Quản lý hoạt động dạy học tại trường trung học phổ thông lý nhân tông thành phố bắc ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

Nếu đề xuất được biện pháp quản lý hoạt động dạy học phù hợp, bao quát được các vấn đề thực tiễn và được thực hiện một cách đồng bộ thì chất lượng dạy học nói riêng và chất lượng giáo dụ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THUỶ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG

THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG

THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS Đào Hải

HÀ NỘI – 2015

LỜI CẢM ƠN Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trường ĐHGD- ĐHQGHN đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập tại trường cũng như trong quá trình nghiên cứu luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, chuyên viên Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh cùng toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh trường THPT

Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh đã tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp thông tin, tham gia trả lời phiếu khảo sát, giúp đỡ, động viên tôi nghiên cứu để hoàn thành luận văn

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Đào Hải đã tận

tình hướng dẫn, giúp đỡ và động viên để tôi có thể hoàn thành luận văn này

Dù đã có nhiều cố gắng song luận văn này không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các thày, cô giáo và bạn bè

Trân trọng cảm ơn!

Bắc Ninh, ngày 20 tháng 9 Năm 2014

TÁC GIẢ

Nguyễn Thị Thủy

MỤC LỤC

Lời cảm ơn……… ……… i

Danh mục chữ viết tắt……… …ii

Mục lục……… ……iii

Danh mục bảng……… vi

Danh mục sơ đồ……….…vii

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 7

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 7

1.2 Những khái niệm cơ bản của đề tài 9

1.2.1 Quản lý 9

1.2.2 Quản lý giáo dục 11

1.2.3 Quản lý nhà trường và quản lý trường THPT 12

1.2.4 Hoạt động dạy - học 16

1.3 Lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 24

1.3.1 Nội dung cơ bản của đổi mới giáo dục THPT hiện nay 24

1.3.2 Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 28

Tiểu kết chương 1 35

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG THÀNH PHỐ BẮC NINH 36

2.1 Khái quát về Trường THPT Lý Nhân Tông 36

2.2 Thực trạng hoạt động dạy - học ở trường THPT Lý Nhân Tông 38

2.2.1 Thực trạng hoạt động dạy 38

2.2.2 Thực trạng hoạt động học của học sinh 43

2.2.3 Đánh giá chung về thực trạng hoạt động dạy học 45

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông 45 2.3.1 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên 45

2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinh 53

2.3.3 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất (CSVC) phục vụ hoạt động dạy học 58

2.3.4 Thực hiện mối liên hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội 60

2.4 Đánh giá chung về quản lý hoạt động dạy học và những thuận lợi, khó khăn cơ bản trong công tác quản lý tại trường THPT Lý Nhân Tông 61

2.4.1 Những ưu điểm 61

2.4.2 Những khuyết điểm 61

2.4.3 Những thuận lợi 62

2.4.4 Những khó khăn 63

Tiểu kết chương 2 64

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 65

3.1 Định hướng phát triển trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay 65

3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý 66

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 66

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 66

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 67

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính bền vững 67

3.3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay 67

3.3.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của HĐDH trong nhà trường 67

3.3.2 Chú trọng công tác xây dựng kế hoạch dạy - học khoa học 71

3.3.3 Chỉ đạo quyết liệt việc đổi mới phương pháp dạy và học 74

3.3.4 Tăng cường đầu tư và khai thác, sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật dạy học 82 3.3.5 Cải tiến công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học trong nhà

trường 83

3.3.6 Xây dựng môi trường thân thiện dân chủ trong nhà trường, đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 85

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 87

3.5 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 89

3.5.1 Mục đích khảo nghiệm 89

3.5.2 Đối tượng và các bước khảo nghiệm 90

Tiểu kết chương 3 92

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 93

1 Kết luận 93

2 Khuyến nghị 94

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

PHỤ LỤC 101

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Bảng thống kê số lượng đọi ngũ CBQL và nhân viên 38

Bảng 2.2 Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên 40

Bảng 2.3 Kết quả xếp loại của giáo viên tham gia hội giảng 42

Bảng 2.4 Kết quả xếp loại sang kiến kinh nghiệm (SKKN) 42

Bảng 2.5 Kết quả khảo sát thực trạng về hoạt động học của học sinh 44

Bảng 2.6 Kết quả thi đỗ TNPT và Đại học Cao đẳng 44

Bảng 2.7 Kết quả thực hiện nội dung, chương trình ở tổ bộ môn 46

Bảng 2.8 Kết quả thực hiện việc lập kế hoạch công tác của giáo viên 47

Bảng 2.9 Thực trạng việc thực hiện chương trình dạy học của giáo viên 48

Bảng 2.10 Mức độ hài lòng khi được phân công giảng dạy 50

Bảng 2.11 Kết quả khảo sát thực trạng vận dụng đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng phương tiện dạy học……… 52

Bảng 2.12 Tổng hợp ý kiến về mức độ thực hiện quy định ghi sổ đầu bài và đánh giá xếp loại học sinh 55

Bảng 2.13 Kết quả khảo sát học ở nhà của học sinh 58

Bảng 2.14 Thực trạng về cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ hoạt động dạy học 59

Bảng 2.15 Thực trạng việc sử dụng trang thiết bị phục vụ dạy học 60

Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả ý kiến của chuyên gia, CBQL và giáo viên về mức độ cần thiết và tính khả thi của các bộ phận quản lý HĐDH ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh 91

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Quá trình dạy học 17

Sơ đồ 1.2 Hoạt động dạy học 18

Sơ đồ 3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý HĐDH……… 88

Sơ đồ 3.2 Biện pháp trọng tâm trong nhóm biện pháp quản lý HĐDH 89

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đất nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới trên nhiều lĩnh vực Điều đó mang lại cho chúng ta nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều khó khăn thách thức

Để tận dụng tốt những thời cơ, đẩy lùi những khó khăn thách thức ấy chúng ta phải chuẩn bị thật chu đáo nguồn lực của đất nước Một trong những nguồn lực ấy là nguồn nhân lực Nguồn lực con người được tạo ra từ giáo dục

và đào tạo Vai trò của giáo dục là phát triển tiềm năng của con người, giáo dục là đòn bẩy mạnh mẽ nhất mà chúng ta cần có để tiến vào tương lai, giáo dục là quyền cơ bản nhất của con người, là điều kiện tiên quyết để thực hiện nhân quyền, dân chủ, hợp tác trí tuệ, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau Vì vậy, giáo dục - đào tạo có vai trò quan trọng trong công cuộc phát triển con người, phát triển đất nước, phát triển nhân loại trong thời đại mới

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII (năm 2006) đã chỉ rõ:”…từ nay đến năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản thành nước công nghiệp…” Để thực hiện được mục tiêu này, Nghị quyết TW2 khóa VIII (tháng 12 năm 2006) đã đưa ra định hướng chiến lược phát triển Giáo dục - Đào tạo của nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa Giải pháp chủ yếu là tăng cường các nguồn lực cho Giáo dục - Đào tạo; tạo động lực cho người dạy, người học; tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục…Trong đó quản lý giáo dục được xem là một giải pháp quan trọng

Nghị quyết Đai hội Đảng lần thứ X tiếp tục khẳng định: ”giáo dục và đào tạo cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu” Nghị quyết cũng chỉ rõ:” Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của học sinh ”

Đặc biệt, để nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực, Nghị quyết Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam, lần thứ XI đã chỉ rõ: “Đổi mới

căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo theo nhu cầu phát triển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá và hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời”

Như vậy, đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới giáo dục phổ thông nói riêng đang là vấn đề cấp bách được toàn ngành GD – ĐT quan tâm, đặc biệt

là vấn đề quản lý hoạt động dạy học ở các cấp học

“Dạy và Học” là hai mặt của hoạt động cơ bản trong các nhà trường, do đó quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng

Thực trạng hoạt động dạy học đang có những vấn đề, chưa đáp ứng được những mong mỏi, những yêu cầu của xã hội Nhiều thày, cô giáo chưa thực sự say mê với nghề, chưa tích cực trong việc đổi mới phương pháp dạy học, trong bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ Thậm chí ở đâu đó còn xảy ra những cư xử chưa tốt của thày cô giáo với học sinh, cha mẹ học sinh… Nhiều học sinh lười học, không muốn đến trường, bỏ học, đánh nhau…

Trong những năm qua ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố Bắc Ninh nói chung, trường THPT Lý Nhân Tông nói riêng đã thu được những thành tích đáng phấn khởi, đóng góp đáng kể cho việc phát triển văn hóa giáo dục của địa phương cũng như góp phần làm chấn hưng văn hóa nói chung Tuy nhiên, cùng với những thành tích đã đạt được thì cũng còn nhiều hạn chế Đó là chất lượng, hiệu quả dạy học còn chưa cao, chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của nhà trường Hoạt động dạy thêm, học thêm còn

có những chỗ cần phải chấn chỉnh…Một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến những điều đó là do công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý hoạt động dạy học nói riêng còn có những bất cập, hạn chế Về góc

độ quản lý trong nhà trường phổ thông thì quản lý hoạt động dạy học là nhiệm

vụ cơ bản Những biện pháp quản lý hoạt động dạy học đóng vai trò đặc biệt quan trọng Nó tác động trực tiếp lên giáo viên và học sinh - các đối tượng

làm lên chất lượng giáo dục Trong thực tế, trường THPT Lý Nhân Tông cũng đã rất quan tâm tới các hoạt động giáo dục, áp dụng nhiều biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Nhưng với những biện pháp quản lý hoạt động dạy học như hiện nay thì hiệu quả, chất lượng dạy học chưa cao, chưa đáp ứng tốt được yêu cầu của của học sinh và xã hội Đó là do những biện pháp được áp dụng chủ yếu là kinh nghiệm của bản thân hoặc do người đi sau học tập cách làm của người đi trước hoặc do trao đổi học tập lẫn nhau giữa các nhà quản lý ở các trường, lại thêm các khó khăn khách quan tác động vào như thiếu phòng học , thiếu trang thiết bị, thiếu kinh phí Vì vậy việc nghiên cứu cơ sở lý luận và tìm hiểu thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông nhằm xây dựng, đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp với bối cảnh hiện nay, có tính khả thi là vấn đề tất yếu cần làm ngay

Từ những lý do trên, tôi đã chọn và nghiên cứu đề tài:“Quản lý hoạt động dạy học tại trường Trung học phổ thông Lý Nhân Tông Thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động dạy học, kết hợp với thực tiễn công tác quản lý trong nhà trường, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy h ọ c góp phần từng bước nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường, đáp ứng yêu cầu của xã hội trong bối cảnh hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT 3.2 Phân tích thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh

3.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu:

Hoạt động dạy - học ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh

4.2 Đối tượng nghiên cứu:

Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

5 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng về việc quản lý HĐDH tại trường THPT Lý Nhân Tông như thế nào?

- Nội dung quản lý HĐDH ở trường THPT hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

- Biện pháp nào sử dụng để quản lý HĐ DH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tại trường THPT Lý Nhân Tông?

6 Giả thuyết khoa học

Hoạt động dạy học là hoạt động cơ bản có tính then chốt trong nhà trường Trung học phổ thông Do những nguyên nhân khác nhau mà việc quản lý hoạt động này ở trường THPT Lý Nhân Tông vẫn còn những khó khăn, vướng mắc và bất cập dẫn đến chất lượng dạy học chưa cao, chưa tương xứng với tiềm năng của nhà trường Nếu đề xuất được biện pháp quản

lý hoạt động dạy học phù hợp, bao quát được các vấn đề thực tiễn và được thực hiện một cách đồng bộ thì chất lượng dạy học nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung tại trường THPT Lý Nhân Tông sẽ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

7 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài khảo sát và phân tích thực trạng hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh những năm gần đây (chủ yếu từ năm học 2011 - 2012 đến 2013 – 2014)

8 Phương pháp nghiên cứu

8 1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu, hồi cứu, tổng kết, hệ thống hóa lý luận các công trình nghiên cứu, các tài liệu lý luận được chọn lọc liên quan đến đề tài nghiên cứu

để làm luận cứ khoa học cho các biện pháp, như: Nghiên cứu tài liệu quản lý

và quản lý giáo dục, lý luận dạy học Nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật về Giáo dục, Đào tạo Nghiên cứu kế thừa kết quả nghiên cứu của một số công trình khoa học…

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra:

Sử dụng các mẫu phiếu điều tra đối với giáo viên, cán bộ quản lí và học sinh để thu nhập những thông tin về thực trạng dạy và học hiện nay ở trường THPT Lý Nhân Tông

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Lấy ý kiến của các nhà quản lí có

kinh nghiệm để xin ý kiến đề xuất biện pháp và xác định tính hiệu quả, tính khả thi của các biện pháp đề xuất

- Phương pháp quan sát:

Dự giờ, quan sát, tìm hiểu hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh

- Phương pháp khảo nghiệm:

Sử dụng nhằm minh chứng tính hiệu quả và tính khả thi của những biện pháp đã đề xuất…

8.3 Nhóm phương pháp nghiên cứu sử dụng toán học

Chủ yếu dùng để phân tích, tổng hợp các số liệu thu thập được, đặc biệt

là Phương pháp thống kê xử lý số liệu

9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

- Phân tích thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học

ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh

- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường Trung học phổ thông

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường Trung học phổ thông Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Trong lịch sử phát triển của loài người, việc truyền bá kinh nghiệm lịch

sử của thế hệ trước cho thế hệ sau luôn được diễn ra với muôn hình muôn vẻ, với nhiều hình thức và cách thức khác nhau Nhu cầu học tập của con người không ngừng tăng lên, tỷ lệ với đời sống kinh tế Việc học tập diễn ra với nhiều hình thức phong phú, đa dạng Học trong nhà trường, ngoài nhà trường, chính quy, không chính quy, học trên lớp, học ở nhà, học thêm…Đi kèm theo đó là việc quản lý hoạt động dạy học Xã hội ngày càng phát triển

và luôn thay đổi, tất yếu dẫn đến sự đổi mới trong nội dung GD và phương pháp giáo dục trong đó có đổi mới cách dạy và cách học

Hầu hết các chuyên gia sư phạm đều đưa ra những cải tổ nền giáo dục theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của người học, học sinh được hướng dẫn, khuyến khích tự lập và triển khai kế hoạch học tập của riêng mình Việc nâng cao chất lượng dạy và học nói chung trong các nhà trường phổ thông từ lâu đã được nhiều nhà khoa học nhiều nhà sư phạm trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu Những công trình nghiên cứu nổi tiếng đề cập đến hoạt động dạy - học gắn với các tên tuổi của Piagiet, Lêônchiep, Đannhilốp, Êxipôp, Lecne, Babansky

Theo Jan Amos Komensky, dạy học thế nào để người học thích thú học tập và có những cố gắng bản thân để nắm lấy tri thức Ông nói: “Tôi thường bồi dưỡng cho học sinh của tôi tinh thần độc lập trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức vào thực tiễn” Ông còn viết: “GD có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm, phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách… Hãy tìm ra phương pháp cho giáo viên (GV) dạy ít hơn, học sinh (HS) học được nhiều hơn”

Nhà nghiên cứu về quản lý giáo dục Nga V.A Khuđôminki đã tổng kết những thành công, thất bại của mình trong hơn 25 năm làm Hiệu trưởng cùng với nhiều tác giả đã đưa ra một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học

ở trường THPT Đó là sự phân công hợp lý trong Ban giám hiệu; xây dựng

và bồi dưỡng giáo viên; tổ chức hội thảo khoa học…

Ở Viêt Nam, đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận quản lý giáo dục, quản lý hoạt động dạy học Có thể kể đến công trình của các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn ngọc Quang, Nguyễn Văn

