TRI^T HOC - CHiNH TR| HQC - LUAT HQC M 6 I QUAN HE BIEN CHD'NG GIOA PHAT TRISN KINH T 6 VA NANG CAO B6\ S 6 N G NHAN DAN TRONG TLf TU'6'NG HO CHI MINH vu TOAN Bai viet nghien cifu tw
Trang 1TRI^T HOC - CHiNH TR| HQC - LUAT HQC
M 6 I QUAN HE BIEN CHD'NG GIOA PHAT TRISN
KINH T 6 VA NANG CAO B6\ S 6 N G NHAN DAN
TRONG TLf TU'6'NG HO CHI MINH
vu TOAN
Bai viet nghien cifu tw tirdng cua Ho Chi Minh ve moi quan he bl$n ch&ng giOa phat trien kinh te va vi$c "khong ngu-ng nang cao dai song vat chat va tinh than cua nhin dan" Phat then kinh te cung cap nguon li/c vat chat de hien thtic hoa chlnh sach cua Dang va Nha nw&c ve cham lo dai song nhan dan, ma trw&c het va tri/c tiep la ngwai lao dqng Nang cao dai song ngwai lao dong de phat huy nhan to con ngwai trong phat trien kinh te, bao dam on djnh san xuat lau dai va ben vOng tren ca sa phat huy tri tu$, swc sang t^o tCe Iwc lw(?ng san xuat Quan diem gan phat then kinh te vai nang cao dai song vat chat, tinh than cua nhan dan con phan anh ban chat va muc tieu xay dt/ng mgt che dg xa hgi tien bg a Vi$t Nam hien nay
iLf tu'O'ng bien chipng cua Ho Chi Minh
ve moi quan h^ giira phat trien kinh t§ va
nang cao dai song nhan dan la mot trong
nhOng nhan to dam bao su' phat trien
ben vOng trong cong cuoc giai phong,
xay dLFng va bao v^ dat nu'O'c Ti> hoat
dgng thyc tien, Ho Chi Minh da chi ra
quy lugt van dgng xa hgi, do'i song cua
con ngu-o-i, ban chat cua cac cugc dau
tranh va xay di/ng xa hgi trong thai dgi
Vu Toan Thgc sT Tru-d-ng Dgi hpc Khoa hpc
X§ h$i va NhSn vdn, E)gi hgc Qudc gia Thanh
mai de khai quat thanh he thong ly lugn each mang va khoa hgc Tu tu-ang cua Nguai da gop ph^n phat triln hg thong ly luan cua Chu nghTa Mac-Lenin trong viec phat huy cac nguon luc phuc vu phat triln kinh tl-xa hgi Vi$t Nam trong thai
ky mai
Tu tuang cua Ho Chi Minh ve phat trien kinh t6 va nang cao dai song vgt chat, tmh than cua nhan dan gan lien vai cugc dai hoat dpng each mgng cua Nguai Suot cugc dai, Nguai "chi c6 mgt si/ ham muon, ham muon tpt bgc, la lam
Trang 2dan ta dup-c hoan toan t u do, ddng bao
ai cung co cam an ao mac, ai cung duac
hgc hanh" (Tap 4, 2002, tr 161) "Ham
mu6n" ay la muc tieu, la con duang each
mang gan li^n dpc lap dan tgc vai chu
nghTa xa hpi
Khai ngudn tu he thong ly iuan each
mgng va khoa hgc cua chu nghTa
Mae-Lenin, Ho Chi Minh khang djnh dpc lap
dan tgc la muc tieu uu tien hang dau cua
each mang Viet Nam Ope lap dan toe
gan vai giai phong con nguai va xay
dung chu nghTa xa hpi Dpc lap dan tpc
d^ con nguai co dieu ki#n phat trien toan
dien Ho Chi Minh khang dinh "neu nuac
dpc lap ma dan khong dupe huang hanh
phue, t u do thi dgc lap cung chang co y
nghTa gi" (Tap 4, 2002, tr 56) Caeh thue
xay dung va bao ve nen dgc lap, t u do
cung quan trpng va can thue hign nhu
dau tranh de c6 duo'c nen dpc lap, t u do
Duang loi xay dung nen kinh te ma da
dupe Ho Chi Minh sam y thuc va tra
thanh npi dung, mue tieu de cham lo cho
nhan dan co cugc song ngay cang sung
tuc han, hanh phuc han
1 COI TRQNG PHAT T R | £ N KINH it VA
DOI S 6 N G N H A N D A N
Qua trinh phat trien kinh te khong th§
tach rai khoi cae yeu t6 lieh su xa hgi
Viet Nam suot chilu dai lich su gan vai
nong nghiep, nong dan, nong thon Be
phat trien kinh t l d i t nuac, H6 Chi Minh
da sam y thuc liy nong nghiep lam n l n
tang Nguai vilt: "Viet Nam la mpt nuac
song ve nong nghiep Men kinh te cua ta
lay canh nong lam goe Trong cong cugc
xay dung nuae nha Chinh phu trong
mong vao nong dan, trong cay vao nong
thi nuae ta giau Nong nghiep ta thinh thi nuac ta thinh" (Ho Chi Minh, tgp 4, 2002,
