Tư tưởng hồ chí minh về quyền của phụ nữ khảo sát trường hợp tỉnh bà rịa vũng tàu năm 1991 2011

Phương thức tiếp cận sáng tạo độc đáo mang tính nhân văn cao cả của Hồ Chí Minh về quyền phụ nữ.. Giá tr tư tư ng Hồ Chí Minh về quyền của phụ nữ trong giai đoạn hi n nay... Quyền của ph

Mã số: 60 31 02 04

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Võ Văn Lộc

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Võ Văn Lộc Các số liệu, tài liệu trong luận văn là trung thực, bảo đảm tính khách quan Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng

Tác giả

Lê Thị Hảo

MỤC LỤC

PHẦN M ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ QUYỀN CỦA PHỤ NỮ TRONG TƯ TƯ NG HỒ CHÍ MINH 12

1.1 Phương thức tiếp cận sáng tạo độc đáo mang tính nhân văn cao cả của

Hồ Chí Minh về quyền phụ nữ 12

1.2 Nội dung tư tư ng Hồ Chí Minh về quyền phụ nữ 14

1.2.1 Chủ t ch Hồ Chí Minh th u hi u v cảm th ng sâu s c v i n i h đau của ngư i phụ nữ Vi t Nam đ u tranh lên án vi phạm quyền phụ nữ 14

1.2.2 uyền phụ nữ g n liền v i quyền độc lập dân tộc v quyền đ u tranh

giải ph ng giai c p giải ph ng dân tộc 23

1.2.3 uyền phụ nữ trong cách mạng xã hội chủ nghĩa 36

- uyền phụ nữ trong lĩnh v c chính tr 37

- Trong lĩnh v c inh tế xã hội 45

- Trong lĩnh v c văn h a giáo dục 48

- Trong gia đ nh 52

1.3 Điều i n đ đảm bảo quyền phụ nữ trong tư tư ng Hồ Chí Minh 61

1.3.1 Giải ph ng phụ nữ g n liền v i s nghi p giải ph ng dân tộc

giải ph ng giai c p giải ph ng con ngư i 61

1.3.2 uyền phụ nữ cần được th chế h a trong chủ trương chính sách

pháp luật của Đảng v Nh nư c 64

1.3.3 Phát huy tính chủ động sáng tạo của phụ nữ trong vi c đ u tranh

th c hi n quyền phụ nữ 67

1.4 Giá tr tư tư ng Hồ Chí Minh về quyền của phụ nữ trong giai đoạn

hi n nay 69

Chương 2: KHẢO SÁT VIỆC THỰC HIỆN VẤN ĐỀ QUYỀN CỦA PHỤ NỮ

TẠI TỈNH BÀ RỊA- VŨNG TÀU THEO TƯ TƯ NG HỒ CHÍ MINH 72

2.1 Đ c đi m v trí đ a l t nh h nh inh tế - xã hội t nh a - V ng T u 72

2.2 Th c trạng th c hi n v n đề quyền của phụ nữ qua 20 năm th nh lập t nh

a - V ng T u năm 1991- 2011) 73

2.2.1 Những th nh t u v hạn chế trong vi c th c hi n v n đề quyền của phụ nữ t nh a - V ng T u 74

- Th nh t u v hạn chế trong vi c th c hi n quyền của phụ nữ trong lĩnh v c inh tế 74

- Th nh t u v hạn chế trong vi c th c hi n quyền của phụ nữ trong lĩnh v c chính tr 77

- Th nh t u v hạn chế trong vi c th c hi n quyền của phụ nữ trong lĩnh v c văn h a giáo dục 80

2.2.2 Nguyên nhân của th nh t u hạn chế trong vi c th c hi n v n đề quyền của phụ nữ t nh a- V ng T u 85

Nguyên nhân của th nh t u 85

Nguyên nhân của những hạn chế 86

* Nguyên nhân từ s lãnh đạo v quản l của Đảng v Nh nư c 86

* Nguyên nhân từ phía các đo n th phụ nữ của t nh 89

* Nguyên nhân từ chính bản thân phụ nữ 90

2.3 Những giải pháp th c hi n v n đề quyền của phụ nữ t nh a - V ng T u theo tư tư ng Hồ Chí Minh 92

2.3.1 Giải pháp đ i v i Đảng Nh nư c v các cơ quan đo n th 92

2.3.2 Giải pháp đ i v i bản thân phụ nữ trong vi c th c hi n quyền của

chính mình 96

K T LU N 101

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 103

PHẦN M ĐẦU

1 T nh ấp thi t ủ t i:

Từ lâu phụ nữ v quyền của phụ nữ lu n l m i quan tâm sâu s c của nhân loại Ngay từ bu i đầu b nh minh của l ch sử lo i ngư i đã chứng minh rằng, phụ nữ l một l c lượng xã hội to l n c vai trò quan trọng trong mọi lĩnh

v c của đ i s ng xã hội từ phạm vi gia đ nh đến cộng đồng Các phong tr o phụ

nữ b t nguồn từ những căn cứ l thuyết của chủ nghĩa nữ quyền v n ban đầu n i lên các nư c phương Tây dần dần đã ảnh hư ng đến những nư c phương

Đ ng - nơi v n được coi l th nh tr của b t b nh đẳng nam- nữ nơi m các chế

độ phong iến đ t ra các quy t c luật l h t he đ củng c tư tư ng trọng nam hinh nữ Cùng v i l n s ng hi n th c của các phong tr o phụ nữ v các l thuyết nữ quyền những quan đi m nh n nhận lại vai trò của ngư i phụ nữ trong

đ i s ng gia đ nh v ngo i xã hội dần dần được thừa nhận một cách c căn cứ xác đáng và vững ch c V n đề quyền phụ nữ xu t hi n nhiều các diễn đ n

qu c tế quan trọng v được hẳng đ nh trong hầu hết các cương lĩnh văn i n chiến lược phát tri n của các nư c các đảng chính tr Những hội ngh qu c tế

về phụ nữ v b nh đẳng gi i được t chức những tuyên b c ng ư c qu c tế là những bằng chứng th hi n s thừa nhận v thế vai trò của ngư i phụ nữ đ i v i

s phát tri n m th nh t u cao nh t của n chính l mang lại cho ngư i phụ nữ quyền được thừa nhận như l một chủ th đích th c v to n vẹn về quyền s ng

v quyền phát tri n Đ l ết qủa của qúa tr nh đ u tranh lâu d i h ng m t mỏi của các phong tr o v phụ nữ v các nh l thuyết nữ quyền trên thế gi i Cuộc

đ u tranh v s b nh đẳng của phụ nữ l một phần của cuộc đ u tranh v một thế

gi i t t đẹp hơn cho t t cả mọi ngư i v cho mọi xã hội

M c dù hi n nay đã c nhiều th nh t u về giải ph ng phụ nữ cả trong l luận v

th c tiễn nhưng đ x a bỏ được những th i quen đ nh iến tồn tại h ng ngh n năm th c h ng dễ b i th c tế cho th y giữa l luận v th c tiễn còn l một hoảng cách há xa.T nh trạng phân bi t đ i xử v i phụ nữ vẫn còn diễn ra một

cách ph biến nhiều nơi trên thế gi i dư i nhiều h nh thức hác nhau m theo như t ng thư Liên hợp qu c .Ghali từng phát bi u phụ nữ l một nửa của thế gi i nhưng chưa một nư c n o phụ nữ được đ i xử một cách xứng đáng

Do đ trong v i thập niên gần đây vi c thúc đẩy b nh đẳng gi i v các quyền của phụ nữ l một trong những m i quan tâm h ng đầu của các t chức qu c tế

v các qu c gia trong đ bao gồm Vi t Nam

Đ i v i Vi t Nam v trí vai trò của ngư i phụ nữ được hẳng đ nh từ r t

s m Phụ nữ Vi t Nam c đ ng g p r t quan trọng trong vi c viết nên trang sử của dân tộc Ngay từ thế ỷ XV bộ Luật Hồng Đức - được coi l bộ luật tiến bộ

nh t trong l ch sử h nh luật của các triều đại phong iến Vi t Nam c ng l bộ luật th hi n rõ nh t tư tư ng bảo v quyền lợi của ngư i phụ nữ dư i chế độ phong iến đã th hi n s tiến bộ v tính ch t nhân văn của dân tộc

Trải qua các th i ỳ thăng trầm của l ch sử phụ nữ Vi t Nam ngày càng phát huy vai trò của m nh trên mọi lĩnh v c của đ i s ng xã hội Họ đã v đang phát huy hả năng của m nh đ đ ng g p cho c ng cuộc xây d ng v bảo v T

qu c Ngay từ những bu i đầu của cuộc cách mạng Đảng v Nh nư c ta đã quan tâm t i quyền của phụ nữ Quyền của phụ nữ đã được Nh nư c Vi t Nam xác lập trong Hiến pháp pháp luật v nhiều chủ trương chính sách của Đảng v Chính phủ Sinh th i Chủ t ch Hồ Chí Minh đã đ t niềm tin vững ch c l c lượng v hả năng của của phụ nữ vi t Nam V i nhãn quan tinh tế Hồ Chí Minh h ng ch đánh giá cao vai trò v trí của ngư i phụ nữ Vi t Nam v ghi nhận những đ ng g p to l n của phụ nữ trong cách mạng giải ph ng dân tộc

c ng như trong c ng cuộc xây d ng v bảo v T qu c Vi t Nam xã hội chủ nghĩa Ngư i còn lu n động viên c v phụ nữ Vi t Nam ph n đ u vươn lên hẳng đ nh v thế v những đ ng g p của m nh cho xã hội Từ ch th u hi u n i

h c c của ngư i phụ nữ dư i chế độ thuộc đ a nửa phong iến Ngư i luôn trăn tr l l m thế n o đ xác lập v “thật s bảo đảm quyền lợi của phụ nữ” xem v n đề quyền của phụ nữ l một bộ phận c u th nh quyền của con ngư i trong t ng th các quyền cơ bản của dân tộc

Cho đến nay Đảng v Nhà nư c ta lu n coi con ngư i vừa l mục tiêu vừa l động l c của s phát tri n Vi c chăm lo phát tri n nguồn l c con ngư i l một nhân t quyết đ nh th nh c ng của c ng cuộc đ i m i Vi t Nam trong đ các tiêu chí phát tri n được hư ng v o cả nam v nữ Những chủ trương đư ng

l i lãnh đạo của Đảng cùng v i h th ng chính sách pháp luật các chương tr nh

qu c gia của Nh nư c Chính phủ đã v đang được tiếp tục ban h nh v tri n hai th c hi n hư ng đến mục tiêu trên Những ết quả đạt được sau những năm

th c hi n đư ng l i đ i m i l r t đáng t h o vi c th c hi n quyền của phụ nữ

đã đạt được những tiến bộ đáng đ i s ng inh tế xã hội n i chung của phụ

nữ Vi t Nam đã được cải thi n r t nhiều

Tuy nhiên bên cạnh những th nh t u đã đạt được cả trong l luận v th c tiễn do quan ni m xã hội v cơ s inh tế còn yếu ém chưa tạo được các điều

i n các cơ hội đ giải ph ng phụ nữ đ phụ nữ c đủ điều i n năng l c tham gia một cách đầy đủ chủ động tích c c v o các m t của đ i s ng inh tế- chính

tr - xã hội; chưa vận dụng tiếp thu đúng mức tri t đ chưa tuyên truyền một cách rộng rãi tư tư ng Hồ Chí Minh về quyền của phụ nữ nên s nghi p giải phóng phụ nữ đảm bảo quyền phụ nữ trong th c tế vẫn còn những hạn chế nh t

đ nh còn nhiều b t cập nhiều v n đề xã hội cần phải được xem xét và tìm ra

hư ng h c phục áo cáo phát tri n Thiên niên ỷ của Liên hợp qu c tế về Vi t Nam đã ch rõ rằng: “ M c dù t nh h nh chung về inh tế- xã hội của phụ nữ đã cải thi n đáng trong mư i năm qua song những hác bi t đáng chú về gi i vẫn bộc lộ trong hầu hết các hía cạnh về phát tri n con ngư i Vi t Nam” v trên th c tế cho th y phụ nữ Vi t Nam còn ch u nhiều thi t thòi so v i nam gi i

