Mối quan hệ giữa quản lý tri thức và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp, Nghiên cứu trường hợp các doanh nghiệp tư nhân ngành xây dựng tại thành phố Hồ Chí Minh

Phân tích nhân t khám phá EFA ..... Do đó tri th c đóng vai trò quan tr ng nh t..

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n th c s kinh t v i đ tài: “M i quan h gi a qu n lý tri

th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p Nghiên c u tr ng h p các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng t i TP HCM” là công trình nghiên c u c a cá

nhân tôi d i s h ng d n c a cô Bùi Th Thanh và ch a t ng đ c công b d i

b t c hình th c nào Các s li u dùng đ phân tích, đánh giá trong lu n v n là trung th c và đ u đ c trích ngu n rõ ràng

Tôi hoàn toàn ch u trách nhi m v n i dung c a lu n v n này

Ng i th c hi n

NGU N H NG HÀ

H c viên cao h c l p QTKD êm 5 – K22

Tr ng i h c Kinh T TP H Chí Minh

M C L C

T BÌA LÓT

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG

DANH M C CÁC HÌNH V

CH NG 1: T NG QUAN 1

1.1 B i c nh và lý do ch n đ tài 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 3

1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3

1.4 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.5 Ý ngh a nghiên c u 4

1.6 K t c u c a lu n v n 4

CH NG 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 5

2.1 Qu n lý tri th c 5

2.1.1 Khái ni m 5

2.1.2 o l ng qu n lý tri th c 8

2.2 L i th c nh tranh (Competitive Advantage – CA) 8

2.2.1 Khái ni m 8

2.2.2 o l ng l i th c nh tranh 9

2.3 M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh 10

2.4 M t s nghiên c u tr c có liên quan 11

2.4.1 Nghiên c u c a Chuang (2004) 11

2.4.2 Nghiên c u c a Moghaddam AZ và c ng s (2013) 13

2.4.3 Nghiên c u c a Que (2010) 17

2.5 xu t mô hình nghiên c u m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh 22

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 30

3.1 Quy trình nghiên c u 30

3.2 Nghiên c u đ nh tính 31

3.2.1 Thi t k nghiên c u đ nh tính 31

3.2.2 K t qu nghiên c u đ nh tính 31

3.3 Nghiên c u đ nh l ng 37

3.3.1 Thi t k m u nghiên c u đ nh l ng 37

3.3.2 Thi t k b ng câu h i 37

3.3.3 Thu th p s li u 39

3.3.4 Ph ng pháp phân tích d li u 40

3.4 Tóm t t ch ng 3 41

CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 42

4.1 Mô t m u đi u tra kh o sát 42

4.2 ánh giá đ tin c y thang đo 42

4.2.1 ánh giá đ tin c y thang đo c c u t ch c 42

4.2.2 ánh giá đ tin c y thang đo V n hóa doanh nghi p 43

4.2.3 ánh giá đ tin c y thang đo ngu n nhân l c 44

4.2.4 ánh giá đ tin c y thang đo công ngh thông tin 44

4.2.5 ánh giá đ tin c y thang đo thu th p tri th c 45

4.2.6 ánh giá đ tin c y thang đo chuy n đ i tri th c 45

4.2.7 ánh giá đ tin c y thang đo áp d ng tri th c 46

4.2.8 ánh giá đ tin c y thang đo b o v tri th c 47

4.2.9 ánh giá đ tin c y thang đo l i th c nh tranh 48

4.3 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 48

4.3.1 Phân tích nhân t khám phá thang đo các y u t c a qu n lý tri th c 48

4.3.2 Phân tích nhân t khám phá thang đo l i th c nh tranh 51

4.4 Phân tích h i quy b i 52

4.4.1 Phân tích t ng quan 53

4.4.2 K t qu phân tích h i quy tuy n tính b i 54

4.5 Ki m đ nh l i th c nh tranh v i các bi n đ nh tính 61

4.5.1 Ki m đ nh l i th c nh tranh theo qui mô doanh nghi p 61

4.6 Tóm t t ch ng 4 62

CH NG 5: TH O LU N K T QU VÀ KI N NGH 63

5.1 Th o lu n k t qu nghiên c u 63

5.2 Ki n ngh 67

5.3 H n ch c a nghiên c u và h ng nghiên c u ti p theo 70

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

KM (Knowledge Management) Qu n lý tri th c

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: T ng h p m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh

t các nghiên c u tr c 21

B ng 3.1: B ng thang đo Likert 5 đi m 39

B ng 4.1: Thông tin v m u nghiên c u theo các đ c đi m cá nhân c a đ i t ng tham gia kh o sát 42

B ng 4.2: Cronbach’ Alpha c a thang đo c c u t ch c 43

B ng 4.3: Cronbach’ Alpha c a thang đo c c u t ch c (sau khi lo i bi n) 43

B ng 4.4: Cronbach’ Alpha c a thang đo V n hóa doanh nghi p 44

B ng 4.5: Cronbach’ Alpha c a thang đo ngu n nhân l c 44

B ng 4.6: Cronbach’ Alpha c a thang đo công ngh thông tin 45

B ng 4.7: Cronbach’ Alpha c a thang đo thu th p tri th c 45

B ng 4.8: Cronbach’ Alpha c a thang đo chuy n đ i tri th c 46

B ng 4.9: Cronbach’ Alpha c a thang đo chuy n đ i tri th c (sau khi lo i bi n) 46

B ng 4.10: Cronbach’ Alpha c a thang đo áp d ng tri th c 47

B ng 4.11: Cronbach’ Alpha c a thang đo áp d ng tri th c (sau khi lo i bi n) 47

B ng 4.12: Cronbach’ Alpha c a thang đo b o v tri th c 48

B ng 4.13: Cronbach’ Alpha c a thang đo l i th c nh tranh 48

B ng 4.14: K t qu ki m đ nh KMO và Bartlett (thang đo các y u t qu n lý tri th c) 49

B ng 4.15: Ma tr n h s t i y u t (thang đo các y u t qu n lý tri th c) 50

B ng 4.16: K t qu ki m đ nh KMO và Bartlett (thang đo l i th c nh tranh) 51

B ng 4.17: Ma tr n h s t i y u t (thang đo l i th c nh tranh) 52

B ng 4.18: K t qu phân tích t ng quan gi a các bi n 53

B ng 4.19: Ch tiêu đánh giá đ phù h p c a mô hình 54

B ng 4.20: Ki m đ nh đ phù h p c a mô hình 55

B ng 4.21: K t qu phân tích h i quy tuy n tính b i 56

B ng 4.22: K t qu Test of Homogeneity of Variance 61

B ng 4.23: K t qu ki m đ nh s khác bi t theo qui mô doanh nghi p 62

DANH M C CÁC HÌNH V

Hình 2.1: M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh (Chuang, 2004)

13

Hình 2.2: M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh (Moghaddam AZ, 2013) 17

Hình 2.3: M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh (Que, 2010) 20

Hình 2.4: M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh (tác gi t ng h p) 29

Hình 3.1: quy trình nghiên c u 30

Hình 4.1: Mô hình nghiên c u sau khi phân tích h i quy 57

Hình 4.2: Bi u đ phân ph i chu n ph n d 59

Hình 4.3: Bi u đ P-P Plot 60

Hình 4.4: Bi u đ Scatterplot 61

CH NG 1: T NG QUAN 1.1 B i c nh và lý do ch n đ tài

V i n l c v t qua khó kh n, kinh t th gi i đã và đang có nhi u d u hi u

ph c h i rõ nét h n đ c bi t là s kh i s c c a các n n kinh t hàng đ u nh M ,

Nh t B n và Châu Âu, tuy t ng tr ng ch m nh ng b n v ng h n Tuy nhiên, kinh

t th gi i v n còn ph i đ i m t v i nh ng thách th c khi các n c m i n i và đang phát tri n v n ch a thoát kh i tình tr ng t i t nh t, kinh t Trung Qu c t ng tr ng

ch m l i, khu v c châu Âu, đ c bi t là khu v c Eurozone đang ph i đ i m t v i tình

tr ng đình tr t ng t nh Nh t B n trong nh ng n m 1980-1998 khi r i vào tình

tr ng t ng tr ng ch m và gi m phát Kinh t th gi i đang chuy n mình t n n kinh t công nghi p sang n n kinh t tri th c

