Câu hỏi kinh tế chính trị chủ đề văn hóa truyền thống VN

1. Trình bày đặc điểm chung và riêng đối với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN của Việt Nam đặt trong bối cảnh kinh tế thị trường khu vực hóa, toàn cầu hóa hiện nay 2. Nêu đại hội xác định quan điểm mô hình xây dựng và phát triển văn hóa thời kỳ đổi mới của Việt Nam (kèm hình ảnh minh họa) 3. Trình bày 10 giá trị truyền thống văn hóa Việt Nam trong phong tục tập quán, ẩm thực và âm nhạc (kèm hình ảnh minh họa) 4. Trình bày 15 giá trị văn hóa Việt Nam đương đại trong phong tục tập quán, âm nhạc và ẩm thực Việt Nam

3 Trình bày 10 giá trị truyền thống văn hóa Việt Nam trong phong tục tập quán, ẩm thực và

âm nhạc (kèm hình ảnh minh họa)

4 Trình bày 15 giá trị văn hóa Việt Nam đương đại trong phong tục tập quán, âm nhạc và

ẩm thực Việt Nam

Trả lời câu hỏi:

Câu 1:Trình bày dặc điểm chung và riêng đối với nền kinh tế thị trường định hướng

XHCN của VN đặc trong bối cảnh kinh tế thị trường khu vực hóa toàn cầu hiện nay

 Đặc điểm chung:

- Về chủ thể kinh tế: Các chủ thể kinh tế được tự do sản xuất kinh doanh theo luật pháp

và được bình đẳng không phân biệt đối xử Các chủ thể kinh tế đều có cơ hội để tiếp cậncác nguồn lực phát triển có hiệu quả

- Về thị trường: Thực hiện các giải pháp để tạo lập và phát triển các yếu tố thị trường cơbản như thị trường hàng hóa và dịch vụ; thị trường vốn, tiền tệ; thị trường khoa học, côngnghệ; thị trường lao động, thị trường bất động sản và lành mạnh hóa các yếu tố thị trường

đó nhằm tạo điều kiện cho nền kinh tế thị trường phát triển ổn định, bền vững và bảo đảmđịnh hướng xã hội chủ nghĩa

- Về cơ chế vận hành: Tôn trọng tính khách quan của các quy luật kinh tế thị trường; tínhnăng động của cơ chế thị trường

- Về vai trò của Nhà nước: Nhà nước điều tiết nền kinh tế thị trường trên cơ sở vận dụngcác quy luật kinh tế của nền kinh tế thị trường vào điều kiện Việt Nam trong bối cảnh hộinhập kinh tế quốc tế để định hướng phát triển nền kinh tế, tạo lập môi trường cho nềnkinh tế phát triển ổn định, bền vững và hạn chế mặt trái của cơ chế thị trường

-Làm cho nước mạnh: Thể hiện ở mức đóng góp to lớn của nền kinh tế thị trường chongân sách quốc gia; ở sự gia tăng ngành kinh tế mũi nhọn; ở sự sử dụng tiết kiệm, có hiệuquả các nguồn tài nguyên quốc gia; ở sự bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ các bí mậtquốc gia về tiềm lực kinh tế, khoa học, công nghệ và an ninh, quốc phòng.

-Làm cho xã hội công bằng, văn minh: Thể hiện ở việc xử lý các quan hệ lợi ích ngaytrong nội bộ nền kinh tế thị trường, ở đó việc góp phần to lớn vào giải quyết các vấn đề

xã hội, ở việc cung ứng các hàng hóa và dịch vụ có giá trị không chỉ về kinh tế mà còn cógiá trị cao về văn hóa, xã hội

-Về mục tiêu chính trị: Làm cho xã hội dân chủ, biểu hiện ở chỗ dân chủ hóa nền kinh tế,mọi người, mọi thành phần kinh tế có quyền tham gia vào hoạt động kinh tế, vào sản xuấtkinh doanh, có quyền sở hữu hợp pháp về tài sản của mình; quyền của người sản xuất vàngười tiêu dùng được bảo vệ trên cơ sở pháp luật của nhà nước

