HƯỚNG đến KHAI THÁC GIÁ TRỊ TRUYỀN THỐNG TRONG đào tạo KHOA KIẾN TRÚC nội THẤT

so với lượng th ng tin khổng lồ từ phương Tây đ ng từng giờ, từng phút thâm nh p, thẩm thấu v trở th nh những đ h đến trong nếp sống, nếp nghĩ v tư duy sáng tạo ủ lớp trẻ... Bản s văn h

HƯỚNG ĐẾN KHAI THÁC GIÁ TRỊ TRUYỀN TH NG TRONG ĐÀO TẠO KHOA KIẾN TRÚC NỘI THẤT

V THỊ THU THỦY Khoa Kiến tr c nội thất

Xu hướng h i nh p v to n ầu hó mở r nhiều ơ h i để á nướ phát triển về kinh

tế, văn hó nhưng ũng tạo r nhiều thử thá h mới ho nền văn hó ho á quố gi m h i nghị m kết về Văn hó ủ á h nh phủ trên thế giới, điều 11 đã xá định: ― Bảo về á nền văn hó bản đị v khu vự khỏi bị đe dọ bởi quá trình to n ầu hó Kh ng biến á nền văn hó th nh á di t h v l m ho văn hó bị tướ đi sứ sáng tạo v phát triển năng

đ ng ủ mình ‖

Hiện trạng kiến trú Việt N m, n i thất ng trình trong á đ thị lớn v á l ng xã

v ng n ng th n l i tạp, h tr n nhiều hình thứ , phong á h rất đ dạng hỗn đ n, á nhóm

ng trình kiến trú ổ ó giá trị lị h sử về kiến trú đượ xếp loại v bảo tồn v n ng y ng hiếm hoi v xuống ấp, ng trình xây mới kh i thá t nh truyền thống m t á h đồng b

th t hiếm hoi Thời gi n tr i qu , biết b o tổn thất, mất mát đã xảy r với những di sản văn

hó , kiến trú , m thu t truyền thống ủ nướ nh vì nhiều l do, trong đó ó m t phần

kh ng nhỏ từ tri thứ on người - nhất l những người đã v s trự tiếp l m ng tác nghiên

ứu, quản l v bảo tồn trong lĩnh vự văn hó , nghệ thu t

1 Vấn đề ản sắc trong thiết kế

Bản s văn hó b o gồm những giá trị v t thể v phi v t thể đã đượ lưu truyền suốt quá trình lị h sử Việt N m Thời gi n tr i qu , biết b o tổn thất, mất mát đã xảy r với những di sản văn hó , kiến trú , m thu t truyền thống ủ nướ nh vì nhiều l do, trong đó

ó m t phần kh ng nhỏ từ tri thứ on người - nhất l những người đã v s trự tiếp l m

ng tá nghiên ứu, quản l v bảo tồn trong lĩnh vự văn hó , nghệ thu t

Việ kh i thá v v n dụng giá trị truyền thống xây dựng phong á h Việt đặ biệt ó nghĩ đối với lĩnh vự đ o tạo về kiến trú n i thất vốn dĩ t h hợp nhiều giá trị d nh n thấy

l m nên bản s dân t c

Vấn đề n y n nghĩ ở hỗ ph hợp với xu hướng phát triển tương l i khi văn hó thế kỷ XXI s phát triển to n diện, bền vững, m ng t nh to n ầu hó với t nh nhất quán;

to n ầu hó nhưng phải bảo vệ sự đ dạng v đ đáo bản s ủ mỗi nền văn hó - Bảo tồn n t đặ th ủ nền văn hó , nghệ thu t ổ truyền dân t ở á kh ạnh:

- Kh i thá á th nh quả tiến b ủ kho họ , k thu t với giá trị truyền thống để xây dựng MTUD thể hiện bản s dân t ph hợp v đáp ứng đượ những yêu ầu ủ u sống hiện đại

- Xây dựng phong á h Việt, sáng tạo trên ơ sở kh i thá kế thừ v phát triển kết hợp với á yếu tố mới, hiện đại l m phong phú thêm á giá trị truyền thống tạo nên giá trị mới trong thiết kế MTUD v kiến trú n i thất

M thu t ổ truyền dân t đã để lại ho húng t những hợp thể kiến trú , tr ng tr v nghệ thu t tạo hình Nh ở ổ truyền Việt N m ó nhiều s thái riêng, biến đổi theo đặ trưng ủ kh h u, v ng miền v đặ t nh on người mỗi đị phương, tạo sự phong phú đ dạng ho kiến trú v nhiều b i họ qu giá ho việ xây dựng nền kiến trú Việt N m ó bản s dân t , thể hiện những giá trị về n i dung v nghệ thu t với tư tưởng nhân văn thời đại v s đượ kh i thá v kế thừ trong tương l i