Lê, …Các công trình này đóng góp to lớn về mặt lý luận giáo dục và dạy học…

Nhưng vấn đề nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong các nhà trường nói chung, ở trường THPT nói riêng vẫn chưa được đề cập cụ thể

Có những những bài phát biểu phỏng vấn của các nhà giáo, nhà khoa học, nhà quản lý, cha mẹ học sinh trên các phương tiện truyền thông (ti vi, báo, đài …) trao đổi về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học trong các nhà trường phổ thông

Một số nghiên cứu trong các luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục cũng đã

đề cập đến công tác quản lý chuyên môn trong các nhà trường phổ thông Những đề tài này đã nêu ra được cơ sở luận của việc quản lý chuyên môn và

đề xuất được một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở một số cơ sở giáo dục áp dụng cho cơ sở đó Những nghiên cứu đã giúp cho dạy học và quản lý hoạt động dạy học có thêm cơ sở lý luận và những kinh nghiệm quý báu

Tuy nhiên ở một cơ sở giáo dục cụ thể, trong một bối cảnh cụ thể, ngoài những điểm chung còn mang tính đặc thù nên cần phải có những biện pháp cụ thể riêng và áp dụng các biện pháp một cách linh hoạt hài hòa thì việc quản lý hoạt động dạy học mới có thể thu được hiệu quả cao

Ở các trường THPT trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có rất ít nghiên cứu

về quản lý hoạt động dạy học Trong phạm vi trường THPT Lý Nhân Tông chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập tới vấn đề lý luận và biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng d ạ y h ọc trong nhà trường, đặc biêt là trong bối cảnh hiện nay Đó là những vấn đề còn thiếu

mà tác giả muốn đề cập đến trong luận văn này

1.2 Những khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý

Quản lý (QL) là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một

tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức

Quản lý có những đặc điểm cơ bản:

* Quản lý bao giờ cũng phân chia chủ thể quản lý và khách thể quản lý

để rõ trên dưới, mệnh lệnh, phục tùng đó là nguyên tắc tập trung dân chủ (mọi người được bàn) Hiện nay mối quan hệ này chuyển sang sự “cộng tác lẫn nhau” cùng chí hướng

* Quản lý liên quan tới trao đổi thông tin (truyền đạt thông tin và thông tin phản hồi) nếu nghẽn ở đây đó thì không thông suốt, không đạt yêu cầu đặt ra) VD: Mọi thông tin, pháp luật từ trên xuống không rõ không được phản hồi nên những người vi phạm pháp luật nhiều

* Quản lý bao giờ cũng có khả năng thích nghi (phải luôn luôn điều chỉnh để phù hợp với hoàn cảnh của mình) Tuy nhiên không được lạm dụng thích nghi VD: đặt ra chỉ tiêu quá cao, trong quá trình thực hiện không đạt được, điều chỉnh nhiều lần làm mất niềm tin)

* Quản lý vừa là khoa học, vừa là một nghệ thuật

- Nghệ thuật: đi trước, về sau, hưởng lợi sau

- Khoa học: có kế hoạch, tổ chức chỉ đạo kiểm tra

* Quản lý gắn với quyền lực, lợi ích và danh tiếng

Quản lý có 4 chức năng cơ bản, đó là: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo – lãnh đạo, kiểm tra

* Kế hoạch hóa là một chức năng quản lý, nó có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các con đường, biện pháp, cách thức để đạt được mục tiêu, mục đích đó Có 3 nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hóa:

+ Xác định, hình thành mục tiêu (phương hướng) đối với tổ chức

+ Xác định và đảm bảo về các nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu

+ Quyết định những hoạt động cần thiết để đạt được mục tiêu đó

* Tổ chức

Khi người quản lý lập xong kế hoạch, họ cần phải chuyển hóa những ý tưởng khá trừu tượng ấy thành hiện thực Một tổ chức lành mạnh sẽ có ý nghĩa quyết định đối với sự chuyển hóa như thế Xét về mặt chức năng quản

lý, tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho ta thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Nhờ việc tổ chức có hiệu quả, người quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn lực và nhân lực thành tựu của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người quản lý sử dụng các nguồn lực này sao cho có hiệu quả và có kết quả

* Lãnh đạo (chỉ đạo)

Sau khi kế hoạch đã được lập, có tổ chức thì phải có người đứng ra lãnh đạo và dẫn dắt tổ chức - lãnh đạo bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác, động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để đạt được mục tiêu của tổ chức

* Kiểm tra: Là một chức năng quản lý thông qua đó một cá nhân một nhóm hoặc một tổ chức theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết Một kết quả hoạt động phải phù hợp với những chi phí bỏ ra, nếu không tương ứng thì phải tiến hành những hoạt động

điều chỉnh, uốn nắn Đó cũng là quá trình tự điều chỉnh diễn ra có tính chu kỳ như sau:

+ Người quản lý đặt ra những chuẩn mực thành đạt của hoạt động + Người quản lý đối chiếu, đo lường kết quả với chuẩn mực đã đặt ra + Người quản lý tiến hành điều chỉnh những sai lệch

+ Người quản lý hiệu chính, sửa lại chuẩn mực nếu cần

1.2.2 Quản lý giáo dục

Khoa học quản lý là một khoa học liên ngành sử dụng tri thức của nhiều lĩnh vực: Tâm lý học, Xã hội học, Triết học v.v

Khoa học quản lý giáo dục là một chuyên ngành của khoa học quản

lý nói chung đồng thời cũng là bộ phận của khoa học giáo dục, nhưng là một khoa học tương đối độc lập

Quản lý giáo dục là một loại hình của quản lý xã hội bởi lẽ giáo dục

là một hiện tượng xã hội, một chức năng của xã hội loài người được thực hiện một cách tự giác, cũng giống như mọi hoạt động khác của xã hội loài người, giáo dục cũng cần phải quản lý, dưới góc độ coi giáo dục là một hoạt động chuyên biệt thì quản lý giáo dục là quản lý các hoạt động của một cơ

sở giáo dục như trường học, các đơn vị phục vụ đào tạo Dưới góc độ xã hội, quản lý giáo dục là quản lý mọi hoạt động giáo dục trong xã hội Khái niệm quản lý giáo dục có nhiều cách hiểu và được nhiều tác giả định nghĩa khác nhau

Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Quản lý giáo dục là hoạt động có ý thức bằng cách vận dụng các quy luật khách quan của nhà quản lý giáo dục tác động đến toàn bộ hệ thống giáo dục nhằm làm cho hệ thống đạt được mục tiêu của nó”

Trong cuốn Giáo dục học tác giả Phạm Viết Vượng đã viết: “Mục đích cuối cùng của quản lý giáo dục là tổ chức giáo dục có hiệu quả để đào tạo ra lớp thanh niên thông minh, sáng tạo, năng động, tự chủ biết sống và biết phấn đấu vì hạnh phúc của bản thân và xã hội”

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lý giáo dục của Đảng thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái mới về chất”

Quản lý giáo dục có tính xã hội cao Bởi vậy, cần tập trung giải quyết tốt các vấn đề xã hội: Kinh tế, chính trị, văn hóa, an ninh quốc phòng phục

vụ công tác giáo dục

Nhà trường là đối tượng cuối cùng và cơ bản nhất của quản lý giáo dục, trong đó đội ngũ GV và HS là đối tượng quản lý quan trọng nhất

Qua các định nghĩa trên, chúng ta có thể rút ra những kết luận: Quản

lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tập thể GV và HS, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường làm cho quá trình này hoạt động để đạt những mục tiêu dự định, nhằm điều hành phối hợp các lực lượng xã hội thúc đẩy mạnh mẽ công tác giáo dục thế hệ trẻ, theo yêu cầu phát triển xã hội Trong quản lý giáo dục, quan hệ cơ bản là quan hệ giữa người quản lý với người dạy và người học, ngoài ra còn các mối quan hệ khác như quan hệ giữa các cấp bậc khác, giữa GV với HS, giữa nhân viên phục vụ với công việc liên quan đến hoạt động giảng dạy và học tập, giữa GV - HS và CSVC phục vụ cho giáo dục