“họ chiếm 56% lao động trong n ng lâm nghi p đảm đương 75% c ng vi c của

nh n ng…nhưng c ng chiếm s đ ng trong những ngư i mù chữ những ngư i

m c b nh tật v còn ít các cơ hội tham gia các c ng vi c xã hội điều i n học

h nh vui chơi giải trí” Tư tư ng “trọng nam hinh nữ” nạn ngược đãi đ i v i phụ nữ th i gia trư ng chuyên quyền độc đoán của h ng ít đ n ng vẫn còn

tồn tại h ng ch n ng th n v n hạn chế về nhận thức tiếp cận th n tin m ngay cả trong những th nh ph l n vẫn còn hi n tượng phụ nữ h ng được t n trọng b nh đẳng h ng những ngoài xã hội m ngay cả trong chính gia đ nh của mình Xã hội v gia đ nh vẫn chưa nh n nhận đánh giá hết những c ng hiến của phụ nữ những h hăn của họ chưa coi trọng đúng mức vi c bồi dưỡng nâng cao tr nh độ mọi m t tạo điều i n cho phụ nữ phát tri n Điều n y l m chậm quá tr nh th c hi n mục tiêu c ng bằng xã hội v b nh đẳng gi i nư c ta n i chung v t nh a- V ng T u n i riêng

T nh h nh trên đã đ t ra yêu cầu c p thiết phải đẩy mạnh hơn nữa c ng tác nghiên cứu l luận về quyền của phụ nữ một cách th u đáo g p phần hẳng đ nh

v t m ra những giải pháp chủ yếu nhằm th c hi n c ng cuộc giải ph ng phụ nữ phát huy vai trò của phụ nữ trên t t cả các lĩnh v c của đ i s ng xã hội Đ l nhi m vụ vừa cơ bản lâu d i vừa c nghĩa th i s c p bách đòi hỏi s n l c của to n Đảng to n dân Đảng Nh nư c v nhân dân ta đã v đang iên tr đi theo con đư ng t t yếu của l ch sử lo i ngư i- đ l tiến lên chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa cộng sản Mục tiêu cao nh t của chế độ xã hội n y chính l giải ph ng tri t đ áp bức b c lột giải ph ng giai c p giải ph ng con ngư i Con đư ng đi lên CNXH Vi t Nam h ng th thiếu cuộc đ u tranh nhằm th c hi n v n đề quyền của phụ nữ m bi u hi n của n l đẩy mạnh c ng cuộc phát tri n inh tế

x a bỏ t nh trạng nghèo n n lạc hậu những tư tư ng lạc hậu của chế độ c về phụ nữ nâng cao tr nh độ văn h a hoa học ỹ thuật tr nh độ nghề nghi p cho phụ nữ giác ngộ nhận thức chính tr đưa ch em tham gia quản l xã hội… Do vậy vi c nghiên cứu tư tư ng Hồ Chí Minh về quyền của phụ nữ l một vi c

l m quan trọng v cần thiết cho h ng những các đo n th t chức nam gi i nhận thức được về vai trò quan trọng v trí của ngư i phụ nữ trong xã hội m còn giúp chính bản thân phụ nữ Vi t Nam nhận thức được tiềm năng và đ u

tranh cho quyền của m nh Chính th c tế trên đã th i thúc t i chọn đề t i: „„Tư

tưởng Hồ Chí Minh về quyền của phụ nữ: khảo sát trường hợp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu năm 1991-2011‟‟ l m luận văn t t nghi p của m nh

2 T nh h nh nghiên u:

Vi c nghiên cứu về vai trò v trí của phụ nữ thế gi i n i chung Vi t Nam nói riêng dư i nhiều g c độ cách tiếp cận hác nhau đề cập đến vai trò của phụ

nữ trong gia đ nh trong xã hội v những chính sách của Đảng Nh nư c v dân

s gia đ nh phụ nữ n ng th n đã được đề cập trong nhiều n phẩm nhiều c ng

tr nh nghiên cứu hội thảo hoa học V i s quan tâm của Đảng v Nh nư c s

t i trợ của các t chức qu c tế s tâm huyết của các nh hoa học m t s v n đề

l luận v th c tiễn nghiên cứu phụ nữ đã được đ t ra xem xét v c hư ng giải quyết đúng đ n C nhiều c ng tr nh nghiên cứu về các v n đề c liên quan đến

đề t i m tác giả l a chọn đã được c ng b c th phân loại các c ng tr nh n y

th nh ba nh m chính như sau:

Nhóm th nhất l á luận án Ti n sĩ, công trình nghiên u kho

họ , hội thảo kho họ tiêu biểu nhƣ:

Chu Th Thoa Sự bình đẳng về giới trong gia đình ở nông thôn đồng

bằng sông Hồng hiện nay luận án Tiến sĩ Chủ nghĩa cộng sản hoa học: 5.01.03

Học vi n Chính tr qu c gia Hồ Chí Minh ng y bảo v 19/11/2000 Nội dung: uan h nam nữ trong gia đ nh truyền th ng s b nh đẳng về gi i trong gia đ nh

Vi t Nam trong l ch sử đánh giá th c trạng m i quan h gi i trong gia đ nh

n ng th n Đ SH trong c ng cuộc đ i m i đề xu t phương hư ng cơ bản v giải pháp giảm dần s b t b nh đẳng về gi i tiến t i b nh đẳng gi i

Trần Th Phương Hoa Phụ nữ châu Á và giáo dục - quan điểm Á, Âu và

những nhìn nhận khác ỷ yếu hội thảo qu c tế Nxb từ đi n bách hoa H Nội

2012 Nội dung: Hội thảo qu c tế v i 18 tham luận của các nh hoa học đến từ châu Âu châu Á Mỹ tr nh b y về chủ đề phụ nữ v giáo dục như từ giáo dục tại gia t i trư ng học- thay đ i trong phương thức v quá tr nh học tập của phụ nữ giáo dục cho phụ nữ v phong tr o nữ quyền giáo dục cho phụ nữ v b nh đẳng

gi i giáo dục cho phụ nữ v quá tr nh tham gia v o các hoạt động xã hội/chính

tr của nữ gi i V i cách tiếp cận đa ng nh các tham luận trong hội thảo cho

th y những đi m tương đồng m các học giả từ các châu lục hác nhau trao đ i: giáo dục l một trong những yếu t quan trọng giúp ngư i phụ nữ vươn lên đ hẳng đ nh m nh trong xã hội

Hội liên hi p phụ nữ Vi t Nam an gia đ nh đ i s ng Báo cáo kết quả

dự án nghiên cứu quyền của phụ nữ trong Luật hôn nhân và gia đình 1986 và việc thực hiện quyền đó Nxb Phụ nữ H Nội năm 1988 Nội dung: T m hi u

đánh giá vi c th c hi n các quyền của phụ nữ trong luật h n nhân v gia đ nh 1986; nguyên nhân các quyền của phụ nữ b vi phạm; iến ngh những v n đề cần sửa đ i b sung về quyền của phụ nữ trong luật h n nhân v gia đ nh

Nhóm th h i, một số ấn phẩm tiêu biểu nhƣ:

Phạm Ngọc Anh Tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người, Nxb Chính

tr qu c gia H Nội 2005 Nội dung: T ng hợp những nghiên cứu của tập th các tác giả về b i cảnh l ch sử quá tr nh h nh th nh phát tri n v những đ c

đi m n i bật; tr nh b y những nội dung cơ bản của tư tư ng Hồ Chí Minh về quyền con ngư i v vi c vận dụng trong c ng cuộc đ i m i nư c ta hi n nay

Phạm Ho ng Đi p Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự tiến bộ của phụ nữ, Nxb

Văn h a Th ng tin H Nội 2008 đã tập những b i n i b i viết của Hồ Chí Minh

về chủ đề giải ph ng phụ nữ; hái quát nội dung cơ bản của tư tư ng Hồ Chủ

t ch v i s tiến bộ của phụ nữ tr nh b y những mẫu chuy n hồi í b i viết th

hi n t nh cảm s quan tâm của Ngư i đ i v i phụ nữ Vi t Nam v phụ nữ qu c tế; đồng th i th hi n long ính trọng yêu qu v biết ơn của phụ nữ Vi t Nam

v phụ nữ thế gi i đ i v i Ngư i

Nguyễn Th Châu Hồ Chủ tịch với vấn đề giải phóng phụ nữ Nh xu t

bản phụ nữ H Nội năm 1970 Nội dung: T ng hợp sưu tầm những văn i n những l i hu n th thư v l i phát bi u của Hồ Chí Minh những năm 1925 đến

1969 từ các sách báo đã in của các nh xu t bản S thật báo Nhân dân báo Phụ

nữ v t i li u của Vi n bảo t ng cách mạng ban Nghiên cứu l ch sử Đảng Trung ương về v n đề giải ph ng phụ nữ

Trần Đương Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự nghiệp giải phóng phụ nữ, Nxb

th ng t n H Nội 2005 Nội dung: H th ng các b i viết b i n i của chủ t ch

Hồ Chí Minh v i v n đề giải ph ng phụ nữ từ những năm 20 đến những năm 60 của thế ỷ trư c; tr nh b y các hồi của các ch đã từng được g p ác hồi của phụ nữ qu c tế giúp bạn đọc hi u cụ th hơn h nh ảnh của Ngư i trong phong tr o phụ nữ thế gi i

Phạm Xuyên Nguyễn Phúc Khánh Vấn đề Giải phóng phụ nữ Nxb S

thật H Nội năm1974 Nội dung: Cu n sách n y gi i thi u v i bạn đọc những nguyên l cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin v v n đề giải ph ng phụ nữ v trí của v n đề n y trong to n bộ s nghi p cách mạng của giai c p c ng nhân v

vi c Đảng ta vận dụng sáng tạo những nguyên l đ v o th c tiễn cách mạng

Vi t Nam

Nguyễn Th Kim Dung Hồ Chí Minh với cuộc đấu tranh về quyền bình đẳng

của phụ nữ Nxb Dân trí H Nội năm 2010 Nội dung: Những quan đi m của

chủ t ch Hồ Chí Minh v i cuộc đ u tranh về quyền b nh đẳng của phụ nữ; v i

vi c đ o tạo bồi dưỡng cán bộ nữ; những ết quả đạt được v những hạn chế sau những năm th c hi n đư ng l i đ i m i; trích dẫn một s tác phẩm của chủ t ch

Hồ Chí Minh về quyền b nh đẳng phụ nữ

Dương Thoa Ba cuộc cách mạng với vấn đề giải phóng phụ nữ Nxb Phụ

nữ H Nội năm 1976 Nội dung: Nêu một s iến bư c đầu l m sáng tỏ v n đề: giữa vi c th c hi n cách mạng xã hội chủ nghĩa v xây d ng chủ nghĩa xã hội trong cả nư c vi c tiến h nh đồng th i ba cuộc cách mạng l cách mạng về quan h sản xu t cách mạng hoa học ỹ thuật cách mạng tư tư ng v văn h a

v i s nghi p giải ph ng ho n to n ngư i phụ nữ c m i quan h bi n chứng tác động lẫn nhau vai trò phụ nữ Vi t Nam trong vi c th c hi n ba cuộc cách mạng

v v n đề xây d ng ngư i phụ nữ xã hội chủ nghĩa

A.M Kô- Lông- Tai, Nguyễn Nh t Thẩm d ch Vấn đề giải phóng phụ nữ,

Nxb Phụ nữ 1982 Nội dung: V n đề phụ nữ nảy sinh trong mâu thuẫn của chủ

nghĩa tư bản Mâu thuẫn giữa một m t l s lượng phụ nữ tham gia nền inh tế

qu c dân ng y c ng l n v m t hác l t nh trạng b t b nh đẳng m phụ nữ phải

ch u trong xã hội trong gia đ nh trong sinh hoạt Nh nư c; chính mâu thuẫn giữa s b t b nh đẳng m phụ nữ phải ch u v i s tham gia đ ng đảo của họ v o nền inh tế qu c dân đẻ ra phong tr o phụ nữ phong tr o nữ quyền