2 Hiện trạng vấn đề ản sắc trong chương trình đào tạo

Hướng đến việ phát huy v kh i thá bản s dân t trong kiến trú hiệu quả ần sự triển kh i đồng b nhiều mặt trong đó đ o tạo nguồn nhân lự đóng v i tr rất qu n trọng để xây dựng lớp tr thứ trẻ đượ tr ng bị thứ , nhiệt tâm v sự hiểu biết, kiến thứ về những giá trị truyền thống trong kiến trú v nghệ thu t trong h nh tr ng bướ v o họ t đ ng ng nh nghề trong xã h i

Chủ trương, định hướng kh i thá bản s dân t ó từ lâu nhưng á trường đại họ

v ơ sở ó ng nh đ o tạo về kiến trú v m thu t ứng dụng trong hương trình đ o tạo v n

hư d nh thời lượng v xây dựng n i dung ung ấp những kiến thứ về lĩnh vự n y m t

á h thỏ đáng h y ó những hình thứ , yêu ầu ụ thể để sinh viên ó điều kiện tiếp n tìm hiểu v kh i thá giá trị truyền thống trong quá trình tư duy sáng tạo v họ t p

Về mảng l lu n á m n họ l thuyết liên qu n đến ung ấp kiến thứ về giá trị truyền thống trong hệ thống á m n họ l thuyết khá khiêm tốn:

Chương trình đào tạo cử nhân nghệ thuật 4,5 năm: (gồm MTCN v KT NT)

- Cơ sở văn hó Việt N m (45 tiết)

- Lị h sử m thu t Việt N m (45 tiết)

Theo hương trình t n hỉ, tổng số tiết: 3400 tiết trong đó l thuyết 1292/ 2188 tiết

Về mảng thự h nh, th m qu n thự tế trong hệ thống đồ án m n ơ sở v huyên

ng nh hư xuất hiện những đồ án, huyên đề về lĩnh vự n y

Thự tế nhìn lại, ngoại trừ á trường đ o tạo huyên m n về bảo tồn đ số á ấp đ o tạo từ trung ấp, o đẳng đến b đại họ , ứ nói đến bảo tồn v giá trị truyền thống, bản

s Việt hỉ th ng qu ở m t v i m n ơ sở về văn hó Việt N m, lị h sử kiến trú , dân t

họ …

Nhiều sinh viên trong quá trình họ t p, sáng tạo trên ghế nh trường, thường s y mê,

so với lượng th ng tin khổng lồ từ phương Tây đ ng từng giờ, từng phút thâm nh p, thẩm thấu v trở th nh những đ h đến trong nếp sống, nếp nghĩ v tư duy sáng tạo ủ lớp trẻ Thự tế ho thấy ơ sở dữ liệu, những tri thứ , kinh nghiệm từ giá trị truyền thống hiện diện trong giáo trình, sá h th m khảo, tạp h mạng… hư đủ nhiều, đủ hấp d n v d d ng

để sinh viên ó thể tiếp n, tr ứu

Bên ạnh đó hương trình đ o tạo, giáo trình giáo án giảng dạy ủ á ơ sở đ o tạo đượ xây dựng v p nh t thường xuyên do đ i ngũ giảng viên phần lớn trẻ trung, nhưng

hư thự sự nh n thấy sự ần thiết ủ vấn đề ũng như hư huẩn bị kiến thứ v đủ

nhiều nhiệt tâm để ó thể hướng v dẫn sinh viên kế thừ , kh i thá á giá trị truyền thống

trong quá trình giảng dạy

Do t nh đặ th giảng dạy, hướng d n đồ án, sinh viên đượ hủ đ ng trong việ họn

đề t i v ng n ngữ thiết kế Giảng viên thường t n trọng tưởng v hướng đề xuất đề t i ủ sinh viên, thiếu việ tá đ ng hướng sinh viên kh i thá yếu tố truyền thống trong việ tìm

v giải pháp thiết kế, do v y sinh viên thường họn á phong á h, ng n ngữ hiện đại vừ nhiều tư liệu vừ d thiết kế, khả năng ứng dụng o, hợp thời, d đượ số đ ng người ảm

nh n… do v y, nếu người giảng dạy nếu thiếu tâm huyết v kiến thứ về giá trị truyền thống

ó thể l m mất đi ơ h i hướng sinh viên tiếp n về lĩnh vự n y

Những năm gần đây, á đề t i v đồ án tốt nghiệp uối khó ủ kho Kiến trú n i thất ó khá nhiều sinh viên dưới sự định hướng, khuyến kh h ủ giáo viên đã tiếp n, v n dụng kh i thá m t số hình thứ , m tip, giá trị từ kho t ng kiến trú , m thu t truyền thống