-Về chế độ sở hữu và các thành phần kinh tế: Nền kinh tế có nhiều thành phần, với nhiềuhình thức sở hữu Các thành phần kinh tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nềnkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnhtranh lành mạnh với nhau trên cơ sở pháp luật của nhà nước, trong đó kinh tế nhà nướcgiữ vai trò chủ đạo và kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nềntảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân; chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu,từng bước được xác lập và sẽ chiếm ưu thế tuyệt đối khi chủ nghĩa xã hội về cơ bản đượcxây dựng xong

- Về chế độ phân phối: Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước

ta, thực hiện phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là chủ yếu; đồng thời cócác hình thức phân phối khác nữa (phân phối theo vốn, theo tài năng cùng các nguồn lựckhác đóng góp vào sản xuất kinh doanh), vừa khuyến khích lao động, vừa bảo đảm phúclợi xã hội cơ bản, bảo đảm sự phân phối công bằng, hợp lý và hạn chế sự bất bình đẳngtrong xã hội

-Về vai trò quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa: Nền kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa, sự quản lý và điều tiết nền kinh tế của nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Vì vậy, sự quản lý của nhànước trong nền kinh tế thị trường phải định hướng cho nền kinh tế phát triển có hiệu quảtrên cơ sở đảm bảo lợi ích quốc gia, lợi ích của nhân dân lao động thông qua hệ thốngpháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế, xã hội Đồngthời, có sử dụng cơ chế thị trường (vận dụng các quy luật kinh tế thị trường để đưa ranhững công cụ tác động vào thị trường) kích thích sản xuất, giải phóng sức sản xuất, pháthuy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường

-Sự quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa trong nền kinh tế thị trường nhằm giải quyếtmối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, cải thiện đời sốngnhân dân Nhà nước thực hiện chính sách xã hội, một mặt, khuyến khích làm giàu hợppháp, mặt khác phải thực hiện xóa đói, giảm nghèo

- Về nguyên tắc giải quyết các mối quan hệ chủ yếu: Kết hợp ngay từ đầu giữa lực lượngsản xuất với quan hệ sản xuất, bảo đảm giải phóng sức sản xuất; xây dựng lực lượng sảnxuất kết hợp với củng cố và hoàn thiện quan hệ sản xuất mới XHCN, nhằm phục vụ chophát triển sản xuất và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; giữa phát triển sản xuất vớitừng bước cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân; giải quyết tốt các vấn đề xã hội vàcông bằng xã hội, ngăn chặn các tệ nạn xã hội; giải quyết tốt các nhiệm vụ chính trị, xãhội, văn hóa, môi trường và an ninh, quốc phòng.

-Về tính cộng đồng và tính dân tộc: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ởnước ta mang tính cộng đồng cao theo truyền thống của xã hội Việt Nam, phát triển kinh

tế thị trường có sự tham gia của cộng đồng và vì lợi ích của cộng đồng, hướng tới xâydựng một cộng đồng xã hội Việt Nam giàu có, đầy đủ về vật chất, phong phú về tinhthần, dân chủ, công bằng, văn minh, đảm bảo cuộc sống ấm no và hạnh phúc cho nhândân

Câu 2: Xác định kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ mấy thể hiện quan điểm mô hình

xây dựng và phát triển văn hóa thời kỳ đổi mới

Đại hội Đảng lần thứ VII:

Diễn ra từ ngày 24-27/6/1991 tại Hà Nội Dự đại hội có 1176 đại biểu thay mặt cho trên 2

Nhiệm vụ của ĐH là phải định hướng đúng đắn, vạch ra đường lối để đưa đất nước thoátkhỏi khó khăn, xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc

ĐH thông qua “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH”, chiếnlược ổn định và phát triển kinh tế xã hội đến năm 2000, Báo cáo chính trị, Báo cáo xâydựng Đảng là sửa đổi Điều Lệ Đảng, kiểm điểm sự lãnh đạo của BCH TƯ VI

Cương lĩnh chỉ ra 6 đặc trưng của CNXH: một là XH XHCN là XH do nhân dân lao độnglàm chủ; hai là có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế

độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu; ba là có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc; bốn là con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công; làm theo năng

lực, hưởng theo lao động; có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triểntoàn diện cá nhân; năm là các dân tộc trong nước cùng bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡnhau cùng tiến bộ; sáu là có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nướctrên thế giới.

