Giải pháp nâng cao chất lượng thông tin trên báo cáo kiểm toán của các công ty niêm yết ở việt nam

[3] Norlia Mat Norwani 2011, ‘Corporate governance failure and its impact on Financial Reporting within selected companies’, International Journal of Business and Social Science, Vol..

TR NGă I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

C A CÁC CÔNG TY NIÊM Y T VI T NAM

TP H Chí Minh ậ N mă2014

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n này là k t qu nghiên c u c a riêng tôi, không sao chép c a b t

k ai N i dung c a lu n v n có s d ng các tài li u, thông tin đ c đ ng t i trên các tác

ph m, t p chí và các trang web theo danh m c tài li u c a lu n v n

T t c nh ng ph n k th a, tham kh o c ng nh tham chi u đ u đ c trích d n đ y đ và

ghi ngu n c th trong danh m c các tài li u tham kh o

TP H Chí Minh, tháng 10 n m 2014

Tác gi

D ng Qu c Quang

M C L C

Trang

TRANG PH BÌA

L IăCAMă OAN

M C L C

L I M U

DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U,ăS ă

CH NGă1:ăT NG QUAN V CÁC V Nă NGHIÊN C U V CH TăL NG

THÔNG TIN TRÊN BÁO CÁO KI M TOÁN V BÁO CÁO TÀI CHÍNH 1

1.1 Các v n đ liên quan t i th c tr ng th tr ng ki m toán Vi t Nam 1

1.1.1 Bài báo và nghiên c u khoa h c n c ngoài 2

1.1.2 Bài báo và nghiên c u khoa h c trong n c 5

1.2 Các v n đ còn t n đ ng trong các nghiên c u tr c đó 8

1.2.1 Khái quát nh ng y u kém và b t c p trong th c ti n 8

1.2.2 Các v n đ còn t n đ ng trong nghiên c u 8

CH NGă 2:ă C ă S LÝ THUY T V THÔNG TIN TRÊN BÁO CÁO KI M TOÁN VI T NAM 11

2.1 Nguyên nhân hình thành d ch v ki m toán đ c l p 11

2.1.1 i v i nhà đ u t 11

2.1.2 i v i doanh nghi p 12

2.1.3 i v i công ty cung c p d ch v KT L 14

2.2 C s lý thuy t v trình bày thông tin trên BCKT v BCTC 17

2.2.1 Khái ni m v BCTC 17

2.2.2 N i dung c a BCKT và đ i t ng s d ng thông tin t BCKT v BCTC 17

2.3 Thông tin h u ích trên BCKT v BCTC 19

2.4 C s pháp lý xây d ng d ch v KT L 20

2.4 nh h ng c a chu n m c ki m toán Vi t Nam đ n thông tin trên BCKT v BCTC 22

2.4.1 L ch s hình thành và quá trình phát tri n 22

2.4.2 N i dung đ i m i c a chu n m c ki m toán Vi t Nam áp d ng cho n m 2014

23

2.4.3 Các y u t nh h ng đ n thông tin trên BCKT 24

2.5 ụ ngh a và n i dung c b n c a BCKT 25

CH NGă 3:ă PH NGă PHÁPă NGHIểNă C U VÀ KHUNG NGHIÊN C U CHUNG C A LU NăV N 29

3.1 i t ng và ph m vi nghiên c u 29

3.1.1 i t ng nghiên c u 29

3.1.2 Ph m vi nghiên c u 29

3.2 Ph ng pháp nghiên c u s d ng 30

3.2.1 Ph ng pháp nghiên c u chung 30

3.2.2 Ph ng pháp nghiên c u c th 31

3.3 D li u s d ng nghiên c u 33

3.3.1 D li u th c p 33

3.3.2 D li u s c p 34

CH NGă4:ăTH C TR NG V CH TăL NG THÔNG TIN TRÊN BCKT V BCTC 35

4.1 Th c tr ng v ho t đ ng ki m toán đ c l p trong th i gian qua t i Vi t Nam 35

4.1.1 Tình hình v s l ng, c c u và lo i hình c a các Công ty KT L 35

4.1.2 i ng ki m toán viên và nhân viên ki m toán 37

4.1.3 C c u khách hàng và doanh thu cung c p d ch v 37

4.2 Th c tr ng v phân tích thông tin tài chính th tr ng Vi t Nam 38

4.3 Kh o sát th c t v ch t l ng thông tin trình bày trên BCKT v BCTC 42

4.3.1 i t ng và ph m vi kh o sát 43

4.3.2 Ngu n d li u thu th p và phân tích th c tr ng 43

4.3.3 N i dung c a kh o sát 44

4.3.4 Ph ng pháp kh o sát 45

4.4 K t qu kh o sát 45

4.5 ánh giá chung và nguyên nhân t n t i v v n đ trên thông tin trình bày trên BCKT 54

4.5.1 ánh giá chung 54

4.5.2 Nguyên nhân t n t i 55

CH NGă5:ăGI I PHÁP NÂNG CAO CH TăL NG THÔNG TIN TRÌNH BÀY TRÊN BCKT CHO CÁC DOANH NGHI P NIÊM Y T T I VI T NAM 58

5.1 Quan đi m hoàn thi n và m c tiêu hoàn thi n 58

5.1.1 Quan đi m hoàn thi n 58

5.1.2 M c tiêu hoàn thi n 58

5.2 Gi i pháp nâng cao ch t l ng thông tin trên BCKT v BCTC c a các công ty niêm y t t i Vi t Nam 59

5.2.1 i v i B Tài Chính 59

5.2.2 i v i công ty niêm y t 62

5.2.3 i v i Công ty ki m toán 63

5.2.4 i v i h i ngh nghi p ki m toán 65

5.2.5 i v i UBCKNN 67

5.2.6 i v i ng i s d ng BCKT 68

5.3 Nh ng h n ch c a đ tài 68

Tài li u tham kh o

Ph l c

L I M U

1 TÍNH C P THI T C Aă TÀI

Báo cáo tài chính (BCTC) là ph ng pháp t ng h p s li u t các s k toán theo các ch

tiêu kinh t t ng h p ph n ánh có h th ng tình hình tài s n, ngu n hình thành tài s n c a doanh nghi p, tình hình và k t qu ho t đ ng s n su t kinh doanh, tình hình l u chuy n

các dòng ti n và tình hình v n đ ng s d ng v n c a doanh nghi p trong m t th i k nh t

đ nh Do đó, BCTC v a là ph ng pháp k toán, v a là hình th c th hi n và chuy n t i

thông tin k toán tài chính đ n nh ng ng i s d ng đ ra các quy t đ nh kinh t

H th ng BCTC c a các doanh nghi p đ c l p v i m c đích sau:

 T ng h p và trình bày m t cách t ng quát, toàn di n tình hình tài s n, ngu n v n, công

n , tình hình và k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p trong m t k k toán

 Cung c p các thông tin kinh t , tài chính ch y u cho vi c đánh giá tình hình và k t qu

BCTC có Ủ ngh a quan tr ng trong l nh v c qu n lý kinh t , thu hút s quan tâm c a nhi u

đ i t ng bên trong c ng nh bên ngoài doanh nghi p M i đ i t ng quan tâm đ n

BCTC trên m t giác đ khác nhau, song nhìn chung đ u nh m có đ c nh ng thông tin

c n thi t cho vi c ra các quy t đ nh phù h p v i m c tiêu c a mình

 V i nhà qu n lý doanh nghi p, BCTC cung c p thông tin t ng h p v tình hình tài s n,

ngu n hình thành tài s n c ng nh tình hình và k t qu kinh doanh sau m t k ho t

đ ng, trên c s đó các nhà qu n lý s phân tích đánh giá và đ ra đ c các gi i pháp,

lai

 V i các c quan h u quan c a nhà n c nh tài chính, ngân hàng ki m toán, thu BCTC

là tài li u quan tr ng trong vi c ki m tra giám sát, h ng d n, t v n cho doanh nghi p

th c hi n các chính sách, ch đ kinh t tài chính c a doanh nghi p

 V i các nhà đ u t , các nhà cho vay BCTC giúp h nh n bi t kh n ng v tài chính,

tình hình s d ng các lo i tài s n, ngu n v n, kh n ng sinh l i, hi u qu ho t đ ng s n

xu t kinh doanh, m c đ r i ro đ h cân nh c, l a ch n và đ a ra quy t đ nh phù h p

 V i nhà cung c p, BCTC giúp h nh n bi t kh n ng thanh toán, ph ng th c thanh toán, đ t đó h quy t đ nh bán hàng cho doanh nghi p n a hay thôi, ho c c n áp d ng

ph ng th c thanh toán nh th nào cho h p lý

 V i khách hàng, BCTC giúp cho h có nh ng thông tin v kh n ng, n ng l c s n xu t

và tiêu th s n ph m, m c đ uy tín c a doanh nghi p, chính sách đãi ng khách hàng

đ h có quy t đ nh đúng đ n trong vi c mua hàng c a doanh nghi p

 V i c đông, công nhân viên, h quan tâm đ n thông tin v kh n ng c ng nh chính

sách chi tr c t c, ti n l ng, b o hi m xã h i, và các v n đ khác liên quan đ n l i

ích c a h th hi n trên BCTC

Do đó tác gi đã ch n đ tài “Gi i pháp nâng cao ch t l ng thông tin trên BCKT c a các

công ty niêm y t Vi t Nam” nh m nghiên c u th c tr ng thông tin k toán đ c cung

c p trên BCKT Và nghiên c u các nh h ng t i ch t l ng thông tin, ý ki n c a ki m

toán viên v BCTC, đ ng th i xem xét các nhân t tác đ ng t i tính trung th c c a BCTC

c a các công ty niêm y t ph c v cho ng i s d ng thông tin

2 M C TIÊU NGHIÊN C U

- Khái quát và h th ng các nghiên c u trên th gi i và trong n c v ch t l ng thông tin

trên BCKT nh m xác đ nh đ c l h ng trong các nghiên c u tr c làm n n t ng cho

nghiên c u c a tác gi

- Tóm t t các c s lý lu n chính liên quan t i vi c trình bày và công b thông tin đang

