Một số giải pháp để phát triển du lịch cuối tuần ở Hà Tây

Một số giải pháp để phát triển du lịch cuối tuần ở Hà Tây

Lời nói đầu

Quán triệt t tởng chỉ đạo của Đảng và Nhà nớc: du lịch là ngành kinh

tế mũi nhọn, phát triển du lịch là một hớng quan trọng trong chiến lợc pháttriển kinh tế - xã hội của đất nớc Toàn Đảng, toàn ngành du lịch đang phấn

đấu xây dựng và phát triển du lịch, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, chuyển dịch cơ cấu kinh tế- xã hội với chủ đềtrọng tâm:” Việt Nam - Điểm đến của thiên niên kỉ mới”

Hà Tây, tỉnh có tài nguyên đa dạng và phong phú lại nằm ở vùng lâncận trung tâm du lịch lớn của cả nớc đó là thủ đô Hà Nội, đang có tiềmnăng du lịch to lớn Mở ra các loại hình du lịch mới và đặc trng với chất l-ợng cao nhằm thu hút ngày càng nhiều khách du lịch đến với Hà Tây

Là một địa phơng tập trung nhiều danh lam thắng cảnh và di tích vănhoá lịch sử Cho đến nay, Hà Tây có hơn 300 di tích đã đợc Bộ Văn hoáthông tin xếp hạng, có nhiều danh thắng nổi tiếng nh: Ba Vì, Quan Sơn,

Đồng Mô, Khoang Sanh - Suối Tiên ” Hơn nữa, sinh hoạt văn hoá HàTây còn mang tính cộng đồng đậm đà bản sắc dân tộc thông qua các lễ hộitruyền thống và các làng nghề cổ truyền nổi tiếng Đó là những tài nguyên

du lịch quý giá, là cơ sở để phát triển du lịch văn hoá và du lịch sinh thái

đầy hấp dẫn với du khách trong và ngoài nớc Từ cuối năm 1999, chính phủ

đã ban hành chế độ làm việc 40 giờ/tuần Đến nay, nhiều ngời lao động đợcnghỉ hai ngày cuối tuần Nh vậy, số thời gian rỗi tăng lên và ngời dân cónhiều thời gian cho du lịch cuối tuần Chính điều này tạo tiền đề cho sựphát triển du lịch cuối tuần, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho dân c địa ph-

ơng, khuyến khích và bảo tồn và khai thác có hiệu quả các danh thắng và ditích văn hoá lịch sử, bảo vệ môi trờng sinh thái và đem lại nhiều lợi ích thiếtthực cho địa phơng về kinh tế, xã hội, văn hoà, nâng cao mức sống ngờidân

Nhìn từ góc độ lý luận, du lịch Hà Tây đang đặt ra nhiều cơ hội vàthách thức Vậy, muốn phát triển du lịch cuối tuần, ngành du lịch cùng cácngành các cấp phải làm gi?, làm nh thế nào?

Xuất phát từ thực tiễn trên, em chọn đề tài “Một số giải pháp để phát triển du lịch cuối tuần ở Hà Tây”

Đề tài này bao gồm 3 phần với kết cấu nh sau:

chơng I: tiềm năng và lợi thế của Hà Tây

trong việc phát triển du lịch cuối tuần

1 Điều kiện kinh tế xã hội, chính trị, văn hoá

Nền kinh tế địa phơng Là một tỉnh nông nghiệp đất chật ngời đông,

Hà Tây đợc đánh giá là một tỉnh nghèo Tuy thời gian vừa qua toàn tỉnh cónhiều cố gắng trong phát triển kinh tế và đã đạt đợc một số thành tựu đángchú ý nhng những thách thức phía trớc còn nhiều

Theo Báo cáo Tình hình và kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triểnkinh tế - xã hội - an ninh quốc phòng năm 1994 - 1999 của Hội đồng Nhândân tỉnh khoá XII, ta có Bảng số liệu về Kinh tế Hà Tây thời kỳ 1994 -

1999 nh sau: (Tính theo giá cố định năm 1994)

