Tiết 45 Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

P Không khíNước N N’ Q S I H I S K G E H N N’ Nước Không khí Khi góc tới tăng hoặc giảm thì góc khúc xạ thay đổi như thế nào ?... Và bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu xem giữa góc khúc xạ

V Ậ T L Ý 9

TRƯỜNG THCS CÁT HANH

GD

PHÙ CÁT

Chúc các em học tập tốt

1> Nêu kết luận về hiện tượng khúc xạ ánh sáng veừ hỡnh minh hoaù vaứ ghi chuự ủaày ủuỷ caực kyự hieọu?

2> Hãy chỉ ra tia khúc xạ trong mỗi trường hợp sau?

P Không khíNước

N

N’

Q

S

I

H

I

S

K G

E H

N

N’

Nước Không khí

Khi góc tới tăng hoặc giảm thì góc khúc xạ thay đổi như thế nào ?

K

I

N

N'

Hiện tượng khúc xạ Ánh sáng

- Tia tới : SI

- Tia Khúc xạ : IK

- Điểm tới : I -Pháp tuyến : NN' -Góc tới : SIN

-Góc khúc xạ : KIN'

- Mặt phẳng tới : (P) P

   

Chúng ta đã tìm hiểu xong hiện tượng khúc xạ ánh sáng là hiện tượng khi tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác thì

bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường

Và bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu xem giữa góc khúc xạ và góc tới có mối quan hệ gì với nhau :

TiÕt 45:

QUAN HỆ GIỮA

GÓC TỚI VÀ GÓC KHÚC XẠ



*Mục đích thí nghiệm: Xác định mối quan hệ giữa góc tới

và góc khúc xạ của tia sáng truyền từ không khí sang thuỷ tinh.

Nghiên cứu thí nghiệm trong

SGK, quan sát hình vẽ 41.1 để trả

lời các câu hỏi sau:

+ Nêu mục đích thí nghiệm ?

+ Nêu dụng cụ thí

nghiệm ? + Nêu

các bước tiến hành thí nghiệm ?

I Sệẽ THAY ẹOÅI GOÙC KHUÙC XAẽ THEO GOÙC TễÙI

1 THÍ NGHIEÄM

Tiết 45: QUAN HEÄ GIệếA GOÙC TễÙI VAỉ GOÙC KHUÙC XAẽ

I Sệẽ THAY ẹOÅI GOÙC KHUÙC XAẽ THEO GOÙC TễÙI

1 THÍ NGHIEÄM

CAÙC BệễÙC TIEÁN HAỉNH

Bước 3: Đặt mắt ở phía cạnh cong của miếng thuỷ tinh sao cho nhìn qua khe I thấy đinh ghim A

Bước 4: Đưa đinh ghim A’tới vị trí sao cho nó che khuất đồng thời cả khe I và đinh A Chú ý cắm đinh A’ sát với cạnh của miếng thuỷ tinh

*Làm thí nghiệm hoaứn thaứnh baỷng 1(SGK)

Bước 1: Đặt miếng thuỷ tinh lên trên tấm

xốp tròn sao cho tâm I của miếng thuỷ tinh

trùng với tâm của tấm xốp tròn

Bước 2: Cắm một đinh ghim tại A (với NIA

= 60 0 )

• Tiến hành thí nghiệm theo các bước trên và thực hiện các yêu cầu sau:

1 Xác định các góc phản xạ tương ứng và ghi kết quả vào bảng 1?

2 Vẽ lên trên tấm tròn chia độ đường truyền của một tia sáng trong

số các trường hợp trên?

Lẹ KQ Goực tụựi i Goực khuực xaù r

1 60 0 (1)

2 45 0 (2)

3 30 0 (3)

4 0 0 (4)

3 BAÛNG KEÁT QUAÛ THÍ NGHIEÄM

* Tiến hành TN theo tổ ( 5 phút )

HEÁT GIễỉ

30 60

60

30 90

60 30

30 60

90

N’ I

A

.A’

C1: Chứng minh rằng đường nối các vị trí A,

I, A’ là đường truyền của tia sáng từ đinh ghim A đến mắt.

C2: Nêu nhận xét về đường truyền của tia sáng từ không khí vào thuỷ tinh Chỉ ra tia tới, tia khúc xạ, góc tới, góc khúc xạ.

•Khi ánh sáng truyền từ không khí sang thuỷ tinh:

-Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

-Góc tới tăng (giảm) góc khúc xạ cũng tăng (giảm)

Nêu mối quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ khi chiếu tia sáng từ không khí sang thuỷ tinh?