Ngày nay khi đ i s ng kinh t c a chúng ta ngày càng phát tri n thì cu c s ng sinh ho t c a con ng i ngày càng đ c coi tr ng h n Vi c th ng th c cu c s ng không ch d ng l i vi c đ n a mà bây gi nhu c u c a con ng i đã nâng lên

m t t m cao h n đó là tính th m m , m i th ph i đ p, ph i sang tr ng Trong xây

d ng, thì vi c t o d ng nhà c a nói riêng c ng nh công trình cao c p nói chung, ngoài vi c đ y đ ch c n ng nó còn ph i đ p, ph i có phong cách m i phù h p v i

th i đ i m i đáp ng đ c nhu càu c a khách hàng Nhà gi đây không ch đ n

gi n là vi c che m a che n ng n a mà nó còn th hi n cái tôi c a ng i và ng i

s h u Chính vì v y mà vai trò c a ngành xây d ng ngày càng tr lên quan tr ng

h n Nhu c u v xây d ng ngày càng l n mà ngành xây d ng là ngành có tính th i

đ i; m i n m, m i tháng l i có các công trình m i và nhu c u c a con ng i c ng

đ c c p nh t liên t c theo s phát tri n đó

Ngành xây d ng luôn có s phát tri n nhanh và n đ nh, thu hút r t nhi u s quan tâm và chi n l c dài h n c a các nhà đ u t Tuy nhiên, ngành xây d ng c a

n c ta hi n nay đang g p nhi u khó kh n và thách th c l n Các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng ph i đ i m t v i nh ng khó kh n nh lãi vay cao, kh n ng

ti p c n ngu n v n khó, n ng l c qu n lý kém, b máy qu n lý ch a b t k p v i xu

h ng th i đ i, m t ph n là n ng l c c ng nh trình đ y u kém c a m t s cán

b lãnh đ o Bên c nh đó là s c nh tranh gay g t c a các đ i th và đ c bi t là s n

ph m đ u ra đang r i vào b t c, th tr ng b t đ ng s n đóng b ng kéo dài

Theo s li u m i nh t mà B Xây D ng v a đ a ra thì có 2.110 doanh nghi p ngành xây d ng ng ng ho t đ ng, gi i th Trong đó t l gi i th c a doanh nghi p

t nhân ngành xây d ng chi m đ n 24.1% và có xu h ng t ng

Nguyên nhân d n đ n s th t b i c a các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng

đó là l i th c nh tranh y u kém, thi u đi s đ u t c ng c ngu n nhân l c và ch a

th c s phát huy h t n i l c Trên th gi i đã có nhi u ph ng th c c i ti n l i th

c nh tranh c a doanh nghi p, m t trong s đó là qu n lý tri th c

Qu n lý tri th c n i lên nh m t ph ng th c m nh m có th dùng đ duy trì

kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p trong b i c nh kinh t hi n nay Trên th gi i

đã có nhi u nghiên c u v qu n lý tri th c nh : De Jarnett (1996), Quintas (1996) Theo sau các nghiên c u đó là các nghiên c u v m i quan h gi a qu n lý tri th c

và l i th c nh tranh: nghiên c u c a Chuang (2004), Moghaddam AZ và c ng s (2013), Que (2010) Các k t qu nghiên c u cho th y, khi các doanh nghi p bi t cách qu n lý tri th c thì các ngu n l c n i t i s ho t đ ng hi u qu h n, ho t đ ng

c a doanh nghi p tr nên d dàng h n, hi u qu kinh doanh s cao h n, giúp cho doanh nghi p xây d ng đ c các chi n l c c nh tranh b n v ng hi n t i c ng

nh trong t ng lai

Chính vì l đó, đ tài: “M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p: nghiên c u tr ng h p các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng t i TP HCM” đ c đ xu t nghiên c u v i hi v ng ngoài nh ng

đóng góp tích c c v m t lý thuy t còn giúp cho các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng nh n th y t m quan tr ng c a vi c t o ra l i th c nh tranh thông qua

qu n lý tri th c T đó, giúp doanh nghi p có th xây d ng đ c các chi n l c

c nh tranh hi u qu h n, v t qua khó kh n, ti n đ n s phát tri n b n v ng

1.2 M c tiêu nghiên c u

M c tiêu c a nghiên c u này đ c xác đ nh nh sau:

- Xác đ nh các y u t c a qu n lý tri th c tác đ ng đ n l i th c nh tranh c a doanh nghi p

- Xác đ nh m c đ tác đ ng c a t ng y u t c a qu n lý tri th c đ n l i th

c nh tranh trong các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng tai TP HCM

- xu t m t s ki n ngh nh m giúp cho doanh nghi p t nhân ngành xây

d ng tai TP HCM l a ch n đ c các gi i pháp hi u qu nh m c i thi n tình hình

ho t đ ng c a doanh nghi p T đó các doanh nghi p có thêm chi n l c c nh tranh

hi u qu h n

i t ng nghiên c u: các y u t c a qu n lý tri th c, l i th c nh tranh c a

doanh nghi p và m i quan h gi a qu n lý tri th c v i l i th c nh tranh c a doanh

nghi p t nhân ngành xây d ng

Ph m vi nghiên c u: Các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng (t v n, thi t

k , thi công) đang ho t đ ng t i TP HCM, th i gian ho t đ ng c a doanh nghi p t

3 n m tr lên

i t ng kh o sát: Các nhà qu n tr trong các doanh nghi p t nhân ngành

xây d ng (t các nhà qu n lý c p trung tr lên: phó và tr ng phòng, ban giám đ c, phó và t ng giám đ c)

Nghiên c u v n d ng ch y u 2 ph ng pháp:

Nghiên c u đ nh tính: ti n hành ph ng v n tr c ti p v i các nhà qu n tr đang làm vi c trong các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng thông qua m t s câu h i

m có tính ch t khám phá đ h nh n đ nh v m i quan h gi a qu n lý tri th c và

l i th c nh tranh c a doanh nghi p Sau đó, tác gi s đ a ra mô hình v m i quan

h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p M c đích là đ b sung, đi u ch nh các thành ph n và thang đo ph c v cho quá trình nghiên c u đ nh

l ng

Ti n hành ph ng v n th (7 nhà qu n tr ) thông qua b ng câu h i đ c đi u

ch nh t nghiên c u đ nh tính tr c đó Sau đó hi u ch nh thang đo l n cu i cùng và

s d ng b ng câu h i đã đ c hi u ch nh cho ph ng v n chính th c

Nghiên c u đ nh l ng: Phát b ng câu h i đ n đúng các đ i t ng c n kh o sát sau đó thu th p, x lý s li u và cu i cùng dùng ph n m m SPSS 16.0

Thu th p và phân tích d li u: S d ng k thu t x lý d li u b ng ph n m m SPSS 16.0, thông qua các b c: (1) đánh giá s b thang đo và đ tin c y c a các

bi n đo l ng b ng h s Cronbach’s Alpha và xác đ nh y u t t i (factor loading)

b ng phân tích nhân t khám phá (EFA), (2) ki m đ nh các gi thuy t và đ phù

h p c a mô hình Ti p theo th c hi n ki m đ nh T-Test và phân tích ANOVA

Nghiên c u b sung vào h th ng thang đo v m i quan h gi a qu n lý tri th c

và l i th c nh tranh c a doanh nghi p t nhân ngành xây d ng t i TP HCM K t

qu c a nghiên c u này giúp cho các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng t i TP HCM nh n bi t đ c các y u t qu n lý tri th c và nh h ng tích c c c a chúng

đ n l i th c nh tranh c a doanh nghi p T đó các doanh nghi p có th ho ch đ nh các chi n l c c nh tranh hi u qu h n cho hi n t i c ng nh trong t ng lai

CH NG 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U

Ch ng này s gi i thi u c s lý thuy t và nghiên c u bao g m: (1) các khái

ni m liên quan đ n qu n lý tri th c, các y u t c a qu n lý tri th c, khái ni m l i

th c nh tranh c a doanh nghi p; (2) các nghiên c u tr c đó v m i quan h gi a

qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p; (3) xu t mô hình nghiên

c u m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p t i

c th nào đó, t n t i trong 5 lo i hình thái nh (1) m t tr ng thái c a t duy, (2)

m t đ i t ng, (3) m t quá trình, (4) m t đi u ki n ti p c n thông tin, ho c (5) m t

kh n ng Quan đi m khác cho r ng: tri th c là m t h th ng phân c p thông tin (Davenport và c ng s , 1998), theo quan đi m này b n ch t c a tri th c t ng t

nh thông tin d li u nh ng nó l i là đ i t ng sâu s c nh t, ch a đ ng nhi u thông tin nh t Do đó tri th c đóng vai trò quan tr ng nh t Ngoài ra, tri th c có th đ c

hi u nh m t chu trình khép vòng theo hình xo n c vì b n ch t l p đi l p l i theo

h ng phát tri n h n tr c đó (Jones, 2001)

m t m c đ cao h n, tri th c là s nh n th c, s hi u bi t có đ c t s pha

tr n c a nhi u ngu n thông tin, kinh nghi m tích l y, k n ng, nguyên t c, quy t c, giá tr , cái nhìn sâu s c, nghiên c u, đi u tra, quan sát (Bollinger và c ng s , 2001)

B i vì tri th c là m t h n h p c a nhi u th , nó th ng mang tính ch quan (James, 2005)

Các liên k t quan tr ng gi a tri th c và thông tin đ c th hi n trong b i c nh kinh doanh hi n nay là nh ng thông tin thu đ c t i n i làm vi c, tri th c cung c p

m t khuôn kh cho vi c đánh giá, k t h p nh ng kinh nghi m và thông tin m i

(Davenport và c ng s , 1998) Nói cách khác, tri th c là thông tin g n li n v i m c

đích c th nào đó (Davidson và Voss, 2002)

- Ng c l i, tri th c n danh là tri th c mà d a trên các kinh nghi m tích l y và

h c t p c a m t ng i và do đó nó tr nên khó kh n đ tái s n xu t ho c chia s v i

nh ng ng i khác

Qu n lý tri th c (Knowledge Management – KM)