C.Mác- F Ănghen V.Lê-nin - J.Sta-lin, Về vấn đề giải phóng phụ nữ,

Nxb s thật H Nội 1967 Nội dung: Cu n sách tr nh b y về điều i n chủ yếu

đ giải ph ng phụ nữ vai trò v hả năng của phụ nữ trong đ u tranh cách mạng

v trong sản xu t những bư c đi v bi n pháp cụ th đ ho n to n giải ph ng phụ nữ theo C.Mác- F Ănghen V.Lê-nin - J.Sta-lin

Nguyễn Th Ho i Đức ch.b) Nguyễn Th ích Ngọc Lê Khánh Chi…

Chống bạo lực với phụ nữ, Nxb Phụ nữ H Nội 2002 Nội dung: uyền của

phụ nữ l quyền con ngư i; bạo l c v các h nh thức bạo l c v i phụ nữ; h

nư c v i v n đề ch ng phân bi t đ i xử v i phụ nữ; những quan ni m cần tránh

Nhóm th b , cá b i báo ăng trên á tạp h , tiêu biểu nhƣ:

Nguyễn Th Thanh Hòa (2011), “Thực hiện bình đẳng giới, phụ nữ Việt

Nam tích cực tham gia đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước”,

Tham luận tại đại hội đại bi u to n qu c lần thứ XI Nxb Chính tr qu c gia- S thật H Nội Nội dung: i viết đề cập những iến ngh của Đảng đo n Hội Liên

hi p Phụ nữ Vi t Nam đ i v i Đảng Nh nư c đ phát huy những th nh t u đạt được về b nh đẳng gi i v tiến bộ của phụ nữ hơi dậy những tiềm năng sức sáng tạo tăng cư ng s tham gia đ ng g p của phụ nữ đ i v i đ t nư c v gia đ nh

Ho ng Th Nữ (1989), Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác đào tạo bồi

dưỡng v đề bạt cán bộ nữ, tạp chí l ch sử Đảng s 6)

Nguyễn Th Mão (1996), Tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ và

xây dựng đội ngũ cán bộ, tạp chí xây d ng Đảng s 10)

TS Nguyễn Th Kim Dung (2001), Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc đào

tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nữ, tạp chí lịch sử Đảng, s 11)

Đ Th Thạch (2013), Tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong công

tác lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay tạp chí Cộng sản chuyên đề cơ s s

77)

Nguyễn Th Tuyến 2013) Xây dựng đội ngũ cán bộ nữ đáp ứng yêu cầu

đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tạp chí Cộng sản chuyên đề

n i trên c giá tr gợi m v tham hảo hữu ích đ i v i chúng t i hi tri n hai

đề t i luận văn của m nh Tuy nhiên cho đến nay nư c ta chưa c đề t i n o nghiên cứu chuyên sâu có h th ng t ng th về quyền của phụ nữ trong tư tư ng

Hồ Chí Minh iêng t nh a- V ng T u chưa c một n phẩm công trình nghiên cứu nào về v n đề n y

Trư c t nh h nh đ tác giả chọn nội dung: „„Tư tưởng Hồ Chí Minh về

quyền của phụ nữ: khảo sát trường hợp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu năm

1991-2011‟‟, tin rằng sẽ mang lại cái nh n th c tiễn về v n đề n y

3 Mụ h, nhiệm vụ nghiên u ủ luận văn

3 1 Mụ h nghiên u

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn l l m sáng tỏ tư tư ng tiến bộ của Hồ Chí Minh về quyền của phụ nữ v th c trạng vi c th c hi n v n đề quyền của phụ nữ tại T nh a - V ng T u sau 20 năm th nh lập t nh từ 1991 đến 2011

Từ đ đề xu t giải pháp iến ngh nhằm đảm bảo quyền phụ nữ giảm dần b t

b nh đẳng nam nữ tại t nh a- V ng T u

- Đề xu t một s bi n pháp nhằm phát huy v trí vai trò của ngư i phụ nữ

Vi t Nam n i chung v t nh a- V ng T u n i riêng trong th i đ i m i

đ t nư c hội nhập inh tế qu c tế đẩy mạnh c ng nghi p h a hi n đại h a theo

tư tư ng Hồ Chí Minh

4 Đối tượng v phạm vi nghiên u ủ luận văn

4.1 Đối tượng nghiên u

Tư tư ng của Chủ t ch Hồ Chí Minh về quyền của phụ nữ v vi c th c

hi n v n đề n y tại t nh a - V ng T u giai đoạn 1991-2011

4.2 Phạm vi nghiên u

- Kh ng gian: T nh a - V ng T u

- Th i gian: 1991-2011

5 Phương pháp nghiên u

5 1 Những nguyên tắ phương pháp luận

- Đề t i sử dụng phương pháp luận duy vật bi n chứng v duy vật l ch sử của Chủ nghĩa Mác- Lênin l m cơ s phương pháp luận

- Đề t i th c hi n d a trên cơ s tư tư ng Hồ Chí Minh quan đi m của Đảng v Nh nư c về quyền của phụ nữ

5 2 Phương pháp nghiên u ụ thể

Luận văn sử dụng t ng hợp các phương pháp nghiên cứu: Phương pháp phân tích v t ng hợp logic v l ch sử các phương pháp xã hội học v th ng ê điều tra quan sát đ i chiếu so sánh

v những giải pháp chủ yếu của vi c th c hi n quyền của phụ nữ nhằm phát huy tiềm năng nội l c của họ coi đây l một điều i n tiền đề quan trọng nhằm phát huy nguồn l c lao động nữ trong quá tr nh c ng nghi p h a hi n đại h a tại

T nh a - V ng T u

- Đề t i c th dùng l m t i li u tham hảo cho vi c nghiên cứu các chuyên đề tư tư ng Hồ Chí Minh về phụ nữ

7 Ý nghĩ lý luận v thự tiễn ủ luận văn

- Khẳng đ nh giá tr nhân văn của tư tư ng Hồ Chí Minh

- G p một phần tiếng n i cho phụ nữ Vi t Nam n i chung, phụ nữ t nh a- V ng T u n i riêng trong vi c th hi n nguy n vọng b nh đẳng của m nh trên mọi lĩnh v c nhằm phát tri n to n di n đ ng g p vai trò chính đáng của

m nh cho s nghi p phát tri n chung của đ t nư c

- G p thêm một cách nh n nhận trong quá tr nh xây d ng điều ch nh chính sách liên quan đến quyền của phụ nữ

8 K t ấu ủ luận văn

Ngoài phần m đầu ết luận v danh mục t i li u tham hảo luận văn gồm c 2 chương, 7 tiết

Chương 1: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ QUYỀN CỦA PHỤ NỮ

c v ph biến đ i v i t t cả phụ nữ mọi qu c gia mọi dân tộc; được sản sinh

từ trong l ch sử h nh th nh đ u tranh giai c p giải ph ng con ngư i l ết quả của l ch sử con ngư i l ch sử nhân loại Tư tư ng về quyền phụ nữ l quan đi m hoa học c tính th c tiễn v i tư duy chính tr độc lập t chủ sáng tạo trong

vi c tiếp thu vận dụng phát tri n sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lê nin về quyền phụ

nữ v o điều i n cụ th của Vi t Nam g p phần l m phong phú thêm l luận Mác-Lê nin về quyền phụ nữ trên nhiều v n đề vừa cơ bản vừa c p bách được

cả cộng đồng nhân loại quan tâm sâu s c Tư tư ng về quyền phụ nữ còn là s

th hi n cao nh t của chủ nghĩa nhân văn nhân đạo v chủ nghĩa yêu nư c chân chính của Ngư i nhằm giải ph ng to n di n phụ nữ hỏi s áp bức b c lột về phương di n dân tộc giai c p v xã hội tạo điều i n đ phụ nữ phát tri n t do

ho n thi n nhân cách của m nh

uyền phụ nữ trong chủ nghĩa Mác Lê nin l một trong những cơ s quan trọng nh t g p phần h nh th nh tư tư ng Hồ Chí Minh về quyền phụ nữ V n đề

đ a v ngư i phụ nữ trong h n nhân v gia đ nh nguồn g c s b t b nh đẳng nam

nữ trong xã hội dư i chế độ tư bản chủ nghĩa con đư ng giải ph ng phụ nữ đ

th c hi n quyền phụ nữ được đề cập sâu s c trong học thuyết Mác-Lê nin Mác-

Lê nin cho rằng: s đ ng g p của phụ nữ cho xã hội l thư c đo đánh gía tr nh

độ văn minh của một xã hội đ ; bản ch t th ng tr v b c lột của chủ nghĩa tư bản đ i v i phụ nữ l h ng thay đ i; dư i chế độ tư bản chủ nghĩa phụ nữ tức

l một nửa nhân loại b b c lột b i cùng lúc hai tầng áp bức l xã hội v ngay chính gia đ nh họ Chủ nghĩa Mác- Lê nin đã vạch rõ xu hư ng biến đ i đ a v

ngư i phụ nữ tiến t i b nh đẳng nam nữ trong xã hội Theo đ phụ nữ c quyền tham gia các hoạt động chính tr inh tế văn h a xã hội v tính t t yếu của cuộc cách mạng giải ph ng dân tộc v cách mạng xã hội chủ nghĩa đ i v i s giải

ph ng phụ nữ

uyền phụ nữ trong tư tư ng Hồ Chí Minh được h nh th nh trên cơ s tiếp thu tinh hoa văn h a của dân tộc l luận hoa học của chủ nghĩa Mác-Lê nin về quyền phụ nữ c s vận dụng sáng tạo v o điều i n cụ th của Vi t Nam Ngư i h ng ch dừng lại vi c phê phán các đ nh iến l ch sử về phụ nữ

m còn ch đ t v n đề giải ph ng phụ nữ quyền của phụ nữ g n liền v i cuộc cách mạng giải ph ng dân tộc giải ph ng con ngư i bảo v v phát tri n quyền con ngư i

Xu t phát từ truyền th ng dân tộc từ đ c đi m th i đại v quan đi m của chủ nghĩa Mác-Lê nin từ ho n cảnh cụ th của phụ nữ Vi t Nam đang b đ a chủ phong iến v chủ nghĩa đế qu c th c dân áp bức b c lột đ xem xét giải quyết

v n đề phụ nữ l một cách tiếp cận sáng tạo độc đáo v sâu s c của Hồ Chí Minh

V i v trí độc t n Nho giáo xã hội phong iến phương Đ ng đã đè n ng lên vai ngư i phụ nữ biến họ th nh thân phận tỳ thiếp nhẫn nhục ch u đ ng; các

quy t c xã hội như “tam t ng tức đức” “nhất nam viết hữu thập nữ viết vô” như

những xiềng xích m hãm tr i buộc ngư i phụ nữ

Theo Hồ Chí Minh v n đề giải ph ng phụ nữ phải g n liền v i cách mạng giải ph ng dân tộc giải ph ng giai c p giải ph ng con ngư i; v n đề quyền của phụ nữ Vi t Nam được th c hi n ch c th giải quyết th ng qua cuộc cách mạng xã hội dư i s lãnh đạo của Đảng cộng sản V n đề quyền phụ nữ đây

h ng ch l đòi quyền t do cho cá nhân phụ nữ m cho cả dân tộc Ngư i lu n coi mục tiêu đ u tranh v độc lập của t qu c t do của nhân dân l lẽ s ng của

m nh; độc lập dân tộc l điều i n tiên quyết đ mang lại hạnh phúc quyền lợi cho phụ nữ Hồ Chí Minh đã đánh giá cao v trí vai trò v hả năng to l n của

phụ nữ trong gia đ nh v xã hội; đ l cơ s quan trọng đ Ngư i xác đ nh quyền của phụ nữ trên các lĩnh v c chính tr inh tế văn h a xã hội

