Trong t ch c, danh ti ng và thành công là quan tr ng nh t... Mô hình này th ng có các chính sách, quy trình s n xu t rõ ràng và nghiêm ng t... - D ch v VAS value added services: dedicate
Trang 1TR N THU N ÁNH
HO Tă NG TH C THI V NăHÓAăDOANHăNGHI P
T I CHI NHÁNH MI N NAM CÔNG TY CMC TELECOM
HI N TR NG VÀ GI I PHÁP
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Tp H Chí Minh – N mă2015
Trang 2TR N THU N ÁNH
HO Tă NG TH C THI V NăHÓAăDOANHăNGHI P
T I CHI NHÁNH MI N NAM CÔNG TY CMC TELECOM
Trang 3phân tích trong đ tài là trung th c
H c viên th c hi n: Tr n Thu n Ánh
Trang 4M c l c
Danh m c các hình
Danh m c các b ng bi u
1 Lý do ch n đ tài 01
2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài 02
3 Ph ng pháp nghiên c u 02
4 Ph m vi nghiên c u 02
5 i t ng nghiên c u 03
6 B c c c a đ tài 03
CH NGă1:ăGI I THI U T NG QUAN V V NăHÓAăVÀăV NăHÓAăDOANHă NGHI P 04
1.1 Khái quát v v năhóa 04
1.1.1 Khái ni m v n hóa 04
1.1.2 Các y u t c u thành v n hóa 05
1.1.2.1 V n hóa v t ch t 05
1.1.2.2 V n hóa tinh th n 05
1.1.3 Nh ng nét đ c tr ng c a v n hóa 06
1.2 V năhóaădoanhănghi p 07
1.2.1 Khái ni m v n hóa doanh nghi p 07
1.2.2 Các bi u hi n c a v n hóa doanh nghi p 10
1.2.2.1 Các bi u hi n tr c quan c a v n hóa doanh nghi p 10
Trang 51.2.4 Các mô hình nghiên c u v n hóa doanh nghi p 16
1.2.4.1 Các c p đ c a v n hóa doanh nghi p 16
1.2.4.2 Các mô hình v n hóa doanh nghi p 18
CH NGă2:ăHI N TR NGăV NăHÓAăDOANHăNGHI P T I CHI NHÁNH MI N NAM CÔNG TY CMC TELECOM 24
2.1 Gi i thi u chung v chi nhánh Mi n Nam công ty CMC Telecom 24
2.1.1 S l c v công ty CMC Telecom và chi nhánh Mi n Nam 24
2.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n 25
2.1.3 C c u t ch c và nhân s 27
2.1.3.1 C c u t ch c 27
2.1.3.2 Ngu n nhân l c 28
2.1.4 Tình hình s n xu t kinh doanh 29
2.1.5 Gi i thi u chung v v n hóa doanh nghi p t i CMC Telecom 30
2.2 Kháiăquátăv năhóaădoanhănghi p t i công ty CMC Telecom chi nhánh Mi n Nam 32
2.2.1 Khái quát các c p đ bi u hi n c a v n hóa doanh nghi p t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom 32
2.2.1.1 Nh ng giá tr v n hóa h u hình 32
2.2.1.2 Nh ng chu n m c đ c tuyên b 34
2.2.1.3 Nh ng giá tr n n t ng ng m đ nh 35
2.2.2 Th c tr ng v n hóa doanh nghi p t i công ty CMC Telecom chi nhánh Mi n Nam 35
2.2.2.1 ánh giá các c p đ v n hóa t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom đang xây d ng 35
Trang 62.3.1 ánh giá các u đi m 47
2.3.2 ánh giá các m t còn h n ch 48
CH NGă3:ăGI I PHÁP TH C THI V NăHÓAăDOANHăNGHI P T I CHI NHÁNH MI N NAM CMC TELECOM 51
3.1 nhăh ng xây d ngăv năhóaănghi p t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom 51
3.1.1 nh h ng xây d ng v n hóa doanh nghi p c a CMC Telecom 51
3.1.2 nh h ng và m c tiêu xây d ng v n hóa doanh nghi p t i Chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom 52
3.2 Gi i pháp th c thi v năhóaănghi p t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom53 3.2.1 Các gi i pháp th c thi theo các c p đ c u thành v n hóa doanh nghi p 53
3.2.1.1 Gi i pháp th c thi theo các giá tr v n hóa h u hình 53
3.2.1.2 Gi i pháp th c thi theo các chu n m c đ c tuyên b 54
3.2.1.3 Gi i pháp th c thi theo các quy t c ng m đ nh 56
3.2.2 Các gi i pháp th c thi theo mô hình v n hóa doanh nghi p 57
3.2.2.1 Gi i pháp gia t ng ho t đ ng th c thi các đ c tính v n hóa gia đình 58
3.2.2.2 Gi i pháp gi m b t ho t đ ng th c thi các đ c tính v n hóa c p b c 59
3.2.2.3 Gi i pháp gi m b t ho t đ ng th c thi các đ c tính v n hóa th tr ng 60
3.2.2.4 Gi i pháp gia t ng ho t đ ng th c thi các đ c tính v n hóa sáng t o 61
K T LU N 63
TÀI LI U THAM KH O
DANH M C CÁC PH L C
Trang 8Hình 2.2: S đ t ch c t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom 27
Hình 2.3: K t qu kh o sát mô hình v n hóa doanh nghi p c a cán b nhân viên 43
Trang 9B ng 2.2: Tình hình s n xu t kinh doanh c a công ty và chi nhánh Mi n Nam 30
B ng 2.3: ánh giá c a cán b nhân viên v các giá tr v n hóa h u hình 37
B ng 2.4: ánh giá c a cán b nhân viên v các chu n m c đ c tuyên b 39
B ng 2.5: ánh giá c a cán b nhân viên v các quy t c ng m đ nh 40
B ng 2.6: B ng đánh giá mô hình v n hóa doanh nghi p c a cán b nhân viên 43
B ng 2.7: B ng đánh giá mô hình v n hóa doanh nghi p theo nhóm 45
Trang 10M U
1 Lý do ch năđ tài
S c nh tranh gay g t c a n n kinh t th tr ng đòi h i các doanh nghi p
ph i không ng ng đ i m i, sáng t o và thay đ i cho phù h p v i th c t T o đ ng
l c phát huy m i ngu n l c c a con ng i, gia t ng giá tr , góp ph n vào s phát tri n b n v ng c a t ch c ây chính là m t trong nh ng y u t quan tr ng khi n doanh nghi p ph i không ng ng xây d ng và phát tri n n n p v n hóa đ c thù giúp phát huy đ c n ng l c và thúc đ y s đóng góp c a m i ng i vào m c tiêu chung
c a t ch c
i v i m t công ty còn khá non tr trong ngành vi n thông nh công ty c
ph n h t ng vi n thông CMC (CMC Telecom), vi c xây d ng v n hóa doanh nghi p l i càng là đòi h i c p thi t ây s là đi m t a giúp công ty t o đ ng l c cho nhân viên và xây d ng ni m tin v i khách hàng, giúp công ty phát tri n b n
v ng trên th tr ng c nh tranh kh c li t
i v i m i công ty, vi c hình thành h th ng v n hóa th ng b t ngu n t nét cá tính c a nhà lãnh đ o kh i x ng CMC Telecom c ng không n m ngoài ngo i l này Tuy nhiên, trong quá trình phát tri n, m r ng thêm các công ty, các chi nhánh khác nhau t i m i vùng mi n, thì y u t v n hóa doanh nghi p l i d n d n
có s thay đ i và đi ch ch tr ng tâm so v i ban đ u
CMC Telecom hi n t i có n m chi nhánh, trong đó chi nhánh mi n Nam
đ c thành l p vào tháng 9 n m 2009 T i chi nhánh Mi n Nam c a công ty, y u t
v n hóa truy n th ng, các n n p, quy đ nh d ng nh có s khác bi t và kho ng cách l n d n so v i các chi nhánh khác, đ c bi t là so v i t ng công ty và các chi nhánh CMC Telecom t i Mi n B c S khác bi t này không ch làm gi m tính liên
k t gi a các chi nhánh công ty mà còn nh h ng t i xu h ng và quá trình xây
d ng b n s c v n hóa chung c a CMC Telecom