M c dù có các ngu n tài li u đ s v qu n lý tri th c, nh ng v n ch a có m t

đ nh ngh a nào đ c ch p nh n m t cách r ng rãi (Earl, 2001) M t s đ nh ngh a

đ c tìm th y trong các nghiên c u đ u đ nh ngh a qu n lý tri th c là m t t p h p các ho t đ ng ho c các quá trình phát tri n và khai thác tri th c đ đ t đ c ho c làm t ng c ng m t lo t các k t qu nh m c tiêu doanh nghi p, giá tr , hi u qu lâu dài, thành công chung, ho c l i th c nh tranh Qu n lý tri th c đ c đ nh ngh a

là kh n ng doanh nghi p có th t o ra ho c mua l i, chuy n nh ng, chuy n đ i và phân ph i các tri th c vào l i th c nh tranh (Walters, 2002) Tác gi Liebowitz và Wilcox (1997) cho r ng qu n lý tri th c là kh n ng qu n lý, l u tr và phân ph i tri th c

Quá trình qu n lý tri th c là m t chu i giá tr c a các ho t đ ng t o ra tri th c, làm cho nó có th s d ng đ c và có th chuy n giao t ng i này sang ng i khác (Dilnutt, 2000) M t s nhà nghiên c u khác đã b sung thêm nhi u khía c nh khác ch ng h n nh qu n lý tri th c là s ph i h p, tích l y (Davenport và c ng s ,

1998); ng d ng, khai thác (Drucker, 1985)

L i ích c a qu n lý tri th c

Qu n lý tri th c là m t ho t đ ng chi n l c t o thêm các giá tr đóng góp vào

l i nhu n và chi n l c c a doanh nghi p (Duffy, 2000) Cùng v i quan đi m này (Walters, 2002) cho r ng qu n lý tri th c cho phép doanh nghi p đ a ra các quy t

đ nh hi u qu h n T m quan tr ng c a qu n lý tri th c là t o ra chu i giá tr ; qu n

lý tri th c c ng đ c nh n m nh b i Blumentritt và Johnston (1999), tác gi cho

r ng qu n lý tri th c t o ra kh n ng nh n di n, đ nh v , và cung c p thông tin có giá

tr

Becerra – Fernvàez và c ng s (2001) đ ngh các c p đ tác đ ng c a qu n lý tri th c, bao g m con ng i, quy trình, s n ph m và hi u su t t ng th :

- T o đi u ki n cho ng i lao đ ng h c t p trong nhi u cách khác nhau t đ ng nghi p cùng doanh nghi p ho c ngoài doanh nghi p

- T o ra s thích ng l n h n gi a các nhân viên và s hài lòng đ i v i công

T ng t nh v y, Leng và Shepherson (2000) th a nh n r ng qu n lý tri th c

có th nâng cao hi u qu ho t đ ng, ph n ng linh ho t đ thích nghi v i th tr ng luôn bi n đ ng, c i thi n phát tri n s n ph m, đ i m i ch t l ng và phát tri n m t

s hi u bi t t t h n v khách hàng và các bên liên quan (Davenport và c ng s , 1998)

Các tác gi (Grant, 1991) cho r ng trong môi tr ng ph c t p và đ y thách th c thì kh n ng ti p thu, phát tri n, chia s và áp d ng tri th c đã tr thành chìa khóa gia t ng l i th c nh tranh c a doanh nghi p Tri th c chính nó có th đ c tái s

d ng và tri th c c có th đ c tích h p v i tri th c hi n t i đ phát tri n thành tri

th c m i có giá tr h n t o ra m t s c m nh t ng h p có giá tr đ c i thi n hi u qu

ho t đ ng c a các doanh nghi p (Sharkie, 2003) H n n a, v i kh n ng qu n lý tri

th c v t tr i, doanh nghi p có th ch đ ng khai thác, k t h p, và phát tri n ngu n tài nguyên h u hình và vô hình mang l i giá tr cao cho khách hàng, nâng cao kh

n ng c nh tranh và cho phép doanh nghi p phát tri n và làm t t h n so v i các đ i

th c nh tranh khác (Teece và c ng s , 1998)

Trên th gi i có nhi u tác gi đã đ a ra nhi u ph ng th c đ đo l ng khái

ni m này Theo tác gi Becerra-Fernandez và c ng s (2001) đo l ng qu n lý tri

th c qua ho t đ ng: n m b t, chia s , áp d ng tri th c ng quan đi m trên, tác gi James (2005) l i đo l ng qu n lý tri th c thông qua thu th p d li u, s d ng, b o trì và thanh lý tài s n tri Tác gi Rasgoti (2000) b sung vào h th ng đo l ng khái

ni m qu n lý tri th c qua các quá trình có h th ng thích h p, có th t o ra s ph i

h p, theo đu i các m c tiêu l n c a t ch c

Trong nhi u th p k qua, qu n lý tri th c đ c d n đ c chú tr ng Ngày nay, nhi u tác gi đã b sung ph ng th c giúp cho vi c đo l ng khái ni m qu n lý tri

th c ngày càng d dàng h n Chuang (2004) đã dùng b n y u t đ đo l ng qu n

lý tri th c: (1) Công ngh thông tin, (2) V n hóa t ch c, (3) C c u t ch c, (4)

Ngu n nhân l c M t nghiên c u khác c a tác gi Moghaddam AZ và c ng s (2013) dùng b y y u t đ đo l ng qu n lý tri th c Các y u t đó là: (1) V n hóa

t ch c, (2) C c u t ch c, (3) Quy trình ho t đ ng, (4) Công ngh thông tin, (5) Lãnh đ o, (6) Ngu n nhân l c và (7) Chi n l c m c tiêu M c dù các nghiên c u

là hoàn toàn đ c l p nh ng l i h tr nhau và b sung cho nhau

M c dù có nhi u khái ni m v l i th c nh tranh c a các nhà nghiên c u nh ng

v n ch a có m t khái ni m rõ ràng Khi Porter (2000) l n đ u tiên chính th c gi i thi u v l i th c nh tranh, ông mô t l i th c nh tranh là ho t đ ng trung tâm c a

m t doanh nghi p trong môi tr ng c nh tranh Tác gi Peteraf (1993) cho r ng l i

th c nh tranh v c b n là cung c p cho khách hàng m t giá tr m i Theo tác gi Barney (1986) m t doanh nghi p đ c cho là có l i th c nh tranh khi nó th c hi n

m t chi n l c t o ra giá tr và không đ ng th i đ c th c hi n b i b t k đ i th

c nh tranh hi n t i ho c ti m n ng Còn đ i v i tác gi Ghemawat và Rivkin (2001) thì cho r ng m t doanh nghi p mà ki m đ c l i nhu n cao trong kinh doanh v lâu dài đ c cho là h ng l i t l i th c nh tranh so v i đ i th c a mình i v i tác

gi Peteraf (1993) các doanh nghi p có ngu n l c t t h n s ki m thu nh p v t quá

m c hòa v n n u s t n t i c a h không gây ra s c nh tranh m i, duy trì l i nhu n trên bình th ng

Theo đó, tác gi cho r ng l i th c nh tranh là chi n l c mà thông qua đó các

doanh nghi p ho t đ ng hi u qu h n các đ i th c nh tranh khác

Hi n nay trên th gi i v n ch a có s th ng nh t gi a các nhà nghiên c u v

vi c đo l ng l i th c nh tranh Tác gi Porter (2000) đo l ng l i th c nh tranh thông qua: l i nhu n, c nh tranh gi a các đ i th , m i đe d a c a nh ng đ i th

m i, kh n ng th ng l ng c a nhà cung c p, kh n ng th ng l ng v i khách hàng và các m i đe d a t các dòng s n ph m thay th Tuy nhiên theo tác gi Evans và c ng s (2002) l i đo l ng l i th c nh tranh thông qua s tin t ng c a

ng i tiêu dùng, hình nh th ng hi u, ki m soát phân ph i, v n hóa doanh nghi p, tài n ng c a con ng i, k n ng lãnh đ o và c tích l y kinh nghi m

Ngày nay càng có nhi u các tác gi tâm huy t đã b sung vào h th ng đo

l ng khái ni m l i th c nh tranh b ng nhi u cách khác nhau làm cho h th ng đo

l ng l i th c nh tranh ngày càng rõ ràng và th c t h n Theo Que (2010), l i th

c nh tranh đ c đo l ng thông qua: s sáng t o, đ i m i, v th th tr ng, đáp

ng th hi u c a khách hàng m t cách r ng rãi và t o s khó kh n trong v n đ sao chép Nh ng theo Hiden (2013) thì l i th c nh tranh đ c đo l ng thông qua k t

qu thu đ c nh : Hi u qu , ch t l ng s n ph m, s c i ti n s n ph m và s đáp

ng nhu c u khách hàng

M t nghiên c u khác c a Kango (2013) cho r ng: l i th c nh tranh đ c đo

l ng thông qua s khác bi t hóa và chi phí th p, v i 2 y u t này đ đ t o nên

hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p o l ng c a Kango (2013) t ra không còn phù h p v i th i đ i ngày nay Chi n l c khác bi t hóa, chi phí th p g n nh đã

đ c v n d ng m t cách tri t đ h u h t các doanh nghi p khi tham gia vào th

tr ng c nh tranh đ y tính kh c li t nh hi n nay

Trong th tr ng c nh tranh, l i th c nh tranh đ c xác đ nh v th kinh doanh c a doanh nghi p Vì th , đi u quan tr ng đ i v i b t k doanh nghi p nào là xây d ng đ c m t l i th c nh tranh b n v ng Mu n có đ c l i th c nh tranh

b n v ng thì ph i bi t cách qu n lý tri th c t t, đi u đó có ngh a là c n ph i xem xét, phân tích và v n d ng m t cách tri t đ các ngu n l c n i t i c a doanh nghi p (Porter, 2000)