đ c áp d ng t i Vi t Nam t tr c t i nay đ làm n n t ng lý lu n nh m so sánh v i th c

t áp d ng t i Vi t Nam

- Xác đ nh và phân tích ch t l ng thông tin trên BCKT v BCTC t i các công ty niêm y t

Vi t Nam T đây, đ a ra các đ xu t đ nâng cao ch t l ng thông tin trên BCKT đ

hoàn thi n vi c trình bày và công b thông tin

3.ăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U

Vi c l a ch n ph ng pháp nghiên c u s ph thu c vào m c đ chuyên sâu và đ c đi m

nghiên c u đ nh l ng và đ nh tính trong xuyên su t đ tài

Ph ng pháp mà tác gi s d ng s t p trung vào vi c thu th p, phân tích thông tin trên c

s các s li u thu đ c t b ng câu h i kh o sát cho các đ i t ng th ng xuyên s d ng

thông tin trên th tr ng ch ng khoán M c đích c a vi c nghiên c u là đ a ra các k t lu n

v nghiên c u th tr ng thông qua vi c s d ng các ph ng pháp th ng kê đ x lý d

li u và s li u N i dung c a phân tích là thu th p s li u t th tr ng, x lý các s li u này thông qua các ph ng pháp th ng k thông th ng, mô ph ng ho c ch y các ph n

m m x lý d li u đ đ a ra các k t lu n chính xác

Chi n l c nghiên c u đ c xác đ nh theo trình t sau:

1 Lo i nghiên c u: nghiên c u h n h p k t h p gi a đ nh tính và đ nh l ng

2 M c đích nghiên c u: đ a ra các gi i pháp đ nâng cao ch t l ng thông tin trên BCKT

c a các công ty niêm y t Vi t Nam

3 Th i gian nghiên c u: giai đo n t n m 2012 cho t i nay c a ho t đ ng d ch v ki m

toán đ c l p

4 Ph m vi nghiên c u: nghiên c u này s gi i h n ph m vi đánh giá th c tr ng thông tin

trên BCKT v BCTC t i các doanh nghi p niêm y t Vi t Nam

4 T NG QUAN NH NG NGHIÊN C U CÓ LIÊN QUAN

th c hi n nghiên c u, tác gi xin đ c p t i các nghiên c u tr c đây đã nói v v n đ

th c tr ng thông tin trên BCKT c a các công ty niêm y t Tác gi xin trình bày tóm t t n i

dung m t s nghiên c u, quan đi m c a các nghiên c u này và đ a ra nh n xét cá nhân c a

tác gi

Các bài báo, nh ng nghiên c u có liên quan đ c tham kh o đ c tác gi tóm t t n i dung theo trình bày d i đây:

d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh” – lu n v n th c s kinh t n m 2008, tác gi

Nguy n Th H ng Oanh - Tr ng i h c Kinh t TP.HCM: lu n v n này đ c p t i th c

trang trình bày và công b thông tin BCTC các công ty niêm y t t i S giao d ch ch ng khoán TP H Chí Minh đ n 31/12/2007 và t đó đ a ra các gi i pháp hoàn thi n vi c trình

bày và công b thông tin nh ki n ngh hoàn thi n m u bi u báo cáo, hoàn thi n n i dung

liên quan t i báo cáo

t i Vi t Nam” - lu n án ti n s n m 2010, tác gi Nguy n ình Hùng - Tr ng i h c

Kinh t TP.HCM: nghiên c u xác đ nh các thành ph n nh h ng đ n s minh b ch thông

tin tài chính c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán đ làm c s đ xu t

m t h th ng ki m soát s minh b ch thông tin tài chính công b phù h p v i các thông l

th gi i và môi tr ng kinh doanh, pháp lý Vi t Nam

– lu n v n th c s n m 2013, tác gi Tr nh Thanh Thanh - Tr ng i h c Kinh t TP.HCM:

nghiên c u này giúp h th ng các đ c tính ch t l ng c a thông tin và các y u t nh h ng

đ n thông tin trên BCKT v Báo cáo tài tính c a các công ty niêm y t ánh giá th c tr ng

thông tin trên BCKT v BCTC t i các công ty niêm y t và các y u t tác đ ng xu t các

ki n ngh và gi i pháp đ t ng c ng thông tin h u ích trên BCKT t i các công ty niêm

y t

Nh n xét:

Các nghiên c u trên đã đ a ra các lỦ lu n c n b n v ch t l ng thông tin trên BCKT v

BCTC Nh ng nghiên c u trên đã h tr và làm n n t ng cho nghiên c u ti p theo c a tác

gi Các nghiên c u tr c đây ch y u là nghiên c u v trình bày và công b thông tin,

tính minh b ch c a thông tin qua các giai đo n phát tri n Riêng v i công trình nghiên c u

c a tác gi , ng i vi t mu n nêu lên th c tr ng v thông tin và các nh h ng t i thông tin

trên BCKT t i th i đi m hi n t i Và các đi m m i trong thông tin trên BCKT c a các công

ty niêm y t trong th i gian g n đây giúp cho ng i s d ng thông tin có thêm các thông

tin h u ích khi s d ng BCTC

5 NH NG ịNG GÓP C A LU N V N

Lu n v n c a tác gi là m t công trình nghiên c u khoa h c K t qu nghiên c u c a lu n

v n đã đóng góp khoa h c m t s đi m c b n nh sau:

- M t là, h th ng hóa l i các v n đ liên quan t i ch t l ng thông tin trình bày trên

BCKT c a các công ty niêm y t t i Vi t Nam

- Hai là, khái quát l ch s hình thành quá trình phát tri n c a BCKT có liên quan đ n n i

dung đ tài góp ph n đánh giá đ c th c tr ng v tình hình s d ng thông tin trên BCKT Qua đó rút đ c nh ng khía c nh mà ch đ k toán hi n nay c n thay đ i trong th i gian

t i

các công ty niêm y t t i Vi t Nam

Ch ng 2: C s lý thuy t v thông tin trên BCKT vi t nam

Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u và khung nghiên c u chung c a lu n v n

Ch ng 4: Th c tr ng v ch t l ng thông tin trên BCKT v BCTC

Ch ng 5: Gi i pháp nâng cao ch t l ng thông tin trình bày trên BCKT cho các doanh

nghi p niêm y t t i Vi t Nam

DANH M C CÁC CH VI T T T

T vi t t t T g c ti ng Vi t T vi t t t T g c ti ng Vi t

BCTC Báo cáo tài chính BCKT Báo cáo ki m toán

KT L Ki m toán đ c l p VACPA H i Ki m toán viên hành

ngh Vi t Nam KTNN Ki m toán nhà n c TNHH Trách nhi m h u h n

KSCL Ki m soát ch t l ng DNTN Doanh nghi p t nhân CMKT Chu n m c k toán HTX H p tác xã

TTCK Th tr ng ch ng khoán UBCKNN y ban ch ng khoán nhà

toán qu c t

IAS

International Accounting Standard

Chu n m c k toán qu c t

FASB

Financial Accounting Standards Board

toán tài chính

ISA

International Standard on Auditing

Chu n m c ki m toán qu c

t

IFRS

International Financial Reporting Standard Chu n m c báo cáo tài chính qu c t

GAAP

Generally Accepted Accounting Principles Các nguyên t c k toán

đ c th a nh n r ng rãi

VAS

Vietnamese Accounting Standard

Chu n m c k toán Vi t Nam

IASC

International Accounting Standards Committee

y ban chu n m c k toán

qu c t

VSA

Vietnamese Standard on Auditing

Chu n m c ki m toán Vi t Nam

DANH M C CÁC CH VI T T T

B ng 4.1 Th ng kê đ i t ng kh o sát

B ng 4.2 S n m kinh nghi m công tác c a các đ i t ng kh o sát

B ng 4.3 Kh o sát m c đ tin c y v BCKT theo s n m kinh nghi m

B ng 4.4 Phân tích th ng kê mô t v thông tin trên BCKT v BCTC

B ng 4.5 Th c tr ng c a doanh nghi p đ c ph n ánh đ y đ trên BCKT

B ng 4.6 Ra quy t đ nh đ u t d a vào BCTC đ c ki m toán

B ng 4.7 H n ch r i ro cho nhà đ u t

B ng 4.8 D đoán kh n ng sinh l i

CH NGă1: T NG QUAN V CÁC V Nă NGHIÊN C U V

c a v n đ nghiên c u và nh m minh ch ng cho tính c p thi t c a lu n v n này

1.1 Các v năđ liên quan t i th c tr ng th tr ng ki m toán Vi t Nam

Theo bài báo ph ng v n PGS TS ng V n Thanh - Ch t ch h i K toán và Ki m toán

Vi t Nam khi nói v i th c tr ng th tr ng ki m toán Vi t Nam nh sau:

toán c a chúng ta đã khá đ y đ , t KT L đ n KTNN và ki m toán n i b Riêng KT L

đ c c p ch ng ch hành ngh ; đã có Lu t KT L và xây d ng, ban hành đ c 37 chu n

m c ki m toán m i hi u l c n m 2014 Tuy nhiên, bên c nh đó l nh v c KT L n c ta

v n t n t i nh ng h n ch r t đáng quan tâm

Th nh t, quy mô, s l ng các t ch c hành ngh d ch v ki m toán còn quá nh bé, th m

chí siêu nh L c l ng KT L c ng ch a đáp ng đ c nhu c u th tr ng Tính s b

Vi t Nam có kho ng 600.000 doanh nghi p và ch c n 25% trong s đó thu c đ i t ng

b t bu c ki m toán BCTC thì l c l ng KT L hi n nay đã không đáp ng đ c V y nên

nhi u công ty thu c di n b t bu c ki m toán nh ng c ng ch a đ c ki m toán toàn di n,

