Bài giảng tổng quan về tài chính công

Sự cần thiết của NSNNNSNN là 1 phạm trù kinh tế mang tính chất lịch sử, vì NSNN ra đời do 2 nguồn gốc: - Nguồn gốc xã hội: do Nhà nước xuất hiện.. - Xã hội càng phát triển, ngân sách nhà

I. Sự cần thiết của NSNN

II. Khái niệm và bản chất NSNN:

III. Vai trò của NSNN:

IV. Nguyên tắc xây dựng NSNN:

V. Nhiệm vụ cơ bản của NSNN trong giai đoạn

hiện nay:

I Sự cần thiết của NSNN

NSNN là 1 phạm trù kinh tế mang tính chất lịch sử, vì NSNN ra đời do 2 nguồn gốc:

- Nguồn gốc xã hội: do Nhà nước xuất hiện

- Nguồn gốc kinh tế: do sự xuất hiện của SP thặng dư, nền sản xuất hàng hóa ra đời

Nhận xét:

- Nhiệm vụ bộ máy nhà nước càng mở

rộng, đòi hỏi phải có 1 ngân sách lớn.

- Xã hội càng phát triển, ngân sách nhà nước ngày càng hoàn thiện

II.Khái niệm và bản chất NSNN:

NSNN là công cụ huy động nguồn tài chính của

nhà nước nhằm hình thành quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước

NSNN là một đạo luật tài chính cơ bản do Quốc Hội quyết định, thông qua các khoản thu chi tài chính của nhà nước được thực hiện trong một tài khoá

NSNN là toàn b các kho n thu chi c a nhà nộ ả ủ ước

đã được c quan nhà nơ ước có th m quy n quy t ẩ ề ế

đ nh và đị ược th c hi n trong m t năm đ đ m b o ự ệ ộ ể ả ả các ch c năng, nhi m v c a nhà nứ ệ ụ ủ ước

Mang tính áp đặt, bắt buộc các chủ thể kinh

tế xã hội có liên quan phải tuân thủ: Nhà

nước ban hành các luật thuế, các qui định

pháp lý về các khoản thu trong nước, qui định chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu ngân

sách

Là một bản dự toán thu – chi được các đơn

vị có trách nhiệm lập và đề ra các thông số

quan trọng có liên quan đến chính sách mà chính phủ phải thực hiện trong năm tài khoá tiếp theo

B n ch t c a NSNN do b n ch t c a giai c p th ng ả ấ ủ ả ấ ủ ấ ố

tr quy t đ nh ị ế ị

Ho t đ ng c a NSNN th hi n m i quan h gi a 1 ạ ộ ủ ể ệ ố ệ ữ

bên là Nhà n ướ c v i 1 bên là xã h i ( t ch c kinh t , ớ ộ ổ ứ ế các đ n v thu c lĩnh v c phi s n xu t, các h gia đình ơ ị ộ ự ả ấ ộ

và các t ng l p dân c , n ầ ớ ư ướ c ngoài )

V hình th c v t ch t bi u hi n: NSNN là 1 qu ti n ề ứ ậ ấ ể ệ ỹ ề

t t p trung l n nh t c a Nhà n ệ ậ ớ ấ ủ ướ c

V pháp lý: NSNN là 1 KHTC c b n ề ơ ả

V qu n lý v n: NSNN là 1 b ng d toán thu chi c a 1 ề ả ố ả ự ủ

qu c gia trong 1 th i kỳ nh t đ nh ố ờ ấ ị

Quỹ Ngân sách Nhà nước

Chi về

an ninh quốc phòng

Chi sự nghiệp kinh tế văn hóa

xã hội

Chi đầu

tư phát triển kinh tế

Chi

cho

bộ

máy

nhà

nước

Chi thường xuyên

Chi tiêu dùng

Chi đầu tư phát triển

Tích lũy

1. Huy động nguồn tài chính nhằm

đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước:

công cụ điều tiết thị trường

bình ổn giá cả và chống lạm phát

a/ Thị trường hàng hóa:

trữ hàng hoá

b/ Thị trường tiền tệ, thị trường vốn: phát hành trái phiếu CP:

- Trái phiếu ngắn hạn: bù đắp bội chi

 thị trường tiền tệ

- Trái phiếu trung hạn, dài hạn: huy động vốn chi ĐTPT  thị trường vốn

*c/ Thị trường SLĐ: chi GDĐT, chi tài trợ  cung ứng nguồn nhân lực cho nền kinh tế

Bù đắp bội chi Ngân sách

-Phát hành trái phiếu

-Tăng thuế

-Cắt giảm chi ngân sách

-Phát hành tiền

-Vay nợ (chủ yếu )

là công cụ định hướng phát triển sản xuất, thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng: Chi đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, trợ giá, bù lỗ, bù lãi suất, vay ưu đãi…

Chính sách thuế……

là công cụ điều chỉnh thu nhập đảm bảo

công bằng xã hội:

1 Nguyên tắc niên hạn:

Quốc Hội

phải

thông qua

Mỗi năm

một lần

Chính Phủ chấp hành NS Trong thời hạn 1 năm

Tuỳ theo quan đi m m i qu c gia, năm ngân sách có ể ỗ ố

th b t đ u t ngày 1-1 c a năm d ể ắ ầ ừ ủ ươ ng lich…

Tên quốc gia Ngày bắt đầu năm NS

Pháp, Bỉ, Hà Lan, TQ,

Lào, Triều Tiên… Ngày 1/1

Anh, Nhật, Canada,

Ý, Na Uy, Úc, ĐL… Ngày 1/7

Năm

đầu

Ngân sách năm n

Dự toán năm n+1

Dự toán năm n+2

Dự toán năm n+3

Ngân sách năm n+1

Dự toán năm n+2

Dự toán năm n+3

Năm tiếp

theo

Ngân sách năm n+2

Dự toán năm n+3

Năm tiếp

theo

Lưu ý:

Cân đối NSNN trung hạn, khuôn khổ cân đối NSNN niên hạn vẫn tồn tại.

Lưu ý: Năm ngân sách ( năm tài chính, tài

khóa ) khác với chu trình ngân sách

Năm ngân sách:

Chu trình ngân sách: lập, chấp hành và

quyết toán ngân sách

2 Nguyên tắc đơn nhất:

3 Nguyên tắc toàn diện

Toàn diện, bao quát Một tài liệu duy nhất

1 Xây dựng một cơ chế quản lý NS tích cực:

Phân định thu chi NSTƯ & NSĐP

Mở rộng quyền huy động vốn cho đầu tư phát triển ở địa phương

2 Xây dựng chính sách động viên hợp lý:

 Về mặt kinh tế: kích thích sự tăng tưởng kinh tế

 Về mặt tài chính: động viên cao độ mọi nguồn

thu cho NSNN

 Về mặt XH: đảm bảo tính công bằng XH

 Về mặt kỹ thuật: phải đơn giản, dễ hiểu, dễ

kiểm tra

3 Phân ph i và s d ng v n ti t ki m và có hi u qu : ố ử ụ ố ế ệ ệ ả

Ti t ki m ế ệ  ch a ch c có hi u qu ư ắ ệ ả

Hi u qu ệ ả  ti t ki m ế ệ

Các gi i pháp nâng cao hi u qu : ả ệ ả

Đ u t theo chi u sâu: ngành tích lũy cao, thu h i ầ ư ề ồ

v n nhanh, sd nhi u lđ ố ề

T p trung đ u t vào các ngành mũi nh n: d u khí, ậ ầ ư ọ ầ

đi n, ph ệ ươ ng ti n v n t i… ệ ậ ả

Đ u t xd k t c u h t ng: sân bay, b n c ng, ầ ư ế ấ ạ ầ ế ả

đ ườ ng xá…

Ti t ki m trong lĩnh v c hành chính s nghi p ế ệ ự ự ệ

Ti t li m trong tiêu dùng ế ệ