NhiӋt dung riêng và hӋ sӕ dүn nhiӋt là hai thông sӕ vұt lí không thӇ thiӃu trong viӋc tính toán ÿѭa ra chӃ ÿӝ phù hӧp cho tӯng loҥi nguyên liӋu thӵc phҭm.. Chính vì vұy mӝt hӋ thӕng xác
Trang 2Giáo viên h˱ͣng d̳n Sinh viên thc hi͏n
PGS.TS Võ Tҩn Thành NguyӉn Hoàng Luân MSSV: 2101988
Trang 3LӠI CAM ĈOAN
Tôi xin cam ÿoan ÿây là công trình nghiên cӭu cӫa bҧn thân vӟi sӵ hѭӟng dүn cӫa PGs.Ts Võ Tҩn Thành Các sӕ liӋu và kӃt quҧ trình bày trong luұn văn là trung thӵc và chѭa tӯng ÿѭӧc ai công bӕ trong bҩt kì công trình luұn văn nào trѭӟc ÿây Luұn văn ÿính kèm dѭӟi ÿây vӟi ÿӅ tài “ Xây dӵng hӋ thӕng ÿo trên nhiӋt dung riêng và hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa thӵc phҭm” ÿã ÿѭӧc hӝi ÿӗng chҩm luân văn thông qua.
PGs.Ts Võ Tҩn Thành NguyӉn Hoàng Luân
Trang 4LӠI CҦM TҤ
Trong quá trình thӵc hiӋn luұn văn tӕt nghiӋp tҥi phòng thí nghiӋm cӫa bӝ môn Công nghӋ thӵc phҭm, Khoa Nông nghiӋp và Sinh hӑc ӭng dөng, Trѭӡng Ĉҥi hӑc Cҫn Thѫ, mһc dù gһp không ít khó khăn trong quá trình thӵc hiӋn ÿӅ tài nhѭng vӟi sӵ giúp ÿӥ tұn tình cӫa quí thҫy cô cNJng nhѭ các bҥn sinh viên trong bӝ môn Công nghӋ thӵc phҭm Tôi
ÿã hoàn thành ÿúng tiӃn ÿӝ và thu ÿѭӧc kӃt quҧ nhѭ mong ÿӧi Tôi xin gӱi lӡi cҧm ѫn chân thành ÿӃn thҫy Võ Tҩn Thành ÿã tұn tình hѭӟng dүn, giúp ÿӥ và truyӅn ÿҥt nhӳng kiӃn thӭc và kinh nghiӋm quí giá cho tôi trong suӕt quá trình làm viӋc
Xin chân thành cҧm ѫn ÿӃn tҩt cҧ quí Thҫy cô trong bӝ môn Công nghӋ thӵc phҭm ÿã tҥo ÿiӅu kiӋn và trang bӏ ÿҫy ÿӫ kiӃn thӭc cҫn thiӃt cho tôi hoàn thành tӕt luұn văn này Cҧm ѫn các bҥn sinh viên lӟp Công nghӋ thӵc phҭm K36 ÿã nhiӋt tình giúp ÿӥ, chia sҿ
và ÿóng góp ý kiӃn ÿӇ thӵc hiӋn tӕt luұn văn này
Xin chân thành cҧm ѫn
Cҫn Thѫ, Ngày Tháng Năm
Trang 5TÓM LѬӦC
Thí nghi͏m Xây dng h͏ th͙ng ÿo trên nhi͏t dung riêng và h͏ s͙ d̳n nhi͏t ÿ˱ͫc thc hi͏n vͣi m͡t s͙ lo̩i nguyên li͏u cͯ, qu̫ ti͇n hành tr̫i qua 2 thí nghi͏m Thí nghi͏m 1: Xác ÿ͓nh nhi͏t dung riêng b̹ng ph˱˯ng pháp h͟n hͫp, trong kho̫ng nhi͏t ÿ͡ thay ÿ͝i tͳ
5 ÿ͇n 650C K͇t qu̫ cho th̭y mô hình CP = A.T2 + B.T + C có h͏ s͙ t˱˯ng quan R2 cao phù hͫp cho các lo̩i nguyên li͏u Thí nghi͏m 2: Xác ÿ͓nh h͏ s͙ d̳n nhi͏t b̹ng ph˱˯ng pháp Fitch Tͳ k͇t qu̫ ÿo nhi͏t dung riêng ͧ thí nghi͏m 1 và nhi͏t ÿ͡ theo dõi ÿ˱ͫc, tính toán h͏ s͙ d̳n nhi͏t K (W/moC) Kh̫o xát h͏ s͙ d̳n nhi͏t vͣi chi͉u dày l = 2 cm và l =
4 cm K͇t qu̫ ÿo cho th̭y cho th̭y có s khác bi͏t ͧ mͱc ý nghƭa 5% ͧ ph̯n lͣn m̳u H͏ s͙ d̳n nhi͏t gi̫m khi tăng chi͉u dày m̳u
Trang 6
MӨC LӨC LӠI CAM ĈOAN͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ŝ LӠI CҦM TҤ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ŝŝ TÓM LѬӦC͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ŝŝŝ DANH SÁCH BҦNG͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ǀŝ DANH SÁCH HÌNH͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ǀŝŝ CHѬѪNG 1 ĈҺT VҨN Ĉӄ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭ 1.1 TӘNG QUAN͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭ 1.2 MӨC TIÊU NGHIÊN CӬU͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭ CHѬѪNG 2 LѬӦC KHҦO TÀI LIӊU͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯ 2.1 NHIӊT DUNG RIÊNG͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯ 2.1.1 Ĉӏnh nghƭa͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯ 2.1.2 Phân loҥi͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯ
2.1.2.1 Phân lo̩i theo nhi͏t ÿ͡ 2
2.1.2.2 Phân lo̩i theo ÿ˯n v͓ ÿo l˱ͫng v̵t ch̭t 2
2.1.2.3 Phân lo̩i theo quá trình 3
2.1.3 Các phѭѫng pháp xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϰ 2.1.3.1 Ph˱˯ng pháp so sánh 4
2.1.3.2 Ph˱˯ng pháp phòng ÿo̩n nhi͏t 4
2.1.3.3 Ph˱˯ng pháp gia nhi͏t trc ti͇p m̳u 5
2.1.3.4 Ph˱˯ng pháp h͟n hͫp 5