9 Giá trị hàng xuất khẩu triệu USD 9,7 34,9 29,1

10 Giá trị hàng nhập khẩu triệu USD 2,3 47 83,1

Đầu t nớc ngoài đến hết năm 1999 có 35 dự án với tổng số vốn đăng

ký 568 triệu USD Một số dự án lớn nh Nhà máy bia Đông Nam á, Công tynớc giải khát Cocacola - Ngọc Hồi

Về sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp những năm gần đây

đã có sự tăng trởng bình quân đáng khích lệ nh tốc độ tăng trởng có nhiềusản phẩm đợc tạo ra không những đáp ứng đủ nhu cầu trong tỉnh mà cònxuất sang các tỉnh bạn và xuất khẩu bình quân sang các nớc Các sản phẩmcông nghiệp cũng góp phần quang trọng cung cấp các vật t cho du lịch, bảo

đẩm sự đa dạng phong phú các sản phẩđợc tạo điều kiện thuận lợi cho dukhách và ngày càng bảo đảm tính hoàn thiện.

Về nông lâm nghiệp củng có sự thay đổi cả về cơ cấu lẫn hiệu quả

nh tính từ năm 1993, cơ cấu nông nghiệp của tỉnh là 53,95% thì đến năm

1997 cơ cấu này là 40,4% giá trị sản xuất nông lâm nghiệp tăng từ 2.597,3

tỉ đồng năm 1995 lên 2.800,5 tỉ đồng năm 1997

Sự đóng góp tích cực của các ngành kinh tế là điều kiện quyết địnhgóp phần tăng thu nhập, cải thiện đời sống ngời dân Thu nhập bình quâncủa ngời dân Hà Tây đã dợc tăng lên đáng kể trong những năm gần đây.Năm 1997 thu nhập bình quân ở mức 350.000 đồng/tháng thì năm 2000 đã

là 550.000 đồng/tháng Chính nhờ thu nhập bình quân tăng lên, đời sống

d-ợc nâng cao, nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng dd-ợc thoả mãn Trong

đó, nhu cầu du lịch cuối tuần cũng ngày càng tăng

Các điều kiện an toàn đối với du khách là yêu cầu tất yếu cho sự pháttriển du lịch và đợc tỉnh, các đơn vị kinh doanh và nhân dân đảm bảo tốt.Toàn tỉnh không xảy ra các sự kiện lớn ảnh hởng đến an toàn đối với dukhách Các tệ nạn xã hội nh ăn cắp, ăn trộm, ăn xin, lừa đảo, hiện tợng đầugấu, dân địa phơng bắt chẹt khách du lịch đợc ngăn ngừa xoá bỏ

Nh vậy về cơ bản tình hình kinh tế của địa phơng còn yếu kém cha thểgiúp đỡ, tạo cú hích cho du lịch phát triển nhng với việc xác định đúng đắn

vị thế của ngành du lịch - là ngành kinh tế mũi nhọn thì việc đầu t, pháttriển du lịch đang đợc các cấp chính quyền, ban ngành trong tỉnh quan tâm

2 Điều kiện cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển du lịch.

Có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành và phát triển dulịch Nó bảo đảm việc đi lại và các dịch vụ cần thiết khác cho du khách

a Giao thông vận tải.

Du lịch gắn liền với việc di chuyển của con ngời do vậy mạng lới vàphơng tiện giao thông là vấn đề then chốt Đặc biệt, đối với du lịch cuốituần giao thông càng có có ý nghĩa quan trọng vì khách đi nghỉ sẽ tận dụng

đợc nhiều thời gian cho vui chơi giải trí

Hà Tây có mạng lới giao thông phát triển khá đồng đều, mật độ khácao ( 1,39Km/km2) Cho đến nay, tỉnh đã và đang tu bổ, xây dựng cáctuyến đờng chiến lợc góp phần phục vụ mục đích du lịch:

Hà Nội-Hà Đông- Sơn Tây- Ba Vì - Đồng Mô

Chiều dài toàn tuyến 55Km có thể đi bằng hai hớng:

+Hà nội -Hà Đông-Xuân Mai-Sơn Tây- Suối Hai- Ao Vua-Đồng Mô

- Hà Đông- Hà Nội

+ Hà nội -Hà Đông-Xuân Mai-Sơn Tây- Suối Hai- Ao Vua-Ba

Vì Đồng Mô-Xuân Mai-Hà Đông-Hà nội

Tuýên Hà Nội-Hà Đông –Ba La-Vân Đình-Hơng Sơn

Đây là tuyến du lịch hành hơng và lễ hội chính của tỉnh với lợngkhách chiếm tới 50% số du khách đến tỉnh đặc biệt trong mùa lễ hội

Về giao thông đờng thuỷ, có tuyến sông Đà, sông Hồng và tuyếnsông Đáy với cảng Hồng Vân, Sơn Tây và một vài cảng nhỏ

Khi các sông Đà, sông Hồng đợc chỉnh tu ổn định, Hà Tây sẽ có thểkhai thác các tuyến sông chính:

Tuyến Phà Đen-Sơn Tây-Đá Chông( dọc sông Hồng và sông Đà)Tuyến du lịch sông Đáy tới chùa Hơng và nối với Ninh Bình

b Thông tin liên lạc

Ngành này đang phát triển từng bớc để phục vụ cho các ngành kinh

tế, quốc phòng và an ninh Những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ nhấtcủa bu điện là đổi mới công nghệ, ngành sử dụng rất nnhiều và đồng bộnhững tiến bộ của khoa học kĩ thuật Bao gồm những thành tựu của khoahọc hệ thống đến các thành tựu khoa học sản xuất phần cứng và phần mềmvới các chiến lợc phát triển viễn thông nông thôn, chiến lợc đi thẳng vàohiện đại và số hoá, đã tạo điều kiện cho việc kết nối trong và ngoài nớc,phục vụ đắc lực cho phát triển du lịch

Năm 1991, ngành đã xây dựng các loại tổng đài điện tử tự động ở cáctỉnh và huyện

Năm 1995 hoàn thành chiến lợc số hoá, cơ bản xây dựng xong mạngviễn thống số (IDN), 100% số huyện có tổng đài điện tử số và truyền dẫn

Trong các dịch vụ bu chính viễn thông của tỉnh có những dịch vụ:chuyển tiền nhanh, bu phẩm chuyển phát nhanh EMS, PCN

Theo thống kê, số máy điện thoại của tỉnh năm 19856 có 0,18 máytrên 100 dân Đến năm 1995-1 máy/100 dân

Đây là số liệu đáng phấn khởi cề mức sống và mức sử dụng thànhtựu khoa học thông tin của ngời dân ngoài khu vực thị xã và các cơ quanNhà nớc thì 100% số xã trong tỉnh có máy điện thoại Tính đến hết năm

1998, toàn tỉnh đã lắp đặt khoảng 29000 máy điện thoại

c Mạng lới điện

Với địa hình núi non hiểm trở tại một số điểm du lịch nhng ngành điện

đã có nhiều cố gắng đáng ghi nhận nh xây dựng đờng dây vào chùa Thiên

Mụ - Hơng Sơn, đờng đây 35kv lên đỉnh núi Ba Vì, ngành cũng đang đầu tnâng cấp hệ thống lới điện cũ tại các trung tâm, các điểm du lịch cuối tuần,giảm thiểu đến mức thấp nhất các sự cố về điện, giá bán đợc thực hiện theo

đúng quy định của Chính phủ Ngoài ra tại các điểm du lịch xa trung tâmcũng đã chuẩn bị sẵn nhng phơng án dự phòng nh mua sắm các máy phát

điện, tự kéo đờng dây lên các địa điểm cần thiết

Cơ sở vật chất của một số ngành khác nh Y tế, Công an đều rất thuậnlợi với yêu cầu hoàn thành tốt nhiệm vụ chung của ngành mình và phục vụcho đòi hỏi của ngành du lịch

3 Tài nguyên du lịch

3.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên.

Hà Tây là một trong số ít tỉnh thành có nguồn tài nguyên du lịch tựnhiên phong phú và đa dạng Đây chính là tiền đề cho việc phát triển cácloại hình du lịch cuối tuần đáp ứng đợc những nhu càu khác nhau của dukhách

a Địa hình.