1.2 Nội ung tƣ tƣ ng Hồ Ch Minh v quy n phụ nữ

1.2.1

V o nửa cu i thế ỷ XIX đầu thế ỷ XX chủ nghĩa tư bản đã phát tri n

từ giai đoạn chi ph i to n bộ t nh h nh thế gi i Dư i tác động của Chương tr nh hai thác thuộc đ a lần thứ nh t phần l n các nư c châu Á châu Phi v châu Mỹ

la tinh đã tr th nh thuộc đ a của chúng Xã hội các nư c thuộc đ a n i chung

Vi t Nam n i riêng c nhiều biến đ i đ c bi t l đ i s ng xã hội của phụ nữ thuộc đ a Họ b chủ nghĩa tư bản th c dân áp bức b c lột t n bạo b tư c đoạt hết mọi quyền con ngư i Mạng s ng của ngư i dân thuộc đ a của phụ nữ theo

Hồ Chí Minh đánh giá l : “Kh ng đáng một đồng trinh!” [28, tr 375]

Vi t Nam v o giữa thế ỷ XIX 1858) từ một nư c phong iến độc lập đã

b chủ nghĩa tư bản Pháp xâm lược tr th nh một nư c thuộc đ a nửa phong iến Dư i ách cai tr của chủ nghĩa tư bản Pháp cuộc s ng của nhân dân Vi t Nam n i chung v phụ nữ Vi t Nam n i riêng v cùng đau h h n cùng Họ

tr th nh n l m t hết quyền t do Tại Đại hội to n qu c lần thức XVIII Đảng

xã hội Pháp Chủ t ch Hồ Chí Minh đã lên án chủ nghĩa th c dân: “Các đồng chí đều biết rằng chủ nghĩa tư bản Pháp đã v o Đ ng Dương từ nửa thế ỷ nay; v lợi ích của n n đã dùng lưỡi lê đ chinh phục đ t nư c chúng t i Từ đ chúng t i h ng những b áp bức v b c lột một cách nhục nhã m còn b h nh

hạ v đầu độc một cách thê thảm T i xin nh n mạnh từ "đầu độc" bằng thu c phi n bằng rượu v.v… Nh tù nhiều hơn trư ng học lúc n o c ng m cửa v chật ních ngư i t ỳ ngư i bản xứ n o c tư tư ng xã hội chủ nghĩa c ng đều

b b t v đ i hi b giết m h ng cần xét xử Cái gọi l c ng l Đ ng Dương l thế đ y! Ở xứ đ ngư i An Nam b phân bi t đ i xử họ h ng c những s bảo đảm như ngư i châu Âu ho c c qu c t ch châu Âu Chúng t i h ng c quyền

t do báo chí v t do ng n luận ngay cả quyền t do hội họp v lập hội c ng

h ng c Chúng t i h ng c quyền cư trú v du l ch ra nư c ngo i; chúng t i phải s ng trong cảnh ngu d t t i tăm v chúng t i h ng c quyền t do học tập

Ở Đ ng Dương bọn th c dân t m mọi cách đ đầu độc chúng t i bằng thu c phi n v l m cho chúng t i đần độn bằng rượu Ngư i ta đã l m chết h ng ngh n ngư i An Nam v t n sát h ng ngh n ngư i hác đ bảo v những lợi ích không phải của chính họ.” [28, tr 34]

Đánh giá vai trò của phụ nữ Vi t Nam trong xã hội c ng như v n đề nữ quyền v giải ph ng phụ nữ đã tr th nh v n đề được xã hội quan tâm c ng hai trên báo chí “V n đề phụ nữ” trong nhận thức của Nguyễn Ái u c được b t đầu trư c hết b i s xác đ nh “tư cách” của đ i tượng hay n i cách hác đ l

n l c truy tầm l i giải đáp cho câu hỏi “Phụ nữ l ai?” Tiếp theo đ l vi c xác

đ nh những tiềm năng của phụ nữ trả l i cho câu hỏi “Phụ nữ c g ?” Và sau cùng l s xác đ nh cơ s v điều i n đ những tiềm năng đ được phát huy đầy

đủ đ phụ nữ được ho n to n t do trả l i cho câu hỏi “Phụ nữ phải l m g v phải l m g cho phụ nữ?” Nguyễn Ái u c đã viết r t nhiều b i báo t cáo tội ác của chủ nghĩa th c dân đồng th i vạch trần t nh cảnh b áp bức b c lột v đ n

áp thậm t của nhân dân các nư c thuộc đ a Đ c bi t Ngư i nh n mạnh rằng

dư i chế độ thuộc đ a phụ nữ h ng được t n trọng phải ch u mọi h nh động nhục b i của các thế l c cai tr ; l l p ngư i b áp bức b c lột n ng nề nh t

ch u nhiều n i b t c ng đau h nh t Hồ Chí Minh nhận đ nh:

“Chưa c bao gi một nư c n o m ngư i ta lại vi phạm mọi quyền l m ngư i một cách dã man độc ác tr ng trợn đến thế Kh ng phải ch c những cuộc hám nh h ng loạt liên tục m còn c những cuộc hám xét thân th ngư i bản xứ b t ch n o b t l nam hay nữ.”[29, tr 121]

Chế độ thuộc đ a của Pháp v i c ng cuộc hai h a m họ vẫn thư ng rêu rao l “đẹp đẽ v nhân từ” đã hạ th p phẩm giá của ngư i phụ nữ xu ng h ng con vật V chính họ đã l m nhục cho cái thế gi i gọi l văn minh Hồ Chí

Minh phê phán gay g t: “Thật l một s m a mai đau đ n hi ta th y rằng văn minh dư i nhiều h nh thức hác nhau như t do c ng l v.v - được tượng trưng bằng h nh ảnh một ngư i đ n b d u hiền v được một hạng ngư i n i tiếng l h o hoa phong nhã ra sức đi m t - lại đ i xử một cách hết sức b i v i ngư i đ n b bằng xương bằng th t v xúc phạm một cách v liêm s t i phong hóa trinh tiết v đ i s ng của họ.” [28, tr.114]

Trong quá tr nh tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin trư c hi đi t i những

h nh động cụ th th nh lập chính đảng cộng sản v xây d ng l c lượng dân tộc

đ đ u tranh gi nh độc lập Nguyễn Ái u c - Hồ Chí Minh đã s m c nhận thức to n di n về v n đề phụ nữ thuộc đ a đ c bi t l Vi t Nam Theo Chủ t ch

Hồ Chí Minh nguyên nhân sâu xa gây nên n i đau h i cùng c c của ngư i phụ

nữ chủ yếu l do ách áp bức giai c p ách áp bức dân tộc Một dân tộc đã b xâm lăng m t chủ quyền th h ng th c quyền t do cho mọi ngư i v c ng h ng

th c s b nh quyền cho ngư i phụ nữ ngư i phụ nữ vẫn ch u nhiều đau h hơn cả

Phụ nữ thuộc đ a n i chung phụ nữ An Nam n i riêng lu n s ng quằn quại trong cảnh lầm than v b áp bức Đau h nghèo đ i v s đ n áp t n bạo

l những ngư i thầy duy nh t của họ họ b tư c đoạt mọi quyền: quyền lao động

t do quyền lợi về inh tế chính tr giáo dục v.v… v quyền l m ngư i

Nguyễn Ái u c nh n th y phụ nữ trư c hết l những nạn nhân của chế

độ th c dân phong iến Dư i chế độ th c dân ngư i phụ nữ xứ thuộc đ a n i chung v ngư i phụ nữ Vi t Nam n i riêng phải đ i m t v i nguy cơ thư ng tr c

l tr th nh nạn nhân của nạn bạo h nh v dâm bạo th c dân

Tội ác của th c dân Pháp tại Vi t Nam được Nguyễn Ái u c phản ánh trong một loạt b i đăng trên t Le Paria [Ngư i cùng h ] đầu những năm 1920 Trong b i “Những ẻ đi hai h a” đăng trên t báo n i trên tháng 7/1922 Nguyễn Ái u c thuật lại những câu chuyên thương tâm m trong đ phụ nữ

Vi t Nam l nạn nhân của bạo l c th c dân:

“Hồi tháng 3 năm 1922 một nhân viên nh đoan a Nam Kỳ) đã đánh gần chết một phụ nữ An Nam l m nghề gánh mu i l y c rằng ngư i n y

đã l m m t gi c ngủ trưa của h n v l m ồn o ngo i hiên nh h n

Hay ho nữa l ngư i đ n b n y còn b doạ đu i hỏi nơi l m vi c nếu b thưa i n g

Hồi tháng 4 một nhân viên nh đoan hác đến thay c ng thật xứng đáng

v i tên trư c về những h nh động t n ác của h n

Một b cụ ngư i An Nam c ng l m nghề gánh mu i v b h u lương nên cãi nhau v i mụ cai Mụ cai đến thưa v i viên đoan Viên n y chẳng xét xử

g cả tát b cụ thợ mu i hai cái thật mạnh v hi b cụ gi đáng thương cúi

xu ng nh t n n th nh hai hoá y chưa vừa lòng v i trận đòn m h n vừa trừng phạt b cụ liền đá một cái r t mạnh v o bụng b cụ hiến cho máu ộc ngay ra lênh láng

Khi b cụ ngư i An Nam đáng thương b ngã quay xu ng đ t đáng lẽ phải c p cứu cho b th ngư i cộng tác viên của ng Xar y lại cho gọi l trư ng đến v ra l nh cho l trư ng đem ngư i b thương đi nơi hác L trư ng

từ ch i h ng l m Viên đoan liền cho gọi chồng ngư i b nạn đến - ng n y b

mù, - ra l nh b t ng phải đem vợ đi.” [28, tr.101]

Đ l h nh ảnh về những ngư i phụ nữ lao động nghèo h l m nghề gánh

mu i c th b giết chết b đánh đập dã man ch v một l do r t nhỏ l m m t gi c ngủ của một viên nh đoan hay dám b y tỏ s b t b nh của m nh đ i v i chủ

Đ l vi c những ngư i phụ nữ dù l cụ gi , trẻ em phụ nữ c thai hay đang cho con bú t t cả đều b xúc phạm th bạo đều c th b h nh hạ b l m nhục hãm hiếp tra t n ho c b giết hại một cách dã man m h ng c ngư i c lương tri n o c th h nh dung n i

Trong tác phẩm “ ản án chế độ th c dân Pháp” 1925) Hồ Chí Minh đã

t cáo chế độ th c dân l : “Ngư i ta thư ng n i: "Chế độ th c dân l ăn cư p" Chúng tôi xin thêm: là hiếp dâm v giết ngư i” [29, tr 115]

Th i dâm bạo v độ s bạo h nh ngược đãi của bọn xâm lược đ i v i phụ

nữ l “hi n tượng ph biến” v “ h ng c gi i hạn n o cả”:

Đ truyền bá văn minh Pháp bảo v danh d lá qu c ỳ Pháp các thuộc

đ a xa x i ngư i ta dùng những đội quân gồm to n những tên lưu manh những bọn lư i biếng những tên lọt lư i pháp luật những tên giết ngư i gồm các tinh hoa của những c n bã lượm l t t t cả các nư c châu Âu Đến nư c đã b xâm chiếm hay s p b xâm chiếm c ng vậy ngư i ta thả những tên sát nhân n y đ cho chúng tha hồ ho nh h nh theo thú tính t n bạo của chúng Sau đây l v i câu chuy n do các nh văn thuộc đ a lại họ đã từng chứng iến những h nh động

dã man của những ngư i v sĩ anh d ng cho nền văn minh cao cả y

“Khi bọn lính éo đến dân chúng chạy tr n cả ch còn lại hai cụ gi v hai phụ nữ một thiếu nữ còn tân v một phụ nữ đang cho đứa con m i đẻ bú tay

d t một em gái nhỏ lên tám ọn lính đòi tiền rượu mạnh v thu c phi n Kh ng

ai hi u chúng n i g thế l chúng n i giận l y báng súng n n một cụ gi ng t đi rồi còn một cụ th trong m y gi liền hai tên trong bọn lính hi éo đến đã say

bí t đem thiêu trong một đ ng củi l m trò vui v i nhau Trong hi đ th những tên hác hiếp hai phụ nữ v em gái nhỏ chán rồi chúng giết chết em bé Lúc đ ngư i mẹ bồng đứa con ia tr n được rồi từ trong một đám bụi cây cách đ y độ