Trong xã h i tri th c hi n nay, các doanh nghi p ph i c nh tranh h t s c gay

g t d a trên nh ng n n t ng tri th c c a mình và kh n ng bi n các tri th c đó thành giá tr thông qua nh ng s n ph m hay d ch v Bên c nh đó, theo xu h ng

n n kinh t toàn c u hóa, các doanh nghi p s ph i t thích nghi v i đi u ki n m i

đ có th t n t i và phát tri n b i vì làn sóng c a k nguyên tri th c đang đ n và s

nh h ng đ ng đ u đ n m i t ch c, m i doanh nghi p Chính vì v y, qu n lý tri

th c s tr nên c c k quan tr ng i u này đòi h i doanh nghi p ph i ch đ ng áp

d ng qu n lý tri th c đ có th đ i phó v i nh ng thay đ i đó (Porter, 2000)

Các doanh nghi p có th làm cho s n ph m c a mình tr nên khác bi t hóa

b ng cách d a vào qu n lý tri th c Tuy v y qu n lý tri th c r t ph c t p, vi c k t

h p có hi u qu các ngu n tài nguyên thì có th t o ra m t chi n l c c nh tranh

đ y hi u qu Th t v y, các doanh nghi p có kh n ng qu n lý tri th c cao s có th

ph n ng r t nhanh v i s thay đ i chi n l c t phía đ i th c nh tranh (Gold, 2001)

Các doanh nghi p c ng c n thích ng d n v i s thay đ i đ có th đ t đ c l i

th c nh tranh so v i đ i th c nh tranh (Grossman và Packer, 1989) Nh ng giá tr

do qu n lý tri th c mang l i t o nên rào c n vô hình đ i v i các đ i th c nh tranh,

qu n lý tri th c mang l i nh ng giá tr mà các đ i th r t khó kh n trong vi c sao chép, b t ch c

Qu n lý tri th c t t t o nên m t h th ng qu n lý ho t đ ng hi u qu , h th ng này s phát huy hi u qu khi các nhà qu n lý nh n th c đ c và th t s th y đ c

t m quan tr ng c ng nh tích c c v n d ng vào quy trình ho t đ ng c a doanh nghi p B ng cách qu n lý tri th c t t, các doanh nghi p ngày càng tích l y đ c nhi u l i th c nh tranh thì c ng đ ng ngh a v i vi c tích l y nhi u tri th c h n so

v i tr c đó

Tóm l i, tri th c là m t tài s n vô giá mà m i doanh nghi p c n ph i bi t cách

qu n lý đ có th c nh tranh hi u qu và phát tri n b n v ng trong m t xã h i tri

th c V i xu th toàn c u hóa vi c áp d ng qu n lý tri th c trong các doanh nghi p

tr thành m t nhu c u b t bu c Các doanh nghi p c n tiên phong trong vi c áp

d ng qu n lý tri th c đ có th chuy n mình theo chi u h ng tri th c, t ng c ng

đ c n ng l c c nh tranh d a trên tri th c, phát huy ngu n l c Áp d ng qu n lý tri

th c trong doanh nghi p chính là chìa khóa đ m c nh c a b c vào n n kinh t tri

ch c và (4) Ngu n nhân l c

Công ngh thông tin là m t ngành k thu t v n d ng ti n b v khoa h c,

công ngh , đi n t đ thu th p, bi n đ i, truy n t i, l u tr và phân tích thông tin

nh m ph c v các l i ích c a con ng i Công ngh thông tin ngày càng đóng góp

l n vào thành công c a qu n lý tri th c Nó giúp cho các ho t đ ng th ng ngày

c a t ch c tr nên tr n tru, d dàng Nó cung c p m t l ng tri th c kh ng l và

có kh n ng chuy n t i t n i này đ n n i khác mà không t n nhi u th i gian và

công s c (Gold, 2001)

V n hóa doanh nghi p là nh ng ni m tin, thái đ và giá tr t n t i ph bi n

và t ng đ i n đ nh trong doanh nghi p V n hóa doanh nghi p đóng vai trò h t

s c quan tr ng trong m i doanh nghi p, nó h tr và khuy n khích các ho t đ ng liên quan đ n tri th c và đ c th hi n b ng s t ng tác gi a các cá nhân, các nhóm V n hóa doanh nghi p là ch t k t dính m i ng i xích l i g n nhau h n, giúp

m i ng i hi u nhau h n đ cùng h p tác t t h n (Williams, 2006)

C c u t ch c là t ng h p các b ph n khác nhau có m i liên h và ph

thu c l n nhau, đ c chuyên môn hóa và có nh ng trách nhi m, quy n h n nh t

đ nh, đ c b trí theo t ng c p b c nh m b o đ m th c hi n các ch c n ng qu n lý

và ph c v m c đích chung đã xác đ nh c a doanh nghi p, c c u t ch c giúp cho

m i nhân viên có th t ng tác v i nhau, chia s tri th c l n nhau, và t o ra các tri

th c m i Vì v y, thông qua c c u t ch c s đánh giá đ c kh n ng c a nh ng

nhà lãnh đ o, đánh giá c u trúc c a doanh nghi p (Yellow và c ng s , 2001)

Ngu n nhân l c là nh ng ng i lao đ ng làm vi c trong các doanh nghi p,

h là nh ng th c th tr c ti p t o ra t t c các giá tr c a xã h i, là ngu n l c s h u

nh ng tri th c, kinh nghi m c ng nh nh ng k n ng k x o đ c hình thành qua quá trình lao đ ng và đ c tích l y d n theo th i gian Ngu n l c là y u t h t s c quan tr ng, tuy nhiên ngu n l c này th ng hay b lãng quên ho c b qua trong quá trình phát tri n c a doanh nghi p (Lee và Choi, 2003) Nhi u doanh nghi p l n đôi khi g p nh ng khó kh n trong vi c x lý v n đ nhân s trong c c u t ch c, các

b ph n làm vi c không n kh p v i nhau d n đ n nhi u sai l m tai h i

L i th c nh tranh: L i th c nh tranh c a m t doanh nghi p có th đ c

th hi n nhi u khía c nh, ch ng h n nh tính sáng t o, v trí th tr ng, và t o s khó kh n trong vi c sao chép (Byrd và Turner, 2001)

K t qu c a nghiên c u này cho th y đ c m i quan h d ng c a qu n lý tri

th c đ i v i l i th c nh tranh c a doanh nghi p Nghiên c u này góp ph n vào s phát tri n lý thuy t n n làm ti n đ cho các nghiên c u sau này

Hình 2.1: M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh

Ngu n: Chuang (2004)

Nhóm tác gi Moghaddam AZ và c ng s (2013) nghiên c u m i quan h gi a

qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p t i Iran v i các đ i t ng

kh o sát là các nhà qu n tr đang làm vi c t i 88 doanh nghi p

Theo nhóm tác gi , các y u t thu c qu n lý tri th c nh h ng đ n l i th c nh tranh c a doanh nghi p bao g m: V n hóa doanh nghi p, c c u t ch c, quy trình

ho t đ ng c a doanh nghi p, công ngh thông tin, lãnh đ o, ngu n nhân l c, chi n

l c và m c tiêu

V n hóa doanh nghi p là s th hi n t ng h p các giá tr và cách hành x

ph thu c l n nhau trong doanh nghi p và có xu h ng t l u truy n trong th i gian dài (Kotter và Heskett, 2001) M t trong nh ng đ c đi m quan tr ng nh t và đ y thách th c c a qu n lý tri th c là t ng c ng s phát tri n c a m t n n v n hóa doanh nghi p có h p tác, đ m nh, đáng tin c y và h u ích (Zaim và c ng s , 2007) V n hóa là tiêu chí chính c a hành vi xã h i và hành đ ng tích c c N n v n hóa đ i di n cho các cá nhân c a b t k doanh nghi p nào đ u h ng đ n m i quan

h c a nhân viên và d n d t h cách c x đúng đ n c ng nh cách đ giao ti p v i

cá nhân khác trong doanh nghi p (Tseng, 2010)

C c u t ch c là t ng h p các b ph n (đ n v và cá nhân) có m i liên h

và quan h ph thu c l n nhau, đ c chuyên môn hóa g n li n v i nh ng quy n h n

và trách nhi m nh t đ nh, đ c b trí theo nh ng c p b c nh ng khâu khác nhau

nh m đ m b o th c hi n các ch c n ng qu n tr và ph c v m c đích chung c a doanh nghi p (Hiden, 2013) C c u t ch c đóng vai trò h t s c quan tr ng cho s thành công và quy t đ nh m i ho t đ ng c bên trong l n bên ngoài doanh nghi p

C c u t ch c t t s giúp các doanh nghi p t o ra càng nhi u tri th c Tuy nhiên, tri th c đôi khi c ng không đ c s d ng tri t đ b i vì c c u t ch c không còn

phù h p (Claver và c ng s , 2007)