Trang 11Xu t phát t nh ng y u t trên, đ tài đ c hình thành v i mong m i có th phân tích, đánh giá rõ tr ng thái v n hóa hi n t i c a chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom, t đó đ a ra các đ xu t các bi n pháp hoàn thi n vi c xây d ng v n hóa doanh nghi p t i đây
2 M c tiêu nghiên c u c aăđ tài
- Ph ng pháp kh o sát th c ti n: ti n hành quan sát, đi u tra kh o sát, ph ng
v n cán b nhân viên t i chi nhánh nh m đánh giá th c tr ng và thu th p ý ki n v tình hình v n hóa doanh nghi p t i chi nhánh
- Ph ng pháp suy lu n logic: thông qua nh ng thông tin có đ c t vi c quan sát môi tr ng t i chi nhánh, kh o sát cán b nhân viên, ti n hành t duy, suy lu n, đánh giá các v n đ và đ a ra gi i pháp hoàn thi n v n hóa doanh nghi p t i chi nhánh mi n Nam CMC Telecom
4 Ph m vi nghiên c u
Nghiên c u v các bi u hi n, mô hình v n hóa doanh nghi p ch gi i h n trong ph m vi chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
5 iăt ng nghiên c u
Trang 12i t ng nghiên c u là v n hóa doanh nghi p và các ho t đ ng th c thi v n hóa doanh nghi p t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
i t ng kh o sát là toàn b cán b nhân viên làm vi c t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
6 B c c c aăđ tài
Lu n v n bao g m các ch ng sau:
- Ch ng 1: Gi i thi u t ng quan v v n hóa và v n hóa doanh nghi p
- Ch ng 2: Hi n tr ng v n hóa doanh nghi p t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
- Ch ng 3: Gi i pháp th c thi v n hóa doanh nghi p t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
Trang 13CH NGă 1:ă GI I THI U T NG QUAN V V Nă HÓAă VÀă V Nă HÓAă DOANH NGHI P
1.1 Khái quát v v năhóa
1.1.1 Khái ni m v n hóa
V n hoá g n li n v i s ra đ i c a nhân lo i Nh ng mãi đ n th k 17, nh t
là n a cu i th k 19 tr đi, các nhà khoa h c trên th gi i m i t p trung vào nghiên
c u sâu v l nh v c này B n thân v n đ v n hoá r t đa d ng và ph c t p, nó là m t khái ni m có ngo i di n r t l n, đ c dùng đ ch nh ng khái ni m có n i hàm khác nhau v đ i t ng, tính ch t và hình th c bi u hi n Do đó, khi có nh ng nghiên
c u ti p c n khác nhau s d n đ n có nhi u quan ni m xung quanh n i dung thu t
ng v n hóa Hi n ch a có m t khái ni m th ng nh t v v n hoá Chúng ta có th
hi u v n hoá theo m t s khái ni m sau đây:
Theo UNESCO: “V n hoá là m t ph c th , t ng th các đ c tr ng, di n m o
v tinh th n, v t ch t, tri th c, linh c m kh c h a nên b n s c c a m t c ng đ ng gia đình, xóm làng qu c gia, xã h i V n hoá không ch bao g m ngh thu t, v n
ch ng mà c nh ng l i s ng, nh ng quy n c b n c a con ng i, nh ng h giá tr ,
nh ng truy n th ng, tín ng ng.”
Theo H Chí Minh: “Vì l sinh t n c ng nh vì m c đích cu c s ng, loài
ng i m i sáng t o và phát minh ra ngôn ng , ch vi t, đ o đ c, pháp lu t, khoa
h c, tôn giáo, v n h c ngh thu t, nh ng công c cho sinh ho t hàng ngày v n,
và các ph ng ti n, ph ng th c s d ng toàn b nh ng sáng t o và phát minh đó
t c là v n hoá.V n hoá là s t ng h p c a m i ph ng th c sinh ho t cùng v i bi u
hi n c a nó mà loài ng i đã s n sinh ra nh m thích ng nh ng nhu c u đ i s ng và đòi h i c a s sinh t n.”
Theo E.Herriot: “V n hoá là cái còn l i sau khi ng i ta quên đi t t c , là cái
v n còn thi u sau khi ng i ta đã h c t t c ”
Trang 14Tóm l i, v n hoá là m t t ng th các sáng t o v t ch t và không v t ch t c a
m t c ng đ ng ng i trong quá trình quan h v i thiên nhiên và v i nh ng c ng
đ ng ng i khác Và không ch có các qu c gia, các dân t c m i có v n hoá mà m i
m t t ch c, m t doanh nghi p c ng có v n hoá riêng c a mình
1.1.2 Các y u t c u thành v n hóa
1.1.2.1 V n hóa v t ch t
V n hóa v t ch t là toàn b nh ng giá tr sáng t o đ c th hi n trong các
c a c i v t ch t do con ng i t o ra ó là các s n ph m hàng hóa, công c lao
đ ng, t li u tiêu dùng, c s h t ng V n hóa v t ch t đ c th c hi n qua đ i s ng
v t ch t c a qu c gia Chính vì v y, s nh h ng r t l n t i trình đ dân trí, l i
s ng c a các thành viên trong n n kinh t đó
M t đi m l u ý là khi xem xét đ n v n hóa v t ch t, chúng ta xem xét đ n cách con ng i làm ra nh ng s n ph m v t ch t th hi n ti n b k thu t và công ngh , ai làm ra chúng và t i sao Ti n b k thu t và công ngh nh h ng t i m c
s ng và giúp gi i thích nh ng giá tr , ni m tin c a xã h i
1.1.2.2 V n hóa tinh th n
V n hóa tinh th n là toàn b nh ng ho t đ ng tinh th n c a con ng i và xã
h i bao g m ki n th c, các phong t c, t p quán, thói quen, cách ng x , ngôn ng (bao g m c ngôn ng có l i và ngôn ng không l i), các giá tr và thái đ , các ho t
đ ng v n hóa ngh thu t, tôn giáo, giáo d c, các ph ng th c giao ti p, các cách
Trang 15Các phong t c t p quán là nh ng quy c thông th ng c a cu c s ng h ng ngày nh nên n m c nh th nào, cách s d ng các đ dùng n u ng trong b a n
Ngôn ng là m t y u t hi t s c quan tr ng trong v n hóa vì nó là ph ng
ti n đ c s d ng đ truy n thông tin và ý t ng, giúp con ng i hình thành nên cách nh n th c v th gi i và có tác d ng đ nh hình đ c đi m v n hóa c a con
ng i
Th m m là y u t liên quan đ n th hi u ngh thu t c a v n hóa, các giá tr
th m m đ c ph n ánh qua các ho t đ ng ngh thu t nh h i h a, điêu kh c, đi n
nh, v n ch ng, âm nh c, ki n trúc…
Tôn giáo: nh h ng l n đ n cách s ng, ni m tin, giá tr và thái đ , thói quen làm vi c và cách c x c a con ng i trong xã h i đ i v i nhau và đ i v i các xã
h i khác
Giáo d c là y u t quan tr ng đ hi u v n hóa Trình đ cao c a giáo d c
th ng d n đ n n ng su t cao và ti n b k thu t Giáo d c c ng giúp cung c p
nh ng c s h t ng c n thi t đ phát tri n kh n ng qu n tr
1.1.3 Nh ng nét đ c tr ng c a v n hóa
- V n hóa mang tính t p quán: v n hóa quy đ nh nh ng hành vi đ c ch p
nh n hay không đ c ch p nh n trong xã h i c th
- V n hóa mang tính c ng đ ng: v n hóa không th t n t i do chính b n thân nó mà ph i d a vào s t o d ng, tác đ ng qua l i và c ng c c a m i thành viên trong xã h i
Trang 16- V n hóa mang tính dân t c: t o nên n p suy ngh và c m nh n riêng c a
t ng dân t c mà ng i các dân t c khác không d gì hi u n i
- V n hóa có tính ch quan: con ng i các n n v n hóa khác nhau có suy ngh , đánh giá khác nhau v cùng m t s vi c