100 mét tr ng th y ngư i ch em m nh b h nh hạ Duyên c l m sao ch chẳng biết ch ch th y ngư i thiếu nữ b đ t ngửa trên m t đ t tay chân b tr i ch t

mi ng b b t lại còn một tên lính th l y lưỡi lê cứ từ từ từng nhát một chọc v o bụng ch rồi lại chầm chậm rút ra Sau đ chúng ch t ng n tay ngư i thiếu nữ đã chết đ cư p l y chiếc nhẫn v ch t c đ cư p l y chiếc vòng Trên mảnh đ t bằng phẳng trư c ia l ruộng mu i ba cái xác chết nằm đ : em bé b lột truồng thiếu nữ b m bụng cánh tay trái cứng đ giơ lên tr i v t nh b n tay n m ch t Còn xác ng cụ gi th ghê g m l m sao c ng trần truồng như thế nhưng b thiêu cháy nên h ng nhận ra h nh thù được nữa mỡ chảy lênh láng đã đọng lại

v da bụng th phồng lên chín v ng ng ánh gi ng như da con lợn quay vậy

Sau hi chiếm được Chợ M i v o bu i chiều một sĩ quan thuộc ti u đo n Phi châu th y một ngư i châu Á b b t còn s ng h ng c thương tích g Sáng h m sau viên sĩ quan đã th y ngư i y chết rồi b đ t mỡ chảy ra da bụng chương lên ọn lính đã thức su t đêm qua đ quay chín một ngư i đã b tư c v hí còn bọn hác th hãm hiếp một phụ nữ

Một tên lính hác mu n ép một ngư i đ n b An Nam hiến thân cho con

ch của n ch y h ng ch u Tên lính dùng lưỡi lê đâm v o bụng ch

Một tên lính đú mỡ nhảy x ra v c đâm chết một b gi An Nam” [28, tr 374]

C ng ngư i y lại: "Một ng y lễ nọ một tên lính trong cơn vui t nhiên v c nhảy b v o một b gi ngư i An Nam l y lưỡi lê đâm b một nhát chết ngay”[29, tr.119]

Ở h p các thuộc đ a biết bao cảnh như vậy ho c tương t như vậy xảy ra:

“Một viên quan hai c nhiều vợ đã quật ngã một thiếu phụ An Nam v dùng gậy song đánh ch đến chết ch v ch h ng ch u l m vợ lẽ h n

Một sĩ quan hác hiếp một em bé gái bằng những cách dâm bạo v cùng ghê t m truy t trư c to đại h nh h n được tr ng án ch v nạn nhân l ngư i An Nam.” [29, tr 121]

Khi n i về quyền lợi inh tế của phụ nữ Hồ Chí Minh đã hẳng đ nh: cách áp bức inh tế đã n d ch con ngư i c ng áp bức y đã biến phụ nữ th nh những đồ vật tùy thuộc quyền sử dụng của nam gi i Chủ nghĩa tư bản Pháp

h ng từ một h nh động bạo ngược n o đ b c lột áp bức phụ nữ v trẻ em; chúng th c hi n chính sách ăn cư p ruộng đ t v b c lột sức lao động của phụ

nữ thuộc đ a một cách tần nhẫn buộc họ phải tr th nh n ng n buộc phải c y

c y ruộng đ t của chính m nh cho bọn tư bản nư c ngo i T t cả ruộng đ t t i nguyên thiên nhiên cả sinh mạng của phụ nữ thuộc đ a đều nằm trong s đ nh đoạt của chủ nghĩa th c dân Phụ nữ h ng c quyền lao động cho chính m nh

tư c đoạt t i sản c ng cụ lao động họ ch c th l m vi c h ng c ng trong

các c ng ty Các c ng ty độc quyền ruộng đ t giữ ch t phụ nữ n ng dân nghèo

dư i g t d y t n bạo của chúng Chúng cư p hết ruộng sau đ cho thuê ruộng

v i mức lãi l n

Trong xã hội thuộc đ a phụ nữ n ng dân ch u s áp bức của mọi thế l c:

“bọn ỳ h o bọn ẻ cư p bọn tham quan lại bọn hương d ng bọn quân phi t bọn đ a chủ bọn cho vay nợ bọn độc quyền” [29, tr 218]

Chính sách th c dân ăn cư p của Pháp “đã thủ tiêu quyền chiếm hữu c ng cộng v thay thế bằng quyền chiếm hữu tư nhân N c ng thủ tiêu quyền chiếm hữu nhỏ l m lợi cho quyền chiếm hữu đồn điền l n N đã l m cho nông dân bản xứ m t hơn 5 tri u ha ruộng đ t t t nh t” [28, tr 308] Chủ nghĩa th c dân thi h nh chính sách n y chẳng những đã tư c đoạt m t ruộng đ t của cải đã

x a bỏ hết mọi quyền lợi mọi quyền t do cả quyền t do thân th của ngư i phụ nữ bản xứ m con buộc họ phải nộp thuế õ r ng phụ nữ n ng dân m t hết quyền con ngư i họ h ng c quyền g hác hơn l quyền nộp thuế Ngo i thứ thuế b t c ng như thuế ruộng đ t phụ nữ còn phải “đi phu đ ng thuế thân thuế

mu i đ ng c ng trái cưỡng bức lạc quyên v v.v ” [28, tr.307] Hồ Chí Minh

đã t cáo chính sách thuế h a độc ác v l của chủ nghĩa th c dân:

“Thuế má n ng nề h ng phải ch đánh v o ruộng đ t v o súc vật v v o nam gi i m th i m cái ơn mưa m c !) y còn tư i rộng ra cho cả nữ gi i nữa:

Nhiều phụ nữ bản xứ h n h phải mang n ng g ng xiềng đi quét

đư ng ch v một tội l h ng nộp n i thuế.” [ 29, tr 120] “Ngo i thuế má n ng

nề tăng lên 550% trong hoảng mư i năm ngư i dân bản xứ còn b h s v i trăm ngh n thứ hạch sách” [29, tr 245] Hồ Chí Minh phê phán mạnh mẽ cái chính phủ của bọn th c dân đầy tội ác Đ ng Dương đã cho phép bọn t i t cưỡng bức phụ nữ trẻ em phải mua rượu v u ng rượu Ngư i phụ nữ b đ t lên đầu cả một lo đủ thứ h nh phạt: h ng c tiền mua rượu b phạt v mang tội vi phạm luật l thương tín b c ng sứ ết án v bỏ tù h ng loạt, b đánh trọng thương hay b đánh đến chết một cách oan trái

C nơi bọn quan cai tr còn dùng h nh phạt đau đ n nh t đ i v i ngư i phụ nữ: “Dư i đầu đề: " ọn th c dân ẻ cư p" Víchto Mêrích đã lại một

h nh vi bạo ngược h ng th tư ng tượng được của một viên quan cai tr thuộc

đ a nọ: h n đ nh a cao su v o âm hộ của một phụ nữ da đen Sau đ h n b t

ch ta đội một tảng đá to tư ng đứng phơi n ng cho đến chết.” [29, tr 115]

S phận của phụ nữ n ng dân thuộc đ a b đè n ng b i v s thuế má lao động h sai v các h nh thức b c lột hác “chiếm đoạt ruộng đ t b t phải tiêu thụ rượu v thu c phi n” [29, tr 368] Trong t t cả cả thuộc đ a phụ nữ phải

ch u thi h nh lao động cưỡng bức đ đem lại lợi ích cho chủ nghĩ tư bản chủ nghĩa đế qu c v họ h ng được hư ng một chút quyền lợi g của bản thân

Đ i v i phụ nữ là công nhân c ng c n i h nhục chẳng ém g phụ nữ

n ng dân Họ phải l m thuê trong những c ng vi c n ng nhọc như l m than v

l m vi c trong các nhà máy, đồn điền v hầm mỏ Kh ng ch lao động v t vả họ còn b thúc ép l m vi c bằng th i gia d i bằng roi vọt Tư bản ch trả lương cho

c ng nhân mức th p nh t đ c ng nhân c th hỏi chết đ i Lao động n ng nhọc những ngư i phụ nữ h ng được hư ng chế độ bảo hộ lao động Công

vi c l m như nhau nhưng phụ nữ bao gi tiền lương c ng th p hơn nam gi i Sinh đẻ l chức năng của phụ nữ nhưng ch em sinh đẻ th h ng được ngh còn

có nguy cơ m t vi c l m Họ h ng được bồi thư ng hi g p tai nạn v mọi điều

i n cần thiết đ đảm bảo đ i s ng vật ch t t i thi u cho họ c ng h ng c :

“đồng lương h n h h ng đủ s ng thức ăn nh v sinh v.v thư ng

h ng t t " [29, tr.369] Họ c ng phải cùng chồng con nộp sưu cao thuế n ng phải mua rượu v thu c phi n v nếu h ng c tiền mua th phải đi tù “Ngư i ta

th y lại trong các thuộc đ a đ t t cả h th ng phong iến trung c v dã man của chủ nghĩa tư bản.” [29, Tr.145]

Trong b i “Văn minh tư bản chủ nghĩa v phụ nữ các thuộc đ a” Hồ Chí Minh đã phê phán s vi phạm quyền phụ nữ quyền trẻ em trong lao động

dư i chế độ tư bản Pháp: “Các hầm mỏ đ dùng 42.000 phụ nữ v 1.171 trẻ em

Thật l một s nhục nhã cho thế ỷ XX phải th y những phụ nữ bư c run run đầu đội thúng than n ng m vẫn phải bư c v đ i; v những trẻ em từ 12 đến 13

tu i bò trong những đư ng hầm chật hẹp vừa đi bằng b n chân vừa dùng răng

éo một thúng đầy!” [29, tr 145]

Dư i chế độ th c dân phụ nữ h ng c quyền t do dân chủ n o h ng được tham gia hoạt động chính tr xã hội Đại đa s phụ nữ l b th t học trên

th c tế họ “b tư c đoạt mọi loại học v n” Chính sách ngu dân của bọn th c dân

đã m hãm phụ nữ trong s d t nát v lạc hậu Họ tr th nh c ng cụ đ sai hiến trong các thế l c th ng tr

Chủ t ch Hồ Chí Minh c ng đã từng chứng iến những ngư i l m c ng nhân cho th c dân Pháp b v t i t sức lao động trong đ phụ nữ b đ i xử r t t hại trong hi m i ng y nam gi i được 32 xu th phụ nữ ch c 28 xu trẻ em 16

xu Kh ng những thế chúng còn gi trò b t b giam cầm l m nhục phụ nữ Ngư i đã d nh cả một chương trong tác phẩm n i tiếng “ ản án chế độ th c dân Pháp” xu t bản tại Pari năm 1925 v i chủ đề: “N i h nhục của ngư i đ n b bản xứ”.Chủ t ch Hồ Chí Minh đã r t x t xa hi viết những dòng chữ n y:

“Kh ng một ch n o ngư i phụ nữ thoát hỏi những h nh động bạo ngược Ngo i ph trong nh giữa chợ hay th n quê đâu đâu họ c ng v p phải những

h nh động t n nhẫn của bọn quan cai tr sĩ quan cảnh binh nhân viên nh đoan

nh ga Một ngư i Âu m ng một phụ nữ An Nam l con đĩ con bú dù l một

vi c th ng thư ng Ngay giữa chợ ến Th nh S i Gòn - m ngư i ta bảo l một th nh ph Pháp - bọn gác chợ ngư i Âu c ng h ng ngần ngại dùng roi gân

bò dùi cui đánh phụ nữ bản xứ đ b t họ tránh hỏi l m nghẽn l i! Những chuy n đáng buồn như thế c th mãi h ng hết song chúng t i hy vọng rằng m y vi c trên c ng đủ l m cho ch em chính qu c biết rõ phụ nữ An Nam s ng quằn quại trong cảnh lầm than v b áp bức như thế n o.” [29, tr 114]