đ y đ

Th hai, ch t l ng d ch v hi n c ng ch a đ t đ c nh mong mu n, d n t i 2 h l y: các nhà đ u t ch a tuy t đ i tin t ng vào BCTC đã đ c ki m toán; b n thân các BCTC

c a doanh nghi p không b o đ m đ c tính chính xác và không ít tr ng h p ch đ đ t

m c đích nào đó ch không vì m c đích khách quan tin c y v thông tin kinh t tài chính

Trên th c t đã có doanh nghi p vì đ đ c tr giá, vì tránh n p thu thu nh p thì báo cáo

k t qu kinh doanh thua l , khi đ c ph n hóa, đ bán đ c c phi u thì báo cáo lãi và c

ch ng minh doanh nghi p đang ho t đ ng có hi u qu

M c dù, ch t l ng ki m toán BCTC trong doanh nghi p đ c ti n hành d i nhi u hình

th c khác nhau tùy thu c vào góc nhìn c a các đ i t ng quan tâm, nh ng đ u có chung

m c tiêu là KTV đ a ra Ủ ki n đúng đ n v tính trung th c c a thông tin trên BCTC ki m

toán t i DN H n n a, BCTC có tuân th các chu n m c và ch đ k toán hi n hành, ph n ánh đúng b n ch t ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p hay không? Theo đó, ch t l ng

c a ki m toán b o đ m trung th c, minh b ch, công khai s giúp ích đáng k cho nhà qu n

xin tóm t t các công trình sau đ c các nhà nghiên c u đã tìm hi u, m i m t tác ph m đ u

h ng đ n các gi i pháp v ch t l ng thông tin, tính minh b ch c a BCTC đ c trình bày

theo các nhóm:

1.1.1 Bài báo và nghiên c u khoa h c n c ngoài

i v i các bài báo nghiên c u đ c công b trên các t p chí qu c t , bên c nh khá nhi u

các nghiên c u, tác gi ti n hành l a ch n m t s bài báo c a các tác gi nghiên c u nh

h ng c a thông tin t i BCTC M t s bài báo tiêu bi u nh :

[1] Premystaw Kabalski (2009), ‘Comments on the Objective of Financial Reporting in the

Proposed New Conceptual Framework’, Eurasian Journal of Business and Economics

2009, 2 (4), page 95 - 111

khái ni m m i trong vi c h ng d n l p và trình bày BCTC Tác gi trình bày và gi i thích

nh ng gi i pháp c a đ ngh này Ông đã xây d ng tóm t t b ng n i dung, phân tích nh ng

đi m quan tr ng và cho ra nh ng ý ki n cá nhân v nh ng thay đ i này Bài báo này tìm

ki m s đóng góp đ th o lu n v nh ng h ng d n các khái ni m trong vi c l p và trình

bày BCTC

[2] Don E Giacomino và Michael D Akers (2010), ‘Proposed Financial Statement

Changes: Reactions to the FASB - IASB Discussion Paper’, Journal of Business &

Economics Research – July, 2010

t ng lai đó là nh ng sinh viên đã t t nghi p và ch a t t nghi p thu c chuyên ngành Tài

chính - K toán Hai tác gi đã nh n th y nh ng sinh viên có s đ ng tình m nh v nh ng

đ xu t m i c a FASB - IASB Và h nh n th y r ng gi i h c gi đang quan tâm t i th i

gian áp d ng, nh ng v n đ và khó kh n khi truy n t i t i h c viên nh ng khái ni m m i

v tài s n và n ph i tr , phân lo i ho t đ ng, b n ch t c a các giao d ch, m c tiêu chính

c a nh ng thay đ i này

[3] Norlia Mat Norwani (2011), ‘Corporate governance failure and its impact on Financial

Reporting within selected companies’, International Journal of Business and Social

Science, Vol 2 No.21

Bài báo này nghiên c u v v n đ liên quan gi a Doanh nghi p nhà n c và BCTC Bài

vi t này ch y u th o lu n v s th t b i c a các Doanh nghi p nhà n c liên quan v i th t

b i trên BCTC Vài tr ng h p đ c nghiên c u trong bài báo này đã minh ch ng cho

nh ng nh h ng c a Doanh nghi p nhà n c đ n BCTC nh Perwaja Steel, Technology

Resources Industries (TRI), Transmile, Megan, Malaysian Airlines System (MAS), Port Klang Free Zone (PKFZ), Enron và WorldCom (WC) Ngoài ra bài báo này còn nêu b t lên nh ng th thách và các ki n ngh c n đ c c i thi n S tu n th và giám sát ch t ch

tr thành đi u ki n tiên quy t đ thành l p đ c m t Doanh nghi p nhà n c ho t đ ng có

hi u qu Tính minh b ch trong BCTC s liên k t các c đông thi u s nh m t o ra s h

tr liên quan t i ch đ này Trách nhi m c a KTV đ c đ c p đ cho ra nh ng ý ki n

trung th c v v n đ trên BCTC c a Doanh nghi p nhà n c

[4] Christian Laux và Christian Leuz (2010), ‘Did fair-value accounting contribute to the Financial Crisis?’, Forthcoming in the Journal of Economic Perspectives, 2010

Cu c kh ng ho ng tài chính đã d n t i nh ng tranh lu n v K toán giá tr h p lý Nhi u

nhà phê bình đã cho nh ng ý ki n trái chi u v k toán giá tr h p lý, cái mà tr c đây g i

là k toán theo giá th tr ng, đây là nhân t gây nh h ng quan tr ng t i cu c kh ng

ho ng tài chính Trong bài báo này, hai tác gi đã k t n i các lý lu n và xem xét vai trò c a

k toán giá tr h p lý trong cu c kh ng ho ng tài chính b ng cách s d ng d li u đ mô

t và các b ng ch ng nh n đ c t quan sát và th nghi m D a vào th thu t phân tích đ

tài chính n m 2008

[5] Ray Ball, Sudarshan Jayaramanv và Lakshmanan Shivakumar (2011), ‘Audited

financial reporting and voluntary disclosure as complements: A test of the confirmation

hypothesis’, November 9, 2011

Nhóm tác đã th c hi n cu c đi u tra nh m xác đ nh l i gi thuy t v BCTC đã đ c ki m

toán và vi c trình bày các thông tin riêng c a nhà qu n lý V i phí ki m toán cao h n (s

đo l ng ch t l ng trong vi c ki m tra BCTC) thì liên quan t i các d báo c a nhà qu n

lý nh thông tin s đ c c p nh t th ng xuyên h n, chuyên sâu h n, chính xác và k p th i

đ cho nhà đ u t s d ng Do đó, vi c thuy t minh thông tin riêng và BCTC đ c ki m

toán b tr cho nhau, vai trò kinh t c a chúng không th tách r i riêng đ c B ng ch ng

mà nhóm tác gi này m t l n n a c nh báo nh ng nh h ng c a thông tin gây ra các ph n

ng c a th tr ng, vì th BCTC đ c ki m toán nh h ng gián ti p t i thông tin t i các

đi m th i gian khác nhau và các l nh v c kinh t khác c a xã h i

Tóm l i:

Các bài báo khoa h c c a các cá nhân, t p th đã nghiên c u cho th y t m quan tr ng c a

vi c trình bày thông tin trên BCTC nó nh h ng t i nh ng quy t đ nh c a ng i s d ng

thông tin Và các nghiên c u qua t ng giai đo n th i gian cho th y vi c thay đ i, b sung

cách trình bày thông tin trên BCTC là h t s c quan tr ng có th k t i nh ng ý t ng m i

nh k toán giá tr h p lý, công c tài chính…Do đó, ng i vi t đ tài nghiên c u này

quy t đ nh ch n đ tài này đ th c hi n cu c kh o sát th c t thông tin trình bày trên BCKT

c a các công ty niêm y t t i Vi t Nam đ t đó đánh giá th c tr ng hi n t i và đ xu t các

gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng thông tin trên BCKT

1.1.2 Bài báo và nghiên c u khoa h c trong n c

đây, tác gi mu n đ c p t i các công trình nghiên c u trong n c có m i liên h đ n

cách t ng th , vi c nghiên c u thông tin tài chính r t đa d ng nh ng đ tài c a tác gi ch

y u t p trung v thông tin tài chính trên BCTC đã đ c ki m toán Do đó, các nghiên c u

có liên quan s xoay quanh v ph ng pháp ki m toán, trách nhi m c a KTV, b n ch t c a

m t trong các khía c nh có liên quan đ n ki m toán BCTC, ho c ch m i đi vào m t góc

nh c a VAS, IFRS và VSA trong vi c v n d ng vào Vi t Nam H n n a, n u xét v thông tin đ u ra cung c p cho ng i s d ng thì v n ch a đ c cung c p và x lỦ đ y đ trong các đ tài đ c các tác gi khác th c hi n tr c đây i vào c th , khi tìm hi u v các

nghiên c u trong n c có liên quan t i đ tài này thì tác gi nghiên c u đã t p h p, đ c,

phân tích và t ng h p đ c m t s lu n v n th c s , giáo trình và bài báo tiêu bi u có tính

ch t, n i dung v c b n liên quan nh sau:

[1] Phan Thanh H i (2014), “Quan đi m v ch t l ng ki m tón b́o ćo t̀i chính trong ćc doanh nghi p niêm y t”, Báo cáo c a Khoa K toán i h c Duy Tân

Bài vi t này trình bày v các quan đi m khác nhau liên quan đ n v n đ v ch t l ng ki m toán BCTC trong doanh nghi p niêm y t Theo bài báo này, có hai quan đi m chính v

th a mãn đ i t ng s d ng d ch v ki m toán Hai là, ch t l ng ki m toán theo quan

đi m phát hi n và báo cáo sai sót tr ng y u trong BCTC Tóm l i, ki m toán là m t lo i

hình cung c p d ch v đ c bi t M c dù ch t l ng ki m toán đ c nhìn nh n d i các quan đi m khác nhau, c ng nh t n t i kho ng cách v m c đ th a mãn c a các đ i t ng

quan tâm t i ch t l ng ki m toán, thì m c tiêu ki m toán v n ph i đ c đ m b o, đó là