Cương lĩnh vạch ra 7 phương hướng cơ bản chỉ đạo quá trình xây dựng và bảo vệ Tổquốc: một là xây dựng NN XHCN, NN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; hai làphát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hóa đất nước theo hướng hiện đại, phát triểnmột nền nông nghiệp toàn diện; ba là thiết lập quan hệ sản xuất từ thấp đến cao, đa dạng

về hình thức sở hữu và phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất; bốn là tiến hành

CM XHCN trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa; năm là thực hiện chính sách đại đoàn kếtdân tộc; sáu là xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ chiến lược của CMVN;bảy là xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

ĐH xác định quá độ là một quá trình lầu dài, trải qua nhiều chặng đường Mục tiêu củachặng đường đầu là thông qua đổi mới toàn diện, XH đạt trạng thái ổn định, vững chắc,

ĐH xác định ĐCSVN là đội tiên phong của GCCN VN, đại biểu trung thành lợi ích củaGCCN, nhân dân lao động và cả dân tộc Đảng lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng HồChí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làmnguyên tắc tổ chức cơ bản Đảng lãnh đạo xã hội bằng cương lĩnh, chiến lược các địnhhướng về chính sách và chủ trương công tác Đảng liên hệ mật thiết với nhân dân, chịu

sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật

ĐH bầu ra BCH TƯ gồm 146 ủy viên, Bộ chính trị gồm 13 đc, Ban bí thư gồm 9 đc.Đồng chí Đỗ Mười được bầu làm TBT Các đc Nguyễn Văn Linh, Phạm Văn Đồng, VõChí Công được giao trọng trách làm cố vấn BCH TƯ

ĐH VII là “ĐH của trí tuệ - đổi mới - dân chủ - kỷ cương - đoàn kết”

Câu 3: Trình bày 10 giá trị truyền thống văn hóa Việt Nam trong phong tục tập quán, ẩm

thực và âm nhạc

Phong tục là những hoạt động động sống của con người được hình thành trong quátrình lịch sử, được ổn định thành nề nếp, được cộng đồng thừa nhận, truyền từ thế hệ nàyqua thế hệ khác, phong tục không mang tính cố định và bắt buộc như nghi thức nghi lễnhưng cũng không tùy tiện như hoạt động sống thường ngày Nó đã trở thành tập quán

xã hội tương đối bền vững và tương đối thống nhất, sau đây sẽ trình bày 10 giá trị truyềnthống văn hóa Việt Nam trong phong tục tập quán , ẩm thực và âm nhạc:

1 Điệu múa sạp của đồng báo Tây Bắc

Tây Bắc thật quyến rũ với núi non trùng điệp, với không gian văn hóa giàu bản sắc vàđộc đáo Trong đó, vũ điệu dân gian là rất phong phú, nhiều sắc màu Cùng với âm nhạc,

vũ điệu dân gian Tây Bắc làm say đắm lòng người Những vũ điệu ấy không chỉ là thểhiện tính nghệ thuật cao qua từng bước đi, một nét uốn lượn mà còn chứa đựng tâm hồn,tình cảm và cả cốt cách của người dân nơi đây Vũ điệu dân gian Tây Bắc còn là sự gắnkết cộng đồng tươi đẹp Trong những vũ điệu ấy, không thể không nói đến điệu múa