Đề cập v n đề quyền phụ nữ trong xã hội thuộc đ a Hồ Chí Minh đã hi u

rõ v cảm th ng sâu s c thân phận ngư i phụ nữ Ngư i nhận đ nh: “Ở An Nam,

chúng ta n i: Đ n b phải quanh quẩn trong bếp Trong xã hội v trong gia đ nh ngư i phụ nữ b hạ th p tột bậc v h ng được hư ng chút quyền g Hỡi ch em! V sao ch em lại phải ch u s áp bức b t c ng n y?” [29, tr.512]

1.2.2

V n đề giải ph ng phụ nữ bảo v v phát tri n quyền phụ nữ l một bộ phận th ng nh t xuyên su t trong tư tư ng Hồ Chí Minh về giải ph ng dân tộc giải ph ng giai c p giải ph ng con ngư i đồng th i th hi n rõ tư tư ng nhân văn cao cả của Ngư i

Theo Hồ Chí Minh quyền phụ nữ phải được g n liền v i quyền đ u tranh cách mạng giải ph ng dân tộc hỏi s áp bức b c lột Hồ Chí Minh đã nh n mạnh m i quan h bi n chứng giữa quyền của phụ nữ v i quyền đ u tranh gi nh độc lập dân tộc của phụ nữ Độc lập dân tộc chủ quyền lãnh th l điều i n tiên quyết l tiền đề quan trọng đ th c hi n quyền phụ nữ trong xã hội M t hác dân tộc được độc lập m nhân dân h ng c quyền quyền phụ nữ b ch đập th độc lập dân tộc c ng h ng c nghĩa Đ c ng h ng đơn thuần l một s hi n

th c h a một l tư ng riêng của l c lượng cầm quyền Những h nh động cụ th

n y một mức độ sâu xa th hi n cho nhận thức sâu s c v đầy đủ trong gi i lãnh đạo chính tr qu c gia về vai trò chủ th về sức mạnh của phụ nữ như l một l c lượng quan trọng tham gia v o quá tr nh iến tạo qu c gia m i Một s giải ph ng tri t đ sức lao động của phụ nữ l cái đảm bảo cần thiết cho s tham gia th c s của l c lượng n y v o đ i s ng xã hội-chính tr đ từ đ phụ nữ g p

m t v c tiếng n i trong đ i s ng chính tr qu c gia Vi c Chủ t ch Hồ Chí Minh ch ra các cơ s điều i n cần thiết đ vai trò sức mạnh của phụ nữ được phát huy, chứng tỏ Ngư i đã n m b t được tính t t yếu v iên đ nh l tư ng nhân đạo cộng sản chủ nghĩa v s giải ph ng con ngư i tri t đ

Hầu hết trong các tác phẩm báo chí b i phát bi u của Chủ t ch Hồ Chí Minh đều ít nhiều quan tâm đến v n đề nữ gi i.Tư tư ng của Chủ t ch Hồ Chí

Minh về quyền phụ nữ c cội nguồn sâu xa Một m t từ s chứng iến tr c tiếp của Ngư i qua cuộc s ng gia đ nh v xã hội- su t th i niên thiếu ngay quê hương xứ s Ngh Tĩnh nghèo h dư i chế độ phong iến th c dân ngư i phụ

nữ b áp bức b c lột đến cùng c c b áp bức đến mức m t cả tư cách l m ngư i Trong xã hội thuộc đ a phong iến những ẻ th ng tr thư ng nhân danh l nh

“ hai h a văn minh” lợi dụng ngọn c b nh đẳng t do bác ái đ đi áp bức b c lột đ i s ng nhân dân các dân tộc hác Th c ch t v n đề quyền con ngư i của chủ nghĩa đế qu c ch l chiêu b i m dân thân phận v đ a v của ngư i phụ nữ

b tr i buộc b i các quan ni m đạo đức phong iến luật pháp phi l của triều

đ nh Phụ nữ Vi t Nam lu n ch u cảnh “một c hai tròng” vừa b tư tư ng phong iến coi thư ng về đ a v xã hội vừa b th c dân bóc lột về sức l c inh tế b chà đạp nhân phẩm v quyền l m ngư i Hồ Chí Minh viết: “Các tập đo n th ng

tr các nư c đế qu c l n đang b p nghẹt những quyền t do căn bản nh t của các dân tộc thuộc đ a v phụ thuộc trong lúc đ th nh tù v nơi tra hảo chúng lại nêu hẩu hi u “T do nh đẳng ác ái” Trong điều i n của chế độ

tư bản v th c dân áp bức hẩu hi u đ vang lên thật l m a mai.” [38, tr.168] Ngư i phản bi n chiêu b i m dân về quyền con ngư i của chủ nghĩa đế qu c rằng: “một dân tộc n l h ng th c con ngư i t do” Ngư i dẫn l i n i của Mác“"Một dân tộc đi áp bức dân tộc hác th dân tộc đ h ng c t do" [41, tr.505]

Tư tư ng của Chủ t ch Hồ Chí Minh về quyền phụ nữ còn được hun đúc trong su t quá tr nh bu n ba t m đư ng cứu nư c đến đâu Ngư i c ng cảm th y cảnh phụ nữ b đ i xử b t c ng b b c lột v ch đạp nhân phẩm Hồ Chí Minh

nh n th y s hạn chế của cuộc cách mạng tư sản đ i v i s nghi p giải ph ng con ngư i đ th c h a quyền con ngư i Ngư i ch ra rằng các cuộc cách mạng

tư sản đã giương cao ngọn c nhân quyền v hẩu hi u t do b nh đẳng bác ái nên l i cu n được nhân dân đứng lên lật đ chế độ phong iến lập nên chế độ cộng hòa Đ l đ ng g p to l n của cả cuộc cách mạng tư sản trong s nghi p

giải ph ng cá nhân con ngư i nhưng th c ch t s giải ph ng đ ch c một bộ phận ngư i trong xã hội đ l giai c p tư sản giai c p th ng tr của xã hội Ngư i so sánh n i h nhục của phụ nữ Vi t Nam v i phụ nữ các nư c thuộc

đ a: m y vi c trên c ng đủ l m cho các ch em chính qu c nh n th y phụ nữ

Vi t Nam s ng quằn quại trong n i lầm than v b áp bức như thế n o rồi ây

gi chúng ta hãy xem ngư i phụ nữ các nư c thuộc đ a c được t n trọng hơn không? õ r ng giai c p tư sản đã xu t phát từ lợi ích giai c p của họ đã nh n mạnh v tuy t đ i h a vai trò cá nhân đi t i đ i lập cá nhân v i cộng đồng đ i lập quyền con ngư i v i quyền tập th của xã hội của dân tộc Hồ Chí Minh nhận đ nh: “ Cách m nh Pháp c ng như cách m nh Mỹ nghĩa l cách m nh tư bản cách m nh h ng đến nơi tiếng l cộng ho v dân chủ ỳ th c trong th

n tư c lục c ng n ng ngo i th n áp bức thuộc đ a.” [29, tr.296]

Trên cơ s ết luận hoa học v bằng h nh động th c tiễn cách mạng phong phú Chủ t ch Hồ Chí Minh đã nghiên cứu một cách sâu s c về chủ nghĩa

th c dân t m ra quy luật v s di t vong của n Từ đ Ngư i đã đi đến ết luận: mọi áp bức n d ch đ i v i phụ nữ v trẻ em các nư c thuộc đ a h ng phải ch do các quan ni m l i th i tư tư ng phong iến lạc hậu m chủ yếu l

do chế độ áp bức dân tộc v b c lột giai c p của chủ nghĩa th c dân gây ra

Ở Vi t Nam chính sách t n bạo của th c dân Pháp l nguyên nhân căn bản đẩy ngư i phụ nữ v o con đư ng đ i h tủi nhục Từ vi c phân tích t nh

h nh inh tế chính tr xã hội Vi t Nam đầu thế ỷ XX Hồ Chí Minh đã hẳng

đ nh một con đư ng duy nh t đúng đ đem lại t do hạnh phúc cho con ngư i đảm bảo con ngư i được th c hi n quyền của m nh đ l “con đư ng cách

m nh” gi nh chính quyền về tay giai c p c ng nhân v nhân dân lao động Ngư i đề ra chiến lược sách lược từ cách mạng giải ph ng dân tộc phát tri n lên cách mạng xã hội chủ nghĩa bằng một quá tr nh cách mạng h ng ngừng đồng

th i Ngư i c ng xác đ nh mục tiêu trư c m t v lâu d i l l m cách mạng giải

ph ng dân tộc giải ph ng giai c p giải ph ng con ngư i phải đồng th i v i giải

ph ng phụ nữ v ch hi đánh đ đế qu c giải ph ng dân tộc th phụ nữ m i được giải ph ng một cách căn bản Như vậy trong tư tư ng Hồ Chí Minh quyền con ngư i quyền phụ nữ quyền độc lập dân tộc v chủ nghĩa xã hội được g n

v i nhau một cách th ng nh t hữu cơ bi n chứng v l hạt nhân xuyên su t cuộc

đ i hoạt động cách mạng của Ngư i uyền con ngư i n i chung quyền phụ nữ

n i riêng được xu t phát từ quyền dân tộc thiêng liêng Mu n giải ph ng phụ nữ

th c hi n quyền con ngư i cho m i cá nhân con ngư i trư c hết phải giải ph ng dân tộc giải ph ng giai c p đ l s giải ph ng hỏi ách áp bức dân tộc; đ u tranh cho quyền con ngư i trư c hết l đ u tranh cho độc lập dân tộc cho quyền chung s ng hòa b nh v phát tri n Đ i v i Ngư i giải ph ng dân tộc phải g n liền v i giải ph ng giai c p giải ph ng con ngư i b i v “ nếu nư c độc lập m dân h ng hư ng hạnh phúc t do th độc lập c ng chẳng c nghĩa l g ” [31, tr.64] Đ h ng ch l ho i bão l l tư ng cách mạng của Chủ t ch Hồ Chí Minh m còn l con đư ng cách mạng đúng đ n đ dân tộc ta đi t i một xã hội

c ng bằng dân chủ v văn minh

Trong th c tiễn cách mạng v sản Hồ Chí Minh đã nh n nhận đánh giá đúng đ n v trí vai trò v hả năng to l n của phụ nữ Hồ Chí Minh lu n hẳng

đ nh l c lượng phụ nữ l một bộ phận h ng th tách r i của cách mạng một trong những nhân t quan trọng bảo đảm mọi th ng lợi của s nghi p đ u tranh

v độc lập t do của dân tộc v hạnh phúc của nhân dân Ngư i đã t ng phụ nữ

Vi t Nam 8 chữ v ng: “Anh hùng b t hu t trung hậu đảm đang” Hồ Chí Minh đã đánh thức những tiềm năng to l n trong m i ngư i phụ nữ biết phát huy sức mạnh của phụ nữ trong s nghi p cách mạng giải ph ng dân tộc giải

ph ng xã hội giải ph ng con ngư i Trong nhận thức của Hồ Chí Minh l ch sử

l do nhân dân lập nên cách mạng l s nghi p của quần chúng nhân dân v phụ

nữ l một l c lượng to l n trong nhân dân l một bộ phận của nhân dân c vai trò r t l n tham gia đ u tranh ch ng gi c ngoại xâm Đây l truyền th ng của phụ nữ Vi t Nam Do đ phụ nữ c quyền tham gia v o các cuộc cách mạng giải

ph ng dân tộc v c những đ ng g p xứng đáng v o c ng cuộc đ u tranh gi nh độc lập dân tộc