2.2 Hӊ SӔ DҮN NHIӊT͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲ 2.2.1 Khái niӋm͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲ 2.2.2 Cѫ chӃ dүn nhiӋt͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϳ 2.2.3 Kƭ thuұt xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt ӣ trҥng thái әn ÿӏnh.͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϴ 2.2.3.1 Ph˱˯ng pháp gia nhi͏t m̳u 9
2.2.3.2 Ph˱˯ng pháp da trên d̳n nhi͏t cͯa v̵t th͋ hình trͭ 9
2.2.4 Kƭ thuұt xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt ӣ trҥng thái bán әn ÿӏnh͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵ 2.2.4.1 Ph˱˯ng pháp Fitch 9
2.2.4.2 Ph˱˯ng pháp Cenco- Fitch 12
2.2.4.3 C̫i ti͇n ph˱˯ng pháp Fitch 12
2.2.4.4 Ph˱˯ng pháp Rahman- Fitch 13
Trang 72.2.5 Kƭ thuұt xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt tҥm thӡi - Phѭѫng pháp so sánh nhiӋtϭϰ CHѬѪNG 3 PHѬѪNG TIӊN VÀ PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬU͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲ 3.1 PHѬѪNG TIӊN NGHIÊN CӬU͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲ 3.1.1 Ĉӏa ÿiӇm, thӡi gian thí nghiӋm͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲ 3.1.2 Dөng cө thí nghiӋm͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲ 3.1.3 Nguyên liӋu͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲ 3.2 PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬU͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳ 3.3 BӔ TRÍ THÍ NGHIӊM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳ 3.3.1 Thí nghiӋm 1: Xây dӵng phѭѫng trình biӅu diӉn nhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa thӵc phҭm͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳ
Trang 8
DANH SÁCH BҦNG
Bҧng 3.1 Mӝt sӕ loҥi nguyên liӋu sӱ dөng trong thí nghiӋm 16
Bҧng 4.1 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa khoai tây 24
Bҧng 4.2 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa khoai lang 24
Bҧng 4.3 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa bí rӧ 24
Bҧng 4.4 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa cӫ sҳn 24
Bҧng 4.5 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa carot 25
Bҧng 4.6 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa khoai mӥ 25
Bҧng 4.7 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa su su 25
Bҧng 4.8 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa cӫ dӅn 25
Bҧng 4.9 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa khoai tây 25
Bҧng 4.10 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa thanh long 26
Bҧng 4.11 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa khóm 26
Bҧng 4.12 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa әi 26
Bҧng 4.13 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa táo 26
Bҧng 4.13 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa cӫ cҧi trҳng 26
Bҧng 4.15 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa ÿu ÿӫ 27
Bҧng 4.16 Tóm tҳt kӃt quҧ ÿo nhiӋt dung riêng theo mô hình CP = A + B.T + C.T2 27
Bҧng 4.17 KӃt quҧ so sánh nhiӋt dung riêng mô hình (I) vӟi mô hình (II) và (III) trong khoҧng nhiӋt ÿӝ 0: 70o C 28
Bҧng 4.18 KӃt quҧ so sánh theo phѭѫng trình y = f(x) 30 Bҧng 4.19 HӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa mӝt sӕ nguyên liӋu thӵc phҭm vӟi l = 2 cm và l = 4 cm 32
Trang 9DANH SÁCH HÌNH
Hình 2.1 Mô hình phѭѫng pháp hӛn hӧp xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng 6
Hình 2.2 ThiӃt bӏ ÿo hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa Fitch 10
Hình 2.3 ThiӃt bӏ ÿo ÿӝ dүn nhiӋt Cenco- Fitch 12
Hình 2.4 Sѫ ÿӗ bӝ máy Zuritz và cӝng sӵ vӟi phѭѫng pháp Fitch 13
Hình 2.5 Ĉӗ thӏ thay ÿәi nhiӋt ÿӝ ÿo ÿҥt cӫa Zuritz at al bҵng phѭѫng pháp Fitch 13
Hình 2.6 Sѫ ÿӗ mҥch bӝ máy cӫa Rahman-Fitch 14
Hình 2.7 Sѫ ÿӗ so sánh nhiӋt sӱa ÿәi 15
Hình 3.1 Sѫ ÿӗ thí nghiӋm xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng 17
Hình 3.2 Nguyên liӋu ÿã ÿѭӧc xӱ lí trѭӟc khi ÿo nhiӋt dung riêng 18