Trước kia, giới nghiên cứu văn hóa dân gian cho rằng múa sạp là của đồng bào Mường.Sau này, nhiều ý kiến lại cho rằng, điệu múa này không chỉ riêng có với đồng bàoMường, mà còn rất phổ biến với người Thái, người Khơ Mú Trên thực tế, múa sạp đượcnhiều dân tộc miền Tây Bắc thể hiện, đặc biệt là trong các lễ hội Điều đó cho thấy, dùkhởi nguồn từ dân tộc nào đi chăng nữa thì mức độ lan tỏa của nó rất lớn, chứng tỏ sựcuốn hút mạnh mẽ, đồng thời mang tính cộng đồng cao, dễ phổ cập Vũ điệu này cònđược cả đồng bào Kinh thể hiện, cũng lôi cuốn nhiều người tham gia Từ những buổi múasạp mừng chiến thắng Điện Biên (tháng 5-1954) giữa quân và dân, múa sạp đã được nghệthuật hóa, xuất hiện tại nhiều sân khấu, cuộc biểu diễn, theo chân các đoàn nghệ thuật dântộc Việt Nam ra nước ngoài.

Người ta không quy định có bao nhiêu người đập sạp và bao nhiêu người nhảy sạp Càngđông càng vui, nhất là với những người nhảy sạp Với người đập sạp, hay nhất là tạothành cặp đôi trai gái mỗi người một đầu, hai tay cầm hai đầu sạp, cứ 3 lần gõ sạp con lênsạp cái thì 1 lần gõ 2 sạp con vào nhau Còn với người nhảy sạp thì từng đôi nam nữ phảidợm bước cho khéo khi bước vào, sau đó phải phối hợp động tác chân, động tác tay, sựuốn lượn của thân hình thật khớp nhau Trong nhiều cuộc múa sạp, người nhảy mangtheo một chiếc khăn dài màu sắc bắt mắt Những chiếc khăn đó được tung lên, uốn lượnquanh người, nhìn xa như những đám mây vờn rất đẹp mắt Người nhảy không chỉ

“bước” đúng vào những chỗ trống của đôi sạp, mà phải như thể nhảy múa, bay trên sạp

và phải biết biến đổi vị trí ngang, dọc, chéo, tròn

Theo thời gian, nhiều điệu múa dân gian bị mai một, thất truyền, nhưng riêng với múasạp thì do đặc tính mở, rất cộng đồng nên nó vẫn tồn tại Không những thế, nó còn đượcnâng cao hơn về tính nghệ thuật, giúp cho đời sống cộng đồng thêm phong phú Múa sạpcùng với các vũ điệu dân gian khác như múa quạt, múa đàn tính, múa dải lụa… khiến chomột vùng Tây Bắc càng trở nên sống động, quyến rũ

2.Cồng Chiên Tây Nguyên

Cồng chiêng là loại nhạc khí bằng hợp kim đồng, có khi pha vàng, bạc hoặc đồng đen.Cồng là loại có núm, chiêng không núm Nhạc cụ này có nhiều cỡ, đường kính từ 20cmđến 60cm, loại cực đại từ 90cm đến 120cm Cồng chiêng có thể được dùng đơn lẻ hoặcdùng theo dàn, bộ từ 2 đến 12 hoặc 13 chiếc, thậm chí có nơi từ 18 đến 20 chiếc.Cồngchiêng Tây Nguyên là loại nhạc cụ độc đáo, đặc sắc và đa dạng Các dàn cồng chiêng TâyNguyên lấy thang bồi âm tự nhiên làm cơ sở để thiết lập thang âm của riêng mình Trong

đó, mỗi biên chế của từng tộc người đều cấu tạo bởi thang 3 âm, 5 âm hay 6 âm cơ bản.Song, cồng chiêng vốn là nhạc cụ đa âm, bên cạnh âm cơ bản bao giờ cũng vang kèmmột vài âm phụ khác Thành thử trên thực tế, một dàn 6 chiêng sẽ cho ta tối thiểu 12 âmhay nhiều hơn nữa Điều đó lý giải tại sao âm sắc cồng chiêng nghe thật đầy đặn và cóchiều sâu