Trong b i “Phụ Nữ qu c tế” Hồ Chí Minh đã nh c lại câu n i của Lê nin

"Đảng cách m nh phải l m sao dạy cho đ n b n u ăn c ng biết l m vi c nư c như thế cách m nh m i gọi l th nh c ng" [29, tr 313]

Từ th c tiễn đ u tranh d ng nư c v giữ nư c của dân tộc c ng như th c tiễn cách mạng của nhiều nư c trên thế gi i cách mạng Pháp cách mạng Nga,

Hồ Chí Minh hẳng đ nh: “Xem trong l ch sử cách m nh chẳng c lần n o l

h ng c đ n b con gái tham gia” [29, tr 313] Đánh giá c ng lao của phụ nữ

Hồ Chí Minh đã n i: “Trong th i ỳ cách mạng hoạt động bí mật v trong những năm háng chiến ch ng bọn th c dân Pháp v l can thi p Mỹ phụ nữ ta đều c

c ng lao to l n.” [42, tr 172]

Ngư i còn đi đến ết luận c tính nguyên t c: Dân chúng c ng n ng l

g c cách m nh đ n b trẻ con c ng giúp l m vi c cách m nh được nhiều Kh ng

th c một l c lượng cách m nh mạnh mẽ nếu h ng c phụ nữ tham gia Xác

đ nh đúng v trí vai trò hả năng của phụ nữ trong cách m nh xã hội l cơ s đ hẳng đ nh quyền phụ nữ trong cách m nh giải ph ng dân tộc

Đ i v i cách mạng Vi t Nam Ngư i hẳng đ nh một trong những nhân

t quyết đ nh th ng lợi của cách mạng Vi t Nam l c s tham gia của phụ nữ:

“An Nam cách m nh c ng phải c nữ gi i tham gia m i th nh c ng m nữ gi i

An Nam mu n cách m nh th phải theo Phụ nữ u c tế ch bảo.” [29, tr 315] Theo Ngư i:

“Phụ nữ ta chẳng tầm thư ng Đánh Đ ng dẹp c l m gương đ đ i” [30, tr 260]

Trong l ch sử nhiều ng n năm d ng nư c v giữ nư c của dân tộc phụ nữ

Vi t Nam đã từng c c ng hiến xu t s c Phụ nữ đã t hẳng đ nh trư c l ch sử trư c dân tộc hả năng v lòng d ng cảm của m nh Chủ t ch Hồ Chí Minh r t t

h o về truyền th ng vẻ vang đánh gi c cứu nư c của phụ nữ đ t niềm tin vững

ch c v o hả năng to l n của phụ nữ Trong b i phát bi u tại lễ ỷ ni m lần thứ

20 ng y th nh lập Hội liên hi p phụ nữ Vi t Nam 19/10/1966) Chủ t ch Hồ Chí Minh đã hẳng đ nh: “Từ đầu thế ỷ thứ nh t Hai Trưng ph t c h i nghĩa đánh gi c cứu dân cho đến ng y nay m i hi nư c nh g p nguy nan th phụ nữ

ta đều hăng hái đứng lên g p phần xứng đáng của m nh v o s nghi p giải

ph ng dân tộc Do đ ta c câu tục ngữ r t hùng hồn: “Gi c đến nh đ n b

c ng đánh”.[42 tr.172] Dư i s lãnh đạo của Đảng phụ nữ ta đã g p phần há

l n l m cho cách mạng th nh c ng háng chiến th ng lợi vẻ vang

Cách mạng Tháng Tám 1945 th nh c ng đ t nư c gi nh được độc lập nhưng chẳng bao lâu th c dân Pháp lại tái chiến chúng mu n nư c ta th nh n

l vĩnh viễn phụ nữ Vi t Nam lại một lần nữa đứng lên cùng to n dân iên

cư ng háng chiến ch ng Pháp phụ nữ ta lại một lần nữa đứng lên cùng to n dân iên cư ng háng chiến ch ng Pháp

Th i ỳ còn hoạt động trong bí mật m c dầu trải qua nhiều thử thách

ch u đ ng mu n ng n nguy hi m gian h nhiều ch em đã giác ngộ cách mạng tham gia hoạt động cách mạng r t gan g c d ng cảm đảm nhận những vi c to

l n g p phần v o th ng lợi chung của T qu c Nhiều phụ nữ b t ch p gian nguy che gi u canh gác bảo v cán bộ cách mạng phụ nữ tích c c tham gia những đội du ích v r t anh d ng đánh đ ch; phụ nữ đi dân c ng tải lương th c đạn dược l m đư ng v.v… Các b mẹ t chức nhau lại th nh các hội b mẹ chiến sĩ giúp đỡ bộ đội đánh gi c giúp đỡ an ủi thương binh Hồ Chí Minh đã ghi nhận những đ ng g p to l n của phụ nữ trong háng chiến: “ngo i những đội

du ích r t anh d ng đánh đ ch còn c các b mẹ r t hiền từ t chức nhau lại

th nh hội các b mẹ chiến sĩ giúp đỡ bộ đội đánh gi c giúp đỡ an ủi thương binh Trong các chiến d ch phụ nữ đi dân c ng tải lương th c đạn dược l m

đư ng v.v r t đ ng; 2/3 s dân c ng l phụ nữ M c dầu b máy bay đ ch theo dõi thả bom dữ dội nhưng ch em vẫn vui vẻ ca hát động viên nhau làm tròn nhi m vụ.” [39 tr 510-511] Đ c bi t “th i ỳ đ căn cứ đ a cách mạng của ta

Vi t c do đ r t nhiều ch em phụ nữ các dân tộc thi u s h ng những vượt gian nguy m còn gạt cả mê tín đ bảo v cách mạng v cán bộ hoạt động cách mạng.”[39, tr.509]

Ngư i hẳng đ nh phụ nữ đã c nhiều đ ng g p cho cách mạng Các mẹ các ch đã đ o hầm bí mật đ nu i gi u cán bộ “từ lúc t c còn xanh đến hi phơ phơ đầu bạc” vẫn giữ vững lòng thủy chung chí b t hu t một lòng trung

th nh v i cách mạng nhiều ch em l m giao liên liên lạc anh d ng gan dạ Các

ch vừa luồn lách đ i ph đ i ph v i mọi âm mưu thủ đoạn của của đ ch vừa vận động binh sĩ về v i cách mạng b t tra t n dã man dù b hoét m t lọc

th t b hủy hoại cơ th l m cho t n phế su t đ i các ch vẫn giữ vững hí tiết

b t ngư i nhưng đồng b o vẫn iên quyết giúp đỡ cách m nh Đồng b o Th đồng b o Nùng đồng b o Mán đồng b o Mèo cho đến anh em Hoa iều ngư i

th giúp chúng t i ăn ẻ th cho chúng t i áo C những đồng b o nh n ăn nh n

m c bán trâu bán ruộng đ giúp chúng t i l m cách m nh Thật l qu hoá v cùng.” [32, tr 238]

Trong những tháng năm y nhiều b cụ ngo i bảy tám mươi tu i chẳng những xung phong đi dân c ng m còn thách thi đua v i các cụ ng v con cháu

Đ phát huy vai trò của phụ nữ v của to n dân tộc trong háng chiến Ngư i đã

đưa ra những ví dụ r t cụ th như: “T i mu n nh c v i chuy n nho nhỏ nhưng

c nghĩa r t to: cụ Năm Cao ằng) 83 tu i xung phong sửa đư ng Cán

bộ huyên b cụ ngh th b cụ n i: "C ng gi c ng phải giúp háng chiến Sửa

đư ng đ bộ đội đi cho mau giết cho nhiều gi c th ng cho nhiều trận " [34, tr.406]

Trong các vùng tạm chiến phụ nữ đã đ u tranh iên cư ng đ ngăn ch n

âm mưu thâm độc của th c dân Pháp phụ nữ trong vùng tạm chiếm th ra sức

ch ng đ ch b t chồng con anh em đi lính phá âm mưu đ ch dùng ngư i Vi t đánh ngư i Vi t l y chiến tranh nu i chiến tranh ch em iều b o th ủng hộ cuộc háng chiến của đồng b o trong nư c về mọi m t” [32, tr.431]

Hồ Chí Minh r t xúc động trư c t nh yêu thương chiến sĩ của các b các

cụ trong Hội mẹ chiến sĩ các đ a phương Theo Ngư i “Các b mẹ chiến sĩ v các ch em giúp thương binh đã hòa lẫn lòng yêu nư c yêu con yêu chiến sĩ

th nh một m i yêu thương h ng b bến m giúp đỡ chiến sĩ v săn s c thương binh như con em ruột th t của m nh.” [34, tr.339] “Các b mẹ phần l n l những

cụ gi n ng dân nhiều b mẹ đã c cháu Các b mẹ đã giúp đỡ cán bộ v bộ đội săn s c thương binh coi họ như con đẻ Ở các vùng tạm b chiếm các mẹ chẳng hác g các "nữ thần hộ m nh" đã bảo v cho các chiến sĩ hoạt động bí mật Vi c l m của các b mẹ thật đáng ính phục” [34, tr.310] Ngư i đã tỏ lòng biết ơn các bà, các cụ đã thương yêu săn s c các chiến sĩ như con cháu ruột th t

v nh c nh các chiến sĩ phải hiếu v i các mẹ bằng cách giết gi c lập c ng Ngư i n i: “Các chiến sĩ th sẵn s ng hy sinh gia đ nh hy sinh tính m nh đ giết

gi c cứu nư c bảo v đồng b o Các cụ các b th thương yêu săn s c chiến sĩ như con cháu ruột th t.”; “Chẳng những các chiến sĩ m t i v Chính phủ c ng biết ơn các cụ các b T i mong rằng h p cả nư c các liên hu các t nh các

l ng đâu c ng c Hội mẹ chiến sĩ Còn các chiến sĩ th phải hiếu v i mẹ nu i bằng cách thi đua giết nhiều gi c cư p nhiều súng lập nhiều c ng l m cho rạng danh v đền bồi c ng ơn của các b mẹ chiến sĩ.” [33, tr 214]

Trong cuộc háng chiến trư ng gian h đã c biết bao t m gương phụ

nữ từ trẻ đến gi anh d ng hi sinh Hồ Chí Minh nhiều lần nh c nh “Ngày nay,

đ t nư c ta ho b nh C ho b nh v đã c bao nhiêu gương đ u tranh, hy sinh anh d ng của to n dân ta to n Đảng ta trong đ c phụ nữ ta.” [39, tr 510]

Hồ Chí Minh h ng quên nêu những t m gương sáng đ phụ nữ Vi t Nam noi theo: “Gương anh d ng của đồng chí Minh Khai v của cháu Võ Th Sáu

lu n lu n sáng ng i đ cho phụ nữ ta học tập.” [42, tr.172]

Hồ Chí Minh nhiều lần nh n mạnh c ng lao ngư i phụ nữ: “Ng y nay đ t

nư c ta ho b nh C ho b nh v đã c bao nhiêu gương đ u tranh hy sinh anh

d ng của to n dân ta to n Đảng ta trong đ c phụ nữ ta.” [39, tr 510] “Nhân dân ta r t biết ơn các b mẹ cả hai miền Nam c đã sinh đẻ v nu i dạy những thế h anh hùng của nư c ta” [42, tr.172]

Ngư i h ng ch đánh giá chung vai trò của phụ nữ Vi t Nam trong cuộc háng chiến m còn c những ghi nhận cụ th của ch em phụ nữ các dân tộc trong đại gia đ nh các dân tộc Vi t Nam đã hơi dậy thêm t nh đo n ết các dân tộc trong nư c; tạo thêm sức mạnh t ng hợp đưa cuộc háng chiến gi nh th ng lợi Trong Thư gửi phụ nữ nhân d p ỷ ni m Hai Trưng v ng y u c tế phụ

nữ năm 8/3/1952 Ngư i viết:

“H ng vạn phụ nữ Kinh Th Nùng Mán Mèo xung phong tham gia dân

c ng h ng quản trèo đèo lội su i ăn gi nằm sương.” [34, tr.340]