KTV ph i đ a ra Ủ ki n đúng v đ tin c y c a các BCTC, ngh a là, n u các BCTC có

nh ng sai sót làm nh h ng đ n các quy t đ nh kinh t c a nh ng ng i s d ng, thì chúng đ u đã đ c KTV phát hi n và báo cáo

[2] V Th Duyên (2014), “Ch t l ng ki m toán báo cáo tài chính trong doanh nghi p”, Bài đ ng trên T p chí Tài chính s 5

Bài báo này nói v th c tr ng ki m toán c a các t ch c ki m toán đ c l p hi n nay v n

còn t n t i nhi u v n đ ch a đ c gi i quy t, trong đó tiêu bi u là các tiêu chí và nguyên

t c ki m soát ch a đ c xây d ng và ban hành th ng nh t ng th i, ch t l ng ngu n

nhân l c ki m toán ch a đáp ng k p v i đòi h i ngày càng cao c a th c ti n cu c s ng

nhi u m t h n ch s làm nh h ng t i k t qu ki m toán và ch t l ng d ch v c a ki m

toán

[3] Tr n Khánh Lâm (2011), “Xây d ng c ch ki m soát ch t l ng cho ho t đ ng ki m tón đ c l p t i Vi t Nam”, Lu n án ti n s - i h c Kinh t TP H Chí Minh

Nghiên c u này t p trung đánh giá nh ng h n ch c b n c a KSCL c a ho t đ ng KT L

Vi t Nam d a trên hai ph ng di n bên trong và bên ngoài Theo nh n đ nh c a tác gi ,

các công ty KT L Vi t Nam có quy mô và ngu n l c tài chính càng l n s cung c p d ch

v ki m toán v i ch t l ng càng cao, đi u này đã đ c tác gi đ nh l ng th c hi n b ng

cách kh o sát 35 công ty KT L khác nhau trong n m 2009 i v i các công ty ki m toán

nh do thi u ngu n l c đã không xây d ng đ c chính sách và th t c KSCL phù h p, do

đó ph n l n các công ty KT L Vi t Nam ch a th t s ki m soát hi u qu ch t l ng

ki m toán t bên trong T đó, nghiên c u này c a tác gi đã đút k t l i nh ng thi u sót

đ ng th i đ a ra các quan đi m và gi i pháp đ xây d ng c ch KSCL c a ho t đ ng

ty, giá phí ki m toán, trình đ KTV, c ch KSCL bên trong và bên ngoài ây là m t

trong các nghiên c u mang tính toàn di n, khái quát các khía c nh v n đ khác nhau nh

h ng t i ch t l ng KT L t i Vi t Nam t tr c cho t i nay

[4] Phan Thanh H i (2014), “Xác l p mô hình t ch c cho ho t đ ng ki m tón đ c l p

Vi t Nam đ nâng cao ch t l ng và hi u qu ho t đ ng trong xu th h i nh p”, Lu n án

ti n s - i h c Kinh t TP H Chí Minh

Công trình nghiên c u c a tác gi đã đ a ra các khái ni m v mô hình t ch c ho t đ ng

c a KT L, xác đ nh mô hình t ch c ho t đ ng c a KT L, các m i quan h gi a các y u

t c a mô hình và ch rõ các đi u ki n c n ph i có khi áp d ng mô hình t ch c KT L

khác nhau t i các qu c gia T đó, tác gi đã đ a ra các gi i pháp đ ch nh s a các v n đ

liên đ n c u trúc và c ch v n hành KT L Vi t Nam nh KSCL, chi n l c, giá phí

ki m toán, c s pháp lý và các v n đ khác có liên quan Nghiên c u này c a tác gi đã

khái quát đ c th c tr ng và cho m t s gi i pháp xác l p mô hình t ch c cho ho t đ ng

KT L Vi t Nam đ nâng cao ch t l ng và hi u qu ho t đ ng trong xu th h i nh p

[5] V H u c (2002), “Xây d ng h th ng chu n m c ki m toán Vi t Nam”, Lu n án

ti n s - i h c Kinh t TP H Chí Minh

ây là m t trong nh ng công trình nghiên c u đ u tiên v vi c xây d ng nh ng lý thuy t

n n t ng cho ngành KT L Vi t Nam Tác gi đã h th ng và đánh giá các v n đ có liên

quan v ban hành các chu n m c và giám sát ho t đ ng c a các công ty KT L Bên c nh

đó, tác gi đã đ su t nh ng ph ng h ng và ki n ngh h u ích cho vi c xây d ng và v n

d ng chu n m c ki m toán trong giai đo n h i nh p qu c t th i k đó

[6] Tr n H ng Vân (2014), “S hòa h p gi a k toán Vi t Nam và qu c t trong vi c l p

và trình bày báo cáo tài chính h p nh t t chu n m c đ n th c ti n”, Lu n án ti n s - i

h c Kinh t TP H Chí Minh

Công trình nghiên c u này c a tác gi đ nói lên s l c h u v các CMKT Vi t Nam so v i

CMKT qu c t trong vi c l p, trình bày BCTC nói chung và BCTC h p nh t nói riêng Tác

theo yêu c u h i nh p kinh t Tính t i th i đi m hi n t i, các doanh nghi p Vi t Nam v n

trình bày BCTC theo CMKT ch a s a đ i đi u này ch a phù h p v i n n kinh t th tr ng

ch a phù h p v i nh ng đ i m i theo thông l qu c t Xét v vi c trình bày BCTC h p

nh t nói riêng t i Vi t Nam còn nhi u b t c p c n ph i kh c ph c Do đó, đ tài này c a

tác gi giúp đ nh h ng rõ h n v trình bày BCTC h p nh t đ có th cung c p thông tin

cho ng i s d ng phù h p v i nhu c u h i nh p qu c t ngày nay Vi t Nam

1.2 Các v năđ còn t năđ ng trong các nghiên c u tr c đó

1.2.1 Khái quát nh ng y u kém và b t c p trong th c ti n

D ch v KT L đã đ c ho t đ ng h n 20 n m k t khi có Chính ph cho B Tài Chính

thành l p 2 công ty KT L đ u tiên Vi t Nam vào n m 1991 Theo th i gian, KT L đ c

xem nh m t công c quan tr ng g n li n v i s phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c

Các công ty KT L giúp cho các khách hàng c a mình th y đ c nh ng y u kém trong

công tác qu n lý tài chính, trong vi c áp d ng nh ng quy đ nh v k toán và nh ng quy

đ nh pháp lý có liên quan c a nhà n c Công ty KT L giúp cho đ n v đ c ki m toán

kh c ph c nh ng sai sót, phòng ng a gian l n và t v n ph ng pháp ki m soát đ giúp

Tuy nhiên, cùng v i quá trình phát tri n và h i nh p kinh t m nh m làm cho s l ng

công ty c n s d ng d ch v ki m toán ngày càng t ng lên m t cách nhanh chóng ây là

c h i cho các công ty KT L c ng nh g n li n v i nh ng thách th c cho d ch v ki m toán nh ngu n nhân l c ki m toán, quy mô ho t đ ng, ki m soát ch t l ng d ch v …

Nh v y v n đ đ t ra đây là các công ty KT L v i quy mô v a và nh có th cung c p

đ c ch t l ng d ch v ki m toán t t hay không? Do đó, đ có th ti p t c t n t i và phát

tri n các công ty KT L ph i có nh ng đ nh h ng nâng cao h n n a ch t l ng d ch v

đ ng th i ph i kh c ph c các y u kém, khuy t đi m mà hi n t i ch a đáp ng đ c phù

h p v i chi n l c kinh t xã h i c a đ t n c

1.2.2 Các v n đ còn t n đ ng trong nghiên c u

Qua công vi c tìm hi u các công trình nghiên c u có liên quan và xem xét các b t c p c a

th c ti n Tác gi xin tóm t t l i l h ng c ng nh thi u sót đ làm ti n đ cho đ tài nghiên

c u c a tác gi nh sau:

o i v i công trình nghiên c u n c ngoài

Các công trình nghiên c u mà tác gi i ch n l c ch y u nêu lên nh ng b t c p m t khía

c nh c a v n đ Các nghiên c u này đi sâu vào vi c gi i thích m t s tr ng h p c th

đ i m t trong th tr ng kinh t m nh hi n nay V y, các công trình nghiên c u n c

ngoài tác gi đ c p trên ch d ng l i góc đ chi ti t ch a mang tính t ng quát c a v n

đ nghiên c u do đó nh ng l h ng trong nghiên c u n c ngoài nh sau:

- M t là, các nghiên c u ch chú tr ng vi c phân tích thông tin và cách trình bày BCTC mà

ch a có s quan tâm thích đáng v thông tin trình bày trên BCKT

- Hai là, nh ng tìm hi u này b gi i h n các qu c gia có n n kinh t phát tri n do đó t i

Vi t Nam vi c nghiên c u v n đ này đ c xem xét và c n thi t

- Ba là, ph n l n các nghiên c u này t p trung vào khía c nh c a m t v n đ c th nh

vi c l p và trình bày BCTC, ch t l ng d ch v KT L nh ng ch a có s khái quát v

thông tin trình bày trên BCKT cho ng i s d ng

Theo các nghiên c u ch n l c trên ph n l n nó đ c nghiên c u các n c phát tri n

nh châu Âu, châu M Vì v y, đ i v i qu c gia đang trong giai đo n h i nh p nh Vi t