tr 215) ChLPng kiln nan doi nam 1945
da cuap di han 2 trieu sinh mgng nguai Viet Nam, Chu tjeh H6 Chi Minh nhan mgnh y nghTa quan trong cua viee tang gia san xuit thong qua thi dua yeu nuac Nguai vilt: "Chung ta thi dua lam nhieu, lam nhanh la e6t tang nhanh muc song cua nhan dan lao dong va tang nhanh
tieh lijy de xay di/ng eong nghiep, ma
mang kinh t l " (Ho Chi Minh, tap 10, 2002,
tr 90) Viee tang gia san xuat khong chi tao dilu kien vat chat d l nang eao dai song va xoa doi giam ngheo ma con la each d l gii> viing t u do dgc lap Thi dua yeu nuac truo'c hit la d l "digt giac doi" dam bao su sinh t6n Muon co luang thue thi mgi tang lap nhan dan phai day manh tang gia san xuSt, trong nhilu logi cay luang thuc, thuc d i y chan nuoi Muln phat triln ben vung, eon ngucxi ean phat trien hai hoa vai ti/ nhien
"Dong bao muon an a tuam tat thi phai
CO go Muln co g6 thi phai trong eay" ( H 6 Chi Minh, tap 10, 2002, tr 46) Lao dgng san xuat dong vai tro quan trgng doi vai phat triln kinh te, la nhu eau ton tgi t i t y l u khach quan Phat triln kinh te phai bat nguon t u ngi luc, npi lyc y l u thi
chn phai eai bien "Biln nen kinh te lac
hau thanh mot n l n kinh te xa hgi chii nghTa vai cong nghidp va nong nghi?p hien dgi, khoa hpe va ky thuat tien tien" (HO Chi Minh, tap 9, 2002, tr 588)
Ve each thue xay dung kinh te dat nuac, Nguai eho rang, phat then nong nghidp
de tao dilu kipn cho cac nganh ngoai nong nghipp ma mang phat trien Tu mpt quoc gia eo xuat phat diem thip, m u l n
Trang 3phat then kinh te can phai tao tien de vat
chat vung chac, khong the nong voi ma
bo qu6n tich luy v^ kinh te Muln xay
di/ng chu nghTa xa hpi thanh cong thi
phai lam d i n d i n , tCrng buac, phai cai
tgo quan he san xuat thich ho'p doi vai
tung thanh phan lao dgng Doi vai nong
dan khi tham gia san xuit hgp tac xa thi
phai CO thu nhap cap han nong dan lam
rieng le Doi vai giai thg" thu eong, tieu
thuang , Nha nuac c i n huang d i n
giup do" de hg co dieu ki^n cai tiln each
lam an Doi vai nha t u san cong thuang
thi khong xoa bo quyin sa huu ve t u lieu
san xuit nhung huang hg hogt dgng
nham lam Ip'i cho quoc k l dan sinh (Ho
Chi Minh, tgp 9, 2002, tr 589) Nguai chi
r5 "san xuat nong nghidp cung cap
nguyen li^u, vgt Ii0u de khoi phyc tieu
cong nghidp, thu cong nghidp, cong
nghiep va cung cap lam tho san de ma
rpng quan h$ buon ban vai cac nuac
ngoai" ( H i Chi Minh, tgp 8, 2002, tr 91);
"Nong nghiep khong phat trien thi cong
nghi$p cung khong phat trien dup-e" (Hi
Chi Minh, tgp 10, 2002, tr 619) Chu tjeh
Ho Chi Minh khang dinh "Mat tran kinh t l
gom CO cong nghidp, buon ban, nong
nghiep Nganh nao cung quan trpng
Nhung luc nay, quan trgng nhat la nong
nghidp, vi "co thi/c mai vuc duo'c dao"
(Tap 5 2002, tr 687) Trong phat trien
kinh te, cac thanh phan kinh t l ton tgi
m l i quan h? cpng sinh, trong do ba mat
quan trgng la "nong nghigp cong nghiep,
thuang nghi$p Ba mgt cong tac quan he
m§t thiet vai nhau Thuang nghiep la cai
khau giua n6ng nghigp va cong nghipp"
( H i Chi Minh, tgp 8, 2002, tr 174) Dilu
nghipp khong chi de cung c i p du luang thuc trong dan ma con cung cap nguyen lieu, nong san cho eac nha may phuc vu
c h i biln xuit khau Ngugc iai, thuc day phat triln cong nghiep de cung c i p du hang tieu dung can thiet cho dan, phuc
vu san xuit nong nghiep Phat trien thuang nghiep de tao dong luc don bay cho kinh t l phat triln Hang hoa lam ra nhilu nhung tac nghen trong luu thong thi san xuit dinh tre, nguIn v l n cgn kiet dan, khong con kha nang tai san xuit
