MỘT CHỈ điểm TIM MẠCH mới điều TRỊ dự PHÒNG BỆNH lý TIM MẠCH DO vữa xơ

ABSTRACT MYELOPEROXIDASE MPO Myeloperoxidase MPO is a leukocyte-derived enzyme that catalyzes the formation of a number of reactive oxidant species.. Prognostic value of myeloperoxidas

Đ U TR D PHÒNG B NH LÝ TIM MẠCH DO VỮ XƠ

Huỳnh Văn Minh, Nguyễn Thanh Định

rườ g Đ ọ Dượ Huế

Ó Ắ

yeloperox d se ( PO là e zy e dẫ xuấ ừ b ầu oá b ế sự o à á à

p ầ ox d ó p ả ứ g Cá ấ ox d ó dẫ xuấ PO góp p ầ vào ổ ươ g ô ro g quá rì v ê Cá p ả ứ g dẫ xuấ PO góp p ầ qu rọ g vào sự ì à á o

độ g ề vữ xơ độ g ro g quá rì ế r ể b

Do vậy PO o ấy là ụ êu ấp dẫ o ê lượ g và p đ ều rị dự p ò g

b lý do vữ xơ

ABSTRACT

MYELOPEROXIDASE (MPO)

Myeloperoxidase (MPO) is a leukocyte-derived enzyme that catalyzes the formation of a number of reactive oxidant species MPO-derived oxidants contribute to tissue damage during inflammation MPO-catalyzed reactions attributed to potentially proatherogenic biological activities throughout the evolution of cardiovascular disease

MPO represent attractive targets for both prognostication and therapeutic intervention in the prophylaxis of atherosclerotic cardiovascular disease

I L CH SỬ NGHIÊN CỨU V MYELOPEROXIDASE

PO đã đượ b ế đế á đây 70 ă PO là ộ e opro e đượ dự rữ ro g leuko y es ( ro g zurop l ủ eu rop ls và ro g lysoso es ủ o o y es Nó ó v

rò ư là ộ à p ầ ủ đáp ứ g ễ dị bẩ s để ố g l á â go l đượ

ô g ậ lầ đầu ê gầ ập kỷ rướ Lầ đầu ê PO đượ p â lập vào ă 19 1, và

ếu ụ PO lầ đầu ê đượ ô ả ro g ă 19 Cá ử g đượ ế à vào

ữ g ă 1960 o ấy PO xú á uyể đổ ủ perôxí đrô và á o loru (Cl

à x ypo lorous Hypo lorous x g ế ế v k uẩ ơ ydroge peroxide 50

lầ [1]

Cá ập kỷ qu , đã ứ g k ế ộ sự rỗ dậy ro g ữ g ỗ lự g ê ứu ập ru g vào protein heme này, thành công bướ đầu g ậ rằ g PO ă g ê ứ độ b xơ vữ độ g [4]

N ều bằ g ứ g o rằ g PO ó ể đó g ộ v rò ro g xơ vữ độ g ở gườ

ếu PO oà oà oặ gầ oà oà , là ộ k ế k uyế bẩ s vớ ầ xuấ k oả g 1 trong 2000- 000 gườ d rắ g, ữ g gườ ày í ó k ả ă g p á r ể b và

ă g ứ PO ố g ũ g đã đượ ứ g để dự đoá sự d ủ b độ g

và [8] PO í ụ ro g à độ g và đượ ă g lê ở vị rí ổ ươ g guyê

â gây độ ử do 1 ứ PO o dự đoá sớ độ lập guy ơ ro g ươ g

l ở ữ g b â ộ ứ g và ấp rướ á g 1 , 3

Bả g 1.1 Đá g á ứ độ rủ ro eo ứ PO uyế .[3]

II C RÚ ỦA MYELOPEROXIDASE

Hình 1 Cấu rú lập ể ủ yeloperox d se [9]