- V n hóa có tính khách quan ngay c v i các thành viên trong cùng m t
c ng đ ng B i l v n hóa đ c hình thành b i c m t quá trình mang tính l ch s ,
xã h i, đ c chia s và truy n t th h này qua th h khác mà không b ph thu c vào ý ki n ch quan c a m i ng i
- V n hóa có tính k th a t th h này qua th h khác qua hàng tr m
n m, hàng ngàn n m M i th h đ u c ng thêm đ c tr ng riêng c a mình vào n n
v n hóa dân t c tr c khi truy n l i cho th h sau
- V n hóa có th h c h i đ c: Con ng i ngoài v n v n hóa có đ c t
n i sinh ra và l n lên, có th còn h c đ c t nh ng n i khác, nh ng n n v n hóa khác
- V n hóa luôn phát tri n: m t n n v n hóa không bao gi là t nh và b t
bi n mà luôn thay đ i và r t n ng đ ng Nó luôn t đi u ch nh cho phù h p v i trình đ và tình hình m i
1.2 V năhóaădoanhănghi p
1.2.1 Khái ni m v n hóa doanh nghi p
Trong xã h i r ng l n, m i doanh nghi p đ c coi là m t xã h i thu nh Xã
h i l n có n n v n hoá l n, xã h i nh (doanh nghi p) c ng c n xây d ng cho mình
m t n n v n hoá riêng bi t N n v n hoá y ch u nh h ng và đ ng th i c ng là
m t b ph n c u thành nên n n v n hoá l n Nh Edgar Schein, m t nhà qu n tr
n i ti ng ng i M có nói: “V n hoá doanh nghi p g n v i v n hoá xã h i, là m t
b c ti n c a v n hoá xã h i, là t ng sâu c a v n hoá xã h i V n hoá doanh nghi p đòi h i v a chú ý t i n ng su t và hi u qu s n xu t, v a chú ý quan h ch th , quan h gi a ng i v i ng i Nói r ng ra, n u toàn b n n s n xu t đ u đ c xây
d ng trên m t n n v n hoá doanh nghi p có trình đ cao, n n s n xu t s v a mang
b n s c dân t c, v a thích ng v i th i đ i hi n nay”
Trang 17Vào đ u nh ng n m 70, sau s thành công r c r c a các công ty Nh t B n, các công ty M b t đ u chú ý tìm hi u nguyên nhân d n đ n nh ng thành công đó
C m t “corporateculture/organizational culture” (v n hoá doanh nghi p, còn g i là
v n hoá xí nghi p, v n hoá công ty) đã đ c các chuyên gia nghiên c u v t ch c
và các nhà qu n lý s d ng đ ch m t trong nh ng tác nhân ch y u d n đ n s thành công c a các công ty Nh t trên kh p th gi i
u th p k 90, ng i ta b t đ u đi sâu nghiên c u tìm hi u nh ng nhân t
c u thành c ng nh nh ng tác đ ng to l n c a v n hoá đ i v i s phát tri n c a m t doanh nghi p ã có r t nhi u khái ni m v n hoá doanh nghi p đ c đ a ra nh ng cho đ n nay ch a có m t đ nh ngh a chu n nào đ c chính th c công nh n Sau đây
là m t s khái ni m v v n hoá doanh nghi p mang tính ph bi n:
V n hoá doanh nghi p là l i t duy và l i làm vi c đã thành thói quen và truy n th ng, nó đ c chia s m c đ nhi u hay ít gi a t t c các thành viên;
nh ng đi u đó các thành viên m i ph i h c và ít nh t ph i ch p nh n m t ph n đ hoà đ ng v i các thành viên và t ch c Theo ngh a đó, v n hoá doanh nghi p bao quát m t ph m vi r ng cách ng x ; các ph ng pháp s n xu t; k n ng ngh nghi p và tri th c k thu t; thái đ đ i v i các quy đ nh c a t ch c; các thói quen
và t p quán ng x trong qu n lý; nh ng m c tiêu đang quan tâm; cách ti n hành công vi c kinh doanh; ph ng pháp thanh toán; nh ng quy đ nh cho các công vi c khác nhau; ni m tin vào cách s ng dân ch và cùng nhau tham kh o ý ki n; các quy
c ít t giác và nh ng đi u c m đoán
Trang 18“V n hoá” đ c p đ n nh ng ni m tin, giá tr , nguyên t c ng m t o thành c
ng i trong t ch c, quy t đ nh nh n th c, suy ngh , hành đ ng c a h và c a t
ch c đ i v i các s bi n đ i c a môi tr ng xung quanh
Theo hình th c th hi n, v n hoá doanh nghi p là h th ng chia s quan đi m
nh n th c, quan đi m c a các thành viên trong t ch c, đ phân bi t t ch c này v i
t ch c khác
Tóm l i, v n hoá doanh nghi p là m t h th ng nh ng ý ngh a, giá tr , ni m tin ch đ o, nh n th c và ph ng pháp t duy đ c m i thành viên c a t ch c cùng đ ng thu n và có nh h ng ph m vi r ng đ n cách th c hành đ ng c a các thành viên V n hoá doanh nghi p bi u th s th ng nh t trong nh n th c c a t t c các thành viên t ch c v h th ng nh ng giá tr chung và có tác d ng giúp phân
bi t gi a t ch c này v i các t ch c khác Chúng đ c m i thành viên trong t
ch c ch p thu n có nh h ng tr c ti p, hàng ngày đ n hành đ ng và vi c ra quy t
đ nh c a t ng ng i và đ c h ng d n cho nh ng thành viên m i đ tôn tr ng và làm theo Chính vì v y, chúng còn đ c g i là b n s c v n hoá c a m t t ch c
Trang 191.2.2 Các bi u hi n c a v n hóa doanh nghi p
1.2.2.1 Các bi u hi n tr c quan c a v n hóa doanh nghi p
V n hóa doanh nghi p c a m t t ch c đ c th hi n b ng nh ng bi u tr ng
tr c quan đi n hình là:
- Ki nătrúcăđ cătr ng:ăKi n trúc c a doanh nghi p bao g m các y u t nh
m t b ng, c ng, cây c i, qu y, bàn gh , l i đi, nhà x ng, các b c tranh, b ng khen
T t c đ c s d ng t o c m giác thân quen v i khách hàng, nhân viên c ng nh
t o môi tr ng làm vi c t t nh t cho nhân viên Ki n trúc ch a đ ng l ch s v s hình thành và phát tri n c a doanh nghi p, tr thành bi u t ng cho s phát tri n
c a doanh nghi p, ngôi nhà c a toàn th nhân viên công ty
- Nghi l : ây là các ho t đ ng t tr c và đ c chu n b k l ng g m các
ho t đ ng, s ki n v n hoá chính tr đ c th c hi n chính th c hay b t th ng
nh m th t ch t m i quan h t ch c Các nghi l g m các lo i sau đây:
+ Nghi l gi i thi u các thành viên m i, b nhi m, ra m t Tác d ng c a chúng là
t o thu n l i cho c ng v m i, vai trò m i
+ Nghi l c ng c : là các l phát ph n th ng, nh m m c đích c ng c hình thành
b n s c v n hoá doanh nghi p và tôn thêm v th c a các thành viên
+ Ngh l nh c nh : g m các ho t đ ng sinh ho t v n hoá, chuyên môn, khoa h c
M c đích c a nghi l này là duy trì c c u xã h i và làm t ng thêm n ng l c tác nghi p c a t ch c Các cu c h i h p th ng k c a công ty c ng mang tính ch t này Ngày thành l p doanh nghi p, ngày gi t ngành…c ng thu c d ng này
+ Ngh l liên k t: g m l , t t, liên hoan, dã ngo i, các cu c thi đ u th thao…m c đích là khôi ph c và khích l , chia s tình c m và s c m thông g n bó gi a các
thành viên trong t ch c
- Giai tho i: giai tho i th ng đ c thêu d t t các s ki n có th c c a t
ch c, đ c m i thành viên chia s và nh c l i v i các thành viên m i Nh ng câu
Trang 20chuy n, truy n thuy t, giai tho i v các n m tháng gian kh và vinh quang c a doanh nghi p, v nhân v t anh hùng c a doanh nghi p (nh t là hình t ng ng i
