay việcthực hiện các dự án đầu t xây dựng đã lựa chọn phơng thức đấu thầu để tìm đốitác, ngày 1/9/1999 Chính phủ đã ban hành Quy chế đấu thầu kèm theo Nghị
định 88/CP (thay thế cho Nghị định 43/CP và Nghị định 93/CP) và Nghị định14/CP ngày 5/5/2000 bổ sung một số điều của Nghị định 88/CP, tiếp đó Bộ Kếhoạch và Đầu t đã ban hành Thông t 04/TT ngày 26/5/2000 hớng dẫn thựchiện Quy chế đấu thầu Các Bộ lao động –Thơng binh và xã hội, Bộ tài chínhcũng đã có Thông t hớng dẫn một số vấn đề liên quan đến đấu thầu
Trên cơ sở Quy chế đấu thầu và các quy định mới của Nhà nớc, công tác
đấu thầu trong những năm qua đã có nhiều chuyển biến tích cực mang lại hiệuquả to lớn Chúng ta đã khẳng định việc áp dụng hình thức đấu thầu trong hoạt
động đầu t của Nhà nớc là biện pháp đúng đắn nhằm tăng cờng tính cạnhtranh, đảm bảo hiệu quả đầu t đồng thời cũng là sự hội nhập cần thiết đối vớithế giới
Ban đầu, việc triển khai quy chế đấu thầu còn lúng túng, nhng sau quátrình thực hiện, công tác đấu thầu đã dần đi vào nề nếp Các bộ, ngành, địa ph-
Trang 31ơng và các đơn vị có liên quan triển khai thực hiện đấu thầu khá nghiêm túc và
đấu thầu đã mang lại hiệu quả đáng kể trong quá trình thực hiện án Các nhàthầu đợc chọn lựa qua đấu thầu là những nhà thầu có kinh nghiệm và năng lực
để thực hiện gói thầu Những nhà thầu có đợc đánh giá là đáp ứng cơ bản yêucầu của hồ sơ mời thầu Chất lợng công trình, thiết bị và dịch vụ đợc đảm bảotiến độ thực hiện phù hợp với yêu cầu, giá trúng thầu thấp hơn hoặc bằng giágói thầu đợc duyệt
Từ 1997-2000, trong 495 gói thầu có giá trị lớn do Thủ tớng Chính phủphê duyệt và do Bộ kế hoạch đầu t thẩm định kết quả đấu thầu, mức giảm sovới giá gói thầu đợc phê duyệt là 687,4 USD, đạt tỷ lệ 16,3% trách nhiệm củabên mời thầu và cơ quan quản lý các cấp ngày càng đợc nâng cao, đội ngũ cán
bộ làm công tác đấu thầu từ trung ơng đến địa phơng ngày càng trởng thành,
có trình độ chuyên môn vững vàng và từng bớc đáp ứng đợc yêu cầu của côngviệc Đội ngũ nhà thầu trong nớc thực sự trởng thành qua các cuộc đấu thầuquốc tế và một số đã có khả năng đơn phơng tham gia đấu thầu quốc tế vàthắng thầu Từ năm 1998 trở lại đây, đa phần các gói thầu trong ngành giaothông, các nhà thầu Việt Nam đã dành nhiều hợp đồng trên sơ sở cạnh tranhvới nhiều nhà thầu quốc tế có tầm cỡ
2.2.2-Thực trạng đấu thầu ở công ty cơ khí Hà nội.