PO là pro e ó ấu rú ị p â gồ uỗ ẹ 1 KD l ê kế bở ầu ố d sulfu

và uỗ ặ g b ế rọ g l ê kế bở ầu ố d sulfu N â e e l ê kế đồ g ó rị g ữ

uỗ ặ g và uỗ ẹ Cấu rú k ô g g ư u, ỉ k á u ở kí ướ ủ

uỗ ặ g Nó ứ x gắ vớ 7 vị rí l g d, o à ộ k ự áp o ì ă go c

ộ ro g ữ g l g d là ó bo yl ủ Asp 96 [9]

III CƠ HẾ TÁC ĐỘNG ÊN VỮ XƠ ĐỘNG Ạ H ỦA MYELOPEROXIDASE

Sự kí o ủ leuko y es là p ó g í PO, và PO sẽ xú á sả xuấ á d ypo lorous oxy (HOCl ừ ydroge perox de (H2O2) và các ion clorua (Cl-) Hydrogen perox de ó ể đượ bắ guồ ừ ộ số guồ ro g ơ ể, b o gồ ox d ses NADPH leukocyte, xanthine oxidase, uncoupled nitric oxide synthase (NOS), và isoenzymes Nox khác nhau N ữ g sả p ẩ p ả ứ g ày ú đẩy ổ ươ g ox oá ở á vị rí độ g v ê

PO đượ ấy í lũy ro g ả g vữ xơ độ g và o r á sả p ẩ oxy oá đượ quy o sự k ô g ổ đị ủ ả g bá ro g xơ vữ độ g và b độ g và [6]

H2O2 + Cl- + H+ MPO HOCl + H2O

Hình 2 Cơ ế gây ổ ươ g độ g ủ yeloperox d se [10]

PO í ụ ro g à độ g và ó ều ở vị rí ổ ươ g Nó g vào ọ

g đo ủ quá rì xơ vữ độ g ừ sự p á r ể b đầu ủ rố lo ứ ă g ộ

và í ụ oles erol ro g độ g , đế sự p á r ể á ả g bá vỡ 11 MPO làm

g ả s k ả dụ g ox r dẫ đế rố lo ứ ă g ộ PO kí o dò g pro e se l ê qu đế ổ ươ g ả g bá 6

Hó ướ g độ g

B ầu ru g í

ự bào

ổ ươ g ộ

Nộ

V ê o ử

B ầu rung tính bám dính, xuyê gây ổ ươ g lớp dướ ộ

Đ ự bào

Hình 3 PO và ế r ể b (Ar er os ler ro b Vasc Biol 2005;25:1102-1111.)

IV C NGH ÊN ỨU V MYELOPEROXIDASE

ro g ộ g ê ứu rê b â ó b , Marie-Luise Brennan và cộng sự

ậ ấy ro g số á b â độ ử vì guyê â , ồ g độ yeloperox d se

ă g ở ữ g ả g xơ vữ ủ p bị vỡ oặ ứ Họ đã ọ l ê ếp 60 BN đế p ò g ấp

ứu vì đ u gự và ấy rằ g ồ g độ yeloperox d se uyế ươ g b đầu dự đoá N C ,

g y ả ở ữ g gườ ó ropo â í (<0.1 ug/L lú đầu (P<0.001 Nồ g độ Myeloperox d se ũ g dự đoá ỉ l bị á b ế ố rướ ắ và lâu dà (P<0.001

Ng ê ứu k ẳ g đị v ă g ồ g độ yeloperox d se là ộ yếu ố độ lập đố vớ ă g guy ơ N C , u ầu á ô g và , và ữ g kế ụ bấ lợ í rê và

ro g vò g 30 gày và 6 á g s u k xuấ v (P<0.001 đố vớ ỗ so sá Ở những b nh nhân không có bằng chứng về ho i tử ơ ( ropo â í , á ức myeloperoxidase ơ bản dự đoá độc lập guy ơ lớn các biểu hi n bất lợi m và s u 30 gày (đ ểm tứ phân vị 2,