Di sản văn hóa mang đậm dấu ấn thời gian và không gian Từ chủng loại, phương phápkích âm, biên chế và thang âm cho đến hệ thống bài bản và nghệ thuật diễn tấu, chúng ta

sẽ bắt gặp những gì của một dải nghệ thuật đa diện từ đơn giản đến phức tạp, từ ít đếnnhiều, từ đơn tuyến đến đa tuyến Trong đó bảo lưu cả những lớp cắt lịch sử của tiếntrình phát triển âm nhạc từ thời kỳ sơ khai ở đây, mọi giá trị nghệ thuật đều nằm trongmối quan hệ tương đồng và dị biệt, xác định cá tính vùng miền của nghệ thuật Và, với sựphong phú, độc đáo và đa dạng từ toàn bộ đến từng phần, có thể khẳng định vị trí đặc biệtcủa cồng chiêng Tây Nguyên trong nền âm nhạc dân tộc cổ truyền Việt Nam

Âm nhạc của cồng chiêng Tây Nguyên thể hiện trình độ điêu luyện của người chơi trongviệc áp dụng những kỹ năng đánh chiêng và kỹ năng chế tác Từ việc chỉnh chiêng đếnbiên chế thành dàn nhạc, cách chơi, cách trình diễn, những người dân dẫu không quatrường lớp đào tạo vẫn thể hiện được những cách chơi điêu luyện tuyệt vời Với ngườiTây Nguyên, cồng chiêng và văn hóa cồng chiêng là tài sản vô giá Âm nhạc cồng chiêng

Tây Nguyên không những là một giá trị nghệ thuật đã từ lâu được khẳng định trong đờisống xã hội mà còn là kết tinh của hồn thiêng sông núi qua bao thế hệ Cồng chiêng TâyNguyên không chỉ có ý nghĩa về mặt vật chất cũng như những giá trị về nghệ thuật đơnthuần mà nó còn là "tiếng nói" của con người và của thần linh theo quan niệm "vạn vậthữu linh".

3 Tết trung thu

Tết này vào ngày 15/8 hằng năm(giữa mùa thu),nó được xem như ngày tết của trẻ em việtnam Ở những nước trồng lúa nước ngày lễ được cử hành vào đêm trăng rằm ,đó là ngàytrăng tròn và sang nhất trong năm biểu hiện cho gia đình hợp nhất, đoàn tụ,(…… ) Vàongày này các bà các mẹ trổ tài bằng cách làm bánh dẻo, bánh nướng Còn đàn ông thì vẻ

ra nhưng món đồ chơi đầy sang tạo như đèn ông sao,đèn kéo quân

4 Bữa cơm gia đình

Từ ngàn xưa, người Việt rất coi trọng việc ăn uống Ăn uống có liên quan chặt chẽ vớitriết lý âm dương ngũ hành, sự hài hòa âm dương của các món ăn – sự cân bằng âmdương trong cơ thể con người, và sự cân bằng âm dương giữa con người với môi trường

tự nhiên Thức ăn được phân biệt theo năm mức âm – dương, tương ứng với ngũ hành:Hàn (lạnh, âm nhiều là thủy), Nhiệt (nóng, dương nhiều là hỏa), Ôn (ấm, dương ít làmộc), Bình (mát, âm ít là kim), Trung tính (vừa phải, âm dương điều hòa là thổ) Nămmức độ lạnh, mát, bình, ấm và nóng cũng là cảm giác của con người khi tiếp xúc với thức

ăn Khi phân loại thức ăn đồ uống theo nguyên lý hàn, nhiệt, nhiều khi ta thấy rằng cùngmột đối tượng thực phẩm nhưng lại có những mức độ phân loại hàn, nhiệt khác nhau tuỳtheo từng bộ phận của đối tượng thực phẩm đó, chẳng hạn, thịt heo (lợn) mọi thứ bộ phậnthuộc món Bình; trừ tim heo thì lại Lương, và mật heo thì lại Hàn

Với quan niệm cân bằng âm dương, nên trong các bữa cơm của Việt Nam nhất thiếtkhông thể thiếu món cơm và món canh Ở đây, món cơm được nấu từ gạo, được quanniệm là tinh hoa của đất, còn món canh rau xanh được quan niệm là tinh hoa của nước.Đất là hành thổ và nước là hành thủy – là cái trung tâm và khởi đầu của thuyết ngũ hành.