Hình 3.3 Bình cách nhiӋt có chӭa mүu ÿo nhiӋt dung riêng 18
Hình 3.4 Mô hình thí nghiӋm xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng 19
Hình 3.5 Sѫ ÿӗ thí nghiӋm xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt 20
Hình 3.6 Nguyên liӋu ÿã xӱ lí trѭӟc khi xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt 20
Hình 3.7 Khuôn cách nhiӋt 21
Hình 3.8 Cҧm biӃn ghi nhiӋt ÿӝ 21
Hình 3.9 Mô hình thí nghiӋm xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt 22
Trang 11CHѬѪNG 1 ĈҺT VҨN Ĉӄ 1.1 TӘNG QUAN
Các quá trình bҧo quҧn cNJng nhѭ chӃ biӃn các nguyên liӋu thӵc phҭm ÿa phҫn ÿӅu có sӱ dөng năng lѭӧng nhiӋt ĈӇ ÿҥt ÿѭӧc hiӋu quҧ cao trong quá trình làm lҥnh hay gia nhiӋt cҫn phӓng ÿoán mӝt cách chính xác nhiӋt lѭӧng và thӡi gian trao ÿәi cҫn thiӃt NhiӋt dung riêng và hӋ sӕ dүn nhiӋt là hai thông sӕ vұt lí không thӇ thiӃu trong viӋc tính toán ÿѭa ra chӃ ÿӝ phù hӧp cho tӯng loҥi nguyên liӋu thӵc phҭm
Phҫn lӟn các dӳ liӋu vӅ nhiӋt dung riêng và hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa các loҥi cӫ quҧ ӣ ÿӗng bҵng sông Cӳu Long khó tìm thҩy ӣ các tài liӋu trong và ngoài nѭӟc Chính vì vұy mӝt
hӋ thӕng xác ÿӏnh các tham sӕ liên quan ÿӃn các quá trình nhiӋt là nhiӋt dung riêng và hӋ
sӕ dүn nhiӋt cҫn ÿѭӧc xây dӵng cho mөc ÿích thiӃt kӃ, ÿiӅu khiӇn quá trình chӃ biӃn mӝt cách hiӋu quҧ hѫn
1.2 MӨC TIÊU NGHIÊN CӬU
Xây dӵng hӋ thӕng ÿo nhiӋt dung riêng và hӋ sӕ dүn nhiӋt dӵa trên các ÿӏnh luұt cѫ bҧn cӫa quá trình truyӅn nhiӋt.
Xây dӵng phѭѫng trình phӓng ÿoán nhiӋt dung riêng và xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa mӝt
sӕ thӵc phҭm ӣ mӝt khoҧng nhiӋt ÿӝ xác ÿӏnh
Trang 12
CHѬѪNG 2 LѬӦC KHҦO TÀI LIӊU 2.1 NHIӊT DUNG RIÊNG
2.1.1 Ĉӏnh nghƭa
NhiӋt dung riêng cӫa mӝt chҩt là nhiӋt lѭӧng cҫn thiӃt ÿӇ nâng nhiӋt ÿӝ cӫa mӝt ÿѫn vӏ
ÿo lѭӡng lên mӝt ÿӝ trong mӝt quá trình nào ÿó NhiӋt dung riêng ÿѭӧc kí hiӋu là chӳ CP NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào bҧn chҩt cӫa vұt liӋu, nhiӋt ÿӝ và áp suҩt.
2.1.2 Phân loҥi
2.1.2.1 Phân lo̩i theo nhi͏t ÿ͡
+ NhiӋt dung riêng thӵc là nhiӋt dung riêng tҥi mӝt giá trӏ nhiӋt ÿӝ nào ÿó
Trong biӇu thӭc (2.4), C là nhiӋt dung riêng thӵc BiӇu thӭc này cho ta biӃt cách tính
nhiӋt dung riêng trung bình khi biӃt giá trӏ nhiӋt dung riêng thӵc phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ
2.1.2.2 Phân lo̩i theo ÿ˯n v͓ ÿo l˱ͫng v̵t ch̭t
+ NhiӋt dung riêng khӕi lѭѫng
Ӣ ÿây ÿѫn vӏ ÿo lѭӧng là kg NhiӋt dung riêng khӕi lѭӧng kí hiӋu là C, ÿѫn vӏ ÿo ÿѫn vӏ là J/kgo
K
+ NhiӋt dung riêng thӇ tích
Trang 13NӃu ÿѫn vӏ ÿo là mét khӕi tiêu chuҭn (m3) NhiӋt dung riêng ÿѭӧc gӑi là nhiӋt dung riêng thӇ tích, kí hiӋu là C’, ÿѫn vӏ là J/m3tcoK
Mét khӕi tiêu chuҭn ÿo ӣ ÿiӅu kiӋn tiêu chuҭn vұt lí: Po = 760 mmHg và to = 0oC + NhiӋt dung riêng kilomol
NӃu ÿѫn vӏ ÿo lѭӧng khí là kmol (kilomol), ta có nhiӋt dung riêng kilomol, kí hiӋu
2.1.2.3 Phân lo̩i theo quá trình
+ NhiӋt dung riêng ÿҷng áp: NӃu quá trình trao ÿәi nhiӋt xҧy ra ӣ ÿiӅu kiӋn áp suҩt không ÿәi, ta có nhiӋt dung riêng ÿҷng áp NhiӋt dung riêng ÿҷng áp ÿѭӧc kí hiӋu thêm chӍ sӕ “ p”, ví dө Cp là nhiӋt dung riêng khӕi lѭӧng ÿҷng áp, C’p là nhiӋt dung riêng thӇ tích ÿҷng áp, Cµp là nhiӋt dung riêng kilomol ÿҷng áp
+ NhiӋt dung riêng ÿҷng tích: NӃu quá trình trao ÿәi nhiӋt xҧy ra ӣ ÿiӅu kiӋn thӇ tích không ÿәi, ta có nhiӋt dung riêng ÿҷng tích NhiӋt dung riêng ÿҷng tích ÿѭӧc kí hiӋu thêm chӍ sӕ “ v”, ví dө Cv là nhiӋt dung riêng khӕi lѭӧng ÿҷng tích, C’v là nhiӋt dung riêng thӇ tích ÿҷng tích, Cµ v là nhiӋt dung riêng kilomol ÿҷng tích
Trong nhiӋt ÿӝng hӑc quan hӋ giӳa nhiӋt dung riêng ÿҷng áp và ÿҷng tích còn ÿѭӧc biӇu thӏ bҵng biӇu thӭc:
େ౦
Trang 142.1.3 Các phѭѫng pháp xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng
2.1.3.1 Ph˱˯ng pháp so sánh
Là phѭѫng pháp phә biӃn dùng ÿӇ xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng cӫa chҩt lӓng.