3, và thứ 4 tỷ l chênh, 2,2 [độ tin cậy 95% khoảng 1,1- ,6 , , độ tin cậy 95% khoảng 2,1-8,4 , và ,1 độ tin cậy 95% khoảng 2,0-8, , ươ g ứng) lúc 6 tháng [2], [8]

Ng ê ứu ủ Stephan Baldus rê 1.090 b â bị HC VC ó g l á rườ g

ợp ế và ồ áu ơ ro g 6 á g l ê ếp ứ độ y đổ PO k ô g ươ g ứ g

vớ ropo uy ê , á b â vớ á ứ PO o (3 0 g/L; 31,3% ă g guy ơ rõ r (p= 0,003) Đặ b , á ứ PO dự báo guy ơ ở b â ó ứ ropo dướ 0,01 g / L (p= 0,001) [12]

Tertile 1 MPO < 222 ug/L, Tertile 2 MPO 222 – 350 ug/L, Tertile 3 MPO > 350 ug/L

Hình 4 PO và ồ áu ơ ở b â k ô g r u ứ g eo g ê ứu EPIC-NORFOLK (Baldus và cs., Circulation 2003, 108-14400:5)

ro g ộ báo áo ủ K và ộ g sự á g 06 ă 007, ậ đị rằ g, v rò ủ

PO ư là ộ yếu ố dự báo ử vo g oặ ồ áu ơ ( I ở b â ồ áu ơ

ó đo S ê lê (S E I là k ô g rõ rà g Họ đã g ê ứu 38 b â vớ S E I

Kế quả Có 0 gườ ế và 37 ồ áu ơ l PO ru g bì ă g lê ở ữ g b

â ử vo g oặ I so vớ ữ g gườ số g só ( ru g bì [k oả g g / l, 0,6 1 ,3-124,1] vs 33,5 [6,6-400,2], p = 0,001) Kế luậ PO ó ể là ô g ụ ữu í o v p â

ầ g guy ơ ủ ấ ả á ộ ứ g và ấp í 7

Mar j C euwese g ê ứu rê đố ượ g là 1.138 gườ đà ô g và p ụ ữ k ỏe

p á r ể CAD ro g 8 ă ếp eo N ó ứ g gồ 37 gườ , p ù ợp vớ uổ

á , g ớ í , và ờ g g d , k ô g ắ CAD Kế quả ủ á ứ PO đã o ơ

đá g kể ở ó đố ượ g p á r ể CAD so vớ ó ứ g và ươ g qu vớ pro e C-p ả

ứ g (CRP (0, ; p < 0,001 guy ơ ươ g l ủ CAD g ă g l ê ếp ở á ứ ứ p â vị

à PO ập ru g vào, vớ ộ ỷ suấ ê (OR 1, 9 ro g ó so vớ ứ dướ ủ ứ

p â vị (độ ậy 9 % k oả g 1, 0-1,84; p < 0,001) S u k đ ều ỉ o á yếu ố guy

ơ ruyề ố g, OR ro g ó ứ p â vị qu rọ g ò l là 1,36 (9 % CI 1,07-1,73 ứ

PO o (7 8 p ol / l dự báo g ă g guy ơ CAD ro g ươ g l g ố g u g ữ ữ g gườ g b o gồ ả oles erol LDL-130 mg / dl, HDL- oles erol 0 g/dl, oặc CRP 2,0 mg/l (OR 1,52 [95% CI 1,21-1,91], 1,59 [95% CI 1,24-2,05], 1,42 [95% CI 1,14-1,77)],

ươ g ứ g [8]

Hình 5 P ố ợp á ó PO-CAC và guy ơ (Wong và cs JACC 2009)