Quy trình ho t đ ng là m t t p h p các ho t đ ng, chuy n đ i hình th c t

đ u vào đ n đ u ra theo m t tr t t nh t đ nh và là m t ho t đ ng có nhi u t ng tác l n nhau gi a các y u t đ u vào, đó là ho t đ ng s d ng các ngu n tài nguyên liên quan đ n bi n đ i đ u vào thành đ u ra là m t s n ph m, thành qu c th (Wang, 2003) Quy trình ho t đ ng là trong nh ng y u t quan tr ng vì nó giúp cho

vi c truy n t i các giá tr dành cho khách hàng và giúp cho danh nghi p đ t đ c các m c tiêu chi n l c Tri th c liên t c đ c t o ra trong các doanh nghi p Tri

th c rõ ràng, thông tin chính xác đ c x lý theo h th ng và ph bi n r ng rãi, s

d ng k thu t qu n lý thông tin đ qu n lý M t khác, ph n l n các tri th c c a doanh nghi p là n danh g n li n v i k n ng k x o c a nhân viên Do đó, doanh nghi p tìm ki m các quy trình và th c hi n b ng nhi u cách khác nhau s giúp c hai m t n danh và t ng minh b c l h t và có th chuy n giao tri th c góp ph n

t o nên thành công cho doanh nghi p (Celep và Cetin, 2005)

Công ngh thông tin là vi c s d ng máy tính và ph n m m máy tính đ

chuy n đ i, l u tr , b o v , x lý, truy n d n, thu th p và x lý thông tin giúp cho con ng i làm vi c hi u qu h n, ti t ki m th i gian và chi phí h n (Hono, 2009) Công ngh thông tin v a là c s h t ng v a là công ngh h tr đ c l c cho các

ho t đ ng qu n lý tri th c nh c s d li u tri th c, n n t n tri th c, h th ng đánh

giá hi u su t, và tích h p h th ng hi u su t Công ngh thông tin đóng vai trò quan

tr ng trong vi c h tr quá trình phát tri n c a doanh nghi p Công ngh thông tin

có liên quan ch t ch v i qu n lý tri th c b i vì nó giúp phân ph i tri th c v c u

trúc theo chi u d c và chi u ngang (Hono, 2009)

Ng i Lãnh đ o là ng i có kh n ng thuy t ph c và gây nh h ng đ n

ng i khác đ hoàn thành t t m c tiêu mong mu n (Singh và c ng s , 2008) Trong

m i doanh nghi p luôn t n t i nh ng nhà lãnh đ o Các nhà lãnh đ o có nh h ng

đ n m i v n đ phát sinh trong doanh nghi p Thông qua phong cách lãnh đ o c a mình, h chi ph i đ n các ho t đ ng c a nhân viên c p d i đ ng th i đ a ra nh ng

chi n l c có tính th c ti n cao

Ngu n nhân l c là t p h p các n l c cá nhân nh m m c đích h ng đ n

hoàn thành m c tiêu chung c a doanh nghi p (Woang, 2010), v i ki n th c tích l y,

h t ng tác v i nhau t o ra các giá tr vô hình Trong th i bu i c nh tranh gay g t

hi n nay, các doanh nghi p c n ph i chú tr ng trong vi c s d ng hi u qu các tài

s n trí tu đó, đ c bi t là n ng l c trí tu c a ng i lao đ ng Phát tri n ngu n nhân

l c đ c xem nh là m t cách đ c i thi n và nâng cao giá tr cho doanh nghi p, nhân viên Các k n ng và k x o c a ng i lao đ ng c n ph i đ c ti p t c phát tri n đ h có th t o ra nh ng đóng góp có giá tr N u không, giá tr đó s gi m

d n theo th i gian Do đó, c n ph i h tr , t o đi u ki n cho s phát tri n chuyên

môn cho ng i lao đ ng (Wong, 2005)

M c tiêu và chi n l c: m c tiêu là k t qu mà nh ng nhà qu n tr mu n

đ t đ c trong t ng lai c a doanh nghi p Nh ng đ đ t đ c m c tiêu đã đ ra

c n có nh ng ph ng pháp, cách th c th c hi n g i là chi n l c, m c tiêu và chi n

l c h t s c c n thi t, nó cung c p t m nhìn và ni m tin cho chính b n thân ng i lao đ ng nói chung, nh ng nhà qu n lý nói riêng Ngoài ra, c n ph i có m c tiêu rõ ràng M c tiêu và chi n l c c n ph i đ c thi t l p và ph i lôi kéo đ c t t c m i

ng i cùng h ng ng thì m i có th đ t đ c thành công (Wong, 2005)

L i th c nh tranh là kh n ng thu l i nhu n trên đ u t luôn trên m c

trung bình c a ngành công nghi p (Porter, 2000) Theo Ren, (2003), l i th c nh

tranh b n v ng luôn đ c công nh n là m c đ ho t đ ng đ c bi t mà m t doanh nghi p đ t đ c khi ngh ra và th c hi n m t chi n l c mà đ i th c nh tranh khó

có th b t ch c đ c

Nghiên c u này cho th y r ng các nhà qu n lý c n ph i hi u và ti p c n qu n lý tri th c m t cách toàn di n, trong đó bao g m c nhân viên, c c u t ch c, công ngh và các y u t quy trình qu n lý Các nhà qu n lý ph i ph i h p và đ ng b hóa theo các quan đi m khác nhau đ t o đi u ki n thu n l i cho quá trình qu n lý tri

th c và t o ra l i th c nh tranh b n v ng

Hình 2.2 : M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh.

Ngu n: Moghaddam AZ và c ng s (2013)

Tác gi Que (2010) nghiên c u m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th

c nh tranh c a doanh nghi p t i Australia v i đ i t ng kh o sát là các nhà qu n lý đang làm vi c t i các doanh nghi p

Nghiên c u c a Que (2010) cho th y các y u t c a qu n lý tri th c nh h ng

đ n l i th c nh tranh c a doanh nghi p bao g m 8 y u t : công ngh thông tin, v n hóa doanh nghi p, c c u t ch c, ngu n nhân l c, thu th p tri th c, chuy n đ i tri

th c, ng d ng tri th c và b o v tri th c

Công ngh thông tin là l nh v c ho t đ ng liên quan đ n x lý và truy n tin

theo ph ng th c hi n đ i, góp ph n vào vi c l u tr , sao chép và đi u khi n các thi t b máy móc thông qua ph n c ng và ph n m m đóng góp vào công cu c gi i phóng s c lao đ ng c a con ng i (Ruggles, 1998), các doanh nghi p nói chung khi

ti p c n công ngh s cho phép h (ít nh t là v nguyên t c) có th n m b t và chia

s tri th c l n nhau

V n hóa doanh nghi p là ph m ch t riêng bi t c a doanh nghi p đ c nh n

th c và là đi m phân bi t gi a các doanh nghi p khác trong cùng l nh v c ho t

đ ng (Gold, 2001) Các doanh nghi p đ c t o thành t các cá nhân, m i hành vi

c a h mang tính riêng bi t, đ y nh ng chu n m c, khi t p h p c a nh ng cá nhân

đó l i s t o ra n n v n hóa doanh nghi p (Dilnutt, 2000) Nói cách khác, v n hóa doanh nghi p là m t t ng h p c a nh ng hi u bi t và đ c chia s t m i cá nhân,

tác đ ng đ n hành vi c a t p th và doanh nghi p (Lyles và Schwenk, 1992)

C c u t ch c là t p h p nh ng vi c c n làm trong m t doanh nghi p và s

phân chia chúng thành các công vi c c th theo t ng nhóm nh t đ nh (Checkland, 1999) M t doanh nghi p đ c t o nên t nhi u m i quan h và s t ng tác l n nhau gi a các m i quan h đó Nh ng m i quan h th ng nh t ch t ch s t o nên

m t doanh nghi p phát tri n m nh (Miller, 2002), c c u t ch c liên quan đ n vi c

t p trung quy n l c đ y ph c t p và mang tính h i nh p Thông qua đó, trách nhi m

và quy n l c đ c phân b gi a các thành viên v i nhau và t t c cùng h ng đ n

m c tiêu chung c a doanh nghi p (Nahm và c ng s , 2003)

Ngu n nhân l c là trung tâm c a vi c t o ra tri th c c a doanh nghi p

(Chase, 1997) Ngoài ra, s t ng tác c a con ng i vào th gi i khách quan chính

là ngu n g c t o ra nh ng tri th c vô giá (Donnell và Berkery, 2003) c nh tranh, các doanh nghi p c n ph i s ngu n nhân l c m t cách hi u qu , đ c bi t là

n ng l c trí tu c a ng i lao đ ng (Hug, 1998) Vì v y, vi c qu n lý ngu n nhân

l c là m t nhi m v h t s c quan tr ng Vi c t o ra đ ng l c đ gia t ng chia s tri

th c c ng là m t thách th c th t s t i các doanh nghi p (O'Dell và Grayson, 1998)

Thu th p tri th c là nh ng đ nh h ng v thu th p tri th c có th đ c mô

t b ng nhi u thu t ng khác nh ti p thu, tìm ki m, t o ra, n m b t và c ng tác, t t

c đ u có m t m c đích chung: tích l y ki n th c (Yellow và c ng s , 2001) Theo Chakravarthy (2005) tri th c đ c tích l y khi các cá th trong doanh nghi p h p

nh t l i thành m t t p th th ng nh t t đó t o nên s gia t ng nh ng hi u bi t m i

Chuy n đ i tri th c là nh ng đ nh h ng cho n n tri th c hi n h u (Yellow

và c ng s , 2001) Chuy n đ i tri th c có th đ c th c hi n thông qua m t s các quá trình, mô t hay di n gi i (Marshall và c ng s , 1996), tích h p, k t h p, c u

trúc, ph i h p ho c phân ph i tri th c (Davenport và c ng s , 1998)

