Tiết 46 TKHT Ảnh của vật tạo bỡi TKHT(1)

Thí nghiệm : Em hãy bố trí thí nghiệm như hình sau, trong đó chiếu một chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ.. Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu

•Hãy vẽ tia khúc xạ trong trường hợp : tia sáng truyền từ không khí sang thuỷ tinh , nêu các ký hiệu.

• Nêu mối quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

-Góc khúc xạ : KIN'

- Mặt phẳng tới : (P)

P

   

Chúng ta đã tìm hiểu xong hiện

tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác thì

bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường

Và bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu m t s ng d ng c a hi n t ng ộ ố ứ ụ ủ ệ ượ khúc xạ áng sáng trong kỷ thuật:

I Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm :

Em hãy bố trí thí nghiệm như hình sau, trong đó chiếu một chùm sáng tới song song theo phương vuông góc với mặt một thấu kính hội tụ

C1 : Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người

ta gọi nó là thấu kính hội tụ ?

Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính là chùm hội tụ

I Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm :

• Tia sáng đi tới thấu kính gọi là tia tới

• Tia khúc xạ ra khỏi thấu kính gọi là tia ló

C2 : Em hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm ?



2 Hình dạng của thấu kính hội tụ :

C3 : Em hãy tìm hiểu, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của

thấu kính hội tụ dùng trong thí nghiệm ?

Phần rìa của thấu kính hội tụ mỏng hơn phần giữa

I Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm :

• Tiết diện của một số thấu kính hội tụ bị cắt theo một

mặt phẳng vuông góc với mặt thấu kính

• Thấu kính được làm bằng vật liệu trong suốt

( thường là thủy tinh hoặc nhựa )

2 Hình dạng của thấu kính hội tụ :

I Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm :



C3a : Kí hiệu của thấu kính hội tụ được vẽ như thế nào ?

2 Hình dạng của thấu kính hội tụ :

I Đặc điểm của thấu kính hội tụ

1 Thí nghiệm :

II Trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của thấu kính hội tụ

C4 : Quan sát lại thí nghiệm và cho biết, trong ba tia sáng tới thấu

kính, tia nào qua thấu kính truyền thẳng không bị đổi hướng ?

1 Trục chính :

Trong ba tia sáng tới thấu kính, tia ở giữa truyền thẳng không bị đổi hướng

I Đặc điểm của thấu kính hội tụ

C4a : Em hãy cho biết cách kiểm tra tia truyền thẳng ?

Dùng thước thẳng kiểm tra đường truyền của tia sáng đó

• Trong các tia tới vuông góc với mặt thấu kính hội tụ, có một tia cho tia ló truyền thẳng không đổi hướng

Tia này trùng với một đường thẳng được gọi là trục chính () của thấu kính

• Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua một điểm O trong thấu kính mà mọi tia sáng tới điểm này đều truyền thẳng, không đổi hướng

• Điểm O gọi là quang tâm của thấu kính

C5 : Quan sát lại thí nghiệm và cho biết điểm hội tụ F của

chùm tia ló nằm trên đường thẳng chứa tia tới nào ? Hãy biểu

diễn chùm tia tới và chùm tia ló trong thí nghiệm này ?

3 Tiêu điểm :

Điểm hội tụ F của chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính, nằm trên trục chính

C6 : Với thí nghiệm trên, nếu chiếu chùm tia tới vào mặt bên

kia của thấu kính thì chùm tia ló có đặc điểm gì ?

Khi đó chùm tia ló vẫn hội tụ tại một điểm khác trên trục chính (điểm F’)

• Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu kính hội

tụ cho chùm tia ló hội tụ tại một điểm F nằm trên trục chính

• Điểm đó gọi là tiêu điểm của thấu kính hội tụ và nằm khác phía với chùm tia tới

• Một thấu kính có hai tiêu điểm F và F’ nằm về hai phía của thấu kính, cách đều quang tâm

F F'

Các tia sáng đặc biệt truyền qua thấu kính hội tụ

Tia tới song song

với trục chính , tia

ló truyền qua tiêu

điểm

Tia tới truyền qua

tiêu điểm , tia ló

song song với trục

III V ận dụng

Câu 1 : Một thấu kính hội tụ, quang tâm O, trục

chính , hai tiêu điểm F và F’, các tia tới 1, 2, 3 Hãy vẽ tia ló của các tia này ?

III V ận dụng

Câu 2 : Thấu kính hội tụ là thấu kính có :

A Phần rìa mỏng hơn phần giữa

B Phần rìa dày hơn phần giữa

C Chùm tia tới song song chùm tia ló hội tụ

D A và C đúng

D A và C đúng

• Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ :

* Tia tới đến quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia ló

* Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu điểm

* Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục chính



Có thể em chưa biết :

• Những kết luận về đường truyền của tia sáng qua thấu kính hội tụ sẽ càng đúng khi thấu kính có bề dày phần giữa càng nhỏ

( thấu kính mỏng ) và khi tia ló lệch càng ít

so với trục chính

• Trục chính cắt thấu kính ở hai điểm trên hai mặt của thấu kính Đối với thấu kính mỏng có thể có hai điểm đó trùng nhau, đó

là quang tâm của thấu kính

4> Tìm một số ví dụ về sử dụng thấu

kính hội tụ trong thực tế

5> Nghiên cứu trước bài “ảnh của vật

tạo bỡi thấu kính hội tụ”

Hãy học lại cách yêu thương (bằng những cử chỉ âu yếm) Tình yêu là liều thuốc an thần

tốt nhất.

TRƯỜNG THCS CÁT HANH