để l m gi u hình thứ , phong á h, ng n ngữ thiết kế trong phương án thiết kế n i thất ủ mình Bướ đầu tạo đượ m t số dấu ấn về hình thứ v giải pháp th h ứng với điều kiện

kh h u, kh i thá v t liệu đị phương, ó t nh bền vững… đã tạo đượ sự qu n tâm nhất định về giá trị truyền thống ở m t số sinh viên, nhất l á năm họ uối

Tuy nhiên, phần lớn sinh viên hư ó nhiều thời gi n tiếp n nghiên ứu về á giá trị truyền thống n y, ó l hỉ ở gi i đoạn xây dựng dữ liệu thiết kế ho đồ án, do v y mới dừng

ở mứ đ kh i thá m t số hình thứ , m t p quen thu , d n đến sự s o h p, l p đi l p lại

v hầu như hỉ v n dụng ở á ng trình dị h vụ nhiều t nh thẩm m như nh h ng, sp , khá h sạn… m hư kh i thá đượ những kinh nghiệm dân gi n về ứng xử với m i trường, những giá trị sâu hơn về mặt tinh thần, ph hợp với t p tụ , văn hó , tâm thứ trong

á kh ng gi n kiến trú n i thất ủ người Việt N m

Bài và đ án nghiệp của SV khoa Kiến tr c Nội thất, ĐH Kiến tr c TP.HCM

ĐATN: “Nhà hàng ẩm thực Nam bộ”, SV Lê Thúy Quỳnh, NT09

ĐATN: “Rerort Ánh Sao Phú Quốc”, SV Nguyễn Thị Ánh Linh, NT08

ĐATN: TT Văn hóa và quảng bá ẩm thực Huế, Sv Nguyễn Thị Thanh Hằng, NT07

ĐATN: Nội thất Khu bảo tồn Gốm Bàu Trúc, Sv Nguyễn Tùng Giang, NT08, ĐHKT

(Nguồn: Người viết)

Mảng nghiên ứu kho họ sinh viên ủ trường, những năm gần đây đã ó nhiều đề t i tìm về á giá trị truyền thống, ần đượ tiếp tụ nhân r ng:

- Mở r ng hứ năng nh d i phụ vụ nhu ầu thiết yếu ho đồng b o Êđê -2012

- Lụ v những á h tân trong thời tr ng hiện đại- Trương Nguy n Ho i An - MT09TT

2013

- Nh n dạng v phát triển "Thiết kế kh ng gi n sống theo phong á h Việt N m" ủ nhóm SV Nguy n Ho ng Duy Minh, Phạm V Huyền Tr ng, Quá h Ngọ Trinh- HKT

2013

- Họ tiết ổ Việt N m trong kiến trú n i thất hiện đại - SV TKNT HKT 2013

3 Một số đề xuất

o tạo thế hệ trẻ hiểu biết, kế thừ v phát huy bản s dân t trong thiết kế v sáng

tá l nhiệm vụ ủ nh trường.Trong á hương trình đ o tạo nếu kh ng ung ấp đủ á

n i dung v kiến thứ truyền thống v kiến thứ xã h i ũng như ho thấy sự ần thiết xây dựng bản s Việt thì họ s khó tiếp n v d x rời với truyền thống dân t , húng t i xin đượ nêu m t số kiến nghị s u:

Về chương trình đào tạo

- Xây dựng th nh m n họ h y huyên đề b t bu đối với á ng nh đ o tạo về kiến trú n i thất, m thu t ứng dụng như:

+ Bảo tồn di sản nghệ thu t

+ Bản s văn hó Việt N m

+ Văn hó á dân t Việt N m

+ Văn hó nghệ thu t dân gi n Việt N m

Nhằm ung ấp những kiến thứ , k năng ơ bản về lĩnh vự bảo tồn, bản s Việt giúp sinh viên ó khả năng nghiên ứu, áp dụng húng trong thự ti n h nh nghề ủ mình

- Ng nh đ o tạo m thu t ứng dụng nên thiết l p m t v i m n về mỹ thuật ứng dụng truyền thống dân gian Kiến trú , v kiến trú n i thất nên th nh l p b m n kiến trúc truyền thống, n i thất truyền thống như m t huyên ng nh sâu để xây dựng đ i ngũ giảng viên ó

điều kiện nghiên ứu, xây dựng giáo trình giáo án vừ giảng dạy m t á h b i bản, vừ đ o tạo nghề ho á ở sở, do nh nghiệp họ t đ ng ở những lĩnh vự liên qu n