Như vậy, nói đến “bữa cơm”, ngoài việc chế biến sao cho ngon, cách ăn như thế nào làsành điệu, và định mức hàn nhiệt của món ăn ra sao, cân bằng âm dương như thế nào màcòn phải nói đến các món ăn trị bệnh như thế nào, có nghĩa là ăn không những cho no,cho ngon mà còn để phòng bệnh tật nữa

Bữa cơm gia đình còn là nơi diễn ra sinh hoạt một thời điểm nhất định trong gia đình,mọi thành viên đều tập chung ngồi ăn chung với nhau thường lệ nào đó Hay nói cáchkhác đó là khoảng khắc cả gia đình đều sum họp bên nhau Bữa cơm gia đình đâu phải làcung cấp năng lượng, chất dinh dưỡng, còn gắn kết các thành viên trong gia đình vớinhau, thể hiện văn hóa truyền thống gia đình, đất nước, còn các nuôi dạy con người Ởđây, cả người nấu, người thưởng thức đều cảm nhận được tình yêu thương, sự quan tâmlẫn nhau, từ thế hệ này qua thế hệ khác

5 Quan họ bắc ninh

Là những làng điệu dân ca của vùng đồng bằng bắc bộ Đây là môn nghệ thuật được hợpthành bởi nhiều yếu tố âm nhạc lời ca , trang phục ,lễ hội….với lối giao duyên dân dã thểhiện mói quan hệ gắn bó tình nghĩa giữa “tiền anh “,”tiền chị”là bài ca gồm hai phần: Lờichính và lời phụ Lời chính là thể thơ ca dao việt nam từ ngữ giàu tính ẩn dụ,trong sáng.Lời phụ gồm những tiếng nằm ngoài lời ca chính là tiếng đệm

6 Bánh tét , hương vị Nam Bộ

Nếu ở miền Bắc, miền Trung có bánh chưng xanh thì ở miền Nam có bánh tét Nguyênliệu gói bánh tét cũng là những nguyên liệu đậm chất quê hương như bánh chưng, gồmgạo nếp, đậu xanh, thịt lợn… nhưng khác ở chỗ: nếu bánh chưng gói bằng lá dong thìbánh tét gói bằng lá chuối, nếu bánh chưng hình vuông thì bánh tét gói tròn, dài khoảng20cm Tuy nhiên, nhân bánh tét phong phú hơn, có thể là thịt, có khi nhân làm bằngchuối chín

Gói bánh tét cũng lắm công phu, không phải ai cũng gói được, chỉ có những người thậtkhéo tay và cẩn thận, tỉ mỉ mới gói được những đòn bánh đẹp và bắt mắt Đến ngày 29tết, mọi người trong gia đình sẽ tập trung đông đủ để gói bánh tét, cho kịp 30 tết cúngrước ông bà Những phụ nữ khéo léo trong gia đình sẽ đảm đương phần xào nếp, làmnhân bánh, gói bánh Có nhiều loại nhân bánh như: nhân đậu xanh, nhân chuối, nhân thịtmỡ…tùy theo sở thích của từng gia đình, mà gói bánh tét cho hợp khẩu vị Những ngườicòn lại đi cắt lá chuối, xẻ lá phơi khô, chuẩn bị củi, lửa để nấu bánh, có thể nói ngày này

là ngày vui nhất trong gia đình, vì mọi người đông đủ quây quần bên nhau, cười nói thậtrôm rả

Bàn về giá trị văn hóa của bánh tét trong ngày tết truyền thống của dân tộc, tác giả DuyNguyên với bài viết “Tết Nam bộ kể chuyện “Sự tích bánh tét”” có viết: Bánh tét là sựgiao thoa nhiều nền văn hóa khác nhau tại miền Nam Trong đó, chủ đạo là văn hóaChăm với tín ngưỡng “phồn thực” Hình dạng bánh tét là hình tượng Linga Nó không chỉ

là món ăn ngày tết mà còn chứa đựng cả thuyết âm dương, tam tài, ngũ hành với nămmàu sắc: màu xanh của lá gói bánh (lá dứa, lá dong hoặc lá chuối), của nếp được bỏ màukhi gói, màu vàng đậu xanh nhân bánh, hai màu đỏ, trắng của thịt ba chỉ làm nhân bánh

và màu đen của tiêu trộn vào nhân đậu xanh hoặc ướp thịt nhân bánh Đó là năm màu củangũ hành trong triết học phương Đông: hỏa (màu đỏ), thủy (màu đen), mộc (màu xanh),kim (màu trắng), thổ (màu vàng)