th l nh kh i nghi p)
- Bi uăt ng: g m logo, ki u ch , đ ng ph c, th nhân viên B n thân các y u
t khác nh l nghi, ki n trúc c ng truy n đ t các giá tr , ý ngh a ti m n bên trong
v t ch c
- Ngôn ng , kh u hi u: Nhi u t ch c, doanh nghi p đã s d ng nh ng câu
ch đ c bi t, kh u hi u, ví von, n d hay m t s c thái ngôn ng đ truy n t i m t ý ngh a c th đ n nhân viên c a mình và nh ng ng i h u quan Kh u hi u là hình
th c d nh p tâm và đ c không ch nhân viên mà c khách hàng và nhi u ng i khác luôn nh c đ n Kh u hi u th ng r t ng n g n, hay s d ng các ngôn t đ n
gi n, d nh ; do đó đôi khi có v “ sáo r ng” v hình th c Kh u hi u là cách di n
đ t cô đ ng nh t c a tri t lý ho t đ ng, kinh doanh c a m t t ch c, m t công ty Vì
v y, chúng c n đ c liên h v i b n tuyên b s m nh c a t ch c, công ty đ hi u
thi u s n ph m và công ty, các tài li u, h s h ng d n s d ng, b o hành…
1.2.2.2 Các bi u hi n phi tr c quan c a v n hóa doanh nghi p
Nh n th c và s thay đ i nh n th c di n ra m t cách th ng xuyên trong
Trang 21quan v v n hóa t i doanh nghi p y Các bi u hi n phi tr c quan đ c chia thành
ba nhóm chính:
- Lýăt ng: là nh ng đ ng l c, ý ngh a, giá tr cao c , c n b n, sâu s c giúp con ng i c m thông chia s , và d n d t con ng i trong nh n th c, c m nh n và xúc đ ng tr c s v t, hi n t ng Lý t ng cho phép các thành viên trong doanh nghi p th ng nh t v i nhau trong cách lý gi i các s v t, hi n t ng xung quanh h , giúp h xác đ nh đ c cái gì là đúng, cái gì là sai, đ nh hình trong đ u h r ng cái gì
đ c cho là quan tr ng, cái gì đ c khuy n khích c n phát huy…Tóm l i, lý t ng
th hi n đ nh h ng c n b n, th ng nh t hoá các ph n ng c a m i thành viên trong doanh nghi p tr c các s v t, hi n t ng C th h n, lý t ng c a m t doanh
nghi p đ c n ch a trong tri t lý kinh doanh, m c đích kinh doanh, ph ng châm
hành đ ng c a doanh nghi p đó
- Giá tr , ni mătinăvàătháiăđ : V b n ch t, giá tr là khái ni m liên quan đ n
chu n m c đ o đ c và cho bi t con ng i cho r ng h c n ph i làm gì Ni m tin là khái ni m đ c p đ n vi c m i ng i cho r ng th nào là đúng, th nào là sai Ni m tin c a ng i lãnh đ o d n d n đ c chuy n hoá thành ni m tin c a t p th thông qua nh ng giá tr M t khi ho t đ ng nào đó tr thành thói quen và t ra h u hi u, chúng s chuy n hoá d n thành ni m tin, d n d n chúng có th tr thành m t ph n
lý t ng c a nh ng ng i trong t ch c này Thái đ là ch t k t dính ni m tin và giá tr thông qua tình c m Thái đ chính là thói quen t duy theo kinh nghi m đ
ph n ng theo m t cách th c nh t quán mong mu n ho c không mong mu n đ i
v i s v t, hi n t ng
- L ch s phát tri n và truy n th ngăv năhóa: ây là nh ng y u t có tr c
và t n t i b t ch p mong mu n và quan đi m xây d ng v n hóa hi n t i c a doanh nghi p Tuy nhiên, không th ph nh n vai trò c a chúng đ n vi c xây d ng, đi u
ch nh và phát tri n nh ng đ c tr ng v n hóa m i cho t ch c th hi n vi c cho chúng ta hi u đ c đ y đ quá trình v n đ ng và thay đ i c a các đ c tr ng v n hóa, nh ng nguyên nhân và nh h ng c a chúng t i quá trình v n đ ng và thay đ i
v v n hóa t ch c Nh ng truy n th ng, t p quán, nhân t v n hóa đã đ nh hình và
Trang 22xu t hi n trong l ch s v a là ch d a, c ng có th tr thành các rào c n tâm lý không d v t qua trong vi c xây d ng và phát tri n nh ng đ c tr ng v n hóa m i
1.2.3 Các tác đ ng c a v n hóa doanh nghi p t i s phát tri n c a doanh
nghi p
1.2.3.1 Tác đ ng tích c c c a v n hóa doanh nghi p
- Là ngu n l c t o ra l i th c nh tranh: Tính hi u qu c a doanh nghi p
ph thu c r t l n vào y u t v n hoá (v n hoá doanh nghi p) Nó nh h ng tr c
ti p to l n đ n vi c hình thành m c tiêu, chi n l c và chính sách, nó t o ra tính
đ nh h ng có tính ch t chi n l c cho b n thân doanh nghi p, đ ng th i c ng t o thu n l i cho vi c th c hi n thành công chi n l c đã l a ch n c a doanh nghi p Môi tr ng v n hoá c a doanh nghi p còn có ý ngh a tác đ ng quy t đ nh đ n tinh
th n, thái đ , đ ng c lao đ ng c a các thành viên và vi c s d ng đ i ng lao
đ ngvà các y u t khác Môi tr ng v n hoá càng tr nên quan tr ng h n trong các doanh nghi p liên doanh, b i vì đó có s k t h p gi a v n hoá c a các dân t c, các n c khác nhau
- Vai trò ph i h p và ki m soát: Nhìn m t cách r ng h n,v n hoá thúc đ y
s th ng nh t trong nh n th c, c ng chính là t o thu n l i trong ph i h p và ki m soát V n hoá bi u hi n trong truy n th ng c a t ch c, t o ra khuôn m u ng x
c a t ch c, đ c các thành viên ch p thu n và tuân th , th hi n s hoà đ ng bên trong t ch c nói chung, c ng nh vi c ra quy t đ nh trong nh ng tr ng h p c
th c bi t trong vi c ra quy t đ nh g p ph i nh ng th c t ph c t p, thì v n hoá doanh nghi p s có tác đ ng đ ph m vi hoá s l a ch n V n hoá không ch xem
nh m t y u t thu n l i cho ph i h p, mà trong hình thái giá tr , ni m tin, cách ng
x , đ c bi t là cách nh n th c chung, v n hoá còn t o ra s c m nh đ ki m soát t
ch c Nh ng chính ki n v n hoá đã h n ch m t cách có hi u qu hành vi c a các thành viên trong t ch c, h ch đ c t do th hi n chính ki n cá nhân c a mình trong khuôn kh chung c a t ch c
Trang 23Nhi u t ch c c g ng đ t p h p v n hoá c a h cho l i th c nh tranh, đây chính là m t minh ch ng v s c m nh v n hoá đ t o ra nh ng ng x mong mu n,
và đ m b o th c hi n đ c nguyên t c
- Giúp gi m r i ro trong công vi c hàng ngày i u này đ c th c hi n thông qua ý t ng c a v n hoá, mà các thành viên m i ph i h c đ hi u và th c
hi n trong công vi c Th c hi n đ c đi u này s t o c s suy ngh cho m i ng i
đ gi m s lo âu bu n phi n, bình th ng hoá m i vi c xung quanh, đ có nh ng
l a ch n d dàng và nh ng hành đ ng có suy ngh h n, h p lý h n c p đ t
ch c,v i nh ng bi u t ng, truy n th ng v n hoá, m t t ch c có th t o ra m t th
gi i riêng cho t ch c mình, trong đó s ph c t p và các y u t r i ro đ c gi m
b t Trên c s đó, t ch c s có kh n ng ki m soát các ho t đ ng c a mình, t i đa hoá nh ng ho t đ ng có hi u qu
- Thuăhútănhơnătài,ăt ngăc ng s g n bó c aăng iălaoăđ ng H u h t các
t ch c đ u c g ng đ t o đ ng c làm vi c cho nhân viên c a h thông qua c ch