1.2.3 Quản lý nhà trường và quản lý trường THPT

Trong hệ thống giáo dục, nhà trường chiếm giữ một phần quan trọng, chủ yếu Hầu hết các hoạt động giáo dục đều được thực hiện trong nhà trường thông qua hệ thống nhà trường Nhà trường là tế bào chủ chốt của hệ thống giáo dục từ trung ương đến cơ sở Theo đó quan niệm quản lý giáo dục luôn đi kèm với quan niệm quản lý nhà trường

Nhà trường là một tổ chức giáo dục cơ sở, trực tiếp làm công tác

đào tạo, thực hiện việc giáo dục toàn diện đối với thế hệ trẻ Thành tích tập trung nhất của nhà trường là chất lượng và hiệu quả giáo dục, được thể hiện ở

sự tiến bộ của học sinh, ở việc được mục tiêu giáo dục của nhà trường

Vấn đề cơ bản của quản lý giáo dục là quản lý nhà trường vì nhà trường

là cơ sở giáo dục, nơi tổ chức thực hiện mục tiêu giáo dục Khi nghiên cứu về nội dung khái niệm quản lý giáo dục thì khái niệm trường học được hiểu là

tổ chức cơ sở mang tính Nhà nước - xã hội, trực tiếp làm công tác giáo dục

- đào tạo thế hệ trẻ cho tương lai của đất nước

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý nhà trường là tập hợp những tác động tối ưu của chủ thể quản lý đến tập thể GV, HS và cán bộ khác, nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do Nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có Hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ Thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới”

Quản lý nhà trường là một hoạt động được thực hiện trên cơ sở những quy luật chung của quản lý, đồng thời cũng có những nét đặc thù riêng của nó Quản lý nhà trường khác với các loại quản lý xã hội khác, được quy định bởi bản chất hoạt động sư phạm của người GV, bản chất của quá trình DH, giáo dục trong đó mọi thành viên của nhà trường vừa là đối tượng quản lý vừa là chủ thể hoạt động của bản thân mình Sản phẩm tạo ra của nhà trường là nhân cách của người học được hình thành trong quá trình học tập, tu dưỡng và rèn luyện theo yêu cầu của xã hội và được xã hội thừa nhận

Mục đích của quản lý nhà trường là đưa nhà trường từ trạng thái đang phát triển lên một trạng thái phát triển mới bằng phương thức xây dựng và phát triển mạnh mẽ các nguồn lực giáo dục và hướng các nguồn lực

đó vào việc phục vụ cho việc nâng cao chất lượng giáo dục

Nội dung công tác quản lý giáo dục trong nhà trường bao gồm:

+ Quản lý toàn bộ cơ sở vật chất và thiết bị nhà trường nhằm phục vụ tốt nhất cho việc giảng dạy, học tập và giáo dục HS

+ Quản lý tốt nguồn tài chính hiện có của nhà trường theo đúng nguyên tắc quản lý tài chính của Nhà nước đồng thời thực hiện xã hội hóa giáo dục, động viên, thu hút các nguồn tài chính khác nhằm xây dựng cơ

sở vật chất, mua sắm trang thiết bị phục vụ các hoạt động giáo dục và DH

+ Quản lý đội ngũ các thầy giáo, cán bộ công nhân viên và tập thể

HS thực hiện tốt các nhiệm vụ trong chương trình công tác của nhà trường

+ Quản lý tốt các hoạt động chuyên môn theo chương trình giáo dục của Bộ Giáo dục và nhà trường Thực hiện nghiêm túc chương trình, đổi mới phương pháp giáo dục, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng DH

+ Quản lý tốt việc học tập của HS Quản lý HS bao hàm cả quản lý thời gian

và chất lượng học tập, quản lý tinh thần, thái độ và phương pháp học tập

+ Quản lý việc kiểm tra và đánh giá

+ Quản lý việc chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của tập thể GV, công nhân viên của nhà trường

Quản lý nhà trường là phải quản lý toàn diện nhằm hoàn thiện và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả Thành công hay thất bại của nhiệm vụ đổi mới nâng cao hiệu quả giáo dục trong nhà trường phụ thuộc rất lớn vào điều kiện cụ thể của nhà trường Vì vậy muốn thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục, người quản lý phải xem xét đến những điều kiện đặc thù của nhà trường, phải chú trọng tới việc đổi mới công tác quản lý giáo dục để quản lý có hiệu quả các hoạt động trong nhà trường

Trong quản lý nhà trường thì quản lý trường THPT là vấn đề tất yếu

được đặt ra và nếu trường THPT là một cơ sở giáo dục thì quản lý trường phổ thông được hiểu là quản lý giáo dục theo nghĩa hẹp

Như chúng ta đã biết, trong các trường học, đặc biệt là trường THPT thì hoạt động chuyên môn là hoạt động trọng tâm Vì thế, có ý kiến cho rằng: Quản lý trường phổ thông là quản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của giáo viên, tức là đưa hoạt động đó từ trạng thái này đến trạng thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục, mà mục tiêu giáo dục của bậc THPT là một mục tiêu kép: Vừa chuẩn bị kiến thức cho học sinh vào đại học, vừa chuẩn bị cho các em các kỹ năng, năng lực cần thiết, tính tự chủ trong lao động điều đó có nghĩa là khác nhiều so với bậc THCS Đối với học sinh THPT thì ngoài trang bị kiến thức cho các

em thì việc hình thành cho các em phương pháp học tập, khả năng tư duy, khả năng thích ứng với cuộc sống cũng là một vấn đề quan trọng Vì thế vấn

đề đặt ra đối với việc quản lý trường THPT chính là: Người quản lý (chủ thể quản lý) tác động như thế nào vào các thành tố của hệ thống giáo dục, nhằm đem lại kết quả như mong muốn Tác giả cho rằng đây thực sự là vấn đề khó khăn Khó khăn không chỉ bởi công tác quản lý là một công tác mang tính khoa học, đồng thời ở một khía cạnh nào đó cũng mang tính nghệ thuật, mà còn bởi trong sự phát triển nhanh chóng của xã hội ngày nay thì đổi mới giáo dục phổ thông, để đạt được mục tiêu giáo dục không phải là việc dễ dàng Hơn thế, dù giáo dục phổ thông là một lĩnh vực trong nhiều năm qua đã được Đảng và Nhà nước quan tâm song những bất cập của nó về quản lý, về đội ngũ giáo viên, về cơ sở vật chất cũng bị lộ rõ Bởi những lẽ

đó tác giả cho rằng, quản lý nhà trường THPT là điều kiện mang tính quyết định để nâng cao chất lượng giáo dục

Có thể thấy, nếu hoạt động trọng tâm của trường THPT là hoạt động chuyên môn thì để đạt được mục tiêu giáo dục, người quản lý cần chú trọng đến việc quản lý hoạt động chuyên môn của người giáo viên Bởi muốn có trò giỏi trước tiên phải có thầy giỏi và người chính là người “kiến thiết”

giờ dạy, định hướng việc học tập cho học sinh Trong quá trình tìm hiểu các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục tác giả nhận thấy: Các nhà nghiên cứu giáo dục nước ngoài cũng như Việt Nam đã nghiên cứu và đưa ra một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng Có một số tác giả đề cập tới chất lượng dạy học của bậc THPT nhưng lại thiên về vấn đề cải tiến phương pháp dạy học bộ môn mà chưa đề cập một cách sâu sắc đến các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

Như vậy quản lý trường THPT là tập hợp các tác động tối ưu sự công tác, tham gia hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và cán bộ công nhân viên nhằm tận dụng các nguồn lực sẵn có, nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp nhằm đạt được mục