Áp d ng tri th c là nh ng đ nh h ng v vi c ng d ng th c t c a tri th c

(Yellow và c ng s , 2001) Áp d ng tri th c s làm cho tri th c tr nên r ng h n và

t o ra giá tr cho các ho t đ ng c a doanh nghi p (Bhatt, 2001) Quá trình đó có liên quan đ n vi c áp d ng các tri th c có trong các tài li u bao g m l u tr , ng d ng,

đóng góp và chia s (Almeida, 1996)

B o v tri th c là nh ng chi n l c nh m t o ra rào c n c n thi t đ n n tri

th c c a m t doanh nghi p tránh kh i vi c s d ng trái phép ho c b tr m c p t các đ i th , đ i tác (Yellow và c ng s , 2001) C th h n, theo Appleyard (1996),

b o v tri th c bao g m các ho t đ ng tìm cách duy trì tính ch t đ c quy n c a m t doanh nghi p, trong đó bao g m vi c tìm ki m s b o v t pháp lu t, thi t k chính sách đ gia t ng doanh thu thông qua chuy n nh ng, bán b n quy n, và giáo d c nhân viên Các doanh nghi p c ng có th có m t lo t các hành đ ng khi n cho vi c

b t ch c là h t s c khó kh n nh làm cho tri th c tr nên ph c t p và h t s c cô

đ c (Dierickx và c ng s , 1989)

L i th c nh tranh: Ngu n l c c a doanh nghi p th ng bao g m t ng các

ngu n l c th c t và ngu n l c ti m n ng, đ c xu t phát t các m i quan h c a

m t ng i ho c nhi u ng i trong m t doanh nghi p (Nahapiet và Ghoshal, 1998) Các ngu n tài nguyên có giá tr th ng phát tri n trong m t th i gian dài thông qua

vi c tích l y kinh nghi m trong quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p (Gold, 2001) Khi k t h p qu n lý tri th c v i l i th c nh tranh m t cách h p lý s t o nên chi n

l c c nh tranh b n v ng mang l i l i ích lâu dài cho doanh nghi p

K t qu c a nghiên c u đã ch ra r ng có m i quan h d ng gi a qu n lý tri

th c và l i th c nh tranh cho doanh nghi p có th phát tri n toàn di n, các nhà

qu n lý ph i bi t cách k t h p các ngu n l c sao cho hi u qu nh t, tránh đ th t thoát, hao phí vô ích

Hình 2.3: M i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh

Ngu n: Que (2010)

Nh v y, có th t ng h p các y u t trong qu n lý tri th c tác đ ng đ n l i th c nh tranh trong doanh nghi p trong các nghiên c u đã trình bày trên theo b ng d i

B ng 2.1- T ng h p m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh t

7 Chi n l c và m c tiêu - Moghaddam AZ và c ng s (2013)

8 Thu th p tri th c - Que (2010)

9 Chuy n đ i tri th c - Que (2010)

10 Áp d ng tri th c - Que (2010)

11 B o v tri th c - Que (2010)

Ngu n: T ng h p c a tác gi

Nh n xét: Các tác gi trên đ u nghiên c u v m i quan h gi a qu n lý tri th c

và l i th c nh tranh K t qu nghiên c u cho th y có nhi u y u t trong qu n lý tri

th c tác đ ng d ng đ n l i th c nh tranh, tuy nhiên các y u t : (1) V n hóa doanh nghi p, (2) c c u t ch c, (3) ngu n nhân l c và (4) công ngh thông tin đ c đ

c p đ n h u h t trong các nghiên c u Còn các y u t còn l i ch đ c đ c p riêng

l trong các nghiên c u c a Moghaddam AZ và c ng s (2013) hay nghiên c u c a

Que (2010)

2.5 xu t mô hình nghiên c u m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i

th c nh tranh

Xây d ng là ngành s n xu t v t ch t đ c l p có ch c n ng tái s n xu t tài s n c

đ nh cho n n kinh t qu c dân Nó t o nên c s v t ch t cho xã h i, t ng ti m l c kinh t và qu c phòng c a đ t n c H n th n a, đ u t xây d ng g n li n v i vi c

ng d ng các công ngh hi n đ i do đó góp ph n thúc đ y s phát tri n c a khoa

c đi m c a s n ph m xây d ng là có quy mô l n, k t c u ph c t p, th i gian

s d ng lâu dài, có giá tr l n đòi h i các nhà xây d ng ph i d đoán tr c xu

h ng ti n b xã h i đ tránh b l c h u Phong cách ki n trúc và ki u dáng m t s n

ph m c n ph i phù h p v i v n hoá dân t c Trên th c t , đã có không ít các công trình xây d ng tr thành bi u t ng c a m t qu c gia nh chùa M t c t Hà n i, tháp Ephen Pari và do đó ch t l ng c a các công trình xây d ng c ng ph i

đ c đ c bi t chú ý Nó không ch nh h ng t i tu i th c a công trình và còn nh

h ng t i s an toàn cho ng i s d ng

S n ph m xây d ng mang tính t ng h p phát huy tác d ng v m t kinh t , chính

tr , k toán, ngh thu t Nó r t đa d ng nh ng l i mang tính đ c l p, m i m t công trình đ c xây d ng theo m t thi t k , k thu t riêng, có giá tr d toán riêng và t i

m t đ a đi m nh t đ nh, n i s n xu t ra s n ph m c ng đ ng th i là n i sau này khi

s n ph m hoàn thành đ c đ a vào s d ng và phát huy tác d ng Nh ng đ c đi m này có tác đ ng l n t i giá tr s n xu t ngành xây d ng

Quá trình t khi kh i công cho đ n khi hoàn thành công trình bàn giao và đ a vào s d ng th ng kéo dài Nó ph thu c quy mô và tính ch t ph c t p v k thu t

c a t ng công trình Quá trình thi công đ c chia thành nhi u giai đo n, m i giai

đo n thi công l i chia thành nhi u công vi c khác nhau, các công vi c ch y u di n

ra ngoài tr i ch u tác d ng r t l n c a các nhân t môi tr ng x u nh m a, n ng,

l , l t đòi h i các nhà xây d ng ph i giám sát ch t ch nh ng bi n đ ng này đ

th c Trong đó:

V n hóa doanh nghi p là toàn b các giá tr , ni m tin, truy n th ng và thói

quen có kh n ng quy đ nh đ c hành vi c a m i thành viên trong doanh nghi p, mang l i cho doanh nghi p m t b n s c riêng, ngày càng phong phú thêm và có th thay đ i theo th i gian (Michel Amiel và c ng s , 2002) V n hóa t o nên m i quan

h gi a cá nhân và doanh nghi p, t o ra môi tr ng cho s t ng tác gi a các thành viên v i nhau N n v n hóa đ c hình thành t nh ng tri th c m i còn m h d n

d n hoàn thi n và cu i cùng đ c phân ph i vào trong các doanh nghi p

Vai trò c a v n hóa doanh nghi p nh m t ngu n l c m nh m quy t đ nh đ n

s thành b i c a doanh nghi p Theo nh nghiên c u c a Barney (1986) cho r ng các doanh nghi p không có n n v n hóa doanh nghi p s không th duy trì hi u su t cao H n n a, doanh nghi p có m t n n v n hóa t t s h tr và khuy n khích s

đ i m i h p tác, h n n a nó cung c p m t l i th c nh tranh b n v ng, nuôi d ng

và duy trì nh ng đ c tính v n hóa t t đ p (Barney, 1986) T ng t nh v y, Hibbard (1998) l p lu n r ng v n hóa doanh nghi p là m t y u t quy t đ nh hi u

n ng doanh nghi p, đ c nh tranh, có đ c kh n ng s d ng thông tin v khách hàng, nâng cao s n ph m, d ch v và ngu n l c Nói cách khác, các doanh nghi p

có th v t qua rào c n v n hóa thông qua vi c chia s tri th c (Soley và Pandya, 2003) Trong th c t , các doanh nghi p thành công nh t (nh ng doanh nghi p có l i nhu n b n v ng và l i nhu n tài chính) nh Coca -Cola, Disney, General Electric, Microsoft và Toyota có m t môi tr ng làm vi c kích thích đ c nhân viên c a h làm vi c m t cách hi u qu mang l i nh ng giá tr c v v t ch t l n tinh th n cho doanh nghi p (Cameron và Quinn, 1999)

Nghiên c u c a Moghaddam AZ và c ng s (2013), Que (2010), Chuang (2004) đã ch ng minh m i quan h d ng gi a v n hóa doanh nghi p và l i th

c nh tranh c a doanh nghi p

Gi thuy t H1: có m i quan h d ng gi a v n hóa t ch c và l i th c nh

tranh c a doanh nghi p

C c u t ch c là các b ph n c u thành c a doanh nghi p Thông qua c c u

ph n ánh ch c n ng, nhi m v , trách nhi m và th m quy n c a doanh nghi p C

c u t ch c là đ ng l c chính c a s thay đ i, là đ t x ng s ng c a m i doanh nghi p (Wang, 2003) Tác gi Schein (1988) đã đ xu t ba c p b c: T ch c h

th ng phân c p, trong đó có các c p b c trong m t doanh nghi p t ng t nh s đ doanh nghi p; h th ng ch c n ng trong đó xác đ nh các lo i công vi c khác nhau