Lãnh thổ Hà Tây với diện tích2147km2 là vùng chuyển tiếp giữa cácnúi dãy núi đồ sộ của vùng Tây Bắc và vùng đồng bằng châu thổ sông Hồngnằm ở phía Tây Nam của thủ đô Hà Nội Dải đất tự nhiên của tỉnh kéo dàitheo hớng Tây- Tây Bắc, Đông- Đông Nam chủ yếu là đồng bằng Địa hìnhnúi chiếm một phần nhỏ ở phía Tây Bắc với đỉnh Ba Vì cao nhất - 1287 m.Phía Nam là các đồi đá đá vôi thấp giáp với đờng 21A và các dãy núi đá vôicủa Ninh Bình Có thể nói địa hình của Hà Tây tơng đối phức tạp với nhiềudạng khác nhau Địa hình đồi chủ yếu lại ở phía tây chiếm 1/3 diện tíchtoàn tỉnh và đợc phân bố nh sau:

Địa hình núi từ 300m trở lên: 17000 ha

Địa hình đồi: 54400 ha

Địa hình đồng bằng ( 1,7 -11m) 144450ha

Trong đó có các dạng địa hình có giá trị du lịch :

Địa hình Karst: dạng địa hình này ở Chơng Mỹ, Mỹ Đức là dạng địahình với hệ thống hố, phễu, máng, trũng tạo nên những khối đá vôi riêngbiệt dạng tháp và tháp cụt cùng nhiều hang động đẹp ( động Hơng Tích,Chùa Tiên ,Chảy Tuyết, Hin Đồng) mà tiêu biểu là phía tây huyện Mỹ Đứcvới hai dãy Hơng Sơn và Lơng Ngãi chạy theo hớng tây bắc- đông nam

Địa hình núi + Karst: là khu vực Ba Vì với núi đá phân bố thành cụmnhỏ trong khu vực Núi Che, Xóm Mít, Suối Ma

Nhìn chung địa hình Hà Tây là tơng đối đa dạng Đây thực sự lànguồn tài nguyên hết sức có giá trị tạo nên cảnh quan thiên nhiên độc đáo

có thể diễn ra các hoạt động du lịch cuối tuần

b Khí hậu

Hà Tây nằm ở trung tâm đồng bằng bắc bộ do đó khí hậu mang đặc

điểm nhiệt đới ẩm gió mùa Từ tháng 5 đến tháng 10 là mùa hạ, khí hậu ẩm

ớt nhiều ma Từ tháng 11 đến tháng 4 là mùa đông lạnh Giữa 2 mùa là thờikì chuyển tiếp tạo cho tạo cho Hà Tây có 4 mùa xuân, hạ, thu, đông

Xét theo chiều cao của địa hình Hà Tây có 3 tiểu vùng khí hậu: vùng

đồng bằng (tơng đối nóng ẩm hơn các vùng khác), vùng đồi (khí hậu lục

địa) và vùng núi Ba Vì từ 700 m trở lên( mát mẻ)

Khí hậu Hà Tây tơng đối thuận lợi cho hoạt động du lịch Đáng chú ýhơn cả là khí hậu ở khu vực Ba Vì rất phù hợp cho hoạt động du lịch cuốituần Do độ cao nên khí hậu nơi đây luôn mát mẻ, không khí trong lànhnhiệt độ trung bình năm 18 độ C

Ma là hiện tợng thời tiết gây trở ngại đối với hoạt động du lịch đặcbiệt là du lịch cuối tuần vì hoạt động này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.Chính vì vậy tại thời điểm du lịch ma càng ít càng thuận lợi Lợng ma ở HàTây tập trung vào mùa hè Tuy nhiên, ma thờng ma rào, ma dông trong thờigian ngắn do đó ít ảnh hởng tới hoạt động du lịch cuối tuần

Các dòng suối từ các khối núi đổ ra có độ dốc lớn, nớc chảy xiết,chảy giữa địa hình núi, khi thì lộ ra ngoài khi thì cắt qua khối đá tạo rlêngcảnh quan đẹp hấp dẫn du khách.