Có thể nói, hoạt động dạy học chính là hoạt động giảng dạy của người dạy và hoạt động học tập của người học trong mối quan hệ tương tác không tách rời nhau của hai hoạt động Mọi phương thức đào tạo đều lấy quá trình

dạy - học làm trọng tâm Quá trình dạy học là một quá trình dưới sự lãnh đạo,

tổ chức, điều khiển của người giáo viên, người học tự giác, tích cực, chủ động

tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức, học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học Có thể diễn tả QTDH một cách giản lược theo

sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.1 Quá trình dạy học

Như vậy người thầy là người tổ chức hướng dẫn QTDH (xác định mục đích, lựa chọn nội dung, kích thích hứng thú, động cơ của người học), tổ chức việc học, sử dụng phương pháp, phương tiện một cách thích hợp Người học

có nhiệm vụ xác định mục tiêu, chủ động tích cực lĩnh hội bài giảng, lựa chọn cách học thích hợp để tìm kiếm kiến thức, cấu trúc lại vốn kiến thức của mình, vận dụng, kiểm tra đánh giá điều chỉnh việc học Trong QTDH, hoạt động dạy và hoạt động học liên hệ mật thiết với nhau, diễn ra đồng thời và phối hợp chặt chẽ, tạo nên sự cộng hưởng của hoạt động dạy và hoạt động học, từ đó tạo nên hiệu quả cho QTDH Chính sự thống nhất biện chứng giữa dạy và học là một trong những quy luật của QTDH Nó phản ánh mối quan hệ gắn kết (trong QTDH), mối quan hệ giữa thầy với tư cách người tự tổ chức tự điều khiển, lãnh đạo và trò với tư cách người tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức, ta có thể biểu diễn hoạt động dạy – học trong QTDH theo sơ

đồ sau:

Sơ đồ 1.2 Hoạt động dạy học

Như vậy, QTDH là quá trình có tính hai mặt: Mặt hoạt động dạy và mặt hoạt động học, hai mặt hoạt động này hợp thành một thể thống nhất, tồn tại trong mối quan hệ qua lại đối với nhau Nếu không có mối quan hệ này thì không có sự tác động qua lại giữa thầy và trò, dạy với học, do đó cũng không

có lý do tồn tại bản thân quá trình dạy học

Dạy học được hiểu là một hình thức đặc biệt của giáo dục (nghĩa rộng), xem như là một trường hợp riêng của nó (của giáo dục) Dạy học là con đường đặc biệt quan trọng trong mối quan hệ biện chứng và phối hợp với các con đường, các hoạt động khác trong quá trình giáo dục để thực hiện các mục tiêu và nhiệm vụ đặt ra

Dạy học là một quá trình truyền thụ, tổ chức nhận thức kiến thức, kinh nghiệm xã hội và nghề nghiệp cho người học nhằm hình thành và phát triển nhân cách nói chung và nhân cách nghề nghiệp nói riêng Dạy học bao hàm trong nó sự học và sự dạy gắn bó với nhau, trong đó sự dạy không chỉ là sự giảng dạy mà còn là sự tổ chức, chỉ đạo và điều khiển sự học

Dạy học là một mặt của quá trình dạy và học do người giáo viên thực hiện theo nội dung, chương trình đào tạo đã định nhằm giúp người học đạt được các mục tiêu học tập theo từng bài học hoặc toàn khóa đào tạo Hoạt động dạy học không chỉ hướng đến yêu cầu truyền thụ kiến thức, hình thành

kĩ năng, kĩ xảo và thái đố nghệ nghiệp đúng đắn ở người học mà còn góp phần phát triển tích cực và tổ chức các hoạt độnghọc tập của học viên

Dạy là hoạt động của giáo viên, không chỉ là hoạt động truyền thụ cho học sinh những nội dung đáp ứng được các mục tiêu đề ra, mà còn hơn nữa là hoạt động giúp đỡ chỉ đạo và hướng dẫn học sinh trong quá trình lĩnh hội Chỉ khi nào nắm bắt đượccác điều kiện bên trong (hiểu biết, năng lực, hứng thú,…) của học sinh thì giáo viên mới đưa ra được những tác động sư phạm phù hợp để hạt động học đạt được kết quả mong muốn

Hoạt động dạy được thể hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học trên lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học.Giờ lên lớp của giáo viên phản ánh toàn bộ những gì họ đã tích lũy được, đã nghiền ngẫm, đã luyện tập đồng thời cũng là lúc thể hiện tinh thần trách nhiệm nơi họ Trong giờ dạy trên lớp, mỗi công việc, mỗi thái độ biểu thị trước HS của GV đều là những chi tiết thể hiện PPDH, phương pháp đó còn được thể hiện ở sự hài hòa giữa công việc của thày và trò; ở sự cân đối giữa các khâu công việc của thày (giảng kiến thức mới và luyện tập kỹ năng; truyền thụ và kiểm tra); ở sự đúng lúc, đúng mức

độ của thái độ động viên khuyến khích hoặc chê trách HS

Nhiệm vụ hoạt động dạy: Là điều khiển, tổ chức HS nắm vững hệ thống tri thức khoa học phổ thông, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn Việt Nam

về tự nhiên xã hội - nhân văn, đồng thời rèn luyện cho các em hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng Tổ chức, điều khiển HS hình thành phát triển năng lực và những phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, hình thành cơ sở thế giới quan khoa học, những phẩm chất đạo đức nói riêng

và phát triển nhân cách nói chung

Với hoạt động học:

Theo nghĩa rộng nhất, học được hiểu là quá trình cơ bản của sự phát triển nhân cách trong hoạt động của con người, là sự lĩnh hội những “sức mạnh bản chất người” đã được đối tượng hóa trong các sản phâm của hoạt động con người Đó là hoạt động phản ảnh những mặt nhất định của hiện thực khách

quan vào ý thức người học.Tuy nhiên nó chủ yếu hướng người học vào lĩnh hội những chân lí đã được loài người phát hiện nhưng chúng là là mới đối với

họ

Hoạt động học là một hoạt động nhận thức độc đáo của người học, thông qua đó người học chủ yếu thay đổi chính bản thân mình và ngày càng có năng lực hơn trong hoạt động tích cực nhận thức và cải biến hiện thực khách quan Hoạt động học là loại hoạt động đặc biệt của con người với mục đích nắm vững những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và các hình thức nhất định của hành vi Nó bao gồm cả ý nghĩa nhận thức lý luận khoa học và kinh nghiệm

thực tiễn (I.B Intenxơn)

Động cơ học tập: Khi con người có nhu cầu học tập, xác định được đối

tượng cần đạt thì xuất hiện động cơ học tập (ĐCHT) ĐCHT được thể hiện ở đối tượng của hoạt động học, tức là những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo… mà giáo dục đem lại

Nghiên cứu về ĐCHT, ta tìm thấy các lý luận nghiên cứu từ các nhà tâm

lý học Nga như L.I.Bozovik, A.N.Leonchiep, A.K.Markova… Nhiều nhà tâm

lý học đều khẳng định: hoạt động học tập của HS được thúc đẩy bởi nhiều động cơ Các động cơ này tạo thành cấu trúc xác định có thứ bậc của các kích thích, trong đó có một số động cơ là chủ đạo, cơ bản, một số động cơ khác là phụ, là thứ yếu

Có nhiều cách phân lọai ĐCHT của HS: Theo L.I Bozovik, A.K.Dusaviski… ĐCHT của trẻ được phân thành hai lọai: ĐCHT mang tính

xã hội và động cơ mang tính nhận thức Phát triển quan điểm trên, A.K.Marcova và V.A.Kruteski cho rằng ngoài hai động cơ trên còn có lọai thứ ba đó là động cơ sáng tạo hay động cơ nhận thức mang tính xã hội Đây là mức phát triển cao nhất của động cơ học tập