Ngư i c ng nhiều lần gửi thư biết ơn phụ nữ: “Nhân d p 8-3 t i ính cẩn nghiêng m nh trư c linh hồn các nữ li t sĩ đã hy sinh cho T qu c như c Nguyễn Th Cúc v nhiều ngư i hác T i ính ch o các b mẹ c con trong bộ đội v các b mẹ cùng vợ con của các li t sĩ Trong cuộc háng chiến to l n của dân tộc ta phụ nữ ta đang gánh một phần quan trọng.” [34, tr.339]

Ng y 8/3/1952 hi cuộc háng ch ng th c dân Pháp của nhân dân ta

bư c v o giai đoạn quyết li t nhân ng y u c tế phụ nữ Ngư i đã viết thư gửi thư cho ch em trong nư c v ch em iều b o ngo i nư c trong đ c đoạn:

“Hai Trưng đ lại cho phụ nữ Vi t Nam một truyền th ng vẻ vang l d ng cảm háng chiến Liên đo n phụ nữ dân chủ qu c tế giúp phụ nữ Vi t Nam bồi dưỡng truyền th ng y hăng hái đ u tranh ch ng chủ nghĩa đế qu c xâm lược Phụ nữ Vi t Nam đã xứng đáng l con cháu Hai v l một l c lượng trong

u c tế phụ nữ.” [34, tr.339]

Khi Hi p đ nh Giơnevơ được ết gi i tuyến tạm th i được thiết lập quân Pháp buộc phải rút hỏi miền c nư c ta đồng th i l c lượng của ta sẽ tập ết ra c v tiến h nh t ng tuy n cử sau 2 năm đ th ng nh t nư c nh Thế nhưng đế qu c Mỹ đã mưu toan thay chân Pháp xâm chiếm miền Nam chia c t lâu d i đ t nư c ta v i chính sách th c dân m i Đế u c Mỹ v bè l tay sai

Ng Đ nh Di m c t nh phá hoại Hi p đ nh Giơnevơ tiến h nh h ng loạt chính sách t n bạo man rợ b t c c thủ tiêu cán bộ của ta

Trong cuộc háng chiến ch ng Mỹ cứu nư c l c lượng cách mạng miền Nam còn r t mỏng Ở nhiều vùng thanh niên ho c đã thoát ly theo cách mạng

ho c b ngụy b t đi lính một s tránh quân đ ch ch còn ngư i phụ nữ đứng m i

ch u s o Trong những năm đen t i đ phụ nữ miền Nam phải gánh ch u nhiều đau h do các chính sách h h c man rợ của đ ch l ngư i đ u tranh ngoan

cư ng chẳng những trên lĩnh v c đ u tranh chính tr đ u tranh v trang đồng

th i còn giữ vai trò quan trọng trên t t cả các lĩnh v c âm thầm hác trong cuộc

đ u tranh trư ng ỳ

V o những năm dư i chính quyền Ng Đ nh Di m chúng chính sách hủng b đ n áp truy lùng Vi t cộng hòng biến nhân dân miền Nam th nh l c lượng ch ng đ i cách mạng Nhưng nhân dân nh t l ch em phụ nữ ch em đã dùng đủ mọi cách đ bảo v cán bộ bảo v cách mạng Gi c b t ch em đi truy cán bộ hi g p cán bộ ch em h ng tri h m c t m mọi cách đ ch đư ng cho cán bộ chạy tr n ẩn n p Trong nh tù b đánh đập b tra t n b t hai báo

ch em thề chết h ng hai Trong th n p phư ng x m lợi dụng thế c ng hai hợp pháp ch em vận động t chức những đội dân canh ch ng cư p bảo v x m

l ng th c ch t l t chức bảo v che gi u cán bộ trừng tr bọn đi lùng sục t m

b t cán bộ Kh p miền Nam h ng nơi n o lại h ng c những h nh ảnh ngư i phụ nữ dù b đ ch thư ng xuyên bao vây r nh mò vẫn ngụy trang đ n cán bộ

v o nh đ o hầm bí mật trong nh ngo i vư n; nu i dưỡng che gi u ho c tiếp

tế lương th c th c phẩm cho l c lượng cách mạng hu du ích Phụ nữ miền Nam đã tr th nh l c lượng đ ng đảo trong các cuộc đ u tranh cách mạng bền

b đ u tranh ch ng ách th ng tr dã man của Mỹ v bọn tay sai các b mẹ chiến

sĩ hai miền Nam - c đã huyến hích con cháu m nh v o bộ đội đánh gi c cứu

nư c ân cần nu i n ng giúp đỡ v bảo v bộ đội chiến sĩ như con cháu m nh Những đội quân t c d i n i tiếng của miền Nam đã gan góc xông pha, b t ch p súng đạn đ u tranh đòi thi h nh Hi p đ nh Giơnevơ Đến khi đ ch th c hi n điên cuồng chính sách “t cộng di t cộng” tra hảo dân trư ng ỳ truy bức b t ly hai Đảng xé c Đảng ch em phụ nữ đã iên quyết h ng hu t phục; nhiều nơi các ch các mẹ đã biến những bu i “t cộng” th nh bu i t cáo vạch trần

âm mưu bán nư c hại dân của bọn tay sai Hồ Chí Minh hẳng đ nh: “Miền Nam anh hùng c đội quân đ u tranh chính tr gồm h ng vạn chiến sĩ to n l phụ nữ

Họ r t mưu trí v d ng cảm l m cho đ ch phải hiếp sợ v gọi họ l “đội quân

t c d i” Ph T ng tư l nh uân giải ph ng l c Nguyễn Th Đ nh Cả thế gi i

ch nư c ta c v tư ng quân gái như vậy Thật l vẻ vang cho miền Nam cho cả dân tộc ta.” [42, tr.173]

Chủ t ch Hồ Chí Minh còn tuyên dương những t m gương đi n h nh như các “Như các c Út T ch Tạ Th Kiều Trần Th Vân v nhiều c hác [42, tr.173]

Cùng v i phụ nữ miền Nam miền c h ng tri u phụ nữ hăng hái tham gia đ u tranh chính tr quyết li t h trợ cho đồng b o v ch em miền Nam ngăn

ch n ch ng lại các tội ác của Mỹ v bọn tay sai Mỹ Di m Khi gi c Mỹ th t bại trong “chiến tranh đ c bi t” chúng điên cuồng ném bom b n phá miền c phụ

nữ miền c đã hư ng ứng l i êu gọi của Đảng của Hồ Chủ t ch hăng hái thi

đua th c hi n phong tr o “ba đảm đang” ch ng Mỹ cứu nư c xây d ng chủ nghĩa xã hội do Trung ương Hội liên hi p phụ nữ phát động Ch em phụ nữ vừa chiến đ u vừa sản xu t đ bảo v hậu phương, đồng th i chi vi n sức ngư i sức của cho chiến trư ng miền Nam “Ở miền c c mư i phụ nữ c ng n ng binh được tuyên dương anh hùng; 723 phụ nữ trong các ng nh đã c th nh tích

đ c bi t v được ác thư ng huy hi u” [42, tr.174]

Hồ Chí Minh đã nhiều lần gửi thư hen gợi phụ nữ miền c đã chiến đ u

d ng cảm b n rơi nhiều máy bay đ ch b n cháy nhiều t u chiến Mỹ cùng nhiều thành t u chiến đ u hác Ngư i n i: “Trong phong trào thanh niên xung phong

ch ng Mỹ cứu nư c nhiều cháu thanh niên gái đã nêu gương d ng cảm trong sản xu t v chiến đ u như thanh niên gái Vĩnh Linh vừa sản xu t giỏi vừa chiến

đ u giỏi t cầu đư ng Trần Th L uảng nh v ti u đội 9 đại đội 814 đã bảo đảm t t giao th ng dư i l n bom đạn đội dân quân gái Nam Ngạn đã g p phần b n được nhiều máy bay gi c Mỹ v.v ” [42, tr.174]

Chủ t ch Hồ Chí Minh c ng hết sức đề cao vai trò của phụ nữ hậu phương Họ c quyền v nghĩa vụ đ ng g p c ng sức cho s nghi p giải ph ng dân tộc th ng nh t đ t nư c Phụ nữ hậu phương c ng phải trải qua nhiều gian nan v t vả vừa phải tăng gia sản xu t đ xây d ng cuộc s ng vừa đ tiếp tế cho tiền tuyến M t hác phụ nữ phải đảm đang trong c ng vi c gia đ nh thay cho chồng con đang đi đánh gi c Nhiều ch em phải ch u đ ng những thiếu th n thậm chí nhiều Mẹ đã hy sinh cả chồng con cho s nghi p giải ph ng v bảo v

T qu c iết bao b mẹ ngư i vợ đã hiến dâng cho t qu c những ngư i thân yêu nh t của m nh v âm thầm ch u đ ng s thi t thòi m t mát đau thương Nhiều ngư i đã tr th nh nữ anh hùng lập nên những chiến c ng hi n hách

h ng thua ém nam gi i

Ngư i n i:

“Trong cuộc ch ng Mỹ cứu nư c hi n nay các b mẹ chiến sĩ đã huyến hích con cháu m nh v o bộ đội đánh gi c cứu nư c còn ân cần nu i

n ng giúp đỡ v bảo v cán bộ v chiến sĩ hác như con cháu m nh Ví dụ: à

mẹ Su t uảng nh đã x ng pha bom đạn h ng sợ s ng to gi l n su t

ng y đêm chèo thuyền đưa bộ đội v cán bộ qua s ng đ chiến đ u mẹ Cán ngư i Thái Sơn La c sáu con th hai đi bộ đội b n v o du ích bản thân b

mẹ c ng hăng hái v o ạch đầu quân mẹ Đích Thái nh đã cho cả b n con trai v một con r v o bộ đội ản thân b mẹ vừa lo vi c nh cho các con vừa hăng hái giúp đỡ gia đ nh chiến sĩ Mẹ Đích còn r t t h o l cả nh gồm

c b n con trai hai con gái một con r đều vẻ vang được tham gia Đảng Lao động Vi t Nam Nư c ta t h o c h ng ng n h ng vạn b mẹ qu báu như vậy.” [42, tr.172]

Ngư i còn nêu cao th nh tích của các cháu gái độ tu i thiếu niên nhi đồng Hư ng ứng phong tr o thiếu niên “l m ngh n vi c t t” các cháu thiếu niên nhi đồng đã hăng hái giúp đỡ nhau trong học tập đ ngư i l n rảnh rang lo chiến

đ u v sản xu t như: “Cháu Tứ 13 tu i Thái nh đã cõng một bạn gái b què chân đi học su t ba năm liền” “hai cháu Ho ng Th Phiến v Lê Th Th u Vĩnh Linh đều mư i tu i đã thay nhau cõng cháu Vi t tám tu i con một chiến

sĩ miền Nam tập ết) đi học v chân cháu c tật nh trư ng lại cách xa hai cây

s phải qua hai ngọn đồi.)” [42 tr.174] Kh ng Những thế các em thiếu niên còn r t d ng cảm: “Cháu Nguyễn Th S nh 12 tu i H c đã nhảy xu ng

nư c cứu hai bạn nhỏ hỏi chết đu i.” [42, tr.174]

Hồ Chí Minh đã ết luận: “Như thế l từ xưa đến nay từ Nam đến c từ trẻ đến gi phụ nữ Vi t Nam ta thật l anh hùng.” [42, tr.174] Ngư i n i: “Non

s ng g m v c Vi t Nam do phụ nữ ta trẻ c ng như gi ra sức d t thêu m thêm

t t đẹp r c rỡ.” [34, tr.340]; “M i hi nư c nh g p nguy nan th phụ nữ ta đều hăng hái đứng lên g p phần xứng đáng của m nh v o s nghi p giải ph ng dân tộc [42, tr.172]

Hồ Chí Minh hẳng đ nh vai trò của phụ nữ h ng ch th hi n lòng căm thù gi c ngoại xâm động viên v hy sinh đ chồng con yên tâm cầm súng ra