Các hồ Hà Tây có giá trị hơn cả là hồ Đồng Mô và hồ Suối Hai Theokết quả điều tra và đánh giá của viện khí tợng thuỷ văn cũng nh viện vệ sinhdịch tễ về chất lợng nớc tại các hồ này đảm bảo về tiêu chuẩn vệ sinh phục

vụ cho nhu cầu du lịch nhất là du lịch cuối tuần nh tắm mát, chơi các mônthể thao nớc trong hồ vì nớc khá sạch, không mùi vị và có lợng oxi hoà tancao, độ Ph xấp xỉ trung tính

Cùng với sự phong phú về nớc mặt, hệ thống nớc ngầm Hà Tây tơng

đối dồi dào, ở vùng đồng bằng lợng nớc ngầm phong phú, ở vùng núi tuycha có đầy đủ tài nguyên nhng qua khảo sát có thể thấy lợng nớc ngầm tơng

đối nhiều

d Sinh vật

Đối với du lịch cuối tuần thảm thực vật và thế giới động vật có ýnghĩa đặc biệt quan trọng Nó tạo nên môi trờng trong lành, làm tăng vẻ đẹpcủa thiên nhiên và tạo nên sức hấp dẫn đối với du khách

Thảm thực vật tự nhiên ở Hà Tây tơng đối đa dạng và tập trung ở phíatây- tây nam của tỉnh Trong rừng có nhiều loại động vât kể cả các loại

họ, 3 bộ trong đó có 12 loài quý hiếm ), lỡng c ( 27 loài, 6 họ, 1 bộ), thú có

44 loài thuộc (23 họ,9 bộ,có 12 loài qúy hiếm)vv vv

Khu vực Hơng Sơn có hệ động vật khá phong phú Ngoài thảm thựcvật thuỷ sinh nên vùng núi đá vôi có tới 550 loài thuộc 190 họ Về động vậthoang dã thống kê đợc 32 loài thú thuộc 17 họ, 7 bộ, 88 loài chim thuộc 37

họ, 15 bộ và 35 loài bò sát thuộc 16 họ,3 bộ

Các loài nằm trong sách đỏ Việt Nam, Ba Vì có 6 loài chim,12 loài

bò sát, 12 loài thú ở hơng sơn có 4 loài chim, 10 loài bò sát.Tính đangdạng sinh học của hệ sinh thái làm tăng vẻ đẹp và tính hoang sơ của cảnh

núi rừng sông nớc là nét quyến rũ lớn dối với du khách nhất là ngời dânthành phố.

4 Tài nguyên du lịch nhân văn.

Trong quá trình lịch sử, Hà Tây vốn nổi tiếng là vùng đất văn hiến ờng nằm vị trí tiếp giáp với các trung tâm chính trị, kinh tế văn hoá quantrọng nhất của đất nớc nh Cổ Loa, Hoa l, Thăng Long( Đông Đô- Hà Nội).Cùng với truyền thống của tỉnh, đây là điều kiện thuận lợi cho việc tiếp thu

th-và phát triển những tinh hoa dân tộc cho việc khôi phục các ngành nghềtruyền thống vv vv Đặc biệt các di tích lịch sử, kiến trúc thể hiện tài năngcủa ông cha ta từ xa để lại rất có giá trị đối với du lịch

a Di tích lịch sử văn hoá.

Tính đến tháng3/1999, Hà Tây có 326 di tích với mật độ cao 14 ditích/100km2 và đợc coi là một trong những tỉnh, thành phố có nhiều di tíchcủa cả nớc

Bảng số lợng và mật độ di tích của Hà Tây tính đến năm 1993 phân theo huyện, thị

Nguồn:Cục bảo tồn bảo tàng

Về chất lợng di tích, mỗi di tích đều có sắc thái và dấu ấn lịch sử riêngbiệt Các di tích phần lớn là các công trình nghệ thuật đặc sắc với kiến trúc

cổ mang đậm nét của vùng văn hoá sứ Đoài mà hiện nay vẫn đợc bảotồn( chùa hơng, chùa Thày, chùa Tây Phơng ) Nói chung, phần lớn các ditích văn hoá đều đợc xây dựng tại các nơi có cảnh quan đặc sắc Nên ở đây

có thể kết hợp hoạt động du lich cuối tuần và các hoạt động vui chơi giải trí

nh ở chùa Thầy, chùa Hơng,

là" Nam thiên đệ nhất động" và đã trở thành địa danh du lịch nổi tiếngtrong và ngoài nớc.