ĐCHT không có sẵn hay tự phát, mà được hình thành dần dần trong quá trình học tập của HS dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên Để hình thành ĐCHT cho HS, GV cần làm cho việc học của HS trở thành nhu cầu không thể

thiếu thông qua tổ chức bài giảng, sử dụng PPDH … sao cho kích thích được tính tích cực, tạo hứng thú cho HS

Động cơ chính trong ĐCHT là động cơ hoàn thiện tri thức: đó là mong muốn khao khát chiếm lĩnh, mở rộng tri thức, say mê với việc học tập…, bản thân tri thức và phương pháp dành tri thức có sức hấp dẫn, lôi cuốn HS Người có động cơ này luôn nỗ lực ý chí, khắc phục trở ngại từ bên ngòai để đạt nguyện vọng bên trong

Hoạt động học tập được thúc đẩy bởi động cơ hoàn thiện tri thức thường không chứa đựng xung đột bên trong.Có thể có những khó khăn trong quá trình học hỏi đòi hỏi phải có nỗ lực ý chí để khắc phục, nhưng là khắc phục các trở ngại bên ngoài chứ không hướng vào đấu tranh với chính bản thân Do

đó, chủ thể của hoạt động học không có những căng thẳng tâm lý Hoạt động học tập được thúc đẩy bởi động cơ này được cho là tối ưu trong lĩnh vực sư phạm

Tính tích cực nhận thức:Biểu hiện sự nỗ lực của chủ thể khi tương tác

với đối tượng trong quá trình học tập, nghiên cứu; thể hiện sự nỗ lực của hoạt động trí tuệ, sự huy động ở mức độ cao các chức năng tâm lí (như hứng thú, chú ý, ý chí ) nhằm đạt được mục đích đặt ra với mức độ cao

- GV muốn phát hiện được HS có tính tích cực học tập không, cần dựa vào những dấu hiệu sau đây:

+ Có chú ý học tập không?

+ Có hăng hái tham gia vào mọi hình thức hoạt động học tập hay không (thể hiện ở việc hăng hái phát biểu ý kiến, ghi chép )?

+ Có hoàn thành những nhiệm vụ được giao không?

+ Có ghi nhớ tốt những điều đã được học không?

+ Có hiểu bài học không?

+ Có thể trình bày lại nội dung bài học theo ngôn ngữ riêng không? + Có vận dụng được các kiến thức đã học vào thực tiễn không?

+ Tốc độ học tập có nhanh không?

+ Có hứng thú trong học tập hay chỉ vì một ngoại lực nào đó mà phải học?

+ Có quyết tâm, có ý chí vượt khó khăn trong học tập không?

+ Có sáng tạo trong học tập không?

- Về mức độ tích cực của HS trong quá trình học tập có thể không giống nhau, GV có thể phát hiện được điều đó nhờ dựa vào một số dấu hiệu sau đây: + Tự giác học tập hay bị bắt buộc bởi những tác động bên ngoài (gia đình, bạn bè, xã hội)

+ Thực hiện yêu cầu của thày giáo theo yêu cầu tối thiểu hay tối đa? + Tích cực nhất thời hay thường xuyên liên tục?

+ Tích cực tăng lên hay giảm dần?

+ Có kiên trì vượt khó hay không?

Để nâng cao tính tích cực học tập trong mỗi HS thì việc đổi mối quản lý hoạt động dạy học có ý nghĩa vô cùng quan trọng.Nhưng muốn đổi mới hoạt động học, phải đổi mới hoạt động dạy Hoạt động dạy quyết định hoạt động học Do vậy, GV cần được bồi dưỡng, phải kiên trì cách dạy theo PPDH tích cực, tổ chức các hoạt động nhận thức từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, hình thành thói quen cho HS Trong đổi mới PPDH phải có sự hợp tác của thầy và trò, sự phối hợp hoạt động dạy với hoạt động học Ngày nay trên thế giới tồn tại nhiều quan niệm, xu hướng lí luận dạy học khác nhau: Dạy học hướng vào HS, dạy học kiến tạo; dạy học hợp tác Những quan niệm về

mô hình lí luận dạy học mới là những thành tựu quan trọng minh chứng sự phát triển của khoa học giáo dục hiện đại…

1.2.4.2 Quan hệ giữa “Dạy và Học”

Trong quá trình dạy học thì hoạt động dạy và hoạt động học có mối liên hệ thống nhất biện chứng Đây là quy luật cơ bản của “Dạy và Học”

Trước hết, đó là quan hệ thống nhất vì “Dạy và Học” hợp thành một chỉnh thể

Rõ ràng không có hoạt động học thì không thể có hoạt động dạy và

ngược lại

“Dạy và Học” là quan hệ biện chứng giữa hai mặt đối lập Đó là quan

hệ lấy hoạt động này làm tiền đề cho hoạt động kia

Hoạt động dạy học đã cho thấy, trong học đã có vai trò dạy (hay hoạt động học chỉ diễn ra nếu có hoạt động dạy đóng vai trò xúc tác) Trong hoạt động học, người học là chủ thể; dạy là xúc tác nhưng không thể thiếu

Quan hệ giữa “Dạy và Học” là quan hệ tương tác, cộng tác, phối hợp theo đúng chức năng, thành phần riêng

Trong dạy học, hoạt động học là trung tâm nhưng không thể thiếu vai trò của người thày trong việc tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn các hoạt động học tập Như vậy, trong quá trình dạy học, quan hệ giữa thày và trò là vấn

đề quan trọng và phức tạp Quá trình dạy học có hiệu quả cao hay không phụ thuộc vào cách tổ chức, điều khiển (lựa chọn phương pháp, phương tiện) của thày và sự chủ động, sáng tạo của trò trong sự tiếp nhận kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ Đó cũng là lý do mà trong thời gian gần đây các nhà sư phạm luôn chú ý đến việc đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm phát huy tính tự giác, tích cực, độc lập sáng tạo của trò giúp nâng cao hiệu quả của việc dạy học

Dạy học là con đường ngắn nhất giúp học sinh phát hiện, lĩnh hội tri thức mới, phát triển tư duy độc lập, sáng tạo và hoàn thiện nhân cách Do đó,

có thể nói rằng hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạt động khác trong nhà trường Tuy nhiên, quá trình dạy học (QTDH) luôn vận động và phát triển không ngừng, được chi phối bởi những quy luật nhất định Đó là quy luật tâm lý nhận thức, xã hội học và những mối liên hệ bên trong của QTDH (tính thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học) Do đó cần nắm giữ được các quy luật dạy học và các nguyên tắc dạy học thì QTDH mới đạt được hiệu quả

Dạy học (DH) cần thực hiện tốt các nhiệm vụ chính Đó là tổ chức điều

khiển người học hình thành hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo phù hợp với thực tiễn đất nước, con người Việt Nam Đồng thời trên cơ sở đó hình thành cho người học hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng Đó là tổ chức điều khiển người học hình thành và phát triển năng lực hoạt động trí tuệ, các phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo, phát triển thể lực Đó là tổ chức điều khiển người học hình thành thế giới quan nhân sinh quan và phẩm chất người công dân, người lao động theo đúng mục tiêu giáo dục toàn diện trí, đức, thể, mỹ và các kỹ năng cơ bản khác

1.2.4.3 Quản lý hoạt động dạy học

Là sự vận dụng và thực thi có hiệu quả các chức năng quản lý trong các mặt công tác, như:

- Kế hoạch hóa hoạt động dạy học: Trên cơ sở nhiệm vụ năm học của

Sở GD&ĐT, của Bộ GD&ĐT và tình hình thực tiễn của nhà trường, hiệu trưởng xây dựng mục tiêu, kế hoạch dạy học trong tổng thể nhiệm vụ năm học của nhà trường

- Tổ chức, vận động các lực lượng giáo dục trong trường (và ngoài

trường) nhằm thực hiện tốt kế hoạch và các HĐDH, giáo dục toàn diện, cùng tham gia quản lý nhà trường, tạo môi trường thuận lợi đảm bảo dạy tốt - học tốt;