đ c th c hi n và h th ng đi u khi n trung tâm, đây c ng là c quan quan tr ng

nh t c a doanh nghi p

i u đáng chú ý đây là m i quan h trong môi tr ng làm vi c, hình th c doanh nghi p và ch c n ng chung c a quá trình chuy n đ i c c u liên quan đ n

m t k ch b n trong đó c c u truy n th ng s đ c thay th b ng c c u m i linh

ho t h n (Piercy và Cravens, 1994) Nói cách khác, c c u t ch c trong môi

tr ng kinh doanh đ y bi n đ ng thi u đi tính linh ho t đ c b t ngu n t s quan liêu c ng nh c gây c n tr quá trình ti p nh n c a tri th c (Cross, 2000) Do đó,

m t lo t các hình th c m i c a c c u t ch c đã n i lên trong n n kinh t m i nh doanh nghi p m ng l i, các doanh nghi p d a trên tri th c, doanh nghi p o

(Wang, 2003) Theo Dilnutt (2000) k t lu n r ng c c u t ch c có th gây c ch

ho c kích ho t hi u qu ho t đ ng c a qu n lý tri th c thông qua các c u trúc hi n

h u, các c u trúc này có th t o đi u ki n đ hình thành tri th c m i Theo các nghiên c u đã đ c p đ n đã ch ng minh đ c m i quan h d ng gi a c c u t

ch c v i l i th c nh tranh c a doanh nghi p

Gi thuy t H2: có m i quan h d ng gi a c c u t ch c và l i th c nh tranh

c a doanh nghi p

n ng l c c ng nh s c m nh ph c v cho s phát tri n c a doanh nghi p (Wang, 2003) Các k n ng và tri th c ch đ c th hi n trong lao đ ng và th ng g n k t

v i khái ni m n ng l c c t lõi và do đó ng i lao đ ng tr nên quan tr ng nh t trong vi c duy trì l i th c nh tranh c a doanh nghi p Ông l p lu n r ng có ít nh t

ba lo i k n ng c u thành nên n ng l c c t lõi này: k thu t, công ngh và k n ng Hai n ng l c đ u tiên có th d dàng sao chép thông qua giáo d c và đào t o Tuy nhiên, k n ng không d dàng b t ch c đ c và nó c n th i gian đ hình thành (Leonard, 1995)

Bên c nh đó, m i quan h d ng gi a y u t ngu n nhân l c v i l i th c nh tranh c a doanh nghi p c ng đã đ c đ c p trong các nghiên c u c a Moghaddam

AZ và c ng s (2013), Que (2010), Chuang (2004)

Gi thuy t H3: có m i quan h d ng gi a ngu n nhân l c và l i th c nh

tranh c a doanh nghi p

Công ngh thông tin là t p h p các ph ng pháp khoa h c, các ph ng ti n và

công c k thu t hi n đ i – ch y u là k thu t máy tính và vi n thông nh m khai thác và s d ng có hi u qu các ngu n tài nghiên thông tin r t phong phú và đ y

ti m n ng trong m i l nh v c ho t đ ng c a con ng i và xã h i loài ng i (theo ngh quy t 49/CP ký ngày 04/08/1993) Công ngh thông tin có liên quan m t thi t

đ n quá trình qu n lý tri th c (Dilnutt, 2000) b i vì: th nh t, h th ng thông tin

hi n nay là r t c n thi t cho vi c l u tr và truy xu t thông tin và tri th c rõ ràng (Davenport và Prusak, 1998) Th hai, do tác đ ng c a toàn c u hóa, công ngh

thông tin t o đi u ki n cho h p tác làm vi c theo nhóm, chia s tri th c và h i nh p (Teece và c ng s , 1998)

Vai trò c a công ngh thông tin trong vi c h tr quá trình qu n lý tri th c đ c

nh n m nh b i nhi u tác gi nh Davenport và Prusak (1998) đ xu t các ng d ng công ngh thông tin là m t ph n mang l i hi u qu cho quá trình qu n lý tri th c,

đ c th hi n qua các m ng kinh doanh thông minh, h p tác, phân ph i, khám phá tri th c, l p b n đ tri th c, khai thác c h i, c ng nh an ninh Trong khi đó, s k t

h p c a các công c k thu t khác nhau là h t s c c n thi t M c dù công ngh thông tin t o thu n l i cho quá trình qu n lý tri th c, nh ng khi áp d ng n u thi u đi tính khoa h c, lãng phí, không c n thi t có th gây nh h ng tiêu c c đ n quá trình

qu n lý tri th c (Leonard, 1995) H n n a, Dilnutt (2000) c ng k t lu n r ng b n thân công ngh không ph i là m t trong nh ng y u t tiên quy t nh h ng đ n

hi u qu ho t đ ng c a qu n lý tri th c n u thi u nó quá trình s tr nên khó kh n

M i quan h này c ng đ c đ c p trong các nghiên c u c a Moghaddam AZ và

c ng s (2013), Que (2010), Chuang (2004)

Gi thuy t H4: có m i quan h d ng gi a công ngh thông tin và l i th c nh

tranh c a doanh nghi p

Thu th p tri th c là nh ng đ nh h ng v thu th p tri th c có th đ c mô t

b ng nhi u thu t ng khác nh ti p thu, tìm ki m, t o ra, n m b t và c ng tác, t t c

đ u có m t m c đích chung - tích l y ki n th c (Yellow và c ng s , 2001) Theo Chakravarthy (2005) tri th c đ c tích l y khi các cá th trong doanh nghi p h p

nh t l i thành m t t p th th ng nh t t đó t o nên s gia t ng nh ng hi u bi t m i Thu th p tri th c và mua l i tri th c đ c g i chung là t o ra tri th c c a doanh nghi p và là hai ngu n cung ng quan tr ng đ giúp cho doanh nghi p có đ c

nh ng tri th c m i Nhi u nghiên c u cho th y có m i liên quan gi a tri th c m i

v i s phát tri n c a t ch c thông qua hi u qu ho t đ ng c a c a doanh nghi p khi ng d ng tri th c m i (Massa và c ng s , 2010) Tri th c m i đ c t o ra t các cá nhân và nhi u khi là s đóng góp c a m t th p th (Hansen, 1999)

Gi thuy t H5: có m i quan h d ng gi a y u t thu th p tri th c và l i th

c nh tranh c a doanh nghi p

Chuy n đ i tri th c là nh ng đ nh h ng cho n n tri th c hi n h u (Yellow và

c ng s , 2001), chuy n đ i tri th c có th đ c th c hi n thông qua m t s các quá trình, mô t hay di n gi i (Marshall và c ng s , 1996), tích h p, k t h p, c u trúc,

ph i h p ho c phân ph i tri th c (Davenport và c ng s , 1998)

Theo Lee và Choi (2003), ki n th c là m t cái gì đó không th chia s d dàng

và m t cách nhanh chóng đ c, do đó c n ph i đ c chuy n đ i và h p thu đ có

th s d ng hi u qu u tiên, không có tiêu chu n chung, c ng không có ph ng

th c c th đ chuy n đ i tri th c và đi u này t o nên khó kh n trong quá trình

qu n lý tri th c (Davenport và c ng s , 1998) Th hai, ki n th c c n đ c l ng ghép và k t h p (Zahra và c ng s , 1999) Cu i cùng, ki n th c nên đ c phân ph i cho các đ n v t ch c, v i m c đích là ki m ch ng th c nghi m, k th a và phát tri n ngu n tri th c m i (Massa và c ng s , 2010) Do đó, chia s tri th c c ng là

m t trong nh ng y u t nh h ng d ng đ n l i th c nh tranh và m i quan h

này đ c th hi n trong nghiên c u c a Que (2010)

Gi thuy t H6: có m i quan h d ng gi a y u t chuy n đ i tri th c và l i th

c nh tranh c a doanh nghi p

Áp d ng tri th c là nh ng đ nh h ng v vi c ng d ng th c t c a tri th c

(Yellow và c ng s , 2001) Vi c áp d ng tri th c làm cho tri th c tr nên tích c c

h n và t o ra giá tr cho các ho t đ ng c a doanh nghi p (Bhatt, 2001) Quá trình có liên quan đ n vi c áp d ng các tri th c có trong các tài li u bao g m l u tr , s

d ng, ng d ng, đóng góp và chia s (Almeida, 1996)

Theo Nielsen (2006), tri th c ph i đ c khai thác thông qua nhi u cách và c n

áp d ng trong nhi u l nh v c n u có th (Hamel, 2002) Trong khi đó, hi u qu ho t

đ ng c a m t doanh nghi p ph thu c vào kh n ng khai thác các ngu n tài nguyên tri th c đ cung ng các s n ph m và d ch v cho khách hàng (Nielsen, 2006) Nhi u nghiên c u cho r ng l i th c nh tranh c a doanh nghi p ch u nh h ng t

vi c áp d ng tri th c m i (Grant, 1991) ng d ng có hi u qu các tri th c m i giúp

các doanh nghi p nâng cao hi u su t ho t đ ng và gi m đ c chi phí s n xu t

(Davenport và Klahr, 1998)

Gi thuy t H7: có m i quan h d ng gi a y u t áp d ng tri th c và l i th

c nh tranh c a doanh nghi p

B o v tri th c: là nh ng chi n l c t o ra rào c n c n thi t đ n n tri th c c a

m t doanh nghi p tránh kh i vi c s d ng trái phép ho c tr m c p t các đ i th ,

đ i tác (Yellow và c ng s , 2001) C th h n, theo Appleyard (1996) b o v tri

th c bao g m các ho t đ ng tìm cách duy trì tính ch t đ c quy n c a m t doanh nghi p, trong đó bao g m vi c tìm ki m s b o v t pháp lu t, thi t k chính sách