- Tăng ường á m n kiến thứ lị h sử về kiến trú , m thu t, văn hó trong m n

họ ơ sở Tăng ường á b i thu hoạ h, tiểu lu n nghiên ứu nhỏ, giúp sinh viên họ m t

á h hủ đ ng, tạo sứ uốn hút, tìm t i phong á h ho mình ng y từ b n đầu trong kho

t ng văn hó truyền thống, khơi gợi l ng tự h o về truyền thống dân t , tránh á h họ thụ

đ ng v đối phó như hiện n y

- Tổ hứ nhiều h i nghị, h i thảo triển lãm, gi o lưu hi sẻ giữ sinh viên ở lớp, b

m n, kho , ấp nh trường v huyển tải qu hệ thống th ng tin, mạng truyền th ng… tạo nên kh ng kh họ thu t v thứ giữ gìn v phát huy bản s dân t trong huyên ng nh

ủ sinh viên

- Tạo điều kiện để sinh viên ó ơ h i đượ tiếp n trự qu n, th m gi v o á dự án,

ng trình ó yếu tố bảo tồn, tu tạo di t h tại đị phương

- Chú trọng kh i thá t nh đị phương, v ng miền trong nghiên ứu v thiết l p ơ sở,

trúc truyền thống ủ ng h t để lại, từ đó khơi gợi ảm xú , sự sáng tạo, thể hiện dấu ấn,

n t đặ trưng riêng để hình th nh phong á h nghệ thu t á nhân Những bướ đi trên đây s phần n o tạo sứ thu hút hướng về nền văn hó , kiến trú truyền thống, từ đó sinh viên ó thể tìm kiếm phong á h ho mình, ũng như nu i dư ng l ng tự h o về truyền thống, bản

s dân t

Xây dựng đội ngũ nghiên cứu, giảng dạy

- Cần ― hiêu hiền đãi sĩ‖ để thu hút đ ng đảo giảng viên tâm huyết, thiết l p ầu nối với á nghệ nhân, á huyên gi , á nh nghiên ứu, l lu n phê bình trong lĩnh vự văn

hó nghệ thu t truyền thống Có h nh sá h ụ thể như khuyến kh h về tuổi tá những nghệ nhân ó kinh nghiệm, giảng viên o tuổi, thu nh p, m i trường l m việ … ó như v y mới hình th nh đượ đ i ngũ người dạy ó trình đ huyên m n, ó tâm huyết để đ o tạo đ i ngũ

kế thừ - m t yếu tố th t ần thiết trong m i trường đ o tạo ó nhiều t nh ―truyền nghề‖ ủ

á trường văn hó nghệ thu t, m thu t, kiến trú

- Cần đề o v kh h lệ giảng viên trong việ khuyến kh h, gợi hướng đến những

đề t i kh i thá giá trị truyền thống ho sinh viên trong quá trình giảng dạy á m n họ v thự h nh đồ án, vì người thầy trự tiếp giảng dạy s d d ng n m b t v tư vấn, hỗ trợ sinh viên nghiên ứu ứng dụng tốt hơn

Bản s văn hó , nghệ thu t ứng dụng truyền thống Việt N m l những giá trị ần đượ nghiên ứu, bảo tồn v phải đượ tiếp nối bởi những giá trị mới trong đời sống, húng phải đượ lưu giữ, bảo tồn với thái đ trân trọng v bằng sự ẩn trọng trong tâm thứ , từng bướ

t h hợp trong quá trình sinh viên n họ t p, sáng tạo trên ghế giảng đường Do v y, nh trường ần ó sự qu n tâm vấn đề bảo tồn v phát huy bản s văn hó truyền thống trong hương trình đ o tạo v sinh họ t họ thu t ủ sinh viên v giảng viên, như l m t đ ng thái t h ự , thiết thự để giữ gìn á giá trị v bản s văn hó dân t trong nhiệm vụ đ o tạo ủ mình

TÀI IỆU THAM KHẢO

1 B Xây Dựng hủ nhiệm đề t i Nghiên Cứu Kho Họ Cấp Nh Nướ (2004), Định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam theo quan điểm giữ gìn bản sắc dân tộc, Viện nghiên

ứu Kiến trú

2 Ho ng ạo Kính (2002), Di sản văn hóa bảo tàng và trùng tu, Nxb VHTT, H N i

3 Nguy n ức Thiềm (2000), Tuyển t p: Góp phần tìm hiểu bản sắc kiến trúc truyền thống Việt Nam, NXB Xây Dựng

4 Võ Thị Thu Thủy (2009), Nghiên cứu phong cách Việt Nam trong thiết kế nội thất, đề tài

nghiên cứu khoa học cấp b , B Xây Dựng