Ngoài ra, còn có các lễ hội khác nh lễ hội chùa Thầy(7/3 âm lịch) làmột công trình kiến trúc đợc xây dựng từ thế kỉ XVII ở Đầm Long Chiểuhay lễ hội Hát Môn Đền thuộc xã Hát Môn huyện Phúc Thọ thờ hai Bà Tr-

ng và còn một số lễ hội khác nh hội Đền Và, chùa Mía ( Sơn Tây), chùaTrầm( Chơng Mỹ)

c Các làng nghề

Hà Tây là quê hơng của các làng nghề thủ công nổi tiếng Các làngnghề thờng tập trung ở Hà Đông, Thờng Tín, Thanh Oai Thị xã Hà Đông lànơi quy tụ nhiều ngành nghề truyền thống Ngoài các làng nghề tơ lụa, thuêren, thảm trên đất Hà Tây còn có nhiều làng nghề truyền thống về khảmtrai, trạm khắc , sơn

Nghề thủ công truyền thống có sức hấp dẫn lớn bởi họ có thể xem tậnmắt các nghệ nhân chế tác và mua hàng lu niệm nên có thể khai thác chohoạt động du lịch cuối tuần

Chơng II: Thực trạng phát triển du lịch

cuối tuần tại Hà Tây.

1 Nguồn khách:

Tổng số khách đến Hà Tây năm 2000 có 1.232.000 lợt khách trong

đó khách quốc tế chỉ là 74.360 lợt nh vậy thật quá ít ỏi Nếu so với Hà Nội

có 2.600.000 tổng số khách, 500.400 lợt khách quốc tế hoặc của toàn quốc

là 11.500.000 tổng số khách, 2.130.000 lợt khách quốc tế thì là quá nhỏ bé.Trong khi đó chỉ riêng khu vực Chùa Hơng đã chiếm tới 32,5% và tập trungphần lớn vào 3 tháng xuân Nguồn khách có khả năng tham gia hoạt động

du lịch cuối tuần của Hà Tây bao gồm các thành phần sau:

a Khách quốc tế :

Chủ yếu là nguồn khách sống và làm việc tại thủ đô Hà Nội Đây là

nơi tập trung đông nhất các cơ quan đại sứ quán , các văn phòng đại diện

n-ớc ngoài, các tổ chức quốc tế , các cơ sở liên doanh liên kết đầu t nn-ớc ngoài

Từ Hà Nội khách du lịch quốc tế có thể đi theo quốc lộ 6 nhất là đờng caotốc Láng -Hoà Lạc tới Hà Tây vì Hà Tây nh chúng ta biết có nguồn tàinguyên du lịch phong phú lại cận kề với Thủ Đô

b Khách nội địa :

Khách nội địa có thể đến từ nhiều nguồn nhng nguồn khách từ HàNội vẫn giữ vị trí quan trọng bởi Hà Nội là là nơi tập trung các cơ quan đầunão, các trờng cao đẳng và đại học, các trờng trung học chuyên nghiệp vàdạy nghề Hà Nội là chặng dừng chân đầu tiên, chặng dừng cân quan trọngcủa nhiều du khách( kể cả khách công vụ) trớc khi tới các địa danh khác.Những đoàn khách này khi có điều kiện cũng tham gia du lịch ở Hà Tây,tạo cho Hà Tây lợng khách tiềm năng đáng kể Các đô thị, các khu côngnghiệp khác- nơi tập trung đông cán bộ công nhân viên cũng thực hiện dulịch cuối tuần ở Hà Tây Ngoài ra nguồn khách nội địa từ các thị xã, thị trấntrong tỉnh tuy không nhiều bằng nguồn từ Hà Nội song đây cũng là nguồnkhách quan trọng bởi sự thuận tiện đi lại Cũng phải kể đến nguồn khách

từ các tỉnh lân cận nh Vĩnh phúc, Hà Nam, Ninh Bình, Hoà Bình, HngYên…