th ng ph t M c dù nh ng y u t này rõ ràng có tác d ng, tuy nhiên, mong mu n làm vi c c a các nhân viên còn chu tác đ ng c a các đ ng c khách quan nh ý ngh a và s thích thú đ i v i công vi c, m c tiêu c a h v i m c đích c a t ch c,
h c m nh n giá tr c a công vi c và đ c đ m b o, an toàn trong công vi c M t hình thái v n hoá phù h p và th ng nh t có tác đ ng t o ra s trung thành, thúc đ y
ni m tin và giá tr chân chính, khuy n khích m i thành viên mang h t nhi t huy t đ
ph c v cho doanh nghi p
- T o nên b n s c c a doanh nghi p V n hoá doanh nghi p là tài s n tinh
th n c a doanh nghi p và phân bi t doanh nghi p v i các doanh nghi p khác t o nên b n s c (phong thái, s c thái, n n n p, t p t c) c a doanh nghi p V n hoá doanh nghi p di truy n, b o t n cái b n s c c a doanh nghi p qua nhi u th h thành viên, t o ra kh n ng phát tri n b n v ng c a doanh nghi p V n hoá doanh nghi p nh là “b gen”c a doanh nghi p
- nhă h ngă đ n ho chă đ nh chi nă l c V n hoá doanh nghi p có nh
h ng tr c ti p đ n ho ch đ nh chi n l c phát tri n c a t ch c thông qua vi c
Trang 24ch n l c thông tin thích h p (áp d ng kinh nghi m, mô hình phù h p), đ t ra nh ng
m c tiêu chu n theo giá tr c a t ch c, cung c p nh ng tiêu chu n, nguyên t c cho các ho t đ ng Ho ch đ nh chi n l c phát tri n c a t ch c s giúp cho các thành viên th y h t vai trò c a h trong t ch c, cung c p nh ng c s quan tr ng đ các thành viên t ch c hi u đ c môi tr ng c a h và v trí c a doanh nghi p trong
môi tr ng đó
1.2.3.2 M t s l u ý v tác đ ng tiêu c c có th có c a v n hóa doanh nghi p
Trong m t vài tr ng h p, vi c xây d ng v n hóa doanh nghi p hay th c
hi n các ho t đ ng chu n m c v n hóa doanh nghi p khi không phù h p v i môi
tr ng công ty t i t ng th i đi m khác nhau, không có s linh ho t trong th c hi n
và x lý có th d n đ n m t vài tác đ ng tiêu c c t vi c th c thi v n hóa doanh nghi p:
- V năhoáădoanhănghi p có th ng năc n s thayăđ i V n hoá doanh nghi p
có th s t o ra m t l c c n đ i v i nh ng mong mu n thay đ i đ thúc đ y hi u
qu c a doanh nghi p i u này s xu t hi n trong m t môi tr ng n ng đ ng, thay
đ i nhanh chóng V n hoá doanh nghi p lúc đó có th s tr thành l c c n đ i v i
s thay đ i
- V năhoáădoanhănghi p có th ng năc nătínhăăđaăd ng c a doanh nghi p
Vi c tuy n d ng nh ng thành viên m i có ngu n g c đa d ng v kinh nghi m, xu t
x , dân t c hay trình đ v n hoá d ng nh làm gi m b t nh ng giá tr v n hoá mà
m i thành viên c a doanh nghi p đang c g ng đ phù h p và đáp ng V n hoá doanh nghi p vì v y có th t o ra rào c n s c m nh đa d ng mà nh ng ng i v i
nh ng kinh nghi m khác nhau mu n đóng góp cho doanh nghi p
- V năhoáădoanhănghi p có th ng năc n s đoànăk t và hi p l c c a vi c
h p tác gi a các doanh nghi p N u nh tr c đây s hoà h p v các y u t c
b n trong kinh doanh có th là c s t t cho m t liên doanh, nh ng ngày nay đi u
đó ch a đ n u chúng ta không tính đ n y u t v n hoá doanh nghi p Nhi u liên
Trang 25doanh đã v p ph i th t b i do s đ i ngh ch c a v n hoá đ c h p thành b i hai t
ch c thành viên
1.2.4 Các mô hình nghiên c u v n hóa doanh nghi p
1.2.4.1 Các c p đ c a v n hóa doanh nghi p
Theo Edgar H Schein, v n hoá doanh nghi p có th chia thành ba c p đ khác nhau Thu t ng “c p đ ” dùng đ ch m c đ có th c m nh n đ c c a các giá tr v n hoá doanh nghi p hay nói cách khác là tính h u hình c a các giá tr v n hoá đó
a C p đ th nh t - Nh ng giá tr v n hóa h u hình
Bao g m t t c nh ng hi n t ng và s v t mà m t ng i có th nhìn, nghe
và c m th y khi ti p xúc v i m t t ch c có n n v n hoá xa l nh :
- Ki n trúc, cách bài trí; công ngh , s n ph m
- C c u t ch c, các phòng ban c a doanh nghi p
- Các v n b n qui đ nh nguyên t c ho t đ ng c a doanh nghi p
- L nghi và l h i hàng n m
- Các bi u t ng, logo, kh u hi u, tài li u qu ng cáo c a doanh nghi p
- Ngôn ng , cách n m c, xe c , cách bi u l c m xúc, hành vi ng x th ng
th y c a các thành viên và các nhóm làm vi c trong doanh nghi p
- Nh ng câu chuy n và nh ng huy n tho i v t ch c
- Hình th c, m u mã c a s n ph m
- Thái đ và cung cách ng x c a các thành viên doanh nghi p
ây là c p đ v n hoá có th nh n th y ngay trong l n ti p xúc đ u tiên, nh t
là v i nh ng y u t v t ch t nh : Ki n trúc, bài trí, đ ng ph c… C p đ v n hoá này có đ c đi m chung là ch u nh h ng nhi u c a tính ch t công vi c kinh doanh
c a công ty, quan đi m c a ng i lãnh đ o… Tuy nhiên, c p đ v n hoá này d thay đ i và ít khi th hi n đ c nh ng giá tr th c s trong v n hóa doanh nghi p
Trang 26b C p đ th hai - Nh ng giá tr chu n m c đ c tuyên b
Nh ng giá tr đ c tuyên b bao g m các chi n l c, m c tiêu c a doanh nghi p
Doanh nghi p nào c ng có nh ng qui đ nh, nguyên t c, tri t lí, chi n l c và
m c tiêu riêng, là kim ch nam cho ho t đ ng c a toàn b nhân viên và th ng đ c công b r ng rãi ra công chúng ây c ng chính là nh ng giá tr đ c công b , m t
b ph n c a n n v n hóa doanh nghi p
“Nh ng giá tr tuyên b ” c ng có tính h u hình vì ng i ta có th nh n bi t
và di n đ t chúng m t cách rõ ràng, chính xác Chúng th c hi n ch c n ng h ng
d n cho các thành viên trong doanh nghi p cách th c đ i phó v i m t s tình th c
b n và rèn luy n cách ng x cho các thành viên m i trong môi tr ng doanh nghi p
c C p đ th ba - Nh ng giá tr n n t ng ng m đ nh
Nh ng giá tr n n t ng ng măđ nh bao g m nh ng tri t lý, ni m tin, nh n
th c, suy ngh và tình c m có tính vô th c, m c nhiên đ c công nh n trong doanh
nghi p
Trong b t c c p đ v n hoá nào (v n hoá dân t c, v n hoá kinh doanh, v n hóa doanh nghi p…) c ng đ u có các quan ni m chung, đ c hình thành và t n t i trong m t th i gian dài, chúng n sâu vào tâm lí c a h u h t các thành viên trong
n n v n hoá đó và tr thành đi u m c nhiên đ c công nh n
Ví d , cùng m t v n đ : Vai trò c a ng i ph n trong xã h i, v n hoá Á ông nói chung và v n hoá Vi t Nam nói riêng có quan ni m truy n th ng: Nhi m
v quan tr ng nh t c a ph n là ch m lo cho gia đình, còn công vi c ngoài xã h i
là th y u Trong khi đó v n hoá ph ng Tây l i quan ni m: Ng i ph n có quy n t do cá nhân và không ph i ch u s ràng bu c quá kh t khe vào l giáo truy n th ng