Ngày nay, nền kinh tế phát triển, nhiều loại bánh, kẹo, mứt được sản xuất, bày bán đadạng, phong phú trên thị trường đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng của các bà nội trợ vàonhững ngày tết đến xuân về Nhưng cho dù như thế nào đi chăng nữa, thì đối với ngườiNam bộ đòn bánh tét vẫn là vật phẩm, món ăn truyền thống trong những ngày này Trướchết, bánh tét được gia đình dâng lên cúng tổ tiên, ông bà, sau đó cả nhà quây quần xúmxít, cùng nhau thưởng thức hương vị của đòn bánh do chính tay gia đình làm ra và “ôn cốtri tân” Từ đó, hun đúc trong mỗi người chúng ta về những phong tục, những giá trịtruyền thống tốt đẹp của ông cha ta đã để lại bao đời, mà bổn phận chúng ta phải gìn giữ

và phát huy những phong tục, những giá trị truyền thống ấy

7 Hát Xẩm

Hát Xẩm là một loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian độc đáo, ra đời đã hơn 700năm Bên cạnh giá trị nghệ thuật, hát Xẩm còn là loại hình âm nhạc dân gian mang đậmtính nhân văn, thẩm mỹ và giáo dục về đạo đức, lối sống của mọi tầng lớp trong xã hội.Trong các loại nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam, có lẽ chỉ duy nhất hát Xẩmđược gọi với tư cách là một nghề để kiếm sống Là sản phẩm của người lao động nên tính

chất âm nhạc, lời ca hết sức mộc mạc chân thành, song nó cũng chứa đựng những nộidung tư tưởng sâu sắc Lời ca trong hát Xẩm không chỉ phong phú về thể loại như ca dao,tục ngữ, thơ của các tác giả nổi tiếng , mà còn rất đa dạng về mặt nội dung Những ca từcủa Xẩm hàm chứa những triết lý, những lời răn dạy đạo lý ở đời

Có một điều độc đáo là, dù nội dung về tình yêu hay đề tài mang tính đấu tranh, dânvận đều được các nghệ nhân hát Xẩm "kể" bằng âm nhạc một cách hóm hỉnh, dễ nghe,

dễ nhớ Không chỉ là môi trường diễn xướng nơi đông người và dành cho giới bình dân,Xẩm còn chứa đựng những giá trị nghệ thuật cao, được giới trí thức, các nhà nho, nhữngngười học cao hiểu rộng yêu thích, có hẳn một dòng Xẩm thính phòng được gọi tên làXẩm Nhà trò (hay Xẩm nhả tơ, Xẩm cô đầu ) để phục vụ tầng lớp này

Những loại hình văn hóa dân gian như hát xẩm không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa về mặtvăn hóa, mà lớn lao hơn, chính là sự thể hiện rõ nét của đời sống, là biểu hiện của tưtưởng, tâm hồn ông cha ta

8 Vọng cổ hoài lang

Được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất vốn được thiên nhiên ban nhiều ưu đãi, cuộc sốngsung túc và xanh tươi như cây ngoài vườn, như lúa trên ruộng Nền văn hóa của ngườidân nơi đây gắn liền với nền nông nghiệp, nên người dân Tây nam bộ - mang nặng nghĩatình làng xóm và tính cách hào sản sẵn có Vì thế, đối với những người con tha phươngcủa vùng đồng bằng châu thổ này sẽ nhớ da diết câu ca vọng cổ mỗi khi đêm về và nhữngdịp lễ tết Người miền Tây hát vọng cổ như một nét văn hóa độc đáo rất riêng, đặc trưngcho tính cách và cuộc sống của người dân miệt vườn sông nước vùng Đồng Bằng SôngCửu Long