?

I Sệẽ THAY ẹOÅI GOÙC KHUÙC XAẽ THEO GOÙC TễÙI

1 THÍ NGHIEÄM

Khi chiếu tia sáng từ không khí sang các môi trường trong suốt rắn

lỏng khác nhau thì:

-Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới.

-Góc tới tăng (giảm) góc khúc xạ cuừng tăng (giảm)

-Góc tới bằng 0 0 tia sáng không bị gẫy khúc khi truyền qua hai môi trường

* Nêu mối quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ khi chiếu tia sáng từ không khí sang các môi trư ờng trong suốt rắn, lỏng khác nhau ?

Người ta đã

làm nhiều thí nghiệm

về hiện tượng khúc xạ

Khi chiếu tia sáng từ

không khí sang các

môi trường trong suốt

rắn, lỏng khác nhau

như thạch anh, nước

đá, rượu, dầu Người

ta đều thấy kết luận

trên vẫn đúng.

I Sệẽ THAY ẹOÅI GOÙC KHUÙC XAẽ THEO GOÙC TễÙI

1 THÍ NGHIEÄM

2 KEÁT LUAÄN

3 MễÛ ROÄNG



C3: Hình 41.2 cho biết M là vị trí

đặt mắt để nhìn thấy ảnh viên sỏi

trong nước A là vị trí thực của

viên sỏi, B là vị trí ảnh của nó PQ

là mặt nước Hãy vẽ đường

truyền của tia sáng từ viên sỏi

tới mắt ?

M

B

H 41.2 A

I

I Sệẽ THAY ẹOÅI GOÙC KHUÙC XAẽ THEO GOÙC TễÙI

II V N D NG Ậ Ụ

B

Mắt

H 41.2 A

I J

A’

Xác định ảnh của A bằng

cách vẽ hình?

2 3

5

Vui để học

Câu hỏi số 1

Khi nói về hiện tượng khúc xạ ánh sáng Câu phát

biểu nào sau đây là không đúng?

B Khi góc tới giảm thì góc khúc xạ cũng giảm.

C Khi góc tới tăng (giảm) thì góc khúc xạ giảm (tăng)

D Cả A, B đều khoõng đúng.

A Khi góc tới tăng thì góc khúc xạ cũng tăng

Câu hỏi số 2 Một điểm sáng S cách mặt nước một khoảng d (như

hình vẽ) Một người thợ lặn ở dưới nước nhìn S sẽ thấy điểm sáng ở vị trí như thế nào?

A Vẫn ở vị trí cách mặt nước một khoảng d

B ở xa mặt nước hơn

C ở gần mặt nước hơn

D ở ngay sát mặt nước

S

I

Không khí Nước d

Mắt S’

Câu hỏi số 3

Hình vẽ sau mô tả một bạn học sinh nhìn qua ống

thẳng thấy được hình ảnh viên sỏi ở đáy bình nước Nếu rút nước trong bình ra ngoài nhìn qua ống có thấy viên sỏi không? Vì sao?

`

Mắt

A

Câu hỏi số 4

Bạn Nam làm thí nghiệm tìm mối quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ khi chiếu tia sáng từ nước sang không khí thu được kết quả sau:

Bạn Việt khẳng định ngay kết quả trên là sai

Em có đồng ý với bạn Việt không? Vì sao?

Để có thể bắt chính xác con cá đang bơi dưới nước, con cò phải:

A>Nhìn theo phương nghiêng để bắt cá cho gần hơn B> Bắt thẳng đứng từ trên xuống

C> Sử dụng cả hai phương pháp trên

D> Không sử dụng phương pháp nào nêu trên

Câu hỏi số 5

Hướng dẫn về nhà

1> Làm bài tập 40 – 41.2; 40 - 41.3 SBT

2> Học thuộc phần ghi nhớ SGK

3> Đọc phần “Có thể em chưa biết”

4> Làm các thí nghiệm kiểm tra mối quan hệ giữa

góc tới và góc khúc xạ khi chiếu tia sáng từ không khí vào nước đá, dầu, rượu Và ngược lại.

5> Tìm một số ví dụ về hiện tượng khúc xạ trong

thực tế

6> Nghiên cứu trước bài “Thấu kính hội tụ”

“V iệ

n

th uy

ền đ

i tr

ên d

ịn g

n gư

ợc ,

g

tiế n

cĩ n

gh ĩa

là lù i” .

n gơ n

TRƯỜNG THCS CÁT HANH