Trang 27hình thành đ c các quan ni m chung, m t c ng đ ng v n hoá ( b t kì
c p đ nào) ph i tr i qua quá trình ho t đ ng lâu dài, va ch m và x lí nhi u tình
hu ng th c ti n Chính vì v y, m t khi đã hình thành, các quan ni m s r t khó b thay đ i Không ph i vô lí mà hàng ch c n m nay, bình đ ng nam - n v n đang là
m t m c tiêu mà nhi u qu c gia, không ch châu Á h ng t i Quan ni m “tr ng nam khinh n ” v n đã tr thành quan ni m chung c a nhi u n n v n hoá, nhi u c p
đ v n hoá Xã h i ngày càng v n minh, con ng i có trình đ h c v n ngày càng cao, h u nh ai c ng đ c nghe và có th nói v bình quy n, nh ng khi sinh con, nhi u ông b bà m v n “mong con trai h n”; khi xét th ng ch c cho nhân viên,
gi a hai ng i m t nam, m t n thì ông ch v n thích ch n ng i nam h n vì “v n
đ s c kho , th i gian cho công vi c…” Nh ng hi n t ng này chính là xu t phát
t quan ni m n, đã t n t i bao đ i nay và không th thay đ i nhanh chóng (dù là kho ng th i gian hàng ch c n m)
M t khi trong t ch c đã hình thành đ c quan ni m chung, t c là các thành viên cùng nhau chia s và hành đ ng theo đúng quan ni m chung đó, h s r t khó
ch p nh n nh ng hành vi đi ng c l i Ví d , cùng m t v n đ tr l ng cho ng i lao đ ng, các công ty M và nhi u n c châu Âu th ng có chung quan ni m tr theo n ng l c Chính vì v y, m t ng i lao đ ng tr m i vào ngh có th nh n đ c
m c l ng r t cao n u h th c s có tài Trong khi đó, nhi u doanh nghi p châu Á, trong đó có Vi t Nam, l i chia s chung quan ni m: Tr theo thâm niên, ng i lao
đ ng th ng đ c đánh giá và tr l ng t ng d n theo thâm niên c ng hi n cho doanh nghi p M t ng i lao đ ng tr r t khó có th nh n đ c m c l ng cao ngay t đ u
1.2.4.2 Các mô hình v n hóa doanh nghi p
Khi thành l p doanh nghi p, lãnh đ o th ng vay m n ý t ng các mô hình
có s n Th c t , m i doanh nghi p có c c u t ch c riêng phù h p v i l nh v c
ho t đ ng và đ c đi m v n hóa Tr c h t, ph i hi u r ng doanh nghi p là m t k t
c u mang tính ch quan và chính đ c đi m v n hóa c a m i nhân viên s t o ra m t
Trang 28môi tr ng làm vi c có ý ngh a C u trúc c a doanh nghi p không ph i là nh ng
th xa xôi, cao siêu mà nó là m t cái gì đó h r t quen thu c C u trúc c a doanh nghi p chính là h th ng đ c thi t k đ đ t đ c m c tiêu kinh t c a doanh nghi p Nó có th t ng t nh c u trúc c a t ch c quân đ i, m t gia đình, c ng có
th gi ng m t con tàu lênh đênh vô đ nh hay m t tên l a nh m t i khách hàng và
nh ng m c tiêu chi n l c
Có r t nhi u cách phân lo i v n hóa doanh nghi p khác nhau tùy theo quan
đi m c a các nhà nghiên c u Theo Harison/Handy, v n hóa doanh nghi p bao g m
b n lo i: V n hóa quy n l c (Power), v n hóa vai trò (role), v n hóa công vi c (task), v n hóa cá nhân (Person) Theo Deal và Kenedy, v n hóa doanh nghi p bao
g m b n lo i: V n hóa nam nhi, v n hóa làm ra làm/ch i ra ch i, v n hóa phó thác, v n hóa quy trình Còn theo quan đi m c a Daft, có b n lo i hình v n hóa:
V n hóa thích ng, v n hóa s m nh, v n hóa hòa nh p, v n hóa nh t quán… M i
cách phân lo i đ u có m t giá tr riêng b i chúng cung c p m t cách nhìn bao quát
h n v nh ng hình th c t ch c khác nhau có th xu t hi n và đ c áp d ng trong
th c t Các cách phân lo i có s khác bi t v cách ti p c n và m c đ ph c t p riêng
Trong ph m vi đ tài s l a ch n và đi sâu phân tích cách phân lo i theo quan
đi m c a giáo s Kim Cameron và Robert Quinn: v n hóa doanh nghi p đ c phân tích và nh n d ng theo sáu đ c tính sau:
Trang 29Khi nhìn nh n m t doanh nghi p, chúng ta c n xem xét d i nhi u góc đ khác nhau Chi u h ng đ chúng ta phân bi t mô hình v n hóa doanh nghi p là t o
đ c công b ng – tr t t và h ng t i cá nhân, h ng t i t ng nhi m v i u nay giúp chúng ta xác đ nh b n mô hình v n hóa doanh nghi p nh sau:
a Mô hình v n hóa gia đình (Clan):
ây là mô hình v n hóa không chú ý nhi u đ n c c u và ki m soát, đ ng
th i dành nhi u s quan tâm cho s linh ho t Thay vì đ t ra các th t c va quy đ nh
ch t ch , ng i lãnh đ o đi u khi n ho t đ ng công ty thông qua t m nhìn, chia s
m c tiêu, đ u ra và k t qu Trái ng c v i v n hóa c p b c, con ng i va đ i nhóm trong v n hóa gia đình đ c nhi u t ch h n trong công vi c Theo giáo s Kim Cameron va Robert Quinn thì v n hóa gia đình có các đ c đi m sau:
c đi m n i tr i: thiên v cá nhân, gi ng nh m t gia đình
T ch c lãnh đ o: ng h , t o m i đi u ki n b i d ng nhân viên, là ng i
c v n đ y kinh nghi m c a nhân viên
Qu n lý nhân viên: d a trên s nh t trí tham gia và làm vi c theo nhóm
Ch t keo k t dính c a t ch c: s trung thành và tin t ng l n nhau
Chi n l c nh n m nh: phát tri n con ng i, tín nhi m cao
Tiêu chí c a s thành công: phát tri n ngu n nhân l c, quan tâm l n nhau và làm vi c theo nhóm
b Mô hình v n hóa sáng t o (Adhocracy):
Mô hình v n hóa sáng t o có tính đ c l p h n và linh ho t h n v n hóa gia đình ây là đi u c n thi t trong môi tr ng kinh doanh liên t c thay đ i nh hi n nay Khi thành công trên th tr ng g n li n v i nh ng thay đ i và thích ng nhanh chóng thì t ch c có n n v n hóa sáng t o s nhanh chóng hình thành các đ i nhóm
đ đ i m t v i các th thách m i Mô hình nay có các đ c đi m sau:
Trang 30c đi m n i tr i: kinh th ng, ch p nh n r i ro
T ch c lãnh đ o: sáng t o, m o hi m, nhìn xa trông r ng
Qu n lý nhân viên: cá nhân ch p nh n r i ro, đ i m i, t do và đ c đáo
Ch t keo k t dính c a t ch c: cam k t v s đ i m i và phát tri n
Chi n l c nh n m nh: ti p thu các ngu n l c, t o ra các thách th c m i Tiêu chí c a s thành công: các s n ph m và d ch v đ c đáo và m i m
c Mô hình v n hóa th tr ng (Market):
V n hóa th tr ng c ng tìm ki m s ki m soát tuy nhiên v n hóa th tr ng tìm ki m s ki m soát h ng ra bên ngoài t ch c c bi t, mô hình v n hóa này quan tâm r t nhi u đ n chi phí giao d ch Phong cách t ch c d a trên c nh tranh,
m i ng i luôn trong tr ng thái c nh tranh và t p trung vào m c tiêu Trong t
ch c, danh ti ng và thành công là quan tr ng nh t T ch c luôn t p trung dài h n vào các ho t đ ng c nh tranh và đ t đ c m c tiêu Mô hình v n hóa th tr ng có