D l phat triln san xuit, Chu tjch Ho Chi Minh chu trpng phat triln luc lugng san xuit va tang nang suit lao dgng, dac biet trong ITnh vuc cong nghiep: "Quan trgng nhit trong dai sing cua nhan dan la v i n
de an D l giai quylt tot v i n de an thi san xuat luang thuc phai doi dao Muon nhu vay thi cong nghiep phai giup cho nong nghiep co nhilu may lam thuy lgi, may cay, may bua, nhieu phan hoa hgc, v.v " (Ho Chi Minh, tap 11, 2002, tr 352) Muc tieu sau eung cua phat triln kmh t l qu6c dan la "xay dung dai song
am no sung suang cho nhan dan" (Ho Chi Minh, tap 10, 2002, tr 545)
Tu thuc tiln cua mot n l n kinh te thugc dja, Ho Chi Minh da sam hinh thanh t u tuang v l viec xay dung mpt n l n kinh te dgc lap, dan ehu, va dinh huang xa hgi chu nghTa Xay dung quan he san xuat mai qua viec quoc huu hoa ruong dat, thue hien chu truang nguai cay co ruong, kich thich san xuat, tgo viec lam bang viec bo suu t h u l cho dan cay ngheo dong thai ma mang cong nghigp va nong nghiep (Tap 3, 2002, tr 2) Trong giai doan 1945 - 1954, Ho Chi Mmh da sam
Trang 4tu nhan va phat trien kinh t l nhilu thanh
phan vai s u da dang v l cac loai hinh sa
huu(Tap7, 2002, tr 221)
2 M O I Q U A N He G I O A P H A T TRIEN
KINH T^ VA N A N G CAO DO'I SONG VAT
CHAT VA TINH THAN COA NHAN DAN
Ben cgnh viec khang dinh tam quan
trong va mue tieu cua phat trien kinh t l
Ho Chi Minh con khing djnh m i l quan
he ehgt che giua phat triln kinh t l va
nang eao dai sing vat chit, tinh t h i n cua
nhan dan lao dgng, N l u nhu phat triln
kinh t l CO kha nang giup tang cuang
nguIn luc vat chat, tao ca sa va tiln d l
d l hien thuc hoa cac chinh sach xa hgi
thi nang cao dai sing vat chit, tmh than
cua nhan dan tra thanh dgng luc thuc
d i y phat trien kinh t l Phat triln kmh t l
la eon duang giai quylt vi>ng chac ve
viec lam, nang cao thu nhap va mue
sing, cai thien dai song vgt chit va tinh
t h i n eua nhan dan lao dgng Bien chung
giu'a phat trien kinh t l va nang cao dai
song nguai lao dong thuc chat la giai
quylt m i l quan he giija phat trien kinh t l
va phat triln xa hpi Phat triln kinh t l
eung c i p nguon luc d l xoa doi giam
ngheo, bao dam an sinh va phuc lgi xa
hpi, duy tri an ninh trat t u va 6n dinh
chinh tri-xa hgi Nhan t l hang d i u cua
Iue lugng san xuat chinh la nguai lao
dpng Do do nang cao dai sing nhan
dan lao dong thuc chit la d l phat triln
sue san xuit, lam ban dgp viJng ehac
cho I n djnh phat triln kinh t l b i n vCpng
Trong phat triln kinh t l , viec phu thuoc
vao cae nguIn luc huu hgn nhu tai
nguyen thien nhien (dit dai, khoang
san, ) se d l lam gia tang tinh trang b i t
I n moi truang sinh thai va khung hoang kinh te-chinh tri-xa hpi Chi co phat trien
nguIn luc con nguai mO\ dam bao cho
su phat trien kinh tl-xa hgi mpt each ben viJng Chu tjch Ho Chi Minh dgc biet coi trong viec nang eao dan tri, dao tao va
su dung nhan tai phuc vu cho phat trien kinh t l d i t nuae M u l n tang nang suit lao dpng can phai "diet giac dot", ehit lugng sing dugc cai thien thi viec d i u tranh giai phong dan tgc, giai phong eon nguai mai c6 y nghTa Chu tjch H i Chi Minh dat ra yeu c i u : "Chung ta phai ra sue dau tranh lam eho nhan dan ai cung
an no, mae i m , eo viee lam, co gia nghf, dugc hoc tap" ( H i Chi Minh, tap 9, 2002,
tr 554)
Nhu vgy, phat triln kinh t l va nang cao dai song vat chit, tinh than eua nhan dan lao dgng theo Ho Chi Minh chinh la
6k giai quyet v i n d l dan sinh, trong do
truac tien la dam bao cho mgi nguai duge an no, mac am, co nha a, luc dau
I m CO thulc ehua trj "Dan sinh la cai gi?