- Chỉ đạo thực hiện các HĐDH và các hoạt động hỗ trợ HĐDH, đảm

bảo huy động cao nhất sự cố gắng nỗ lực của cả thầy và học trò trong toàn trường, cũng như đội ngũ cán bộ nhân viên;

- Kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học trong toàn trường và điều chỉnh

phù hợp, kịp thời

1.3 Lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT

1.3.1 Nội dung cơ bản của đổi mới giáo dục THPT hiện nay

Trường THPT là cấp cuối cùng của hệ thống giáo dục phổ thông Đây

là cấp học tạo nguồn cho giáo dục chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học và một lực lượng lớn sau khi tốt nghiệp THPT có thể trực tiếp tham gia lao động sản

xuất trong các lĩnh vực khác nhau Chính vì thế, mục tiêu đổi mới giáo dục THPT phải hướng đến đào tạo được nguồn nhân lực cho xã hội đáp ứng với yêu cầu của đất nước công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Từ đó, Bộ GD&ĐT xác định nội dung cơ bản của đổi mới giáo dục THPT:

- Đổi mới nội dung, chương trình giáo dục THPT

Do yêu cầu của sự phát triển về kinh tế - xã hội đối với việc đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn mới Muốn được như vậy, những con người này phải được trang bị những kiến thức cần thiết, có tư duy logic, có khả năng thích nghi nhanh với sự thay đổi của xã hội, đồng thời chính là những người cải tạo xã hội

Ngày nay khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, các thành tựu mới của khoa học công nghệ có ứng dụng cao, rộng rãi và nhanh chóng đi vào thực tế Vì vậy những người làm giáo dục phải đổi mới chương trình giáo dục phù hợp với thực tiễn của đất nước và thúc đẩy sự phát triển của xã hội Xã hội đòi hỏi con người có học vấn hiện đại, có khả năng tự chiếm lĩnh tri thức của nhân loại, có khả năng sử dụng những trí thức đó một cách hiệu quả nhất, chính vì vậy nội dung chương trình phải phù hợp với trình

độ nhận thức của học sinh và phải góp phần phát triển tư duy, kỹ năng cho học sinh

Một trong những lý do mà Bộ GD&ĐT phải đổi mới chương trình giáo

dục đó là đối tượng giáo dục luôn thay đổi Trong một xã hội phát triển nhanh

về khoa học kỹ thuật và hội nhập quốc tế, mở rộng giao lưu, học sinh được tiếp nhận tri thức từ nhiều nguồn thông tin đa dạng, phong phú từ nhiều mặt của cuộc sống Học sinh có hiểu biết về khoa học về xã hội rộng hơn, sâu hơn

và phong phú hơn, học sinh trong thời đại tin học linh hoạt hơn, năng động hơn và thực tế hơn so với các thế hệ cùng lứa tuổi ở các thời kỳ khác, đặc biệt

là học sinh cấp THPT Trong học tập học sinh không thoả mãn với vai trò của người tiếp thu thụ động, học sinh không chấp nhận các giải pháp có sẵn do

giáo viên đưa ra mà họ tích cực, chủ động để tiếp nhận các tri thức của nhân loại, phát triển các kỹ năng và năng lực của bản thân

Hiện nay, để hoà chung với xu thế đổi mới và tiến kịp với các nước phát triển trên thế giới, đặc biệt là xu thế hội nhập quốc tế Chương trình giáo dục của các nước đều hướng tới việc thực hiện nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng cuộc sống của con người, khắc phục tình trạng học chay, nặng nề, căng thẳng ảnh hưởng đến sức khoẻ, hứng thú học tập của học sinh Việc đổi mới chương trình giáo dục THPT cũng nhằm khắc phục tình trạng sản phẩm của giáo dục không đáp ứng yêu cầu biến đổi nhanh và đa dạng của xã hội

- Những vấn đề cụ thể trong đổi mới nội dung giáo dục THPT

+ Về nội dung chương trình giáo dục

Nội dung chương trình phải đảm bảo tính thống nhất trong phạm vi cả nước và phải tiếp cận được trình độ giáo dục phổ thông của các nước có nền giáo dục phát triển, đồng thời phải tạo điều kiện cho học sinh phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo

+ Về chuẩn kiến thức, kỹ năng

Đây là những yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng của môn học mà học sinh cần phải đạt được sau mỗi giai đoạn học tập Chuẩn kiến thức, kỹ năng là căn cứ để quản lý HĐDH, để đánh giá kết quả giáo dục ở từng môn học, hoạt động giáo dục nhằm bảo đảm tính thống nhất, tính khả thi của chương trình giáo dục THPT, bảo đảm chất lượng và hiệu quả của quá trình giáo dục

+ Về phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục

Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác,

chủ động và sáng tạo của học sinh Phương pháp giáo dục phải phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi, phù hợp với đặc trưng từng môn học và phù hợp với điều kiện cụ thể về cơ sở vật chất lớp học, trang thiết bị hiện có của nhà trường Phương pháp giáo dục phải phát triển được năng lực cá nhân của mỗi học

sinh, phải bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác làm việc nhóm, rèn kỹ năng vận dụng lý thuyết vào thực tiễn cuộc sống, kích thích niềm say mê học tập cho học sinh

+ Về đánh giá kết quả giáo dục

Đổi mới nội dung chương trình giáo dục phải đi đôi với đổi mới kiểm tra, đánh giá Khi đánh giá kết quả giáo dục ở các môn học ở cấp học nào phải dựa trên mục tiêu giáo dục ở cấp học đó làm căn cứ chính, kiểm tra đánh giá các hoạt động giáo dục giúp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phải đảm bảo tính khách quan, toàn diện, khoa học và trung thực Đánh giá môn học cần căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu thái độ của môn học

Các hình thức đánh giá (kiểm tra tự luận với trắc nghiệm khách quan, ) phải phù hợp với đặc điểm từng môn học và phù hợp với từng giai đoạn giáo dục, phải phối hợp tốt giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định

kỳ, giữa đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình, của xã hội, giữa đánh giá của nhà trường với tự đánh giá của giáo viên, giữa đánh giá của giáo viên với tự đánh giá của học sinh, Đặc biệt là phải biết sử dụng tốt các trang thiết bị có trong nhà trường và các trang thiết bị tự tạo để nâng cao hiệu quả đánh giá

Hiện nay Bộ GD&ĐT vẫn quy định việc đánh giá chất lượng giáo dục

ở các cơ sở giáo dục chủ yếu bằng đầu ra và dựa vào điểm số và nhận xét của giáo viên, như nhận xét của giáo viên chủ nhiệm trong hồ sơ học sinh vào cuối mỗi năm học, điểm số của các bộ môn do giáo viên tự kiểm tra đánh giá,

Bộ GD&ĐT tổ chức các kỳ thi chung như thi tốt nghiệp THPT, thi học sinh giỏi quốc gia,

- Đổi mới quản lý trường THPT

Chỉ thị 14/2001/CT-TTG của Thủ tưởng Chính phủ hướng dẫn cách thực hiện Nghị quyết 40/2000/QH 10 ngày 9/12/2000, trong đó về đổi mới quản lý trường THPT sẽ tập trung vào các nội dung sau:

+ Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo

dục Yếu tố chất lượng giáo viên quyết định chính đến chất lượng dạy học của

một nhà trường Hiệu trưởng phải có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên cho từng giai đoạn phù hợp với đặc điểm của nhà trường Xây dựng được đội ngũ giáo viên cốt cán mạnh về chuyên môn làm nòng cốt, bồi dưỡng điển hình trong chuyên môn, từ đó nhân rộng các điển hình

+ Đổi mới trong quản lý nội dung, chương trình sách giáo khoa Hiệu

trưởng phải quan tâm đến việc bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, làm cho họ hiểu rõ mục tiêu giáo dục của trường THPT, họ nắm vững nội dung, chương trình Giáo viên phải thực sự là người "biết mười - dạy một”