6 đ c đi m sau:
c đi m n i tr i: c nh tranh theo h ng thành tích
T ch c lãnh đ o: tích c c, phong cách qu n lý đ nh h ng theo k t qu
Qu n lý nhân viên: d a trên n ng l c thành công và thành tích
Ch t keo k t dính c a t ch c: t p trung vào thành qu và m c tiêu hoàn thành
Chi n l c nh n m nh: c nh tranh và chi n th ng
Tiêu chí c a s thành công: chi n th ng trên th tr ng, t ng kho ng cách đ i
v i đ i th
d Mô hình v n hóa c p b c (Hierarchy):
Trang 31ây là m t môi tr ng làm vi c có c u trúc va đ c qu n lý m t cách ch t
ch gi ng nh quan ni m c a Max Weber v s quan liêu Trong nhi u n m qua, đây đ c coi là ph ng pháp duy nh t đ qu n lý i u này v n còn là m t y u t
c b n cho ph n l n các t ch c hay công ty V n hóa c p b c tôn tr ng quy n l c
và đ a v Mô hình này th ng có các chính sách, quy trình s n xu t rõ ràng và nghiêm ng t Mô hình này đ c giáo s Kim Cameron và Robert Quinn mô t nh sau:
Tiêu chí c a s thành công: tin c y, hi u qu , chi phí th p
H u h t các t ch c đ u có s pha tr n các lo i v n hóa k trên, khó có th tìm
đ c t ch c nào ch t n t i m t lo i hình v n hóa thu n túy nh t đ nh M i s t
ch c có th đang trong giai đo n thay đ i gi a các lo i v n hóa ho c có nhi u lo i hình v n hóa m i giai đo n phát tri n khác nhau
B n d ng v n hóa theo này s đ c đo l ng d a trên công c OCAI ( OCAI – Organizational Culture Assesment Instrument), b ng cách đánh giá đo l ng m c
đ m nh y u c a t ng lo i hình v n hóa trong t ch c, t đó xác đ nh đ c mô hình
v n hóa hi n t i c a t ch c đó (Ph l c 1: Ph ng pháp nh n d ng mô hình v n
hóa doanh nghi p - OCAI)
Trang 32TÓM T TăCH NGă1
Ch ng 1 gi i thi u t ng quan v v n hóa và v n hóa doanh nghi p v i các
n i dung chính nh sau:
- Khái ni m v n hóa, hai y u t c u thành v n hóa là v n hóa v t ch t
và v n hóa tinh th n Phân tích nh ng nét đ c tr ng c a v n hóa
- Ti p c n khái ni m v v n hóa doanh nghi p
- Phân tích các bi u hi n tr c quan và phi tr c quan c a v n hóa doanh nghi p
- Các tác đ ng tích c c c ng nh các tác đ ng tiêu c c có th có c a
v n hóa doanh nghi p đ i v i s phát tri n chung c a doanh nghi p
- Phân tích ba c p đ bi u hi n c a v n hóa doanh nghi p: c p đ th
nh t – nh ng giá tr v n hóa h u hình bao g m ki n trúc, l nghi, c c u t ch c, các bi u t ng, logo c a doanh nghi p… C p đ th hai – nh ng giá tr chu n m c
đ c tuyên b bao g m t m nhìn, s m nh, m c tiêu chi n l c; c p đ th ba –
Nh ng giá tr n n t ng ng m đ nh là nh ng tri t lý, ni m tin, nh n th c, suy ngh và tình c m có tính vô th c, n sâu vào tâm lý c a các thành viên và m c nhiên đ c công nh n trong doanh nghi p
- Phân tích b n mô hình v n hóa doanh nghi p: mô hình v n hóa gia đình, mô hình v n hóa sáng t o, mô hình v n hóa th tr ng, mô hình v n hóa c p
b c Các mô hình v n hóa đ c phân lo i d a trên sáu đ c tính v đ c đi m n i tr i,
t ch c lãnh đ o, qu n lý nhân viên, ch t keo k t dính t ch c, chi n l c nh n
m nh và tiêu chí v s thành công c a doanh nghi p
T các lý thuy t đ c đ c p trên, tác gi ti n hành phân tích, nghiên c u, đánh giá và tìm ra các gi i pháp nh m hoàn thi n công tác xây d ng v n hóa t i Chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
Trang 33CH NGă2:ăHI N TR NGăV NăHÓAăDOANHăNGHI P T I CHI NHÁNH
MI N NAM CÔNG TY C PH N H T NG VI N THÔNG CMC (CMC TELECOM)
2.1 Gi i thi u chung v công ty CMC Telecom và Chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
2.1.1 S l c v Công ty c ph n h t ng vi n thông CMC
Tên công ty: Công ty c ph n h t ng vi n thông CMC
Tên ti ng anh: CMC Telecommunication Infrastructure
Các l nh v c ho t đ ng s n xu t kinh doanh chính c a công ty bao g m:
- Thi t l p và cung c p h t ng vi n thông cho d ch v Internet b ng thông
r ng
- Xu t nh p kh u thi t b m ng vi n thông và internet
- i lý, cung c p các s n ph m, d ch v vi n thông, internet
- Cung c p d ch v tích h p vi n thông, công ngh thông tin
- T v n thi t k và t v n ng d ng công ngh , chuy n giao và t v n chuy n giao công ngh trong l nh v c vi n thông, công ngh thông tin, đi n l c
- ào t o công ngh thông tin, vi n thông
- Xây l p đi n dân d ng, đi n công nghi p
- Cung c p d ch v đ ng ký tên mi n (domain), l u tr web (hosting)
- i lý cung c p d ch v tho i và xây d ng c s h t ng trên n n internet trong và ngoài n c, trên m ng di đ ng và trên m ng c đ nh
Trang 34Các s n ph m chính công ty đang cung c p:
- Internet b ng r ng truy nh p b ng ph ng th c FTTx, công ngh GPON – dòng s n ph m GIGANET truespeed, bao g m 06 gói d ch v có t c đ truy nh p internet khác nhau và 02 gói chuyên bi t dành cho khách hàng ti m game và café 95% khách hàng c a công ty đang s d ng d ch v c b n này
- D ch v truy n s li u – s n ph m GIGAWAN, cung c p kênh thuê riêng, internet leasedline, VPN, IP/MPLS 5% khách hàng đang s d ng d ch v này, ch
y u là ngân hàng, các công ty có nhi u v n phòng, chi nhánh
- D ch v tho i VoIP n i h t, liên t nh, qu c t - đang k t n i h ng v , và cung c p h ng đi vào tháng 11/2010
- D ch v h i ngh truy n hình – s n ph m GIGAMEETING, đang trong giai
đo n tìm ki m khách hàng
- D ch v VAS (value added services): dedicated server, VPS (Virtual Private Server), data storage,
2.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n
Công ty c ph n h t ng vi n thông CMC thành l p ngày 5/9/2008, trên c
s k t h p gi a T ng công ty đ u t và kinh doanh v n nhà n c (SCIC) – chi m 51% c ph n và Công ty C ph n d ch v vi n thông CMC (CMC Telecom) – gi 49% còn l i, và là thành viên c a T p đoàn Công ngh CMC
Hình 2.1: C đông sáng l p công ty
Trang 35Th a h ng v n kinh nghi m và ngu n l c tài chính d i dào t CMC Telecom và SCIC, công ty c ph n h t ng vi n thông CMC không ng ng n l c xây d ng phân m ng th tr ng riêng trên m t th tr ng vi n thông đ y ti m n ng
và thách th c hi n nay
CMC Telecom là công ty duy nh t t i Vi t Nam cung c p d ch v vi n thông trên n n h t ng hi n đ i: 100% cáp quang, đ ng th i là nhà khai thác m ng đ u tiên s d ng công ngh FTTx – GPON, công ty tin t ng r ng v i nh ng n l c không ng ng ngh c a mình s nhanh chóng t o l p đ c ni m tin n i khách hàng