La cai an, eai mac, cai a Ba cai do deu quan trpng" ( H i Chi Minh, tap 10, 2002,
tr 446) Muc dich cua each mang giai phong, doc lap dan tpc, va chu nghTa xa hpi la "cai thign khong ngung dai sing cua nhan dan" ( H i Chi Minh, tap 10,
2002, tr 184) Nang cao dai sing vat chit va tinh t h i n cua nguai lao dpng dugc thuc hien tren nguyen t i c phan phii "lam theo nang luc, hudng theo lao dpng" la dgng luc phat triln kinh t l b i n viing Dan muln giau, n l n kinh t l co tieh luy thi phai dua vao sue minh la ehinh
Su van dong cua mpt n l n kinh t l phu thupc vao nang luc t u than cua chinh
Trang 5song cung phai do nhan dan lao dong t u
giup minh la chinh, muon dai song dan
dugc nang cao thi phai ra sue lao dpng
san xuat ra cua cai vat chit Hai y l u t l
san xuit va nang cao dai sing co moi
quan he mat thiet vai nhau, tac dong
thuc d i y l l n nhau trong qua trinh phat
trien "Dai song vi nhu chile thuyen,
san xuit vi nhu nuac Muc nudc len
cao thi con thuyen eang n i i len eao" ( H i
Chi Minh, tgp 8, 2002, tr 141) B% kich
thich tinh chu dpng tich cue cua ngudi
lac dOng, Ngudi cho rang can phai thue
hipn tot cong bang xa hpi, noi di ddi vdi
lam "Khong sg thieu, chi sg khdng cdng
bang; Khong sg ngheo, ehi sg Idng dan
khong yen" (Ho Chi Minh, tap 12, 2002,
tr 185)
Cd the ndi rang quan diem bien chO'ng
eua H i Chi Minh ve moi quan he giO'a
phat triln kinh te va nang eao ddi sing
nhan dan la ca sd cho nhiing thay doi
tich cue trong viec hipn thue hda chu truang, dudng toi each mang Viet Nam trong thdi ky mdi Dd la ca sd d l Dang Cgng san Viet Nam (2011, tr 75, 79) xac dinh "xay dung ca c i u kinh t l hgp ly, hien dai, cd hieu qua va ben vung, gan chat che cong nghiep, ndng nghiep va djch vu; Bao dam phat then hai hda giO'a eac vung, miln; thuc day phat trien nhanh eae vung kinh te trpng diem, dong thdi tgo dilu kien phat trien eac viing cd nhilu khd khan Xay dyng n l n kinh t l dgc lap, t u chu, dong thdi ehu dong, tich cue hpi nhap kinh te quoc t l ; Phat trien hai hda ddi sdng vat chit va ddi sing tinh thin, khong ngung nang eao ddi song eua mpi thanh vien trong xa hoi ve
an, d, dl Igi, hgc tgp, nghi ngai, chua bpnh va nang cao the chat, g i n nghTa vu vdi quyin lgi, cong hiln vdi hudng thu, Igi ich ca nhan vdi Igi ich tgp the va cpng ding xa hgi" •
TAI LIEU TRfCH DAN
1 Dang Cgng san Vi#t Nam 2011 Van ki$n Dai hgi dai biiu toan quoc lin thir XI Ha Npi:
Nxb Chinh tri Quoc gia
2 Ho Chi Minh 2002 loan t$p Tap 3, 4, 5, 7, 8, 9,10, 11, 12 Ha Npi: Nxb Chinh tn Quoc
gia