0 5 10 15 20

24 hours 72 hours 30 days 6 months

1st tertile 2nd tertile 3rd tertile

CAC 0-9 CAC 10-99 CAC>=100

0.0%

5.0%

10.0%

15.0%

MPO<257pm MPO>=257pm

3.2%

3.9%

7.1%

14.0%

b â ó ơ đ u ắ gự k ô g ừ á g 7- á g 1 ă 00 , R Espor e và ộ g sự

đã ế à ộ g ê ứu o or ươ g l ở 1 0 b â đ ều rị k o ấp ứu ro g

vò g g ờ s u k k ở p á đ u gự g gờ ó guồ gố do Cá đố ượ g

g ê ứu ừ 1 uổ rở lê , k ô g ó ề sử oặ bằ g ứ g lâ sà g ủ v ê , b ự

ễ oặ u g ư Cá ô g á â , lâ sà g và kế quả đượ g l N ó g ê ứu

b o gồ 1 0 b â ( % ; uổ ru g bì 63,7 ± 13,9 ă , 6 ,8% bị ă g uyế áp và 7,8% bị b ểu đườ g N ồ áu ơ là ẩ đoá uố ù g ro g 9,3% b â

g ê ứu ộ đ ể ắ PO 100 p đượ lự ọ vớ v sử dụ g p ươ g p áp ố g kê

C Độ y 9 %, g á rị dự báo â í 98% ứ yeloperox d se b đầu đã đượ xá đị là

ộ yếu ố dự báo độ lập ủ ồ áu ơ (P = 0,048) yeloperox d se đo g y s u k

ập v do đ u gự là ộ dấu u guy ơ ớ o ộ ứ g và ấp í 1

V Ế ẬN

Cầ qu â g ê ứu ỉ đ ể ớ PO ro g b lý Đặ b PO ư

là ộ yếu ố dự báo độ lập o ồ áu ơ ấp í ầ đượ ú ý đị lượ g ro g b l

và ướ

H HẢ

1 Biasucci LM, Luizzo G, Angiolillo DJ and al (2000), "Infammation and acute coronary

syndromes", Herz, 25 (2), pp 108-12

2 Brennan ML, Penn MS, Van Lente F, et al (2003) Prognostic value of myeloperoxidase

in patients with chest pain N Engl J Med; 349:1595-604

3 Cavusoglu E et al (2007), "Usefulness of baseline plasma myeloperoxidase levels as an independent predictor of myocardial infarction at two years in patients presenting with

acute coronary syndrome", Am J Cardiol, 99, pp 1364-68

4 Daugherty A, Dunn JL, Rateri DL, Heinecke JW (1994), "Myeloperoxidase, acatalyst

for lipoprotein oxidation, is expressed in human atherosclerotic lesions", J Clin Invest,

94, pp 437- 444

5 Eiserich JP et al (2002), "Myeloperoxidase: A leukocyte-derived vascular NO oxidase",

Science, 296, pp 2391-94

6 Fu X et al (2001), "Hypochlorous acid oxygenates the cysteine switch domain of pro-matrilysin (MMP-7): A mechanism for matrix metalloproteinase activation and

atherosclerotic plaque rupture by myeloperoxidase", J Biol Chem, 276, pp 41279-87

7 Khan, Sohail Q Kelly, Dominic Quinn, Paulene Davies, Joan E.Ng, Leong L (2007),

"Myeloperoxidase aids prognostication together with NT-BNP in high-risk patients with

acute ST elevation myocardial infarction", Heart, 93(7), pp.826-831

8 Marijn C Meuwese (2007), "Serum Myeloperoxidase Levels Are Associated With the

Future Risk of Coronary Artery Disease in Apparently Healthy Individuals", J Am Coll

Cardiol,50, pp 159-65

9 M Mathy-Hartert et al (1998), "Purification of myeloperoxidase from equine polymorphonuclear leucocytes" Can J Vet Res, 62 (2), pp 127–132

10 Mukherjee AK (1995), "Prediction of coronary heart disease using risk factor

categories" J Indian Med Assoc 93 (8), pp 312–5

11 Nicholls SJ and Hazen SL (2005), "Myeloperoxidase and cardiovascular disease",

Arterioscler Thromb Vasc Biol, 25, pp 1102-11

12 R Esporcatte (2005), "Impact of myeloperoxidase dosage in acute coronary syndrome",

Critical Care, 9(Suppl 2), pp 10.1186, 10.3574