Nam thì nh ng nghiên c u này ch làm n n t ng tham kh o cho nghiên c u c a tác gi giúp đ nh h ng rõ ràng h n cho các ki n ngh phát tri n th tr ng Vi t Nam

o i v i công trình nghiên c u trong n c

- M t là, có th th y các bài báo khoa h c và công trình nghiên c u mà tác gi tham kh o

ch y u liên quan t i ch t l ng d ch v ki m toán, c ch ki m tra ch t l ng d ch v

ki m toán, xây d ng mô hình t ch c cho ho t đ ng KT L…nh ng ít có bài nghiên c u

- Hai là, ph n l n n i dung mà các nghiên c u tr c ch mang tính ch t đ nh h ng áp xây

d ng nh ng v n đ liên quan t i ho t đ ng KT L nh ng ch a có s tìm hi u sâu s c nào

v thông tin trình bày trên BCKT

- Ba là, v nh ng quy đ nh c a chu n m c ki m toán v vi c trình bày thông tin trên BCKT

ch mang tính ch t h ng d n tham kh o, ch a đ a ra đ c các v n đ liên quan mang tính

ch t c u th

Tóm l i, đ tài nghiên c u c a tác gi mu n trình bày l i m t cách t ng th các nghiên c u

trong và ngoài n c nh m m c đích tìm ra nh ng thi u sót, l i th i c a các nghiên c u

tr c đó t đây làm ti n đ xây d ng cho nghiên c u c a tác gi trên xu th m c a

h i nh p c a Vi t Nam bây gi

CH NG 2: C S LÝ THUY T V THÔNG TIN TRÊN BÁO CÁO

KI M TOÁN VI T NAM 2.1 Nguyên nhân hình thành d ch v ki m toán đ c l p

Nhu c u d ch v ki m toán đ c hình thành t : kho ng cách thông tin gi a ng i s d ng

BCTC và nh ng ng i l p BCTC; s xung đ t l i ích gi a nh ng ng i s d ng BCTC

v i nhau; s ph c t p c a các nghi p v kinh t và nh ng nh h ng c a thông tin trên

BCTC trong vi c ra quy t đ nh kinh t Do đó, BCKT là trung gian thông tin gi a KTV và

ng i s d ng BCTC, nó mang tính khách quan và đ c ch p nh n b i nh ng ng i s

d ng Các cu c ki m toán BCTC đ c l p giúp t ng c ng đ tin c y c a các thông tin mà

các công ty cung c p cho các nhà đ u t , các ch n và các bên có l i ích liên quan khác theo quy đ nh c a pháp lu t Trên th tr ng, các cu c ki m toán BCTC đáng tin c y s

c ng c lòng tin c a nhà đ u t Trong n i b các t ch c, các cu c ki m toán này làm

t ng thêm s hi u bi t c a h i đ ng qu n tr và ban giám đ c v doanh nghi p và các r i

ro mà doanh nghi p ph i đ i m t Các thông tin trên BCKT s tác đ ng đ n các quy t đ nh

đ u t , các quy t đ nh tín d ng và giá c ph n

2.1.1 i v i nhà đ u t

Thông tin tài chính tác đ ng t i hành vi đ u t trên th tr ng, thông tin này đ c trình bày

trên BCTC nói chung và trên BCKT v BCTC nói riêng Vì v y, ch t l ng thông tin đ c

d ch v ki m toán đ m b o góp ph n công khai, minh b ch thông tin tài chính Cùng v i

s phát tri n c a n n kinh t th tr ng, ki m toán đã tr thành m t d ch v không th thi u

trong vi c đ m b o công khai, minh b ch thông tin tài chính c a các doanh nghi p m

b o ch t l ng d ch v ki m toán BCTC c a các doanh nghi p niêm y t là v n đ đ c c

quan qu n lỦ, công chúng đ u t đ c bi t quan tâm

 D ch v KT L là c u n i gi a doanh nghi p và nhà đ u t nó cung c p s đ m b o

thông tin cho ng i s d ng S n ph m c a d ch v này là BCKT giúp góp ph n công

khai, minh b ch thông tin tài chính ây chính là m i quan mà ng i vi t mu n đ c p

t i gi a 3 đ i t ng: doanh nghi p, nhà đ u t và công ty KT L

2.1.2 i v i doanh nghi p

Nhu c u ki m toán xu t phát t vi c các ch s h u doanh nghi p (c đông) b i h không

đ c doanh nghi p ch u trách nhi m l p và báo cáo cho h , do v y h đã b nhi m các KTV – nh ng ng i có đ n ng l c chuyên môn nghi p v , đ c l p, khách quan - thay th h

ki m tra m t cách đ c l p và báo cáo l i theo ý ki n c a mình v tính trung th c và h p lý

c a các báo cáo tài chính

Cùng v i s phát tri n và đa d ng c a n n kinh t , các thông tin tài chính đ c s d ng v i

nhi u m c đích khác nhau cho các đ i t ng khác nhau Tuy nhiên t t c nh ng ng i s

d ng k t qu ki m toán đ u c n s đ m b o r ng nh ng thông tin tài chính mà h đ c

cung c p có trung th c và h p lỦ hay không Nh v y ngh a v tr c h t c a ki m toán

viên là báo cáo m t cách đ c l p theo ý ki n c a mình d a trên k t qu ki m toán v m c

đ trung th c và h p lý c a các thông tin tài chính ng th i trong m t s tr ng h p, k t

qu ki m toán cho th y doanh nghi p có hành vi không tuân th pháp lu t m c đ nào

đó mà theo qui đ nh c a pháp lu t c n báo cáo cho các c quan ch c n ng, khi đó KTV còn có ngh a v báo cáo l i cho các c quan ch c n ng v hành vi vi ph m đó c a doanh

nghi p

toán đ c ti n hành d a trên h p đ ng ki m toán ký k t gi a đ n v đ c ki m toán và t

ch c ki m toán, do v y v hình th c các KTV ph i báo cáo cho đ n v đ c ki m toán

Tuy nhiên nh ng ng i s d ng k t q a ki m toán m i là đ i t ng chính mà KTV có ngh a v ph i báo cáo đó là các ch s h u, các c đông, nh ng ng i cho vay, , hay

Trong th c t luôn t n t i kho ng cách gi a KTV và nh ng nh ng ng i s d ng k t qu

ki m toán v nh ng mong mu n c a nh ng đ i t ng này v i ph m vi trách nhi m c a

KTV Các mong mu n c a này luôn v t quá trách nhi m và kh n ng c a KTV Trách

nhi m c a KTV là đ m b o r ng trong báo cáo tài chính đó không có các sai sót tr ng y u,

và n u có các sai sót tr ng y u, KTV ph i hành đ ng theo h ng d n c a các chu n m c

ki m toán và pháp lu t

Theo ngu n s li u trong cu n Auditing – Theory & Practice c a John Dunn, University

of Strathclyde, Glasgow cho th y k t qu kh o sát đ i v i nh ng ng i s d ng k t qu

ki m toán thì các yêu c u, mong đ i c a các đ i t ng này đ i v i các KTV xoay quanh

các v n đ :

 93% nh ng ng i đ c h i cho r ng KTV cung c p s đ m b o r ng không có b t

c gian l n nào gây ra b i các ng i lãnh đ o c a công ty,

 92% cho r ng KTV đ m b o ch c ch n r ng Ban giám đ c công ty đã th c hi n đ y

đ trách nhi m c a h ,

 71% KTV ph i c nh báo v b t c s kém hi u qu nào c a Ban giám đ c công ty,

 81% cho r ng KTV mang l i s đ m b o r ng Công ty có tình hình tài chính t t và

 71% cho r ng KTV đ m b o r ng m i hành vi c a Ban giám đ c là phù h p v i l i

ích c a các c đông

KTV r t khó và không th đáp ng đ c đ y đ các yêu c u trên Kho ng cách này t n t i

m t ph n do s thi u hi u bi t đ y đ v b n ch t, m c tiêu c a ki m toán c a khách hàng

và nh ng ng i s d ng k t qu ki m toán V m t pháp lý, trong chu n m c ki m toán

c ng đã nêu, KTV không th có và không ph i ch u trách nhi m ng n ng a nh ng gian

l n, tuy nhiên công tác ki m toán ch có th đ c coi là m t bi n pháp r n đe h u hi u

 Tóm l i:

Doanh nghi p s d ng d ch v KT L v i nhi u m c đích khác nhau nh ng có th th y

doanh nghi p s d ng BCTC đ c ki m toán đ đáp ng ba m c đích:

toán BCTC h ng n m – theo Công v n 1339/BTC-C KT ngày 24 tháng 01 n m

2014

o Hai là, ch s h u doanh nghi p (hay các c đông) c n ki m tra m i thông tin tài

chính khi h y quy n cho Giám đ c qu n lý

o Ba là, vì các m c đích khác nh vay ngân hàng, cung c p thông tin đ m b o cho các

đ i t ng bên ngoài

2.1.3 i v i công ty cung c p d ch v KT L

h u, các thành ph n kinh t đ c m r ng và ngày càng đóng vai trò quan tr ng trong quá

trình phát tri n kinh t c a đ t n c Trong đi u ki n n n kinh t nh v y, thông tin tài

chính c a doanh nghi p không ch đ báo cáo cho các c quan qu n lỦ nhà n c đ ki m

tra và xét duy t mà nay các thông tin này c n cho nhi u ng i, đ c nhi u đ i t ng quan

tâm, khai thác s d ng cho các quy t đ nh kinh t

Tuy nhi u góc đ khác nhau nh ng t t c các đ i t ng này đ u có cùng nguy n v ng

là có đ c các thông tin có đ chính xác cao, tin c y và trung th c

áp ng yêu c u c a n n kinh t theo c ch th tr ng, ho t đ ng KT L ra đ i và tr

thành b ph n c n thi t và quan tr ng không th thi u trong đ i s ng các ho t đ ng kinh

t KT L cung c p cho nh ng ng i s d ng k t qu ki m toán s hi u bi t v nh ng

thông tin tài chính h đ c cung c p có đ c l p trên c s các nguyên t c và chu n m c theo qui đ nh hay không và các thông tin đó có trung th c và h p lý hay không