c ng nh tr thành s l a ch n hàng đ u c a các doanh nghi p t i Vi t Nam
n n m 2009, đ phát tri n thêm c s h t ng c ng nh nh m t i khu v c
th tr ng sôi đ ng phía Nam, công ty thành l p chi nhánh Mi n Nam đ t v n phòng t i: tòa nhà R ng ông, s 81 Cách M ng Tháng 8, B n Thành, Qu n 1, Tp
Th a h ng v n kinh nghi m và ngu n l c tài chính d i dào t CMC, CMC Telecom đang n l c xây d ng m ng th tr ng riêng trên m t th tr ng vi n thông đ y ti m n ng và thách th c hi n nay Công ty đang h ng t i m c tiêu:
- M r ng đ u t h t ng vi n thông v i công ngh FTTx – GPON, đáp ng
đ c t t c các nhu c u v d ch v vi n thông và gi i trí đa ph ng ti n trên m t
đ ng k t n i duy nh t
Trang 36- M r ng các h p tác v i các nhà cung c p d ch v vi n thông l n, cung c p
s l a ch n v h t ng và d ch v vi n thông đa d ng
- H ng t i th tr ng các doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p l n, các
t ch c và doanh nghi p có y u t n c ngoài , khu công nghi p, v n phòng, tòa nhà…có nhu c u s d ng các d ch v cao c p
- Mô hình kinh doanh Win-Win, đ m b o quy n l i cho c 3 bên: nhà cung
c p h t ng- nhà cung c p d ch v và khách hàng
- Là Công ty duy nh t t i Vi t Nam cung c p d ch v vi n thông trên n n h
t ng hi n đ i: 100% cáp quang, Chúng tôi tin t ng r ng v i nh ng n l c không
ng ng ngh c a mình, CMC Telecom s nhanh chóng t o l p đ c ni m tin n i khách hàng c ng nh tr thành s l a ch n hàng đ u c a các Doanh nghi p t i Vi t Nam
2.1.3 C c u t ch c và ngu n nhân l c
2.1.3.1 C c u t ch c
Hình 2.2: S đ t ch c t i chi nhánh Mi n Nam CMC Telecom
(Trích ngu n: Tài li u c a công ty CMC Telecom)
Trang 37C c u t ch c hi n t i g m các phòng/ ban: Ban i u hành, Phòng Hành chính Nhân s , Phòng K toán Tài chính, Phòng Th ng m i và đ u t , các Trung tâm Kinh doanh, Trung tâm K thu t v i đ i ng nhân viên trên 200 ng i có trình
đ nghi p v , kinh nghi m và n ng l c v ng vàng trong l nh v c tri n khai h t ng
m ng vi n thông cho các t nh, đ a ph ng và các khu đô th
Hi n t i, c c u t ch c c a CMC TELECOM chi nhánh Mi n Nam đang
đ c hoàn thi n l i cho phù h p v i m c tiêu kinh doanh d ch v , đ ng th i xây
d ng nh ng trung tâm chuyên nghiên c u, kinh doanh v t ng m ng d ch v riêng,
c th :
- Trung tâm kinh doanh gi i pháp doanh nghi p BSC: hi n t i chi nhánh có hai trung tâm BSC, là trung tâm ph trách kinh doanh t ng h p các gi i pháp vi n thông cho các c quan, t ch c, doanh nghi p Trong đó s n ph m kinh doanh chính
là d ch v truy n s li u Gigawan
- Trung tâm kinh doanh FTTx: chuyên kinh doanh các dòng s n ph m v
đ ng truy n internet c a công ty
- Trung tâm ODS: kinh doanh các s n ph m, d ch v liên quan t i Data Center
- Trung tâm kinh SME: kinh doanh các gói s n ph m VAS
ây là nh ng trung tâm kinh doanh riêng bi t và là h t nhân đ phát tri n m
r ng th tr ng kinh doanh c a công ty t i chi nhánh mi n Nam M i trung tâm kinh doanh s
2.1.3.2 Ngu n nhân l c
T ng s nhân s trong công ty trong giai đo n 2013-2014:
Trang 38B ng 2.1: S l ng nhân s c a Chi nhánh mi n Nam CMC Telecom
2.1.4 Tình hình s n xu t kinh doanh
Tình hình s n xu t kinh doanh c a chi nhánh Mi n Nam so v i c công ty CMC Telecom trong giai đo n 2012-2014 nh sau:
Trang 39B ng 2.2: Tình hình s n xu t - kinh doanh c a công ty và chi nhánh Mi n Nam
Doanh thu c a chi nhánh Mi n Nam (T đ ng) 177 191 211
(Trích ngu n: Phòng tài chính - k toán công ty CMC Telecom)
Trong giai đo n n m 2012-2014, c ng nh tình hình kinh doanh chung c a CMC Telecom, doanh thu t i chi nhánh Mi n Nam không ng ng gia t ng Doanh thu c a chi nhánh n m 2014 đ t g n 211 t đ ng, v t k ho ch đ ra là 7%
Trong t t c các dòng s n ph m, doanh thu c a d ch v truy n s li u chi m t
tr ng cao nh t – g n 80% t ng doanh thu c a chi nhánh Ti p sau đó là d ch v Internet b ng r ng Fttx v i doanh thu h ng tháng c ch ng 1,5 t đ ng, chi m 9%
t ng doanh thu Còn l i là doanh thu t d ch v ODS, d ch v VAS và các d ch v khác
Nhìn chung doanh thu c a chi nhánh t ng d n qua các n m trong giai đo n 2012-2014 Tuy nhiên, v m t t tr ng trong t ng doanh thu c a c công ty thì l i
có xu h ng gi m d n i u này là do công ty đang không ng ng gia t ng th
tr ng cung c p d ch v , m r ng ra các t nh thành à N ng, H i Phòng, và vi c phát tri n thêm các trung tâm kinh doanh m i: Trung tâm kinh doanh online, trung tâm kinh doanh qu c t … d n đ n vi c t ng tr ng doanh thu c a công ty cao h n
t ng tr ng doanh thu t i chi nhánh Làm gi m t tr ng doanh thu chi nhánh trong
t ng doanh thu
2.1.5 Gi i thi u chung v v n hóa doanh nghi p t i CMC Telecom
CMC Telecom đang t ng b c xây d ng cho mình nét v n hóa riêng v i
nh ng giá tr c t lõi mà các thành viên luôn tâm ni m:
Trang 40- N n t ng c a thành công là con ng i quy t li t và chuyên nghi p CMC luôn coi tr ng nhân t con ng i Ngu n l c con ng i chính là n n t ng d n đ n thành công cho doanh nghi p dù là doanh nghi p nh , v a hay đa qu c gia T p đoàn Công ngh CMC luôn xác đ nh “Các công ty ngày nay thành công hay không
là do ph m ch t, trình đ , và s g n bó c a công nhân viên đ i v i công ty” Do đó, CMC luôn quan tâm và h ng t i vi c xây d ng đ i ng Cán b qu n lý và nhân viên chuyên nghi p, g n bó v i Công ty, k t h p hài hoà gi a kinh nghi m và tri
th c, có ý chí và tinh th n đoàn k t đ đ t m c tiêu cao đ
- Ch p nh n c nh tranh và s n sàng thay đ i đ phù h p v i th tr ng Nhân
t n i b t trong môi tr ng doanh nghi p n ng đ ng và chuyên nghi p c a CMC Telecom chính là s sáng t o Sáng t o c a con ng i là vô h n và là n n t ng xây
d ng l i th c nh tranh c a công ty
- D ch v cung c p h ng t i s khác bi t và không ng ng hoàn thi n Công
ty cung c p hàng lo t các gói s n ph m, d ch v liên quan đ n công ngh thông tin
và truy n thông Mang t i cho khách hàng ti p c n đa d ch v mà ch c n thông qua
m t đ u m i liên h
- oàn k t và tin t ng l n nhau là nhân t phát tri n b n v ng Hi u đ c
s quan tr ng c a m t k t c u n i b b n v ng, công ty luôn h ng t i vi c th c hành đoàn k t gi ng nh m t ph ng pháp th c s ch không ph i ch là nét v n hóa mang tính kh u hi u
Các l h i truy n th ng c a công ty: