Tiết 49 Ảnh của vật tạo bỡi TKPK

TiÕt 42:ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ ... C2:Làm thế nào để quan sát được ảnh của vật tạo bỡi TKPK?Ảnh thật hay ảo,cùng hay ngược chiều với vật... Thí nghi m ệ Cùng chiều Nhỏ

V Ậ T L Ý 9

TRƯỜNG THCS CÁT HANH

GD

PHÙ CÁT

nh c a v t t o b i

thấu kính

AÛnh cuỷa vaọt taùo bụừi thấu kính phân kỳ

có đặc điểm gì khác so với thấu kính hội

tụ?

Phân kỳ

Phân kỳ

Tiết 49:

TiÕt 42:

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ



1/ Cho biết cấu tạo của thấu kính phân kỳ? Nêu đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kỳ

2/ Vẽ hai tia ló ứng với 2 tia tới SI, SO như

<

F

F ’

S

I

I

O

< I

F ' F

F

F’

Các tia sáng đặc biệt truyền qua thấu kính phân kỳ

Chúng ta đã biết rõ bản chất của một thấu kính hội tụ và biết được các đường truyền của các tia sáng đặt biệt đi qua thấu kính

sẽ tìm hiểu m t s ng d ng ộ ố ứ ụ

c a sự tạo ảnh qua thấu kính ủ trong cuộc sống :

MỘT SỐ HÌNH ẢNH ỨNG DỤNG CÁCH TẠO ẢNH

CỦA VẬT QUA THẤU KÍNH PHÂN KỲ

   

MẮT LÃO

MẮT CẬN

Hãy làm thí nghiệm và hoàn thành 2 câu C1,C2 :

C1:Hãy làm thí nghiệm như hình

bên cạnh để chứng tỏ rằng không

thể hứng được ảnh của vật trên

màn với mọi vị trí của vật.

C2:Làm thế nào để quan sát được

ảnh của vật tạo bỡi TKPK?Ảnh

thật hay ảo,cùng hay ngược chiều

với vật

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 49

1/ Thí nghiệm: Quan sát ảnh

của vật tạo bỡi TKPK.Bố trí TN

theo hình 45.1

I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỠI TKPK

HẾT GIỜ

* TiÕn hµnh TN theo tỉ ( 5 phĩt )

K.Quả

LầnTN

Khoảng cách

từ vật đến TK

Ảnh thật hay ảo

Cùng hay ngược chiều

Lớn hay nhỏ hơn vật

1 Vật rất xa TK

3 f < d < 2f

♦ B NG I Ả

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 49

I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỠI TKPK

1 Thí nghi m ệ

Cùng chiều Nhỏ hơn Ảo

Ảo Ảo

Ảo

Cùng chiều Cùng chiều

Cùng chiều

Nhỏ hơn Nhỏ hơn Nhỏ hơn

TKPK luôn cho ảnh ảo,nằm trong khoảng tiêu cự và nhỏ hơn vật

F’

F

F’

Dựng ảnh của vật qua thấu kính phân kỳ

Vật đặt tr ớc

thấu kính

B

A' B'

A

B

A' B'

C3 -Dựng ảnh B’ của B qua thấu kính

AB qua thấu kính

C4 : Dựng ảnh của vật AB tạo bỡi TKPK.Hãy lập luận để chứng tỏ rằng ảnh luôn nằm trong khoảng tiêu cự của TKPK? B’ nằm trong đoạn

nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 49

I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỠI TKPK

II.CÁCH DỰNG ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỠI TKPK

A

B

F

F I ’

I

O

<

I

<

K

<

<

M

B ’

A ’

C5: Đặt vật AB trước một thấu kính có tiêu cự f = 12cm Vật AB cách thấu kính một khoảng d = 8cm, A nằm trên trục chính Hãy

của ảnh so với vật trong hai trường hợp:

a/ Thấu kính là hội tụ

b/ Thấu kính là phân kỳ a) F ’ F A B ’ A ’ O I I > I B > > > I I B A ’ < < > A B ’ < < F F ’ O b) ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ Tiết 49 I.ĐẶT ĐIỂM ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỠI TKPK

II.CÁCH DỰNG ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỠI TKPK

III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỠI TKPK

F’

A

B

A' B'

F

F’

A

A’

Ảnh ảo tạo bỡi TKHT

Ảnh ảo tạo bỡi TKPK

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 49

III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỠI TKPK

Em có nhận xét gì về độ lớn của ảnh ảo trong hai trường hợp ?

a) Giống nhau: Ảnh ảo cùng chiều với vât

b) Khác nhau:+ Đối với thấu kính hội tụ thì ảnh lớn hơn vật và cách xa thấu kính hơn vật

+ Đối với thấu kính phân kỳ thì ảnh nhỏ hơn vật và ở gần thấu kính hơn vật

I Cách nhận biết :

Đưa thấu kính lại gần dòng chữ trên trang sách: + Nếu nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dòng chữ cùng chiều, lớn hơn vật thì đó là thấu kính hội tụ + Nếu nhìn qua thấu kính thấy ảnh của dòng chữ cùng chiều, nhỏ hơn vật thì đó là

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 49

VI VẬN DỤNG

a)

F ’

F A

B ’

I

>

I

B >

>

B

A ’ <

<

A

B ’

< <

F

F ’ O

b)

+ Ta có : A’B’O ~ ABO ∆ ∆

Suy ra:

' ' '

A B OA

AB = OA (1)

∆

+ Ta cũng có : A’B’F’ ~ OIF’ ∆

Suy ra:

' ' ' '

'

A B F A

OI = F O

Vì OI = AB nên: ' ' ' '

'

A B F A

AB = F O (2)

Từ (1) và (2) suy ra:

' ' ' '

OA F A

OA = F O F O OA' ' '

F O

−

= ' 12 '

OA = −OA

3 OA’ = 2( 12 – OA’ ) 3.OA’ = 24 – 2.OA’

5.OA’ = 24

OA ’ = 24

4,8

5 = cm

+ Từ phương trình (1 ) ta có

' ' 4,8 0,6 8

A B

= ' ' 0,6 4,8

0,36

A B = × = cm

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 49

I I

B

A ’ <

<

A

B ’

< <

F

F ’ O

b)

<=>

<=>

<=>

<=>

<=>

VI VẬN DỤNG



+ Ta có : A’B’O ~ ABO ∆ ∆

Suy ra:

' ' '

A B OA

∆

+ Ta cũng có : A’B’F’ ~ OIF’ ∆

12 OA’ = 8(OA’+ 12 ) 12OA’ = 8OA’+ 96 4.OA’ = 96

+ Từ phương trình (1 ) ta có

ẢNH CỦA VẬT TẠO BỠI THẤU KÍNH PHÂN KỲ

Tiết 50

Tính A/O và chiều cao của ảnh trong trường hợp (AB = h = 0,6cm).Biết: d = 8 cm ; f = 12 cm

<=>

<=>

<=>

<=>

<=>

VẬN DỤNG

’

F A

B ’

I

>

I

B

>

>

/

/ / /

OF

F A OA

OA

= / / /

OF

OF O

A +

=

Suy ra:

/

/ / /

/

OF

F A IO

B A

=

/ / /

/B A F A

=

12

12 8

/ / = OA +

OA

OA’ = 24 cm

3 8

24 6

, 0

/ /

=

=

B A

A/B/ = 3x0,6 = 1,8 cm

C7

- Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kỳ

nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính

- Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị trí

cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự



GHI NHỚ

 CÂU HỎI:

• 1) Khi nào TKHT cho ảnh thật, ảnh ảo?

• 2) Tính chất ảnh của thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ?

• 1- Đọc phần có thể em chưa biết

• 2- Làm tất cả bài tập thuộc sách bài tập

• 3- Chứng minh lại hai trường hợp của câu C5.

TRƯỜNG THCS CÁT HANH

Hãy yêu thích việc mình làm, bạn sẽ cảm thấy thú vị hơn

và việc làm sẽ hiệu quả hơn.