đ gia t ng doanh thu thông qua chuy n nh ng, bán b n quy n, và giáo d c nhân viên c a h r ng không nên chia s v i đ ng nghi p c a h khi chuy n sang làm

vi c cho các doanh nghi p khác Các doanh nghi p c ng có th có m t lo t các hành đ ng khi n cho vi c b t ch c là h t s c khó kh n nh làm cho tri th c tr nên ph c t p và h t s c cô đ c (Dierickx và c ng s , 1989)

Tri th c t o ra nh ng chi n l c c nh tranh hi u qu , mang l i nhi u l i ích cho doanh nghi p nh ng đ duy trì đ c c n ph i có nh ng chi n l c b o v hi u qu (Chakravarthy, 2005) B i vì l i th c nh tranh nh m t tài s n r t hi m và không

đ đ i th b t ch c đ c (Barney, 1991) Do đó, b o v tri th c r t quan tr ng đ i

v i doanh nghi p

Gi thuy t H8: có m i quan h d ng gi a y u t b o v tri th c và l i th

c nh tranh c a doanh nghi p

Nh v y, có th bi u di n mô hình nghiên c u nh sau:

và l i th c nh tranh

Tóm t t ch ng 2

Ch ng này ch y u gi i thi u c s lý thuy t v tri th c, qu n lý tri th c và l i

th c nh tranh c a doanh nghi p, m t s lý thuy t v m i quan h gi a qu n lý tri

th c và l i th c nh tranh, cùng v i đó là nh ng khái ni m thành ph n Trên c s

n n t n c a các nghiên c u tr c đó, tác gi đ xu t mô hình v m i quan h gi a

qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p

H2+H1+

H3+

H5+

H8+H7+H6+H4+

V n hóa

doanh nghi p

C c u doanh nghi p

tri th c Chuy n đ i

tri th c

Áp d ng

tri th c

B o v tri th c

Ph ng v n th (n=20) Nghiên c u đ nh l ng (n=300)

Ki m đ nh đ tin c y thang đo

Ki m đ nh giá tr thang đo

3.2 Nghiên c u đ nh tính

Tác gi th c hi n nghiên c u đ nh tính b ng ph ng pháp ti n hành ph ng v n

tr c ti p v i các nhà qu n tr ngành xây d ng - là các nhà qu n lý t c p trung tr lên - nh m khám phá, đi u ch nh, b sung thang đo và phát tri n thang đo cho các

y u t c a qu n lý tri th c tác đ ng đ n l i th c nh tranh c a doanh nghi p Trình

t nghiên c u đ c ti n hành qua các b c sau:

+ Ch ng trình và n i dung th o lu n tr c ti p đ c thi t k theo dàn bài th o

lu n nhóm do tác gi so n th o (ph l c 1)

+ i t ng tham gia th o lu n nhóm g m 7 nhà qu n lý t các doanh nghi p

t nhân ngành xây d ng đang ho t đ ng TP HCM

+ Ti p đ n, tác gi ti n hành th o lu n tr c ti p v i các nhà qu n tr t nhân ngành xây d ng thông qua m t s câu h i m có tính ch t khám phá đ xem xét

nh n đ nh c a h th nào v m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh

c a doanh nghi p Sau đó, tác gi đ a ra mô hình th hi n m i quan h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p Cu i cùng, tác gi i xin ý ki n đánh

giá c a các nhà qu n tr

K t qu th o lu n nhóm và tham kh o ý ki n c a các nhà qu n tr trong ngành xây d ng cho th y mô hình nghiên c u đ c đ xu t đ c th ng nh t cao, m i quan

h gi a qu n lý tri th c và l i th c nh tranh c a doanh nghi p đ c th hi n thông qua các y u t : (1) V n hóa doanh nghi p, (2) c c u t ch c, (3) ngu n nhân l c, (4) công ngh thông tin, (5) thu th p tri th c, (6) ng d ng tri th c, (7) chuy n đ i tri th c và (8) b o v tri th c

ng th i các thành viên tham gia nghiên c u đ nh tính c ng đ ngh đi u

ch nh m t s bi n quan sát đo l ng các y u t cho phù h p v i đ c đi m các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng đang ho t đ ng t i TP HCM C th :

Y u t c c u t ch c đ c đo l ng b i 4 bi n quan sát (SI1->SI5) trong đó

bi n SI1 (C c u t ch c t o đi u ki n cho vi c khám phá tri th c m i) và SI2 (C

c u t ch c t o đi u ki n cho vi c t o ra tri th c m i) b trùng l p Các nhà qu n tr trong các doanh nghi p t nhân ngành xây d ng cho r ng khi xét v m t ý ngh a thì

bi n SI2 mang tính khái quát h n, d hi u h n Do đó, tác gi lo i b thang đo SI1 Bên c nh đó, bi n SI5 (C c u t ch c t o đi u ki n thu n l i cho vi c trao đ i tri th c gi a các b ph n ch c n ng, gi a các phòng ban) đ c đ xu t b đi c m t

“gi a các phòng ban” vì c m t gi a “các b ph n ch c n ng” đã th hi n rõ ý

mu n di n đ t

Y u t v n hóa doanh nghi p đ c đo l ng b i 4 bi n quan sát CI1-CI4, trong

đó bi n CI4 c n đi u ch nh l i đ làm sáng t ý mu n di n đ t đ n ng i đ c kh o sát Thay vì ban đ u là: Ban qu n lý c p cao th c s ng h vai trò c a tri th c,

đ c đ xu t thành: Ban qu n lý c p cao th c s ng h ho t đ ng sáng t o c a nhân viên

Y u t Ngu n nhân l c đ c đo l ng b i 4 bi n quan sát PI1-PI4, trong đó

bi n PI1, PI3 và PI4 c n đ c đ u ch nh l i đ tránh gây khó hi u cho ng i đ c

h i

C th nh sau, PI1 ban đ u là: Các thành viên trong doanh nghi p không

nh ng hi u rõ nhi m v c a b n thân mình mà còn hi u đ c nhi m v c a nh ng

ng i khác, đ c đi u ch nh thành: Các thành viên trong doanh nghi p hi u rõ nhi m v c a mình

PI3 ban đ u là: Các thành viên trong doanh nghi p có th t ng tác t t không

ch v i nh ng thành viên trong cùng b ph n mà còn v i các b ph n khác trong cùng doanh nghi p, đ c đi u ch nh thành: Các thành viên trong doanh nghi p

t ng tác t t v i nhau

PI4 ban đ u là: Các nhân viên trong doanh nghi p đ u là nh ng nhân viên có trình đ chuyên môn cao, đ c đi u ch nh thành: Nhân viên trong doanh nghi p đ u

có trình đ chuyên môn cao

Y u t công ngh thông tin đ c đo l ng b i 4 bi n quan sát: TI1, TI2, TI3 và

TI4 Tuy nhiên c n đi u ch nh l i n i dung đ h n ch s hi u nh m và khó hi u cho ng i đ c kh o sát C th nh sau:

TI1 ban đ u là: Công ngh thông tin cho phép nhân viên t ng tác v i nhi u

ng i bên ngoài doanh nghi p, đ c đi u ch nh thành: Công ngh thông tin cho phép nhân viên làm vi c t t h n

TI2 (Nh ng ng i các đ a đi m khác nhau t o thành m t nhóm cùng h c vào cùng m t th i đi m s d ng m t ngu n cung c p tri th c) và TI3 (Nh ng ng i các đ a đi m khác nhau t o thành m t nhóm cùng h c vào các th i đi m khác nhau

ho c s d ng nhi u ngu n cung c p tri th c) gây khó hi u cho ng i đ c h i Theo đó, tác gi nên đi u ch nh l i ý ngh a c a nh ng bi n quan sát này sao cho chúng d hi u h n tr c đó Các nhà qu n tr ngành xây d ng đ xu t nh sau: TI2 – Công ngh thông tin cho phép các thành viên trong t ch c t ng tác v i nhau t t h n

TI3 – Công ngh thông tin cho phép các thành viên trong t ch c t ng tác t t

v i khách hàng

TI4 ban đ u là: Công ngh thông tin cho phép doanh nghi p có th đ nh v đ c các lo i tri th c, đ c đi u ch nh thành: Công ngh thông tin cho phép doanh nghi p qu n lý tri th c d dàng

Y u t thu th p tri th c đ c đo l ng b i 4 bi n quan sát ACP1-ACP4, tuy

nhiên các bi n quan sát c n đi u ch nh l i cho rõ ngh a và đ hi u h n C th nh sau:

ACP1 ban đ u là: Doanhnghi p có thu th p tri th c t các khách hàng mua s n

ph m c a mình, đ c đi u ch nh thành: Doanh nghi p có quá trình c p nh t d li u

c a các khách hàng

ACP2 ban đ u là: Doanh nghi p có thu th p tri th c t nh ng tri th c đã có,

đ c đi u ch nh thành: Doanh nghi p có quá trình ch n l c d li u t nh ng d li u

đã có

ACP3 ban đ u là: Doanh nghi p có thu th p tri th c t các nhà cung c p c a mình, đ c đi u ch nh thành: Doanh nghi p có quá trình c p nh t d li u các nhà cung c p