Dùng mӝt cӕc chӭa ÿҫy nѭӟc hoһc mӝt dung dӏch ÿã biӃt nhiӋt dung riêng và mӝt cӕc khác chӭa ÿҫy chҩt lӓng cҫn xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng, ÿѭa 2 cӕc vào hӋ thӕng әn ÿӏnh nhiӋt ÿӝ Theo dõi biӃn ÿәi nhiӋt ÿӝ theo thӡi gian
Khi 2 cӕc có nhiӋt ÿӝ ban ÿҫu bҵng nhau thì tӕc ÿӝ mҩt nhiӋt cNJng bҵng nhau
Trang 15Ĉӕt nóng dây kim loҥi trong buӗng xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng và mүu sӁ ÿѭӧc gia nhiӋt,
do không có sӵ mҩt nhiӋt nên nguӗn năng lѭӧng nhiӋt do ÿiên cung cҩp vào bҵng tәng năng lѭӧng làm tăng nhiӋt ÿӝ mүu
NhiӋt dung riêng cӫa nguyên liӋu ÿѭӧc tính theo phѭѫng trình cân bҵng cӫa Mohsenin (1980):
2.1.3.3 Ph˱˯ng pháp gia nhi͏t trc ti͇p m̳u
Năng lѭӧng cung cҩp tӯ nguӗn ÿiӋn sӁ gia nhiӋt mүu vұt, nguӗn ÿiӋn này ÿѭӧc giӳ ÿúng bҵng nhiӋt ÿӝ cӫa mүu và khi không tính ÿӃn sӵ mҩt nhiӋt thì nhiӋt cung cҩp cho mүu trong thӡi gian IJ ÿúng bҵng nhiӋt lѭӧng mà mүu ÿã nhұn ÿѭӧc ÿӇ tăng nhiӋt và ÿѭӧc biӇu diӉn qua công thӭc:
Trang 16có thӇ xác ÿӏnh ÿѭӧc nhiӋt dung riêng cӫa m
t thông sӕ vұt lí quan trӑng thѭӡng ÿѭӧc sӱ dөng trong tính toán
t trong quá trình bҧo quҧn và chӃ biӃn thӵc phҭ
t dung riêng
ୠ ሻ ଷ (2.14)
(2.15)
(2.16) (2.17)
a mүu
ng trong tính toán
ҭm Là tham sӕ
Trang 17ÿһc trѭng cho khҧ năng dүn nhiӋt cӫa thӵc phҭm HӋ sӕ dүn nhiӋt có thӇ biӇu diӉn thông
qua các ÿҥi lѭӧng trong ÿӏnh luұt Fourier vӅ dүn nhiêt (2.18):
ୢ୶ : gradient nhiӋt ÿӝ theo phѭѫng x
Dҩu (-) biӇu hiӋn cho quá trình truyӅn tӯ môi trѭӡng có nhiӋt ÿӝ cao ÿӃn nѫi có nhiӋt
Trong ÿó a và b là các hҵng sӕ thӵc nghiӋm Hҫu hӃt các thӵc phҭm có chӭa ÿӝ ҭm cao,
do ÿó hӋ sӕ dүn nhiӋt là gҫn vӟi nѭӟc Nѭӟc có giá trӏ k trong khoҧng 0,5 ÿӃn 0.7W/moC
và k tăng lên cùng vӟi sӵ gia tăng nhiӋt ÿӝ
Trang 18Ĉӕi vӟi chҩt lӓng giӑt, cѫ cҩu truyӅn nhiӋt năng có thӇ xem nhѭ sӵ truyӅn năng lѭӧng cӫa dao ÿӝng ÿàn hӗi hӛn loҥn Trên cѫ sӣ ÿó N.B Vagaptitki ÿã ÿѭa ra công thӭc xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa chҩt lӓng giӑt nhѭ sau:
Ĉӕi vӟi chҩt rҳn nhѭ: kim loҥi, hӧp kim và cách nhiӋt dүn nhiӋt chӫ yӃu bҵng các ÿiӋn tӱ
tӵ do, electron Quá trình dүn nhiӋt biӃn ÿәi mӝt cách phӭc tҥp theo nhiӋt ÿӝ
Nguyên liӋu thӵc phҭm là vұt liӋu tәng hӧp vӟi các thành phҫn khác nhau trong trҥng thái khác nhau và do ÿó quá trình dүn nhiӋt có thӇ xҧy ra theo nhiӅu hình thӭc KӃt quҧ tác ÿӝng cӫa nhiӋt ÿӝ trên quá trình không phҧi là dӉ dàng thiӃt lұp bҵng cách sӱ dөng kiӃn thӭc cѫ bҧn cӫa truyӅn nhiӋt trong chҩt rҳn, chҩt cách nhiӋt, khí và các chҩt lӓng nhѭ mô
tҧ ӣ ÿây Ngoài ra, tăng nhiӋt ÿӝ cӫa thӵc phҭm có thӇ gây ra mӝt sӕ thay ÿәi trong tính chҩt vұt lý hay hóa hӑc cӫa chúng
Có nhiӅu cách ÿӇ xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa thӵc phҭm Tuy nhiên, do khác biӋt tӯ quá trình xӱ lý mà có ҧnh hѭӣng dӳ liӋu thu nhұn tӯ viӋc xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt Phѭѫng pháp ÿo ÿӝ dүn nhiӋt có thӇ ÿѭӧc chia thành ba kӻ thuұt chính nhѭ mô tҧ cӫa Murakami
và Okos (1989):
- Kӻ thuұt xác ÿӏnh ӣ trҥng thái әn ÿӏnh
- Kӻ thuұt xác ÿӏnh tѭѫng ӭng vӟi trҥng thái bán әn ÿӏnh
- Kӻ thuұt xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt tҥm thӡi
2.2.3 Kƭ thuұt xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt ӣ trҥng thái әn ÿӏnh.
Trong quá trình truyӅn nhiӋt ӣ trҥng thái әn ÿӏnh (không phͭ thu͡c vào thͥi gian) Sӱ
dөng ÿiӋn trӣ nhѭ làm nguӗn cung cҩp năng lѭӧng NhiӋt ÿӝ bӅ mһt vұt liӋu ÿѭӧc tính bҵng trung bình nhiӋt ÿӝ bӅ mһt vұt liӋu và cӫa hӋ thӕng gia nhiӋt HӋ sӕ truyӅn nhiӋt thѭӡng ÿѭӧc tính bҵng ÿӏnh luұt cӫa Newton Là kӻ thuұt ÿo truyӅn nhiӋt bӅ mһt tӕt nhҩt vӟi ÿiӅu kiӋn nhiӋt ÿӝ ít biӃn ÿӝng trong quá trình làm thí nghiӋm và không có sӵ chuyӇn pha Hҥn chӃ chính trong viӋc xác ÿӏnh là tӕn thӡi gian dài ÿӇ ÿҥt cân bҵng
Trang 192.2.3.1 Ph˱˯ng pháp gia nhi͏t m̳u
Phѭѫng pháp gia nhiӋt mүu ÿã ÿѭӧc sӱ dөng phә biӃn trong viӋc xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa các vұt liӋu không phҧi thӵc phҭm Phѭѫng pháp này thích hӧp nhҩt cho các mүu khô
và ÿӗng nhҩt Phѭѫng pháp ÿѭӧc sӱ dөng trên cѫ sӣ ÿӏnh luұt Fourier vӟi ÿiӅu kiӋn mұt
ÿӝ dòng nhiӋt không thay ÿәi( truyӅn nhiӋt theo trҥng thái әn ÿӏnh) Theo ASTM( 1955), Thí nghiӋm ÿѭӧc thӵc hiӋn bҵng cách ÿһt vұt liӋu mүu gӳa 2 tҩm kim loҥi HӋ sӕ dүn nhiӋt ÿѭӧc xác ÿӏnh bҵng cách ÿo dòng nhiӋt xuyên qua mүu Giá trӏ cӫa K có thӇ ÿѭӧc tính bҵng cách xác ÿӏnh nhiӋt lѭӧng Q (J/s), nhiӋt ÿӝ bên trong và bên ngoài T1 và T2 (oC)
và ÿӝ dày mүu l (m) Phѭѫng trình truyӅn nhiӋt әn ÿӏnh cho vұt liӋu ÿҷng hѭӟng ÿӗng
nhҩt thӇ hiӋn ӣ phѭѫng trình (2.22):
ൌ ୩ሺభିమሻ
Mohsenin (1980) cho rҵng phѭѫng pháp cҫn có thӡi gian ÿӇ mүu ÿӇ ÿҥt ÿѭӧc trҥng thái
әn ÿӏnh vì kích thѭӟt mүu lӟn Là phѭѫng pháp không thích hӧp cho các vұt liӋu ÿӝ ҭm
cao do có sӵ di chuyӇn ҭm diӉn ra trong ÿiӅu kiӋn әn ÿӏnh Willix et al., 1998 sӱ dөng
phѭѫng pháp ÿӇ tính toán hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa các loҥi thӵc phҭm trong khoҧng nhiӋt nhiӋt ÿӝ tӯ ÿông lҥnh ÿӃn nhiӋt ÿӝ cao
2.2.3.2 Ph˱˯ng pháp da trên d̳n nhi͏t cͯa v̵t th͋ hình trͭ
ThiӃt bӏ này bao gӗm hai hình trө ÿӗng tâm và mүu ÿѭӧc ÿһt giӳa chúng và ÿáy cӫa hình trө ÿѭӧc cách ÿiӋn Bӝ phұn gia nhiӋt ÿѭӧc ÿһt bên ngoài trong khi chҩt lӓng làm nguӝi ÿѭӧc lѭu thông dӑc theo trө bên trong NhiӋt hҩp thө bӣi nѭӟc làm mát ÿѭӧc giҧ ÿӏnh là bҵng vӟi nhiӋt ÿi qua mүu HӋ sӕ dүn nhiӋt có thӇ ÿѭӧc tính bҵng phѭѫng trình truyӅn
nhiӋt hѭӟng tâm (2.23) nhѭ sau:
ൌ ୭୳ ቂ ౫ି
Trang 20Phѭѫng pháp Fitch là mӝt trong nhӳng phѭѫng pháp thѭӡng ÿѭӧc sӱ dөng nhҩt ÿӇ ÿo hӋ
sӕ dүn nhiӋt cӫa cӫa nhӳng chҩt dүn nhiӋt kém ThiӃt bӏ Fitch sӱ dөng trong phѭѫng pháp gӗm mӝt bӇ chӭa chҩt lӓng ӣ nhiӋt ÿӝ không ÿәi ÿѭӧc cách nhiӋt xung quanh và bên trên
Ĉáy cӫa bӇ cách nhiӋt ÿѭӧc làm bҵng kim loҥi dүn nhiӋt (ÿӗng, nhôm…), phía dѭӟi bӇ
cNJng ÿѭӧc làm bҵng mӝt mҧnh kim tѭѫng tӵ Mүu thӵc phҭm ÿѭӧc ÿһt kҽp giӳa 2 mүu
kim loҥi nӕi vӟi 2 cҧm biӃn ghi lҥi thay ÿәi nhiӋt ÿӝ trong suӕt quá trình truyӅn Giҧ ÿӏnh
cӫa thí nghiӋm là nhiӋt ÿӝ trong bӇ là ÿӗng nhҩt và tәn thҩt nhiӋt trong quá trình là khӝng
ÿáng kӇ Phѭѫng pháp ÿѭӧc sӱ dөng phә biӃn vì yêu cҫu thiӃt bӏ dӇ thӵc hiӋn
Hình 2.2 ThiӃt bӏ ÿo hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa Fitch: C: mҧnh ÿӗng, I: Cách nhiӋt, S: Mүu ( Trích tӯ
Fitch, A L., Am Phys Teacher, 3, 135, 1935.)
HӋ thӕng xác ÿӏnh nhiӋt dung triêng trong ÿiӅu kiӋn truyӅn nhiӋt không әn ÿӏnh (phͭ
thu͡c vào không gian và thͥi gian ) ÿѭӧc mô tҧ ӣ Hình 2.2( Fitch, 1935; Mohsenin, 1980): Phѭѫng trình tính toán có dҥng (Phѭѫng trình (2.24))
−
Vӟi:
A: diӋn tích tiӃp xúc mүu vұt (m2)
L: chiӅu cao mүu (m)
Ts: nhiӋt ÿӝ nguӗn nhiӋt ÿҫu phía trên (oC)
Mүu thӵc phҭm
HӋ thӕng gia nhiӋt bҵng nѭӟc
Vұt liӋu dүn nhiӋt tӕt
(ÿӗng) Cách nhӏӋt
Cách nhӏӋt
Trang 21T: nhiӋt ÿӝ phía dѭӟi dѭӟi tҥi thӡi ÿiӇm t (oC)
K: hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa vұt liӋu (W/m.K)
Cp: nhiӋt dung riêng cӫa vұt liӋu (J/kgoC)
m: khӕi lѭӧng cӫa vұt liӋu (kg)
Tѭѫng ӭng vӟi ÿiӅu kiӋn ban ÿҫu: t = 0 , T = To và tҥi thӡi ÿiӇm t tѭѫng ӭng vӟi nhiӋt
(4) NhiӋt ÿӝ cӫa nguӗn nhiӋt әn ÿӏnh (không thay ÿәi)
(5) NhiӋt ÿӝ ban ÿҫu cӫa các vұt liӋu tiӃp xúc và mүu (ban ÿҫu) giӕng nhau
(6) Phân bӕ nhiӋt ÿӝ trong các tҩm ÿӗng là thӕng nhҩt
Trang 222.2.4.2 Ph˱˯ng pháp Cenco- Fitch
Bennett et al., 1962 cҧi tiӃn cӫa phѭѫng pháp Fitch ÿѭӧc gӑi là phѭѫng pháp
CENCO-FITCH ÿѭӧc mô tҧ ӣ Hình 2.3 Trong khi Kopelman (1966) ÿӅ nghӏ không cҫn thiӃt vì sai sӕ trong quá trình ÿo ÿҥc 15% có thӇ chҩp nhұn trong kӻ thuұt
Hình 2.3 ThiӃt bӏ ÿo ÿӝ dүn nhiӋt Cenco- Fitch,(Trans ASAE, 1971)
2.2.4.3 C̫i ti͇n ph˱˯ng pháp Fitch
Murakami et al (1984) cҧi tiӃn hӋ thӕng thiӃt bӏ Fitch ÿo thӵc phҭm có kích thѭӟc nhӓ
ThiӃt bӏ chuӃ tҥo vӡi diӋn tích bӅ mһt truyӅn nhiӋt nhӓ 6,35 mm, cҫn có tiӃp xúc tӕt giӳa mүu vұt cNJng nhѭ cách nhiӋt tӕt
Mүu thӵc phҭm
Nguӗn nhiӋt (nѭӟc)
Cҧm biӃn ÿo nhiӋt ÿӝ
Cách nhӏӋt
Cҧm biӃn ÿo nhiӋt ÿӝ
HӋ thӕng nâng mүu
Ĉӗng Φ19mm, dài 140mm Cҧm biӃn ÿo nhiӋt ÿӝ Cҧm biӃn ÿo nhiӋt ÿӝ
Trang 23Hình 2.4 Sѫ ÿӗ bӝ máy Zuritz at al vӟi phѭѫng pháp Fitch( Zuritz C.A, Sastry S K, McCoy S C,
Murakami EG, Blaisdeh J L, 1989)
Ĉӕi vӟi các mүu không có dҥng cӕ ÿӏnh (các lo̩i h̩t ngNJ c͙c, thͯy h̫i s̫n, thc pẖm có ÿ͡ x͙p cao…) viӋc xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt gһp nhiӅu khó khăn Do nhiӋt có thӇ truyӅn
qua lӟp vұt liӋu và cҧ lӟp không khí bên trong vұt liӋu Ѭu ÿiӇm cӫa thiӃt bӏ cҧi tiӃn là có thӇ ÿo ÿӝ dүn nhiӋt cӫa nguyên liӋu thӵc phҭm nhӓ có ÿѭӡng kính 6,35 mm ThiӃt bӏ ÿѭӧc hiӋu chӍnh bҵng cách ÿo ÿӝ dүn nhiӋt cӫa thӫy tinh (K = 1,04 W/mo
K) sai sӕ ÿѭӧc
xác ÿӏnh là 6,9% Sop sánh kӃt quҧ hӋ sӕ nhiӋt ÿӝ thӫy tinh và mүu ÿұu ÿo bҵng Zuritz et
al. và phѭѫng pháp cӫa Fitch ÿѭӧc thӇ hiӋn trong Hình 2.5
Hình 2.5 Ĉӗ thӏ thay ÿәi nhiӋt ÿӝ ÿo ÿҥt cӫa Zuritz và cӝng sӵ bҵng phѭѫng pháp Fitch: (a) thӫy
tinh dày 2.25mm, (b) ÿұu dày 1,1mm
2.2.4.4 Ph˱˯ng pháp Rahman- Fitch
Rahman(1991) tiӃp tөc cҧi tiӃn hӋ thӕng Zuritz et al (1989) ÿӇ ÿo ÿӝ dүn nhiӋt cӫa thӵc
phҭm tѭѫi sӕng và ÿông lҥnh (Hình 2.6) Ѭu ÿiӇm chính cӫa viӋc thay ÿәi là: (1) sӵ mҩt
nhiӋt tӯ các cҥnh cӫa mүu ӣ mӭc tӕi thiӇu; (2) cho phép ÿo ÿҥc các mүu theo hѭӟng xuyên tâm, làm giҧm ÿӝ dày, sӵ gia tăng diӋn tích truyӅn nhiӋt
Trang 24Hình 2.6 Sѫ ÿӗ mҥch bӝ máy cӫa Rahman-Fitch c: ÿƭa ÿӗng; e: thanh ÿӗng, i:cách nhiӋt; r: cao su
nút chai; s: ngăn mүu (Rahman, 1991)
Sai sӕ thiӃt bӏ ÿѭӧc sӱ dөng trong viӋc ÿo ÿҥc hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa táo, cà rӕt, mӵc, thӏt bò vӟi chiӅu dài 4 mm Sai sӕ phѭѫng pháp này ÿҥt ÿѭӧc 5% cho sҧn phҭm ӣ nhiӋtv ÿӝ cao
và 9% sҧn phҭm lҥnh ÿông Tuy nhiên, ÿӝ nhҥy cӫa thiӃt bӏ này giҧm ÿáng kӇ cho các
mүu dүn nhiӋt cao hѫn (thc pẖm ÿông l̩nh)
2.2.5 Kƭ thuұt xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt tҥm thӡi - Phѭѫng pháp so sánh nhiӋt
HӋ thӕng xác ÿӏnh ÿѭӧc Rousan(1982) ÿӅ nghӏ và bӣi Ziegler và Rizvi (1985) cҧi tiӃn ThiӃt bӏ bao gӗm: mӝt nguӗn ÿiӋn không ÿәi, mӝt mүu thép sӱ dөng ÿӇ mүu, mӝt ÿƭa kim loҥi tráng men ÿӇ giҧm sӵ bay hѫi bӅ mһt
Trang 25Hình 2.7 Sѫ ÿӗ so sánh nhiӋt sӱa ÿәi (Trích tӯ Ziegler, GR và Rizvi, SSH, J Thӵc phҭm Khoa hӑc.,
50, 1458, 1985)
Trang 26CHѬѪNG 3 PHѬѪNG TIӊN VÀ PHѬѪNG PHÁP NGHIÊN CӬU 3.1 PHѬѪNG TIӊN NGHIÊN CӬU
3.1.1 Ĉӏa ÿiӇm, thӡi gian thí nghiӋm
Ĉӏa ÿiӇm: Thӵc hiӋn bӕ trí thí nghiӋm, ÿo ÿҥc kӃt quҧ, xӱ lý sӕ liӋu tҥi phòng thí nghiӋm
Bӝ môn Công nghӋ thӵc phҭm, Khoa Nông nghiӋp & Sinh hӑc ӭng dөng, Trѭӡng Ĉҥi hӑc Cҫn Thѫ
Thӡi gian thӵc hiӋn ÿӅ tài tӯ ngày 05/8/2013 ÿӃn 15/11/2013
3.1.2 Dөng cө thí nghiӋm
- Bình cách nhiӋt
- Tӫ sҩy
- Máy xay nguyên liӋu
- HӋ thӕng ÿo nhiӋt ÿӝ có kӃt nӕi vӟi máy tính
- HӋ thӕng ÿo hӋ sӕ dүn nhiӋt có kӃt nӕi vӟi máy tính
- Và các dөng cө khác trong phòng thí nghiӋm
3.1.3 Nguyên liӋu
Các nguyên liӋu thӵc phҭm phә biӃn trên thӏ trѭӡng ӣ ÿӏa bàn Thành phӕ Cҫn Thѫ ÿѭӧc
liӋt kê ӣ bҧng bên dѭӟi( Bҧng 3.1):
Bҧng 3.1 Mӝt sӕ loҥi nguyên liӋu sӱ dөng trong thí nghiӋm
Trang 27Cҳt nhӓ
Trang 283.3.1.2 Mô t̫ thí nghi͏m
Nguyên liӋu ÿѭӧc rӱa sҥch, gӑt vӓ, loҥi bӓ hҥt, sau ÿó ÿѭӧc cҳt ÿӃn kích thѭӟt rҩt nhӓ và
ÿo nhiӋt ÿӝ ban ÿҫu
Hình 3.2 Nguyên liӋu ÿã ÿѭӧc xӱ lí trѭӟc khi ÿo nhiӋt dung riêng
Cân chính xác mӛi mүu 30g cho vào 2 bình cách nhiӋt, cân 3 mүu nѭӟc mӛi mүu 150g cho vào 2 bình chӭa mүu và 1 bình không chӭa mүu
Hình 3.3 Bình cách nhiӋt có chӭa mүu ÿo nhiӋt dung riêng
Trang 29Ĉұy nҩp, theo dõi nhiӋt ÿӝ trong 10 phút, ghi nhұn kӃt quҧ thí nghiӋm vӟi nhiӋt ÿӝ thay ÿәi trong khoҧng 5- 60o
C cho mӛi nguyên liӋu.
Hình 3.4 Mô hình thí nghiӋm xác ÿӏnh nhiӋt dung riêng
Trang 303.4.2 Thí nghiӋm 2: Xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt bҵng phѭѫng pháp Fitch
3.4.2.1 S˯ ÿ͛ thí nghi͏m
Hình 3.5 Sѫ ÿӗ thí nghiӋm xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt
3.4.2.2 Mô t̫ thí nghi͏m
Nguyên liӋu ÿѭӧc làm sҥch, sau ÿó ÿѭӧc xác ÿӏnh các thông sӕ ban ÿҫu nhѭ: NhiӋt ÿӝ, ÿӝ
ҭm Cho mүu vào khuôn hình trө có kích thѭӟc biӃt trѭӟc, xác ÿӏnh khӕi lѭӧng mүu ÿã sӱ dөng
Hình 3.6 Nguyên liӋu ÿã xӱ lí trѭӟc khi xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt
Trang 31Khuôn hình trө ÿѭӧc ÿһt sao cho ӣ 2 ÿáy mүu ÿѭӧc tiӃp xúc trӵc tiӃp vӟi 2 thanh ÿӗng ÿѭӧc nӕi vӟi các cҧm biӃn nhiӋt ÿӝ có kӃt nӕi vӟi máy tính Khuôn có tính chҩt cách nhiӋt tӕt
Hình 3.7 Khuôn cách nhiӋt
ĈiӅu chӍnh nhiӋt ÿӝ bӇ ÿiӅu nhiӋt khoҧng 600
C Nѭӟc trong bӇ ÿiӅu nhiӋt tiӃp xúc gián tiӃp vӟi mүu qua thanh ÿӗng Theo dõi thí nghiӋm ghi lҥi nhiӋt ÿӝ T2, T3 sau mӛi 1 phút cho mӛi nguyên liӋu
Trang 32Hình 3.9 Mô hình thí nghiӋm xác ÿӏnh hӋ sӕ dүn nhiӋt
TS (oC): NhiӋt ÿӝ cӫa nѭӟc ÿiӅu nhiӋt
T (oC) : NhiӋt ÿӝ trung bình cӫa mүu theo thӡi gian t( phút)
A (m2) : DiӋn tích bӅ mһt truyӅn nhiӋt
L (m): chiӅu dày mүu
Cp( J/kg oC): NhiӋt dung riêng cӫa mүu
Trang 33Tính toán hӋ sӕ ke vӟi mүu hình trө d = 12 mm
Lұp lҥi thí nghiӋm 2 khҧo sát hӋ sӕ dүn nhiӋt vӟi chiӅu dày mүu ӣ 2 cm và 4 cm So sánh khác biӋt cӫa hӋ sӕ dүn nhiӋt cӫa 2 kích thѭӟc
Trang 34
CHѬѪNG 4 KӂT QUҦ VÀ THҦO LUҰN
4.1 Thí nghiӋm 1: Xây dӵng phѭѫng trình biӇu diӉn nhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa thӵc phҭm
Sau thӡi gian thӵc hiӋn thí nghiӋm khҧo sát nhiӋt dung riêng cӫa 15 loҥi nguyên liӋu thӵc phҭm ÿѭӧc liӋt kê trong Bҧng 3.1 trong khoҧng nhiӋt ÿӝ 5: 60oC, sӕ liӋu thu thұp ÿѭӧc
thӇ hiӋn ӣ bҧng Phө lөc A và ÿѭӧc tính toán theo công thӭc (3.1), kӃt quҧ ÿѭӧc thӕng
kê ӣ các bҧng sӕ liӋu dѭӟi ÿây ( tӯ Bҧng 4.1 ÿӃn Bҧng 4.15):
Bҧng 4.1 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa khoai tây
Trang 35Bҧng 4.5 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa carot
Trang 36Bҧng 4.10 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa thanh long
Trang 37Bҧng 4.15 NhiӋt dung riêng phө thuӝc vào nhiӋt ÿӝ cӫa ÿu ÿӫ
Trang 38KiӇm tra nhiӋt dung riêng cӫa mô hình ÿã chӑn (I) vӟi các mô hình nhiӋt dung riêng theo
ÿӝ ҭm và nhiӋt ÿӝ ÿã ÿѭӧc các tác giҧ công bӕ:
(II) Theo Fernandez – Martin và Montes (1972)