Lu t pháp yêu c u và đ yên lòng cho ng i s d ng thì các BCTC ph i đ c ki m toán

và ch có nh ng thông tin kinh t đã đ c ki m toán m i là c n c tin c y cho vi c đ ra

các quy t đ nh hi u qu và h p lý Vi c các qui đ nh mang tính pháp lý b t bu c các thông tin tài chính tr c khi công b ph i đ c ki m toán, đi u này th hi n rõ nét vai trò c a

kinh t trong n n kinh t th tr ng có s quan lý c a Nhà n c Ki m toán làm t ng m c

đ tin c y đ i v i các thông tin tài chính, góp ph n lành m nh hoá các quan h kinh t D a

vào k t qu ki m toán, nh ng ng i s d ng BCTC đ c ki m toán có đ c các thông tin khách quan, chính xác theo đó có th đánh giá m t cách đúng đ n tình hình tài chính c ng

c a mình Bên c nh m c tiêu chính là đ a ra Ủ ki n v BCTC, các KTV, thông qua quá

trình ki m toán, còn có th đ a ra nh ng ki n ngh giúp doanh nghi p hoàn thi n h th ng

ki m soát, nâng cao hi u qu trong công tác qu n lỦ tài chính nói riêng c ng nh ho t đ ng

kinh doanh nói chung

Trong các quan h kinh t nh có ki m toán mà các doanh nghi p đã tìm đ c ti ng nói chung đó là s tin c y l n nhau, s th ng th n, trung th c trình b y v tình hình tài chính

bi t trong quan h h p tác kinh doanh v i n c ngoài, n u nhà đ u t n c ngoài mu n

tìm hi u v ho t đ ng kinh doanh và đánh giá tình hình tài chính c a m t doanh nghi p

tr c khi đ u t , h p tác kinh doanh thì chi phí cho cu c ki m toán s hi u qu và r h n

nhi u so v i chi phí mà hai bên ph i b ra đ đàm phán, t ch ng minh v kh n ng tài

chính c a mình ng th i ý ki n khách quan c a ki m toán luôn đáng tin c y h n Ngay

c khi các công ty có v n đ u t n c ngoài đ c thành l p thì nhu c u ki m toán c a các

công ty này là t t y u b i yêu c u qu n lý c a các đ i tác n c ngoài trong doanh nghi p

Do v y KT L ra đ i đã đáp ng t t nhu c u c a ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài,

góp ph n hoàn thi n môi tr ng đ u t và thúc đ y nhanh quá trình chuy n đ i n n kinh

t

Ngoài nh ng đóng góp tích c c nêu trên cho n n kinh t , KT L còn là ho t đ ng d ch v

và nh v y nó t o ra giá tr cho n n kinh t , góp ph n nâng cao thu nh p qu c dân, nâng

cao ngu n thu cho ngân sách Ho t đ ng ki m toán còn thu hút đ c l c l ng l n các lao

đ ng có trình đ chuyên môn nghi p v cao và đ c bi t là l c l ng chuyên gia t v n

n c ngoài làm vi c t i các công ty ki m toán qu c t L c l ng này đã chuy n đ t nhi u

kinh nhi m qu n lý kinh t cho các doanh nghi p, t ch c c ng nh nh ng đ ng nghi p

Bên c nh đó, ta c n đ c p t i trách nhi m pháp lý c a KTV đ c lu t pháp qui đ nh: “N u

KTV vi ph m pháp lu t (nh c Ủ làm sai qui đ nh, thông đ ng bao che cho ng i ph m

l i, dùng th thu t nghi p v đ che d u sai sót, nh n h i l , báo cáo ki m toán thi u khách

quan trung th c…) thì tu theo m c đ n ng nh có th b thu h i ch ng ch KTV và b x

lý theo pháp lu t hi n hành; n u vì nh ng vi ph m và thi u sót mà gây thi t h i v t ch t cho khách hàng thì KTV ph i b i th ng thi t h i” các n c có ho t đ ng ki m toán

phát tri n thì qui đ nh này ch c th r ng, các KTV ch u trách nhi m v nh ng thi t h i do

s thi u trách nhi m ho c đã không đ n ng l c khi th c hi n d ch v ki m toán d n đ n

các thi t h i cho nh ng đ i t ng s d ng báo cáo ki m toán Trách nhi m này ch có th

x y ra khi:

 Có thi t h i x y ra tr c ti p đ n đ i t ng c th s d ng báo cáo ki m toán đó và

đ i t ng này yêu c u KTV th c hi n trách nhi m b i th ng

 Thi t h i x y ra là h u qu tr c ti p c a vi c s d ng báo cáo ki m toán có sai sót

tr ng y u

KTV ch ch u trách nhi m tr c ti p v i đ i t ng b thi t h i Khi x y ra các thi t h i c n

d ng báo cáo ki m toán kh i các r i ro ti m tàng trong kinh doanh, đ u t , cho vay…Lý

do c a v n đ này do s khác bi t gi a r i ro thông tin và r i ro kinh doanh

M c dù KTV không có trách nhi m ng n ng a các sai sót c ý hay gian l n ho c các hành

vi không tuân th pháp lu t c a doanh nghi p, đ ng th i KTV c ng không th đ m b o

c a các c đông, nh ng trong quá trình ki m toán, b ng các k thu t nghi p v ki m toán thông th ng, n u phát hi n b t c s y u kém, thi u hi u qu trong h th ng qu n lý, thì

đ ng th i v i báo cáo ki m toán, KTV ph i đ a ra Ủ ki n, nh n xét, đánh giá và các g i ý

hoàn thi n v t ng n i dung c n s a đ i thông qua th qu n lỦ Th qu n lỦ đ c g i cho Ban giám đ c công ty và có th c n g i cho các thành viên công ty – H i đ ng Qu n tr

 Tóm l i:

Qua cách trình bày xuyên su t trong m c 2.1 v nh ng lý thuy t n n t ng c a d ch v

KT L v i s n ph m là BCTC đã đ c ki m toán, tác gi mu n trình bày cho ng i đ c

đ c th y nh ng nhân t hình thành nên d ch v KT L đ đáp ng cho nhu c u t nhà đ u

t bên ngoài t i n i t i bên trong c a doanh nghi p

Có th th y ch t l ng d ch v KT L và thông tin trên BCTC đ c ki m toán b chi ph i

b i nhi u nguyên nhân ch quan và khách quan tùy thu c vào góc nhìn c a các đ i t ng quan tâm, nh ng đ u có chung m c tiêu là KTV đ a ra Ủ ki n đúng đ n v tính trung th c

c a thông tin trên BCTC ki m toán t i doanh nghi p H n n a, BCTC có tuân th các

chu n m c và ch đ k toán hi n hành, ph n ánh đúng b n ch t ho t đ ng kinh doanh c a

doanh nghi p hay không?

 Ch t l ng c a ki m toán b o đ m trung th c, minh b ch, công khai s giúp ích đáng

k cho nhà qu n lỦ, nhà đ u t và cho chính doanh nghi p khi s d ng k t qu ki m toán

2.2 C s lý thuy t v trình bày thông tin trên BCKT v BCTC

2.2.1 Khái ni m v BCTC

BCTC là các báo cáo k toán cung c p các thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các lu ng ti n c a doanh nghi p đáp ng các c u cho nh ng ng i s d ng chúng

trong vi c đ a ra các quy t đ nh v kinh t

BCTC đ c l p theo chu n m c k toán và ch đ k toán dùng đ t ng h p và thuy t

minh v tình hình kinh t , tài chính c a đ n v k toán

 BCTC c a đ n v k toán thu c ho t đ ng kinh doanh g m:

- Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh;

- Báo cáo l u chuy n ti n t ;

- B n thuy t minh BCTC

2.2.2 N i dung c a BCKT và đ i t ng s d ng thông tin t BCKT v BCTC

2.2.2.1 N i dung c a BCKT:

Hình th c và n i dung c a BCKT đ c quy đ nh t i VSA 700 và ISA 700 v i tiêu đ chung

theo ti ng vi t là “Hình thành ý ki n ki m toán và báo cáo ki m toán v báo cáo tài chính”

Chu n m c ki m toán VSA 700 đ c ban hành kèm theo thông t s 214/2012/TT-BTC

ngày 06 tháng 12 n m 2012 c a BTC

o Hai v n đ c n l u ý khi tìm hi u n i dung c a BCKT theo VAS 700 là:

 Chu n m c này đ c áp d ng cho cu c ki m toán m t b BCTC đ y đ cho m c đích

chung Chu n m c ki m toán Vi t Nam VSA 800 quy đ nh và h ng d n nh ng v n

đ c n l u Ủ khi ki m toán BCTC cho m c đích đ c bi t Chu n m c ki m toán Vi t

Nam VSA 805 quy đ nh và h ng d n nh ng v n đ c n l u Ủ khi ki m toán BCTC

riêng l ho c ki m toán các y u t , tài kho n ho c kho n m c c th c a m t BCTC

V y, hình th c và n i dung c a BCKT mà tác gi trình bày đây v i ph m vi áp d ng là

cu c ki m toán BCTC đ y đ cho m c đích chung nên s mang tính t ng quát cho ng i

đ c v BCKT

 Bên c nh đó tác gi xin đ c đ c p thêm chu n m c ki m toán Vi t Nam VSA 705 và

ki m toán khi ki m toán viên đ a ra Ủ ki n ki m toán không ph i là ý ki n ch p nh n

toàn ph n ho c trình bày thêm đo n “V n đ c n nh n m nh” ho c đo n “V n đ khác”

trong BCKT

Tóm l i:

N i dung ch y u mà BCKT đem l i là đ a ra Ủ ki n ki m toán v vi c BCTC có đ c l p

phù h p v i khuôn kh v l p và trình bày BCTC đ c áp d ng, trên các khía c nh tr ng

y u hay không đ a ra ý ki n ki m toán v BCTC, KTV ph i k t lu n li u ki m toán viên đã đ t đ c s đ m b o h p lý v vi c báo cáo tài chính, xét trên ph ng di n t ng

th , có còn sai sót tr ng y u do gian l n ho c nh m l n hay không

2.2.2.2 i t ng s d ng thông tin t BCKT v BCTC:

Có th th y thông tin t BCKT v BCTC đ c r t nhi u đ i t ng bên ngoài và bên trong

quan tâm t i tiêu bi u là các đ i t ng sau:

 C quan chính ph : th ng quan tâm đ n vi c báo cáo và nh ng quy đ nh đ nh giá có

tuân th lu t hay không và đ c bi t quan tâm t i ph n thu nh p ch u thu

 Ch s h u, c đông v̀ nh̀ đ u t ti m n ng: có xu h ng quan tâm nh t đ n l i

Nh đã trình bày trên, nhà qu n lý có th s d ng BCTC cho các m c đích d đoán - các

nhà qu n lý khác nhau s chú Ủ đ n các ch s khác nhau Ng i mua có th quan tâm

l n và kh n ng h h ng cao, ng c l i hàng t n kho quá ít có ngh a là m t doanh thu bán

hàng và m t khách hàng do thi u hàng Nhà qu n lý tín d ng có th quan tâm h n đ n

doanh thu các kho n ph i thu đ đánh giá chính sách tín d ng m t cách chính xác Ch s

doanh thu trên tài s n c đ nh ph n ánh s s d ng hi u qu dòng ti n đ u t vào nhà máy

và các tài s n s n xu t ho c tài s n v n khác Các nhà qu n lý c p cao, c ng nh các nhà

đ u t , có xu h ng quan tâm đ n các ch s l i nhu n t ng th nh các tiêu chu n đánh

giá k t qu ho t đ ng

Tóm l i:

h u h t các đ i t ng luôn có s nghi ng khi s d ng BCTC do chính đ n v l p nên h

mong mu n thông tin nh n đ c t BCTC s ph n ánh trung th t và h p lý tình hình tài

chính c a đ n v đ c ki m toán

2.3 Thông tin h u ích trên BCKT v BCTC

N i dung m c này tác gi mu n đ c p t i ý ngh a c a thông tin h u ích có vai trò quan

tr ng đ n ng i s d ng nh th nào Trong th tr ng kinh t m nh ngày nay, ta có th

thu nh n r t nhi u ngu n thông tin khác nhau nh ng ch có nh ng thông tin th t s h u ích

mang l i s h u ích cho ng i s d ng mà nó c n ph i qua giai đo n x lý, ch n l c đ có

đ c nh ng thông tin h u ích V y, thông tin h u ích là thông tin đ c quan t m, mang đ

tin c y và d dàng s d ng đ đem l i l i ích

Thông tin h u ích ph i mang m t s tính ch t đ c tr ng sau:

o Tính thích h p: có nhi u lo i thông tin khác nhau nh ng thông tin ph i mang tính

ch t thích h p v i m c đích s d ng thì nói m i th t s h u ích

o Tính tin c y: đây là tính ch t quan tr ng nh t khi s d ng thông tin Vì thông tin

không mang đ tin c y cao thì s nh h ng t i quy t đ nh c a ng i s d ng và h

s đ a ra các quy t đ nh sai khi d a vào thông tin mang đ tin c y th p

ng i s d ng tr c khi nó m t tác d ng

đ m b o đ c s đ y đ v s l ng Vì n u thông tin cung c p không đ y đ thì

ch a đ c s đ mà th c hi n đ c quy t đ nh

trình bày phù h p v i nhu c u s d ng, phù h p v i trình đ và kh n ng c a ng i

dung

Nh v y, BCKT v BCTC c a các công ty niêm y t đã góp ph n tích c c giúp gia t ng

nh ng thông tin h u ích cho ng i s d ng Nó m ng l i s đ m b o thông tin tài chính cho ng i s d ng và bên c nh đó nh m h n ch các r i ro ti m tang mà ng i dung không

thông tin nh đã trình bày trên Tuy nhiên, BCKT th t s có ch t l ng t t còn ph thu c

b i r t nhi u y u t khác nh m i quan h gi a chi phí và l i ích gi a các bên (nhà đ u t ,

ch doanh nghi p và công ty KT L)

2.4 C ăs pháp lý xây d ng d ch v KT L

D ch v KT L đánh d u m t c t m c quan tr ng trong quá trình hình thành và phát tri n

t i Vi t Nam khi Qu c h i ban hành Lu t ki m toán đ c l p s 67/2011/QH12 ngày 29

tháng 03 n m 2011 Lu t này quy đ nh nguyên t c, đi u ki n, ph m vi, hình th c ho t đ ng

KT L; quy n, ngh a v c a ki m toán viên hành ngh , doanh nghi p ki m toán, chi nhánh

doanh nghi p ki m toán n c ngoài t i Vi t Nam và đ n v đ c ki m toán

H th ng các v n b n pháp quy nh h ng t i d ch v KT L c a các Công ty cung c p

d ch v và các KTV hành ngh ki m toán nh sau:

 Lu t ki m toán đ c l p s 67/2011/QH12 do Qu c h i ban hành ngày 29 tháng 03

 Ngh đ nh s 17/2012/N -CP do Chính ph ban hành ngày 13 tháng 03 n m 2012

- Quy đ nh chi ti t và h ng d n thi hành m t s đi u c a Lu t KT L;

 Ngh đ nh s 105/2013/N -CP do Chính ph ban hành ngày 16 tháng 09 n m 2013

 Thông t liên t ch s 10/2013/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC-BTC do B

t pháp b n hành ngày 26 tháng 6 n m 2013 - H ng d n áp d ng m t s đi u c a

B lu t hình s v các t i ph m trong l nh v c thu , tài chính - k toán và ch ng

khoán;

 Thông t s 44/2011/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam ban hành ngày

29 tháng 12 n m 2011 - Quy đ nh v h th ng ki m soát n i b và ki m toán n i b

c a t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài;

 Thông t s 39/2011/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam ban hành ngày

15 tháng 12 n m 2011- Quy đ nh v ki m toán đ c l p đ i v i t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài;

 Thông t s 129/2012/TT-BTC do B Tài chính ban hành ngày 09 tháng 8 n m

2012 - Quy đ nh v vi c thi và c p ch ng ch ki m toán viên và ch ng ch hành

ngh k toán;

 Thông t s 150 /2012/TT-BTC do B Tài chính ban hành ngày 12 tháng 9 n m

2012 - H ng d n c p nh t ki n th c hàng n m cho ki m toán viên đ ng kỦ hành

ngh ki m toán

 Thông t s 202/2012/TT-BTC do B Tài chính ban hành ngày 19 tháng 11 n m

2012 - H ng d n v đ ng kỦ, qu n lý và công khai danh sách ki m toán viên hành

kinh doanh d ch v ki m toán và l phí c p gi y ch ng nh n đ ng kỦ hành ngh

ki m toán;

 Thông t s 183/2013/TT-BTC do B Tài chính ban hành ngày 04 tháng 12 n m

2013 - V ki m toán đ c l p đ i v i đ n v có l i ích công chúng

Có th th y nh ng quy đ nh pháp quy v d ch v KT L đ c các c quan ch c n ng ban

hành còn khá m i m Tính t i th i đi m hi n t i khi tác gi vi t lu n v n này thì Lu t

ki m toán đ c l p m i có hi u l c trong kho n 4 n m tr l i đây Do đó, vi c xây d ng c

s pháp lý cho KT L s còn phát tri n ch t ch h n trong t ng lai

2.4 nhăh ng c a chu n m c ki m toán Vi t Nam đ n thông tin trên BCKT v

Ti p theo ngày 11/7/1994, Chính ph đã ban hành Quy t đ nh s 70/CP thành l p c quan

ki m tra, ki m toán các đ n v s d ng và qu n lỦ ngân sách Nhà n c và tài s n Nhà

n c

H th ng ki m toán n i b ra đ i mu n nh t, vào ngày 28/10/1997 b ng vi c BTC ban

hành Quy t đ nh s 832 TC/Q /C KT, ban hành Quy ch ki m toán n i b , là t ch c

ki m toán c a các t p đoàn kinh t , t ng công ty có quy mô l n, ph m vi ho t đ ng r ng

ho c ho t đ ng ph c t p c n có b ph n ki m toán n i b giúp ng i đ ng đ u t ch c

ki m tra xác nh n ch t l ng thông tin kinh t , tài chính n i b đ n v , t p đoàn

2.4.2 N i dung đ i m i c a chu n m c ki m toán Vi t Nam áp d ng cho n m 2014

Ngày 06/12/2012, B Tài chính đã ban hành Thông t 214/2012/TT-BTC v h th ng

chu n m c ki m toán Vi t Nam áp d ng đ i v i doanh nghi p ki m toán, chi nhánh doanh

nghi p ki m toán n c ngoài t i Vi t Nam, ki m toán viên hành ngh và các t ch c, cá

nhân có liên quan trong quá trình cung c p d ch v KT L

Theo đó, đ i v i các cu c ki m toán báo cáo tài chính và các công vi c ki m toán khác

đ c th c hi n tr c ngày 01/01/2014 mà đ n ngày 01/01/2014 tr đi m i phát hành báo

cáo ki m toán thì ph i áp d ng h th ng chu n m c ki m toán Vi t Nam ban hành theo

Thông t này

Các chu n m c ki m toán s 1000 “Ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t hoàn thành”,

Chu n m c ki m toán s 930 “D ch v t ng h p thông tin tài chính” ban hành theo Quy t

đ nh s 03/2005/Q -BTC ngày 18/01/2005 c a B tr ng B Tài chính, Chu n m c ki m

toán s 910 “Công tác soát xét báo cáo tài chính”, Chu n m c ki m toán s 920 “Ki m tra thông tin tài chính trên c s các th t c tho thu n tr c” ban hành theo Quy t đ nh s 195/2003/Q -BTC ngày 28/11/2003 c a B tr ng B Tài chính ti p t c có hi u l c thi hành cho đ n khi có chu n m c m i thay th

N i dung chính trong vi c đ i m i H th ng chu n m c ki m toán nh sau:

 Vi c đ i m i H th ng chu n m c ki m toán Vi t Nam là b c đi phù h p sau g n 10

n m ban hành h th ng chu n m c ki m toán đ u tiên, phù h p v i nh ng đ i m i v

kinh t th tr ng Vi t Nam và thông l qu c t H th ng chu n m c ki m toán l n này đánh d u vai trò c a t ch c ngh nghi p trong quá trình so n th o chu n m c, t o

 H th ng chu n m c ki m toán m i có nh ng thay đ i c n b n v ph ng pháp lu n

ki m toán mà đó nh n m nh đ n đánh giá r i ro trên c s xét đoán c a KTV; các

toán viên Nh ng thay đ i này không ch tác đ ng đ n các công ty ki m toán trong quá

trình l p k ho ch và th c hi n ki m toán mà còn đ i v i các doanh nghi p trong quá

trình so n th o báo cáo tài chính

 Theo đó VACPA c ng nh t trí cao v vai trò c a vi c tuyên truy n, đào t o và t ch c

th c hành ki m toán theo h th ng chu n m c ki m toán m i các tr ng đ i h c ây

là ti n đ c b n đ xây d ng l c l ng ki m toán viên đ c đào t o c n b n, chuyên

nghi p,thích ng v i nh ng thay đ i trong đi u ki n h i nh p sâu r ng nh hi n nay

2.4.3 Các y u t nh h ng đ n thông tin trên BCKT

M t là, h th ng chu n m c ki m toán tr thành c s lý lu n c a ho t đ ng ki m toán và

là c s đ nâng cao ch t l ng ki m toán Chu n m c ki m toán đ c bi t là chu n m c

ki m toán v BCKT có nh h ng đ n BCKT đ c phát hành N i dung và hình th c c a

BCKT do KTV và công ty ki m toán phát hành ch u s chi ph i c a CMKT

Hai là, s t ng tác gi a chu n m c ki m toán và chu n m c k toán có nh ng nh h ng

khác d n đ n các thay đ i trên BCKT khi chu n m c k toán thay đ i thì chu n m c ki m

toán c ng thay đ i theo

Ba là, quy đ nh liên quan đ n công b thông tin đ i v i các công ty niêm y t đ i v i th

tr ng ch ng khoán thì yêu c u v minh b ch thông tin tài chính mang tính s ng còn

Ngoài h th ng chu n m c k toán, chu n m c ki m toán còn có các quy đ nh v công b

thông tin V i các quy đ nh ch t ch , hoàn thi n s gia t ng tính minh b ch thông tin thông

qua gia t ng tính k p th i, đ y đ và d hi u c a thông tin

V y, s ra đ i c a h th ng chu n m c ki m toán đã đóng góp vai trò quan tr ng cho s

phát tri n c a ho t đ ng ki m toán Vi t Nam Các chu n m c ki m toán là n n t ng lý lu n

có ch c n ng h ng d n cho ho t đ ng ki m toán Chu n m c ki m toán giúp khái quát

c b n v công vi c c a KTV s th c hi n và đ a ra các quy đ nh c th áp d ng khi th c

hi n KT L

Chu n m c ki m toán giúp nâng cao vai trò và n ng l c qu n lỦ nhà n c v k toán, ki m toán, đ y m nh qu n lý, giám sát ho t đ ng k toán, ki m toán; ki m tra, giám sát th c thi

pháp lu t v k toán, ki m toán c ng nh ho t đ ng hành ngh k toán, ki m toán; đ ng

th i v i vi c đ y m nh ho t đ ng c a các t ch c ngh nghi p v k toán, ki m toán nh m thúc đ y qu n lý ngh nghi p, h tr phát tri n th tr ng d ch v k toán, ki m toán

T ng c ng qu n lỦ nhà n c v k toán - ki m toán trên c s đ i m i c ch ho t đ ng,

t ng c ng l c l ng cho c quan qu n lỦ nhà n c v k toán, ki m toán c a BTC, đ ng

th i nâng cao ch t l ng qu n lý ngh nghi p phù h p v i thông l qu c t , có s k t h p

ch t ch gi a c quan qu n lỦ nhà n c và các t ch c ngh nghi p; đ ng th i thi t l p c

ch và h th ng ki m tra, giám sát c a Nhà n c đ i v i ch t l ng công tác k toán, ki m

toán thông tin trên báo cáo tài chính c a các đ n v , doanh nghi p, t ch c, qua đó nh m

t ng c ng giám sát ch t l ng báo cáo tài chính, đ m b o tính trung th c, h p lý, minh

b ch, x lý nghiêm các sai ph m v l p và trình bày BCTC

2.5 ụăngh a và n iădungăc ăb n c a BCKT

C n c vào Chu n m c ki m toán s 700: “Hình thành ý ki n ki m toán và báo cáo ki m

toán v báo cáo tài chính” có quy đ nh hình th c và n i dung c a báo cáo ki m toán đ c

ki m toán m t b báo cáo tài chính đ y đ cho m c đích chung

- S hi u v̀ tiêu đ BCKT: BCKT ph i ghi rõ s hi u phát hành báo cáo ki m toán c a

doanh nghi p ki m toán ho c chi nhánh doanh nghi p ki m toán theo t ng n m (s đ ng

ký chính th c trong h th ng v n b n c a doanh nghi p ho c chi nhánh) BCKT ph i có tiêu đ ch rõ đó là Báo cáo ki m toán đ c l p

- Ng i nh n BCKT: pháp lu t và các quy đ nh c a Vi t Nam quy đ nh rõ ng i nh n

là các c đông, Ban qu n tr ho c Ban Giám đ c c a đ n v có BCTC đ c ki m toán

- M đ u c a báo cáo ki m toán: m đ u c a BCKT nói rõ r ng KTV đã ki m toán các

BCTC kèm theo c a đ n v , bao g m đ y đ tiêu đ c a t ng báo cáo tài chính c u thành

b báo cáo tài chính đ y đ theo khuôn kh v l p và trình bày báo cáo tài chính đ c áp

d ng, nêu rõ ngày k t thúc k k toán ho c k k toán c a t ng báo cáo tài chính

- Trách nhi m c a Ban Gím đ c đ i v i BCTC: m c này trong BCKT mô t trách nhi m

c a nh ng ng i ch u trách nhi m l p và trình bày báo cáo tài chính t i đ n v đ c ki m

toán BCKT không nh t thi t ph i đ c p m t cách c th đ n “Ban Giám đ c” mà s s

d ng thu t ng thích h p, tùy thu c vào c c u t ch c c a đ n v đ c ki m toán, nh

Ban qu n lý d án, Ban Giám hi u

- Trách nhi m c a KTV: bao g m 2 ph n chính

o M t là, trách nhi m c a KTV: nêu rõ trách nhi m c a KTV là đ a ra Ủ ki n v

BCTC d a trên k t qu cu c ki m toán

o Hai là, công vi c c a KTV: ti n hành theo các chu n m c ki m toán Vi t Nam

BCKT c ng ph i gi i thích r ng các chu n m c đó yêu c u ki m toán viên ph i tuân

th chu n m c và các quy đ nh v đ o đ c ngh nghi p, ph i l p k ho ch và th c

hi n cu c ki m toán đ đ t đ c s đ m b o h p lý v vi c báo cáo tài chính có còn

sai sót tr ng y u hay không Các th t c ki m toán đ c l a ch n d a trên xét đoán

c a KTV, bao g m đánh giá r i ro có sai sót tr ng y u trong BCTC, do gian l n

ho c nh m l n Khi th c hi n đánh giá r i ro, KTV xem xét ki m soát n i b c a

đ n v liên quan đ n vi c l p và trình bày BCTC trung th c, h p lý nh m thi t k

các th t c ki m toán phù h p v i tình hình th c t , tuy nhiên không nh m m c đích

đ a ra Ủ ki n v tính h u hi u c a ki m soát n i b c a đ n v

- Ý ki n c a ki m toán viên:

Khi đ a ra Ủ ki n ch p nh n toàn ph n đ i v i BCTC đ c l p theo khuôn kh v tuân th ,

ý ki n ki m toán ph i nêu rõ là BCTC đã đ c l p, trên các khía c nh tr ng y u, tuân th

khuôn kh v l p và trình bày BCTC đ c áp d ng

N u khuôn kh v l p và trình bày BCTC đ c áp d ng đ c đ c p đ n trong ý ki n ki m

toán không ph i là chu n m c l p và trình bày BCTC qu c t do U ban CMKT Qu c t ban hành thì ý ki n ki m toán ph i ch rõ n c ban hành ra khuôn kh v l p và trình bày BCTC đó

C n c vào ISA hi n hành, m c tiêu c a KTV là đ a ra Ủ ki n ki m toán v BCTC trên c

ki m toán m t cách rõ ràng b ng v n b n, trong đó nêu rõ c s c a ý ki n đó Tính tr ng

y u là s cân nh c ch y u khi KTV hình thành ý ki n ki m toán Thông tin đ c coi là

tr ng y u có ngh a là n u thi u thông tin đó ho c thi u tính chính xác c a thông tin đó s

nh h ng đ n các quy t đ nh kinh t c a ng i s d ng BCTC ánh giá tính tr ng y u

ph thu c vào xét đoán c a KTV, đây là m t vi c th t s khó kh n Theo ISA phân bi t

o Ý ki n ki m toán ngo i tr : D a trên các b ng ch ng ki m toán đ y đ , thích h p đã

thu th p đ c, KTV k t lu n là các sai sót, xét riêng l hay t ng h p l i, có nh h ng

tr ng y u nh ng không lan t a đ i v i BCTC; ho c KTV không th thu th p đ c đ y

đ b ng ch ng ki m toán thích h p đ làm c s đ a ra Ủ ki n ki m toán, nh ng KTV

k t lu n r ng nh ng nh h ng có th có c a các sai sót ch a đ c phát hi n (n u có)

có th là tr ng y u nh ng không lan t a đ i v i BCTC

đã thu th p đ c, KTV k t lu n là các sai sót, xét riêng l hay t ng h p l i, có nh