- Quản lý hoạt động đổi mới PPGD của giáo viên nhằm khuyến khích

sự chuyên cần, tích cực chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên rèn luyện khả năng tự học của học sinh Hiệu trưởng phải có kế hoạch tổ chức các hoạt động nghiên cứu, học tập, ứng dụng các PPDH hiện đại vào giảng dạy các bộ môn thông qua các hoạt động như: sinh hoạt chuyên đề, hội thảo về đổi mới PPDH, các cuộc thi giáo viên dạy giỏi, thi làm thiết bị dạy học, dự giờ,

- Về đổi mới quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học Tăng cường cơ

sở vật chất và các thiết bị dạy học dùng chung và thiết bị dạy học bộ môn là điều kiện cần để đổi mới PPDH trong nhà trường

Đổi mới kiểm tra, đánh giá luôn gắn liền với đổi mới PPDH, đây là nhiệm vụ nhằm điều chỉnh quá trình dạy học theo hướng tích cực và hiệu quả

và tạo động lực cho người dạy và người học

1.3.2 Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT

1.3.2.1 Kế hoạch hóa hoạt động dạy học phù hợp:

Căn cứ nội dung, chương trình THPT do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định; Căn cứ chỉ thị nhiệm vụ năm học và những văn bản chỉ đạo của cấp trên; Căn cứ vào thực tế về số lượng, trình độ giáo viên, cơ cấu giáo viên các

bộ môn; Căn cứ vào số lượng, năng lực của học sinh; Căn cứ vào điều kiện

về cơ sở vật chất; Căn cứ vào tình hình cụ thể của địa phương, Hiệu trưởng trường THPT xây dựng kế hoạch dạy học c h o từng năm học phù hợp

1.3.2.2 Tổ chức, chỉ đạo hoạt động của giáo viên và học sinh

a Tổ chức hoạt động của giáo viên:

Hoạt động dạy của thày là hoạt động chủ đạo trong hoạt động giáo dục nói chung Do đó việc tổ chức hoạt động dạy là việc rất quan trọng

Trước hết, phải tổ chức hoạt động của các tổ chuyên môn, các đoàn thể trong nhà trường Sau đó là tổ chức hoạt động của mỗi cá nhân trong nhà trường

* ) Về việc tổ chức hoạt động của tổ chuyên môn:

- Hàng năm, cần tổ chức lại vị trí quản lý của lãnh đạo tổ (tổ trưởng,

tổ phó chuyên môn) dựa trên:

+ Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao của tổ trưởng, tổ phó chuyên môn

+ Năng lực chuyên môn, năng lực quản lý cấp tổ chuyên môn và tầm nhìn

+ Đạo đức nghề nghiệp và tín nhiệm của giáo viên trong tổ

Trên cơ sở đó có quyết định việc bổ nhiệm (hay bổ nhiệm lại) chức danh lãnh đạo tổ

- Yêu cầu mỗi tổ chuyên môn căn cứ vào nhiệm vụ quyền hạn cần xây dựng quy chế làm việc ở cấp độ tổ và xác định mục tiêu cần đạt trong năm học với định hướng những năm tiếp theo

- Lưu ý việc đào tạo, quy hoạch cán bộ tổ

* ) Về việc tổ chức hoạt động của các đoàn thể trong nhà trường (Chi bộ, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Ban đại diện cha mẹ học sinh )

Căn cứ quy định, điều lệ về tổ chức, chức năng nhiệm vụ của các tổ chức để xây dựng được khối đoàn kết trong cơ quan đơn vị nhằm thực hiện mục tiêu chung

*) Về việc tổ chức hoạt động của giáo viên

Căn cứ quyền hạn, nhiệm vụ được giao, yêu cầu mỗi giáo viên phải

có kế hoạch cá nhân, trong đó chỉ rõ kế hoạch thực hiện nhiệm vụ được giao,

biện pháp thực hiện, thời gian hoàn thành

Những quy định cụ thể mà người giáo viên phải thực hiện như:

- Chuẩn bị lên lớp: Yêu cầu mỗi giáo viên phải có đủ tài liệu về kế hoạch giảng dạy (theo phân phối chương trình), sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, bài soạn, đồ dùng dạy học…

- Thực hiện các quy chế chuyên môn, ngày công lao động như thực hiện chương trình môn học, soạn bài đầy đủ theo quy định, ra vào lớp đúng giờ, chấm trả bài đầy đủ, đúng thời gian quy định, vào sổ điểm, học bạ

- Thực hiện việc kiểm tra đánh giá học sinh theo quy định: Yêu cầu thực hiện nghiêm túc quy định về kiểm tra đánh giá học sinh theo Thông tư

58 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Thường xuyên đổi mới kiểm tra đánh giá sao cho việc kiểm tra đánh giá được khách quan, trung thực sát năng lực học sinh đồng thời có tác dụng điều chỉnh, uốn nắn quá trình học tập

- Tích cực đổi mới phương pháp dạy học với mục tiêu dạy học lấy người học làm trung tâm

- Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học phù hợp với bộ môn, kiểm tra bài lên lớp nhằm tăng hiệu quả giờ dạy, tạo hứng thú học tập cho học sinh

- Thường xuyên học tập (tham gia các lớp bồi dưỡng, tự học, dự giờ thăm lớp ) để không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

- Tích cực tham gia nghiên cứu khoa học như viết đề tài chuyên môn, sáng kiến kinh nghiệm

- Thực hiện tốt vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp (nếu là giáo viên chủ nhiệm) được quy định trong điều lệ trường trung học

- Tham gia các công tác khác

Quản lý hoạt động của giáo viên tập trung vào quản lý các nội dung sau:

+ Phân công công việc (giảng dạy kết hợp công tác khác)

+ Thực hiện quy chế chuyên môn: Đảm bảo đủ hồ sơ chuyên môn theo quy định, thực hiện chương trình, ra vào lớp, chuẩn bị lên lớp, thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập

của học sinh

+ Công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

b.Tổ chức hoạt động của học sinh:

Mục tiêu cần đạt đối với mỗi học sinh là nắm được những kiến thức phổ thông cơ bản hiện đại, rèn luyện để phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ và những kỹ năng cơ bản khác sẵn sàng tham gia vào lao động sản xuất hoặc tiếp tục học tập cao hơn Cái đích cần đạt, đó là phát triển, hoàn thiện nhân cách

Trong nhà trường phổ thông, cần tổ chức nhiều hoạt động giáo dục đa dạng, phong phú như hoạt động học tập văn hóa, thể thao, văn nghệ, giải trí, lao động, tình nguyện

Trong đó hoạt động học tập là hoạt động cơ bản và quan trọng nhất Đây là hoạt động song song, cùng tồn tại với hoạt động dạy của giáo viên (quan hệ thống nhất biện chứng) Quản lý các hoạt động học tập cơ bản gồm:

- Động cơ học tập: Cần tổ chức hoạt động dạy học để tạo hứng thú cho học sinh qua đó tạo động lực học tập

- Phương pháp học tập: Chủ động nắm vững kiến thức, cách tự học, phát triển tư duy độc lập, sáng tạo

- Chất lượng học tập (thông qua kiểm tra đánh giá hoặc kết quả thực tiễn công việc được giao)

- Hình thành quan điểm, thái độ học tập đúng đắn: tự giác, tự chủ, chuyên cần, trung thực có ý chí, lý tưởng

- Khen thưởng và kỷ luật: Công khai chế độ khen thưởng, kỷ luật sao cho có tác dụng giáo dục tốt

- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh: Đây là một trong các khâu của quá trình dạy học Việc kiểm tra đánh giá phải đảm bảo sát với chuẩn kiến thức, kỹ năng được quy định Đồng thời, việc kiểm tra đánh giá phải đảm bảo tính khách quan, phản ánh đúng thực trạng về kiến thức và năng lực hiện có của học sinh, qua đó giúp học sinh khắc phục thiếu sót,