PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO CÔNG NHÂN TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP, KHU CHẾ XUẤT Ở VIỆT NAM

PHÁT TRIỂN NHÀ Ở CHO CÔNG NHÂN TẠI CÁC KHU CÔNG NGHIỆP, KHU CHẾ XUẤT Ở VIỆT NAM

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Ngân sách nhà nước là một bộ phận quan trọng trong lĩnh vực tài chính đồng thời

nó cũng là một công cụ tài chính quan trọng của một Quốc gia Cùng với sự phâncấp quản lý kinh tế và hành chính thì ngân sách nhà nước cũng được phân cấp lýquản lý Phân cấp quản lý ngân sách là cần thiết, nó giúp quá trình quản lý và phân

bổ một cách hiệu quả việc sử dụng các nguồn lực tài chính khan hiếm của quốcgia, nó còn tạo tiền đề và điều kiện thuận lợi để thúc đẩy sự phát triển hài hoà vềkinh tế xã hội.Sự phân cấp có thể là khác nhau phụ thuộc vào điều kiện về chínhtrị, kinh tê, xã hội của từng quốc gia

Ở Việt Nam thì việc phân cấp quản lý ngân sách đã được Nhà nước theo đuổi từnăm 1986, cụ thể hoá hơn khi ban hành luật ngân sách nhà nước năm 1996, và sau

đó là là luật sửa đổi, bổ sung năm 2002( có hiệu lực từ năm 2004), nó đã góp phầnvào việc quản lý có hiệu quả hơn ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nứơc bao gồm : ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.Trong đó ngân sách địa phương lại bao gồm ngân sách cấp tỉnh,ngân sách cấphuyện, ngân sách cấp xã Việc phân cấp quản lý ngân sách địa phương là một phầnquan trọng trong phân cấp quản lý ngân sách ở nước ta Đây là vấn đề được Nhànước rất quan tâm, với điều kiện của từng địa phương mà việc phân cấp quản lýngân sách giữa các cấp chính quyền địa phương cũng rất khác nhau Hiệu quả củaviệc phân cấp quản lý ngân sách ở địa phương có ảnh hưởng rất lớn đến sự pháttriển chung của cả nước, nếu việc phân cấp quản lý các cấp chính quyền địaphương tốt nó không những đảm bảo việc thực hiện tốt được các nhiệm vụ đề ra

mà còn thể hiện sự tụ chủ, sáng tạo của địa phương trong việc sử dụng ngân sách.Tuy nhiên với phân cấp quản lý ngân sách ở địa phương ngoài những thành tựu đạtđựơc vần còn tồn tại những bất cập cần phải được hoàn thịên, để đảm bảo việcphân cấp quản lý ngân sách hiệu quả hơn góp phần phát triển kinh tế xã hội ở địaphương

Với lý do đó và qua quá trình thực tập tại sở tài chính Bắc Ninh, em xin chọn đề tài

“Phân cấp quản lý ngân sách nhà nước giữa Tỉnh và huyện, xã ở tỉnh Bắc Ninh,

giai đoạn 2004-2007- Thực trạng, phương hướng, giải pháp hoàn thiện”

làm đề tài cho chuyên đề của mình

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Vấn đề phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và phân cấp ngân sách giữa các cấpchính quyền điạ phương ở Bắc Ninh thì có các nghiên cứu:

- Trước năm 1996: Có các nghiên cứu xây dựng luật ngân sách nhà nước năm 1996

- Năm 2002: Là các nghiên cứu nhằm sử đổi, bổ sung, hoàn thiện luật ngân sáchnhà nước năm 1996, luật năm 2002 được thi hành năm 2004

- Các quyết định và hướng dẫn về phân cấp quản lý ngân sách địa phương và cácđịnh mức phân bổ của tỉnh Bắc Ninh ở mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, thời kỳ2004-2006, 2007-2010

- Phân tích thực trạng phân cấp quản lý ngân sách địa phương ở tỉnh Bắc Ninh.Các phân tích được tiến hành trên quan điểm phát triển và quan khảo sát phân tíchthực tế nhằm phát hiện hệ thống phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở địaphương Bắc Ninh hiện hành còn những gì cản trở sự phát triển

- Đề xuất các quan điểm,phương hướng hoàn thiện hệ thống phân cấp quản lý vàbiện pháp thực hiện đề xuất

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là ngân sách địa phương tỉnh Bắc Ninh, hệ thống phân cấp

quản lý ngân sách tỉnh, huyện, xã

- Phạm vi nghiên cứu; nghiên cứu tình hình phân cấp quản lý ngân sách địaphương liên quan đến một số phân cấp quản lý cụ thể như:

+ Phân cấp quản lý thu, chi ngân sách

+ Phân cấp quản lý phân định quỳên hạn giữa trung ương và tỉnh, giữa tỉnh, huyện,

xã ở Bắc Ninh

Tuy nhiên đối tượng nghiên cứu tập trung là phân cấp quản lý ngân sách địaphương và quan tâm chủ yếu đến phân cấp quản lý ngân sách giữa tỉnh và huyện ởBắc Ninh

5 Phương pháp nghiên cứu:

Sử dụng phương pháp thu thập số liệu, khảo sát , phân tích, so sánh

6 Kết cấu chuyên đề:

Trừ phân mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dungcủa chuyên đề thực tập gồm có 3 chương:

Chương I :Cở sở lý luận của việc phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

Chương II :Thực trạng phân cấp quản lý ngân sách nhà nước giữa Tỉnh và huyện,

xã ở Bắc Ninh giai đoạn 2004-2007

Chương III: Phương hướng, biện pháp hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách giữatỉnh và huyện, xã đối với tỉnh Bắc Ninh

Với sự giúp đỡ tận tình trực tiếp của thầy giáo GS- TS ĐÀM VĂN NHUỆ và sự giúp

đỡ nhiệt tình của cán bộ, nhân viên phòng Quản lý ngân sách của Sở Tài ChínhBắc Ninh em đã hoàn thành báo cáo chuyên đề thực tập Tuy nhiên với một sinhviên sắp tốt nghiệp thì kinh nghiệm thực tế hạn chế, khả năng nhận thức lý luận vàthực tiễn còn chưa sắc bén , thời gian hạn hẹp, cho nên đề tài không thể tránh khỏinhững thiếu sót và hạn chế Vì vậy kính mong sự phê bình, góp ý của thầy, các cán

bộ phòng Quản lý ngân sách Bắc Ninh để đề tài này hoàn thiện và phong phú hơn

Em xin chân thành cảm ơn !

Sinh viên

Nguyễn Thị Quỳnh

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÂN CẤP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.1 Một số vấn đề cơ bản về ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

1.1.1 Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Khi nói về khái niệm ngân sách nhà nước thì có rất nhiều quan niệm khác nhau,với từng thời kỳ và từng quốc gia khác nhau thì lại có những khái niệm khác nhauTheo các nhà nghiên cứu kinh tế cổ điển thì : “ Ngân sách nhà nước là một vănkiện tài chính mô tả các khoản thu, chi của Chính Phủ, được thiết lập hàng năm”Còn Theo nhiều nhà nghiên cứu kinh tế hiện đại thì cho rằng: “ Ngân sách là bảngliệt kê các khoản thu, chi bàng tiền mạt trong một giai đoạn nhất định của nhànước”

Theo luật ngân sách nhà nước Việt Nam (01/2002/QH11) thông qua tại kỳ họp thứ

2 Quốc Hội khóa 11 ngày 16/12/2002 định nghĩa: “ Ngân sách nhà nước là toàn

bộ các khoản thu, chi của nhà nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyềnquyết định và thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng,nhiệm

Nội dung chủ yếu của ngân sách là thu, chi nhưng không phải chỉ là các con số,cũng không chỉ là quy mô, sự tăng giảm số lượng tiền tệ đơn thuần, mà còn phảnánh chủ trương phân cấp quản lý của Nhà nước, biểu hiện các quan hệ tài chínhgiữa các cấp chính quyền, giữa Nhà nước với các chủ thể kinh tế khác của nền kinh

tế quốc dân trong quá trình phân bố các nguồn lực và phân phối thu nhập

Ngân sách nhà nước là một công cụ kinh tế quan trọng, Nhà nước sử dụng nhằm

tác động vào nền kinh tế để thúc đẩy( kìm hãm) sự phát triển kinh tế, đảm bảocông bằng xã hội, bảo vệ các tầng lớp dân cư.

Thông qua việc lập, sử dụng ngân sách nhà nước bản chất của ngân sách được hìnhthành Ngân sách nhà nước thể hiện quan hệ kinh tế, tài chính giữa Nhà nước vàcác chủ thể kinh tế khác của nền kinh tế hàng hóa trong quá trình phân bổ, sửdụng nguồn lực của nền kinh tế, phân phối và phân phối lại thu nhập Bản chấtkinh tế của ngân sách gắn liền với bản chất chính trị và bản chất giai cấp cầmquyền

Ngân sách nhà nước là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế xã hội, định hướngphát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội

- Ngân sách nhà nước điều tiết trong kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế Ngân sáchnhà nước là công cụ định hướng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích pháttriển sản xuất kinh doanh và chống độc quyền Trước hết nhà nước sẽ hướng hoạtđộng của các chủ thể trong nền kinh tế đi vào quỹ đạo mà Nhà nước đã hoạch định

để điều

Vai trò của ngân sách nhà nước:

Ngân sách nhà nước đảm bảo nguồn tài chính cho việc thực hiện chức năng, nhiệm

vụ của Nhà nước

- Ngân sách nhà nước là công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng của Nhà nước tác độngvào nền kinh tế Ngân sách là nguồn lực đầu tư quan trọng, giúp điều chỉnh cơ cấukinh tế, thúc đẩy quá trình đô thị hoá Cùng với các công cụ khác hỗ trợ sự hìnhthành đồng bộ các yếu tố thị trường, khắc phục các thất bại của thị trường, đảmbảo tính công bằng, môi trườn kinh doanh lành mạnh và sự phát triển hài hoà giữacác địa phương

- Ngân sách nhà nước đảm bảo nguồn tài chính để nhà nước thực hiện các chứcnăng, nhiệm vụ của mình Chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước là nhiều và mangtính quan trọng, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước, do vậy để hoànthành các nhiệm vụ đó thì tài chính là điều kiện không thể thiếu, nó đóng vai trò vôcùng lớn

1.1.2 Khái niệm của phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

Cùng với việc phân cấp về quản lý hành chính và kinh tế, quản lý ngân sách cũng

đựơc thực hiện và phù hợp với quản lý kinh tế và hành chính Phân cấp quản lýngân sách là việc xác định phạm vi trách nhiệm và quỳên hạn của chính quyền Nhànước ở mỗi cấp trong việc quản lý thu, chi ngân sách nhà nước Trong phân cấpquản lý ngân sách thì việc phân cấp ngân sách giữa các cấp chính quyền địa phươg

là quan trọng và cơ bản nhất

Những quy định pháp lý về phân cấp quản lý ngân sách bao gồm những quy phạmpháp luật liên quan đến xác định quyền hạn, nhiệm vụ, của các cấp chính quyềnNhà nước trong việc quản lý điều hành ngân sách Luật ngân sách nhà nước năm

2002 ở nước ta đã rất quan tâm đến việc phân cấp quản lý ngân sách đặc biệt làphân cấp mối quan hệ giữa các cấp chính quyền trong việc quản lý ngân sách

Như vậy có thể hiểu phân cấp quản lý ngân sách là sự giao trách nhiệm và quyềnhạn từ trung ương xuống các cấp chính quyền trong việc quản lý và điều hành ngânsách nhà nước, đảm bảo cho việc các cấp chính quyền có sự tự chủ nhất định về tàichính để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình

1.2 Sự cần thiết và nội dung hoàn thiện phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

và tỉnh

1.2.1 Sự cần thiết phân cấp ngân sách nhà nước

Đây là xu thế tất yếu khách quan, một yêu cầu phát triển kinh tế

Một là: Phân cấp quản lý ngân sách là tất yếu vì sự vận động của các dòng tàichính phải gắn kết với các hoạt độn kinh tế trong không gian và thời gian vớinhững hình thức và phương thức theo các quan hệ tỷ lệ nhất định về lượng

Đầu vào của các hoạt động kinh tế: Nguồn vốn ngân sách là một nguồn lực quantrọng.Nó có thể là nguồn vốn chính cũng có thể là nguồn vốn khơi mào cho sựhình thành và thắng lợi của chủ trương phát triển kinh tế

Ở đầu ra, kết quả đầu ra tốt là mục tiêu của các hoạt động kinh tế và sự vận độngtài chính kỳ vọng Đầu ra ở dạng hàng hoá đáp ứng yêu cầu của thị trường, ở dạnggiá trị với phần giá trị gia tăng ngày càng lớn là nguồn bổ sung cho ngân sách.Trong mối quan hệ này đầu ra làmục tiêu, căn cứ để quyết định đầu tư, phân bổđầu vào

Hai là: Phân cấp quản lý ngân sách là tất yếu vì phải đảm bảo mối quan hệ chặt chẽgiữa phân cấp quản lý kinh tế và phân cấp quản lý ngân sách

Phân cấp quản lý ngân sách là một nội dung quan trọng trong phân cấp quản lýkinh tế giữa các cấp chính quyền Do đó việc phân cấp quản lý ngan sách phải căn

cứ vào phân cấp quản lý kinh tế

Ngượclại phân cấp quản lý ngân sách đúng sẽ có tác động quan trọng đảm bảo sựthành công của phân cấp quản lý kinh tế Phân cấp quản lý ngân sách là động lựcthúc đẩy các địa phương chủ động khai thác các tiềm năng, thế mạnh của địaphương mình trong phát triển kinh tế địa phương và đóng góp ngày càng nhiều vàongân sách nhà nước

Ba là: Phân cấp ngân sách còn là một yêu cầu tất yếu của việc nâng cao chất lượng

và hiệu quả của kế hoạch hoá và quản lý ngân sách

Muốn quản lý thu, chi chặt chẽ không bỏ sót thu, bảo đảm chi hợp lý, tiết kiệm thìcác khoản thu, chi cụ thể đều phải có chủ ………

Nhà nước trung ương không thể quản lý tất tốt nếu không phân cấp quản lý ngânsách cho địa phương, các ngành các lĩnh vực khi mà các khoản thu, chi có số lượnglớn,nhiều ngành, nhiều lĩnh vực Chỉ có phân cấp hợp lý trung ương mới có thểtập trung quản lý các nguồn thu, khoản chi lớn quan trọng có tầm ảnh hưởng lớnđến sự phát triển kinh tế, xã hội chung

Phân cấp quản lý kinh tế nói chung và phân cấp quản lý ngân sách nói riêng hợp lý

sẽ phát huy được tính chủ động sáng tạo của các ngành, địa phương trong pháttriển kinh tế xã hội Sự phát triển kinh tế của vùng được quan tâm đặc biệt Việcphân cấp quản lý ngân sách có mục tiêu nhằm phát triển địa phương

Phát triển kinh tế là sự tăng trưởng, là sự thay đổi cơ cấu nền kinh tế, sự gia tăngchất lượng cuộc sống, mức độ công bằng, dân chủ, đặc biệt là khối lượng, chấtlượng, hiệu quả của sự tham gia của cộng đồng vào quá trình phát triển ngày càngcao hơn

Phát triển bền vững là sự phát triển hài hoà của phát triển bền vững về kinh tế, xãhội, môi trường

Trong đó phát triển bền vững về kinh tế :Là sự duy trì nhịp độ tăng trưởng theothời gian trên cơ sở tăng năng suất lao động và hiệu quả cao

Phát triển bền vững về xã hội : Là nâng cao mục tiêu phát triển con người cho thế

hệ hôm nay và thế hệ tương lai,là sự tổng hợp của phát triển các yếu tố: Mức

sống( vật chất, tinh thần), sự bình đẳng, sự tin cậy, khả năng liên kết và an toàn xãhội

Phát triển bền vững về môi trường: Là các quyết định kinh tế hiện tại đảm bảo bảotồn và tái sinh các hệ sinh thái, đảm bảo chất lượng môi trường cho hiện tại và chotương lai, đảm bảo nguồn lực, cuộc sống vật chất cho hiện tại và cho tương lai.Phát triển địa phương là căn cứ vào nhu cầu của thị trường từng địa phương, khaithác tiềm năng, thế mạnh tự nhiên, kinh tế, xã hội của mình Xây dựng các lợi thếcạnh tranh thu hút nguồn lực đầu tư vào địa bàn Tạo môi trường cho các doanhnghiệp phát huy tính chủ động tích cực mở rộng kinh doanh trên cơ sở gắn chiếnlược phát triển doanh nghiệp với chiến lược phát triển địa phương, chiến lược pháttriển Quốc gia, cùng hướng tới hiệu quả kinh tế tối đa và sự hài hoà giữa các bênPhát triển địa phương không chỉ nâng cao thu nhập, gia tăng phúc lợi địa phương

mà còn nhằm nâng cao khả năng đóng góp của địa phương vào sự phát triểnchung của đất nước, qua đó nâng cao vị thế của mình

Như vậy xu thế phân cấp quản lý ngân sách cho địa phương là tất yếu.Nhiệm vụcủa chính quyền địa phương là tập trung vào xây dựng môi trường kinh doanhthuận lợi cho các doanh nghiệp trong đó có các nội dung: Đảm bảo cơ sở hạ tầng,

tổ chức hợp tác giữa khu vực tư nhân và nhà nước, đầu tư tạo lợi thế so sánh chođịa phương

Nhiệm vụ trên muốn hoàn thành thì chính quỳên địa phương cần phải có chiếnlược phát triển kinh tế, xã hội cho địa phương, đặc biệt quan tâm đến phát triển cácdoanh nghiệp trên địa bàn:

+ Tạo môi trường đầu tư mang tính cạnh tranh

+ Khuyến khích có sự hỗ trợ kịp thời vàhiệu quả …………

+ Phát triển giáo dục và đào tạo

+ Hỗ trợ cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân

+ Xu thế là gợi ý cho phân cấp quản lý kinh tế trong đó đặc biệt quan tâm đến phâncấp quản lý ngân sách nhà nước: Địa phương được giao nhiệm vụ quản lý thì phảiđược phân cấp nguồn tài chính cho việc đảm bảo thực hiện nhiệm vụ đó Địaphương được giao nhiệm vụ quản lý lĩnh vực kinh tế nào thì phải bảo toàn, pháttriển vốn tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước

Các nhiệm vụ phân cấp quản lý ngân sách mà trung ương phân cấp địa phươngphải đảm bảo quản lý chặt chẽ và có hiệu quả cao, đúng luật

Việc phân cấp quản lý ngân sách nhà nước liên quan đến hàng loạt phân cấp quản

lý cụ thể, chẳng hạn như:

- Các phân cấp quản lý thu, chi ngân sách

- Các phân cấp quản lý thể hiện vai trò của nhà nước trong quan hệ nhà nước vớichủ thể nền kinh tế

- Phân cấp quản lý về phân định trách nhiệm, quyền hạn giữa trung ương và cáccấp chính quỳên địa phương trong quá trình hình thành, tạo lập và sử dụng hợp lý

và có hiệu quả ngân sách nhà nước

Ở Quốc gia nào trên thế giới thì hệ thống chính quyền cũng được cấu tạo thànhnhiều cấp: Cấp trung ương, tỉnh( Thành phố), huyện, xã hoặc Trung ương ( Liênbang), bang, tỉnh, huyện, xã Ứng với mỗi cấp chính quyền thường là một cấpngấn sách Tuy nhiên, có hai mô hình tổ chức chủ yếu là : Mô hình “ lồng ghép” và

mô hình “ không lồng ghép”

Với mô hình “Lồng ghép” Ngân sách trung ương bao gồm cả ngân sách tỉnh Ngânsách nhà nước được tổng hợp từ dự toán ngân sách nà nước của các bộ ngành ởtrung ương và các tỉnh Với mô hình này ngân sách tỉnh có vai trò quan trọng vì nóbao gồm cả ngân sách cấp huyện và ngân sách cấp xã Ngân sách nhà nước baogồm hai phần: Phần tổng hợp từ dự toán ngân sách của khối các tỉnh( thành phố) vàphần tổng hợp từ dự toán ngân sách các bộ , ngành ở trung ương

1.2.2 Nội dung cơ bản và các nguyên tắc cơ bản của phân cấp quản lý ngân sách nhà nước giữa trung ương đối với tỉnh

Về nội dung phân cấp quản lý ngân sách nhà nước

1.2.2.1 Thẩm quyền ngân sách

a) Quốc Hội

- Làm luật và sửa đổi luật trong lĩnh vực ngân sách nhà nước

- Quyết định phân cấp quản lý hành chính, tiền tệ quốc gia để góp phần phát triểnkinh tế, đảm bảo cân đối thu, chi ngân sách nhà nước

- Quyết định dự toán ngân sách nhà nước với tổng số thu, tổng số chi, mức bội chi

và các nguồn bù đắp

- Quyết định phân bổ ngân sách nhà nước theo từng loại thu, từng lĩnh vực chi vàtheo cơ cấu giữa chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển, chi trả nợ

- Quyết định danh mục các chương trình, dự án quốc gia, các công trình xấy dựng

cơ bản quan trọng được đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước

- Quyết định điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước trong trường hợp cần thiết

- Giám sát việc thực hiện ngân sách nhà nước, phân cấp quản lý tài chính, tiền tệquốc gia, nghị quyết của Quốc Hội về ngân sách nhà nước hàng năm, các chươngtrình, dự án quốc gia, các công trình xây dựng cơ bản quan trọng

- Phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước

Hàng năm Quốc Hội giao Uỷ ban thường vụ Quốc Hội quyết định phương án phân

bổ ngân sách trung ương cho từng bộ, ngành và mức bổ sung từ ngân sách trungương cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Chính Phủ trình và báo cáoQuốc Hội từ kỳ họp thứ nhất

b Các cơ quan của Quốc Hội : Có trách nhiệm giúp Quốc Hội trong thực hiện

pháp luật về ngân sách nhà nước

- Uỷ ban thường vụ Quốc Hội:

Ban hành pháp luật về lĩnh vực ngân sách nhà nước được Quốc Hội giao

Thực hiện nhiệm vụ của Quốc Hội giao về quyết định phân bổ ngân sách trungương

Giám sát việc thi hành pháp luật về ngân sách, phân cấp quản lý tài chính, tiền tệquốc gia, nghị quyết của Quốc Hội về ngân sách nhà nước hàng năm

- Uỷ ban kinh tế và ngân sách của Quốc Hội:

Thẩm tra dự án luật, pháp lệnh và các dự án khác về lĩnh vực ngân sách

Thẩm tra dự toán ngân sách nhà nước, phân bổ ngân sách nhà nước, các báo cáo

về thực hiện ngân sách nhà nước và quyết toán ngân sách nhà nước do Chính Phủtrình Quốc Hội

Thẩm tra phương án phân bổ ngân sách trung ương cho từng bộ, ngành và mức bổsung từ ngân sách trung ương cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương doChính Phủ trình Uỷ ban thường vụ Quốc Hội

Giám sát hoạt động của Chính Phủ, các ngành, các cấp trong việc thực hiện ngânsách nhà nước và việc thực hiện pháp luật về ngân sách của các tổ chức và cá nhân

Kiến nghị với Quốc Hội các vấn đề về ngân sách, tài chính, tiền tệ

- Ban hành các văn bản pháp quy về ngân sách nhà nứơc theo thẩm quyền

- Lập và tình Quốc Hội dự toán ngân sách nàh nước và phân bổ ngân sách nhànước, dự toán điều chỉnh ngân sách nhà nước trong trường hợp cần thiết

- Lập và trình Uỷ ban thường vụ Quốc Hội phương án phân bổ cụ thể ngân sáchtrung ương

- Căn cứ vào Nghị quyết của Quốc Hội và Nghị quyết của Uỷ ban thường vụ QuốcHội, quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách cho từng bộ, ngành, nhiệm vụthu, chi và mức bổ sung từ ngân sách trung ương cho từng tỉnh, thành phố trựcthuộc trung ương

- Thống nhất phân cấp quản lý ngân sách nhà nước, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽgiữa cơ quan quản lý ngành và địa phương trong việc thực hiện ngân sách nhà nước

- Tổ chức và kiểm tra việc thực hiện ngân sách nhà nước, báo cáo Quốc Hội, Uỷban thường vụ Quốc Hội về tình hình thực hiện ngân sách nhà nước, các chươngtrình, dự án quốc gia, các công trình xây dựng cơ bản quan trọng

- Quy định nguyên tắc, phương pháp tính toán việc bổ sung nguồn thu từ ngân sáchcấp trên cho ngân sách cấp dưới

- Quy định chế độ sử dụng khoản dự phòng ngân sách nhà nước và quản lý dự trữtài chính

- Quy định hoặc uỷ quyền cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định các chế

độ, tiêu chuẩn định mức chi ngân sách nhà nước để thi hành thống nhất trong cảnước

- Kiểm tra Nghị quyết của Hội đồng nhân dân về dự toán ngân sách và quyết toánngân sách

d Nhiệm vụ, quyền hạn và sự phối hợp giữa các các quan quản lý nhà nứơc

Bộ Tài Chính:

- Chuẩn bị các dự án luật, pháp lệnh và các dự án khác về lĩnh vực tài chính- Ngânsách nhà nước trình Chính Phủ

- Ban hành các văn bản pháp quy về tài chính- NSNN theo thẩm quyền

- Chịu trách nhiệm trước Chính Phủ thực hiện chức năng thống nhất phân cấp quản

lý ngân sách nhà nước về công tác thu thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác củangân sách nhà nước

- Thống nhất quản lý các khoản vay và trả nợ của Chính Phủ, quản lý tài chính cácnguồn viện trợ quốc tế

- Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện ngân sách nhà nước

- Tổ chức thực hiện thu ngân sách nhà nước và cấp phát các khoản chi ngân sáchnhà nước

- Cho vay ưu đãi hoặc hỗ trợ tài chính đối với các dự án chương trình mục tiêu kinh

tế của Nhà nước theo quy định của Chính Phủ

- Hướng dẫn, kiểm tra các Bộ, cơ quan khác ở trung ương và các địa phương xâydựng dự toán ngân sách nhà nước hàng năm

- Chủ động phối hợp với các cơ quan hữu quan ở trung ương và địa phương lập dựtoán ngân sách nhà nước, phân bổ ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngânsách trung ương trình Chính Phủ

- Đề xuất các biện pháp nhằm thực hiện phân cấp quản lý tăng thu, tiết kiệm chingân sách nhà nước

- Chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành trong việc xây dựng các chế độ, tiêu chuẩnđịnh mức chi ngân sách nhà nước trình Chính phủ quyết định hoặc quyết định theophân cấp của Chính phủ để thi hành thống nhất trong cả nước

- Thanh tra, kiểm tra tài chính đối với tất cả các tổ chức kinh tế, các đơn vị hànhchính sự nghiệp và các đối tượng khác có nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước và sửdụng ngân sách nhà nước

- Quản lý quỹ ngân sách nhà nước và các quỹ khác của nhà nước

- Lập quyết toán ngân sách trung ương, tổn hợp, lập quyết toán ngân sách nhà nướctrình Chính phủ, tổ chức quản lý, kiểm tra việc sử dụng tài sản nhà nước

Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư:

- Trình Chính phủ dự án kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của cả nước và các cân

đối chủ yếu của nền kinh tế quốc dân, trong đó có cân đối tài chính tiền tệ, vốn đầu

tư XDCB làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch tài chính, ngân sách

- Phôí hợp với Bộ Tài Chính lập dự toán và phương án phân bổ ngân sách nhà nướctrong lĩnh vực phụ trách

- Phối hợp với Bộ Tài Chính và các Bộ , ngành hữu quan kiểm tra đánh gía hiệuquả của vốn đầu tư các công trình xây dựng cơ bản

Ngân hàng nhà nước Việt Nam:

- Phối hợp với Bộ Tài Chính trong việc lập dự toán ngân sách nhà nước đối với kếhoạch và phương án vay để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước

- Tạm ứng cho ngân sách nhà nước để xử lý thiếu hụt tạm thời quỹ ngân sách nhànước theo quyết định của Thủ tướng Chính Phủ

Các bộ, cơ quan chuyên ngành:

- Phối hợp với Bộ Tài Chính, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trong quá trình lập, phân bổ

và quyết toán ngân sách nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực phụ trách, nhất là các Bộquản lý ngành, lĩnh vực quan trọng như: Bộ Giáo Dục- Đào Tạo, Bộ y tế…

- Phối hợp với Bộ Tài Chính kiểm tra theo dõi tình hình thực hiện ngân sách thuộcngành, lĩnh vực phụ trách

- Báo cáo tình hình thực hiện và kết quả sử dụng ngân sách thuộc ngành, lĩnh vựcphụ trách theo chế độ quy định

- Phối hợp với Bộ Tài Chính trong việc xây dựng chế độ, tiêu chuẩn định mức chingân sách nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực phụ trách

Hội Đồng Nhân Dân:

- Quyết định dự toán và phân bổ ngân sách địa phương, phê chuẩn quýêt toán ngânsách địa phương

- Quyết định các chủ trương, biện pháp để triển khai thực hiện thực hiện ngân sáchđịa phương

- Quyết định điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết

- Giám sát việc thực hiện ngân sách đã được Hội đồng nhân dân quyết định Đốivới HĐND cấp tỉnh được quyền quýêt định thu một số khoản thu về phí, lệ phí, cáckhoản phụ thu theo quy định của Chính phủ trong trường hợp có nhu cầu đầu tưxây dựng công trình kết cấu hạ tầng thuộc phạm vi ngân sách tỉnh đảm bảo mà vượt

khả năng cân đối của ngân sách tỉnh thì được phép huy động vốn đầu tư trong nướctheo quyết định của Thủ Tướng Chính Phủ để đầu tư

Uỷ Ban Nhân Dân

- Lập dự toán và phương án phân bổ ngân sách địa phương, dự toán điều chỉnhngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết trình Hội Đồng Nhân Dân cùngcấp quýêt định và báo cáo cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan tài chính cấp trêntrực tiếp

1.2.2.2 Phân chia nguồn thu, nhiệm vụ chi

Là sự phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương cũng như giữacác cấp ngân sách địa phương về nguồn thu, nhiệm vụ chi

a Các khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100% :

- Thuế giá trị gia tăng hàng hoá nhập khẩu

- Thuế xuất khẩu, nhập khẩu

- Thuế tiêu thụ đặc biệt hàng hóa nhập khẩu

- Thuế thu nhập doanh nghiệp của các đơn vị hạch toán toàn ngành

- Các khoản thuế và thu khác tự hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí

- Tiền thuê mặt đất, mặt nước

- Tiền thu hồi vốn của ngân sách trung ương tại các cơ sở kinh tế

- Thu hồi tiền cho vay của ngân sách trung ương( cả gốc và lãi)

Thu từ quỹ dự trữ tài chính của trung ương

- Thu nhập từ vốn góp của ngân sách trung ương

- Viện trợ không hoàn lại của Chính phủ các nước, các tổ chức khác, các cá nhân ởnước ngoài cho Chính Phủ Việt Nam

- Phần nộp ngân sách Nhà nước theo quy định của Pháp luật từ các khoản phí,và lệphí do các cơ quan, đơn vị thuộc trung ương tổ chức thu không kể phí xăng, dầu và

lệ phí trước bạ

- Phần nộp ngân sách theo quy định của pháp luật các khoản thu sự nghiệp của cácđơn vị do các cơ quan trung ương trực tiếp quản lý

- Chênh lệch thu lớn hơn chi của ngân hàng Nhà Nước Việt Nam

- Thu kết dư ngân sách Trung ương

- Thu chuyển nguồn ngân sách Trung ương năm trước chuyển sang

- Các khoản phạt, tịch thu và thu khác của ngân sách Trung ương theo quy định củaPháp luật

Các khoản thu phân chia tỷ lệ phần trăm % giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương

Được quy định tại luật ngân sách năm 2002 một số khoản như sau:

- Thuế giá trị gia tăng ( không kể thuế giá trị gia tăng hang hóa nhập khẩu) và thuếgiá trị gia tăng thu từ hoạt động xổ số kiến thiết

- Thuế thu nhập doanh nghiệp( không kể thuế thu nhập doanh nghiệp của các đơn

vị hạch toán toàn ngành và thuế thu nhập từ hoạt động xổ số kiến thiết

- Thúê thu nhập với người có thu nhập cao ( không kể các khoản thuế và thu khác

từ hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí, tiền thuê mặt đất, mặt nước)

- Thuế tiêu thụ đặc biệt thu từ hang hoá dịch vụ trong nước( không kể thuế tiêu thụđặc biệt thu từ hoạt động xổ số kiến thiết)

- Phí xăng dầu

b Các khoản chi của ngân sách trung ương gồm

- Chi đầu tư phát triển:

+ Đầu tư xây dựng các công trình kết câu hạ tầng kinh tế xã hội không có khả năngthu hồi vốn do Trung ương quản lý

+ Đầu tư hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, góp cổ phần, liên doanhvào các doanh nghiệp thuộc lũnh vực cần thiết có sự tham gia của Nhà nước theoquy định của pháp luật

+ Chi hỗ trợ tài chính, bổ sung vốn, hỗ trợ và thưởng xuất khẩu cho các doanhnghiệp, tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật

+ Phần chi đầu tư phát triển trong các chương trình mục tiêu Quốc gia, dự án nhànước do các cơ quan trung ương thực hiện, chi hỗ trợ các tổ chức tài chính của Nhànước do Trung ương quản lý

+ Chi bổ sung dự trữ Nhà nước

+ Các khoản chi đầu tư phát triển khác theo quy định của Pháp luật

- Chi thường xuyên

+ Các hoạt động giáo dục, đào tạo, dạy nghề,y tế, xã hội, văn hoá, thông tin, vănhọc nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi trường

+ Các trường phổ thông dân tộc nội trú, Đào tạo sau đại học, đại học, bồi dưỡngtrung học chuyên nghiệp, đào tạo nghề và các hình thức đào tạo, bồi dưỡng khác+ Phòng bệnh, chữa bệnh và các hoạt động sự nghiệp y tế , các cơ sở thương binh,người có công với cách mạng, các trại xã hội, phòng chống các tệ nạn xã hội và cáchoạt động xã hội khác

+ Bào tồn, bảo tàng, thư viện, trùng tu di tích lịch sử đã được xếp hạng, các hoạtđộng sáng tác văn học nghệ thuật và các hoạt động văn hoá khác

+ Bồi dưỡng huấn luyện viên, vận động viên, các đội tuyển Quốc gia, các giải thiđấu Quốc gia và Quốc tế, quản lý các cơ sở thi đấu thể dục thể thao, và các hoạtđộng thể dục, thể thao khác

+ Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ

+ Các sự nghiệp kinh tế do Trung ương quản lý:

Sự nghiệp giao thông: duy tu, bổ dưỡng, sửa chữa cầu đường, các công trình giaothông khác, lập biểu báo và các biện pháp an toàn giao thông trên các tuyến đường Sự nghiệp nông,lâm, ngư nghiệp, thuỷ lợi: Bảo dưỡng sưả chữa các tuyến đê, cáccông trình thuỷ lợi, các trại trạm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp Các côngtác khuyến nông, khuyến ngư, khuyến lâm, công tác khoanh nuôi, bảo vệ, phòngchống cháy rừng, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, điều tra cơ bản

.Đo đạc hành chính, đo bản đồ, lưu trữ hồ sơ địa chính

.Định canh, định cư và kinh tế mới

.Các hoạt động sự nghiệp môi trường

Sự nghiệp kinh tế khác

+ Chi cho các nhiệm vụ về quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội do ngân sáchtrung ương đảm bảo

+ Chi cho các hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch nước, các bộ, các cơ quan ngang

bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, hệ thống toà án nhân dân, viện kiểm sát nhân dân.Hoạt động của cơ quan trung ương Đảng cộng sản Việt Nam, hoạt động của cơquan trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Liên đoàn lao động Việt Nam, Hộicựu chiến binh Việt Nam, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

+ Chi trợ giá theo phân cấp quản lý nhà nước, chi thường xuyên trong các chươngtrình quốc gia, dự án nhà nước do các cơ quan trung ương thực hiện, thực hiện chế