Là một doanh nghiệp Nhà nớc đợc thành lập từ năm 1958, trải qua hơn
40 năm hoạt động Công ty cơ khí Hà nội đã có nhiều đóng góp cho nền kinh
tế Việt Nam nói chung cũng nh ngành cơ khí nói riêng Ngay từ khi thành lập,lãnh đạo công ty đã xác định con đờng phát triển là tự thân vận động, khôngthể ỷ vào vốn rót từ ngân sách hàng năm của Nhà nớc
Nhận rõ u thế của mình là một doanh nghiệp Nhà nớc có nhiều kinhnghiệm trong việc chế tạo và lắp đặt thiết bị công nghiệp công ty đã tham dựnhiều cuộc đấu thầu Từ khi mới thành lập, công ty đã triển khai thiết kế, chếtạo và lắp đặt nhiều công trình nh các trạm bơm thuỷ lợi, các công trình thiết
bị toàn bộ dạng chìa khoá trao tay nh: Trạm thuỷ điện Phú Ninh –QuảngNam (1982-1984), trạm thuỷ điện Bạch Mã, Bình Điều –Huế (1984-1987),nhà máy đờng 500 tấm mía/ngày –Tuy Hoà -Phú Khánh (1984-1990), nhàmáy đờng Huế 100 tấn mía/ngày (1988-1991), các nồi nấu, thiết bị trao đổinhiệt cho các nhà máy đờng (1985 đến nay), các nhà máy xi măng Bỉm Sơn,Hoàng Thạch, Hà Tiên, Nghi Sơn
Trang 32Ngay từ khi có văn bản đầu tiên của Nhà nớc về Quy chế đấu thầu trongxây dựng, công ty cơ khí Hà nội đã tham gia đấu thầu nhiều công trình xâydựng, chủ yếu là cung cấp lắp đặt thiết bị công nghiệp Ban đầu là các gói thầuquy mô nhỏ sau đó dần dần là các gói thầu quy mô lớn hơn.
Với lợi thế là một công ty cơ khí thuộc Tổng công ty máy và thiết bịcông nghiệp, Bộ công nghiệp Công ty cơ khí Hà nội tham gia đấu thầu vàtrúng thầu các công trình xây dựng các nhà máy, công ty chủ yếu là cung cấp,lắp đặt các thiết bị công nghiệp cho các công ty đó Hơn nữa hoạt động kinhdoanh xây dựng nói chung và hoạt động đấu thầu xây dựng nói riêng đang trên
đã phát triển đi lên, số lợng nhà thầu ngày càng nhiều tạo nên sự cạnh tranhngày càng gay gắt thì uy tín của công ty càng nổi bật Ngành công nghiệp cơkhí rất quan trọng đối với mỗi quốc gia và cũng không kém phần quan trọng
đối với hầu hết các công ty khác Bởi vì các công ty này khi xây dựng và hoạt
động cần nhiều những thiết bị công nghiệp
Theo quy định của pháp luật hiện nay, Quy chế đấu thầu buộc áp dụngtrong các doanh nghiệp xây dựng nói chung và công ty nói riêng Mặc dù vậy,trong công ty ngoài hoạt động đấu thầu còn có những hoạt động khác khôngphải đấu thầu, nhng hoạt động đấu thầu vẫn giữ vai trò then chốt trong toàn bộhoạt động kinh doanh của công ty Chính nhờ đấu thầu mà công ty phải nỗ lựcvơn lên, tự hoàn thiện mình để thắng thầu trong cuộc cạnh tranh gay gắt giữacác nhà thầu hiện nay Từ đó đảm bảo cho công nhân của công ty có thêm việclàm có thu nhập ổn định cuộc sống
Để thắng cuộc trong các cuộc cạnh tranh với các nhà thầu khác, công tycơ khí Hà nội đặc biệt quan tâm đến các giai đoạn của quy trình đấu thầu: Vừatuân thủ pháp luật, vừa đáp ứng nhu cầu của bên mời thầu và vừa thể hiện đợc
u thế của mình Công ty luôn xác định tham gia đấu thầu là cạnh tranh với cácnhà thầu khác, cạnh tranh lành mạnh và đúng pháp luật dựa vào uy tín cũng
nh chiến lợc sản xuất kinh doanh của mình Chính vì thế công ty đã luôn nỗlực hoàn thiện mình để thắng thầu Sau mỗi lần đấu thầu, công ty cũng học hỏithêm nhiều kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn, kiến thức pháp luậtcủa mình
Phạm vi hoạt động của công ty là trong cả nớc và thế mạnh là lắp đặt,xây dựng công trình từ thiết bị công nghiệp Thực tế công ty đã tham gia vàthắng thầu nhiều công trình, tạo đợc uy tín rất tốt
Thể hiện qua bảng sau: