Tài liệu Kỹ thuật nuôi cá nước ngọt (dành cho người nuôi cá).pdf

Tài liệu Kỹ thuật nuôi cá nước ngọt (dành cho người nuôi cá).

Môc lôc

Mèi quan hÖ gi÷a c¸c sinh vËt trong vùc n−íc 3

PhÇn I: §Æc ®iÓm sinh vËt cña c¸c loµi c¸ nu«i 5

C¸ ChÐp 5

C¸ R« phi 5

C¸ Tr¾m Cá 6

C¸ MÌ Tr¾ng 6

C¸ MÌ Hoa 6

C¸ Tr¾m ®en 7

C¸ Tr«i 7

C¸ Tr«i Ên §é 7

C¸ Trª 8

C¸ Migran 8

PhÇn II: Kü thuËt nu«i c¸ thÞt trong ao 9

I C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt khi nu«i c¸ 9

II C¸c ®iÒu kiÖn cña mét ao nu«i c¸ tiªu chuÈn 9

III ChuÈn bÞ ao nu«i c¸ 10

IV ChuÈn bÞ gièng c¸ 13

V C¸ch cho c¸ ¨n 15

VI Bèn c«ng thøc nu«i c¸ 17

VII Th¨m ao hµng ngµy 18

VIII Thu ho¹ch c¸ 19

IX Phßng vµ ch÷a bÖnh cho c¸ 19

Mối quan hệ giữa các sinh vật trong vực nước

Nhờ ánh sáng mặt trời, cá mới có thể nhìn thấy thức ăn mà kiếm mồi dễ dàng Cũng nhờ ánhsáng mặt trời mà tảo (phù du thực vật) mới có thể quang hợp được ánh sáng, và ''ăn'' muốidinh dưỡng hòa tan trong nước từ bùn đáy mà sinh sôi phát triển để làm thức ăn cho cá mètrắng và thức ăn cho động vật ăn tảo (động vật phù du) Tảo cũng thải ra ô xy kết hợp mặtnuớc thông thoáng tạo điều kiện cho ô xy khuếch tán trong nuớc cho cá thở Tảo chết đithành các chất vẩn Động vật ăn tảo là nguồn thức ăn trực tiếp của động vật đáy như ốc, sò,hến, giun, cua v.v và động vật đáy này là nguồn cung cấp thức ăn cho cá chép, cá trắm đen.Chất vẩn là nguồn cung cấp thức ăn cho các loại cá trôi, cá chép, trắm đen Một phần chấtvẩn lắng xuống đáy thành bùn để trở thành muối khoáng hòa tan trong nước Cỏ, rau, bèotrong ao đầm là nguồn cung cấp thức ăn cho cá trắm cỏ, Tóm lại chúng ta cần chú ý: ánh sángvô cùng quan trọng trong vực nước và lớp bùn đáy có vai trò vô cùng quan trọng trong việcsản sinh ra nguồn thức ăn cho các loài trong vực nước để cuối cùng cá tồn tại và phát triển.(xin xem hình vẽ phần trang sau)

4

Cá trắm cỏ

- Sống ở tầng mặt, tầng giữa và ven bờ có thực vật thủy sinh

- Thức ăn: Thực vật thủy sinh, rong rêu, cỏ mềm, bèo, rau xanh, bột, cám, thức ăn độngvật (ở những ao có nhiều cỏ nước, người ta thả trắm cỏ để vệ sinh ao)

Cá Mè Trắng

- Sống ở tầng nước giữa và trên, bơi lội nhanh nhẹn, sống thành từng đàn

- Thức ăn: thực vật phù du là chính Ngoài ra ăn cám, bã đậu, bã rượu v.v

Cá Mè Hoa

- Sống thành từng đàn ở tầng nước giữa

- Thức ăn: Khác với mè trắng, mè hoa ăn động vật phù du là chủ yếu, nên thích hợpnuôi ghép với các loài cá khác còn ăn các thức ăn phụ khác như cám, bột mỳ, bã đậuv.v

Phần II: Kỹ thuật nuôi cá thịt trong ao

I Các điều kiện cần thiết khi nuôi cá

1) Ao

2) Cá giống

3) Con người: Cần cù lao động, có kỹ thuật

4) Thức ăn cho cá

II Các điều kiện của một ao nuôi cá tiêu chuẩn

1) Ao nuôi nguồn nước dễ dàng trong việc cấp và thoát nước

2) Đất thịt hoặc thịt pha cát để dễ giải độc nước

3) Ao phải quang đãng để tiện đi lại chăm sóc

4) Ao hình chữ nhật rộng 300 đến 500 m2, nước sâu 1 - 1.5 m

5) Có cống cấp và thoát nước dưới đặt so le nhau, đáy ao nghiêng về cống thoát nước

III Chuẩn bị ao nuôi cá

1) Tu bổ và tẩy dọn ao nuôi cá

Tu bổ và tẩy dọn trước khi thả cá là điều kiện bắt buộc phải làm

a) Đối với ao mới đào chưa nuôi

- Dẫn nước vào ao vài ba lần để rửa ao

- Bón 10 - 20 kg vôi cho 100m2 để diệt trùng, khử chua

- Bón lót 50 kg phân chuồng cho 100 m2 ao

b) Đối với ao đã nuôi

- Tháo cạn nước cũ để thu hoạch cá

- Vét bùn:

Để làm sạch đáy ao, giải phóng khí độc

Tăng dung tích ao (thì nuôi được nhiều cá hơn) để lại đáy một lớp khoảng 10 - 15 cm là đủ.Nếu ao ít bùn thì chỉ cần tát cạn nước

Trường hợp đáy ao là đất cát:

- Lấy đất thịt phủ lên mặt đáy ao lớp dày 20 cm Bón phân hữu cơ đều khắp mặt ao rồi chonước xăm xắp vào ngâm Bờ ao cũng cần đắp thêm đất thịt để khỏi bị sạt lở

- San bằng đáy ao

Phơi nắng 7 - 10 ngày cho đến khi đáy ao nứt rạn chân chim

(Đối với đất chua phèn: chỉ vừa se khô là được để chống ''xì phèn")

- Bón vôi bột cho đáy ao (10 - 15 kg cho 100 m2) nhằm mục đích:

- Khử chua

- Phòng trừ địch hại cá như: rắn, ếch, cóc, cá dữ, cá tạp

- Trừ vi khuẩn và ký sinh trùng gây bệnh cho cá

- Làm cho lớp bùn đáy xốp, thoáng khí, đẩy mạnh quá trình chuyển hóa chất hữu cơ

- Bón lót đáy ao:

Bằng phân chuồng để tăng nguồn thủy sinh đáy ao (50 kg cho 100 m2 đáy ao.)

- Tháo nước vào ao (Sau khi tẩy ao xong):

Nước lấy vào lọc qua đập chắn để ngăn rác và các loại cá tạp, cá dữ vào, mức nước lọc vào chỉcần 0,5 - 0,7 m sâu

Ngâm nước ao từ 5 - 7 ngày để nước ao ngả màu xanh lục (nghĩa là các loài thức ăn tự nhiên

đã phát triển phong phú) rồi mới được thả cá

Phát quang những bụi rậm chung quanh ao:

- Để ao không bị cớm nắng

- Để đi lại dễ dàng hơn trong việc chăm sóc quản lý ao

Đỗi với ao đào mới: Không nhất thiết phải tu bổ hàng năm.

- Sửa chữa bờ ao, lấp kín các hang hốc nếu có

- Sửa chữa cống cấp và thoát nước

IV Chuẩn bị giống cá

1/ Chất lượng con giống: Cần có giống cá tốt bảo đảm các điều kiện sau:

- Cá giống phải đều con, quy cỡ tiêu chuẩn dài 8 - 12 cm

- Bơi lội hoạt bát, không dị hình

- Vây vẩy phủ kín, không mất nhớt, không xây xát không bệnh tật,

- Có màu sắc tươi tắn tự nhiên (Phải chú ý không bị lừa do các hiện tượng tiêu cực ởkhâu giao nhận.)

2/ Luyện cá:

- Mục đích luyện cá: Để cho cá quen với môi trường chật chội trước khi vận chuyển đi xa

- Cách luyện: Sáng sớm hoặc chiều dùng lưới kéo dồn lại trong vòng từ 15 đến 20 Rồi buông

ra, mỗi ngày 2 lần, làm liền trong 3 đến 4 ngày

Nhốt cá giống vào một cái lồng bằng lưới ni lông (gọi là giai) với mật độ 1,200 con/m3 nước

đặt trong nước sạch có dòng nước sạch chảy nhẹ liên tục

4/ Thả cá giống:

Trước khi thả cá giống cần tắm nước tiệt trùng phòng bệnh cho cá

Thao tác thả cá cần nhẹ nhàng để cá quen dần với nước ao

Không đứng trên bờ vứt cá xuống ao để cá khỏi bị choáng

§Ó c¸ dÔ t×m måi, t×m nhanh h¬n ¨n ®−îc hÕt thøc ¨n h¬n

Cho c¸ thøc ¨n xanh vµo buæi chiÒu

Cho c¸ ¨n thøc ¨n tinh vµo buæi s¸ng

- Khung tre cho cá ăn cần đặt cách bờ ao 1 - 2 m.

- Trước khi cho ăn thức ăn mới phải vớt thức ăn cũ thừa lên bờ rồi cho thức ăn mới vàokhung

3) Cho ăn bằng giàn máng: (đối với thức ăn tinh)

Giàn chỉ cách đáy ao khoảng 50 cm cách bờ 1 mét

Cứ 100 m2 ao cần 1 m2 giàn

Khi cho cá ăn, thức ăn tinh phải nhào nước cho dẻo, viên thành viên cho vào giàn chìm vàotrong giàn để tiện theo dõi xem mức thức ăn cho cá ngày hôm trước thừa hay thiếu và làm vệsinh giàn cho tiện

Máng thường xuyên được vệ sinh sạch sẽ và để cố định

VI Bèn c«ng thøc nu«i c¸: Tû lÖ nu«i ghÐp theo c«ng thøc

Mét ao kh«ng thuËn tiÖn cho viÖc nu«i mÌ, tr«i, tr¾m, chÐp: Nªn c¶i t¹o l¹i nu«i trª phi lai

hoÆc nu«i Õch, l−¬n

VII Thăm ao hàng ngày

Mục đích của thăm hàng ngày:

- Để kiểm tra bờ ao, đăng cống để kịp thời tu bổ khi hỏng, nhất là vào mùa mưa lũ, mứcnước ao

Đặc biệt vào những tháng chuyển mùa và chuyển trời:

- Theo dõi màu nước ao, để kịp thời điều chỉnh lượng thức ăn

- Cần thường xuyên quan sát tình trạng cá: Cá gầy yếu là cá đói Cần tăng lượng thức

ăn và phân bón trong ngày

- Cá bơi yếu, tản mạn, dựa sát vào bờ là cá yếu, bị bệnh Cần kiểm tra kỹ tìm nguyênnhân gây bệnh Nếu cá mắc bệnh cần thay nước ao và chữa bệnh cho cá bằng thuốc

- Cá nổi đầu lâu, lờ đờ, tản mạn là cá thiếu ô xy trầm trọng

Cần cấp nước cho ao đến khi cá trở lại hoạt động bình thường hoặc chuyển nhanh cá sang ao

có nước mới sạch

Thời gian thăm ao: nên thăm vào buổi sáng

VIII Thu hoạch cá

Nên 6 tháng đánh tỉa thà bù và thu hoạch vào những ngày cuối năm

Mục đích đánh tỉa thả bù là thu hoạch những con đã đủ lớn

IX Phòng và chữa bệnh cho cá

Đúng tiêu chuẩn kỹ thuật

Trước khi nuôi cá, cần tẩy dọn ao bằng vôi bột, nước ao cần bảo đảm tính chất lý, hóa, sinhvật học Nguồn nước ao phải sạch, không ô nhiễm và không có mầm bệnh Ao bảo đảm độsâu, có hệ thống cấp thoát nước tiện lợi

Tắm cho cá trước khi thả cá giống vào ao nuôi

Tắm bàng dung dịch muối ăn (NaCl) hoặc bằng thuốc tím để phòng bệnh cho cá

- Bắt một số con lên để kiểm tra, quan sát mặt ngoài thân cá dùng kính lúp (quan sát kỹ

từ đầu, mồm, mắt, thân, vây, vẩy cá xem có hiện t−ợng bệnh lý gì không)

- Quan sát mang cá

- Quan sát nội tạng (mổ cá ra để quan sát)

phát triển nhất trong vụ đông xuân)

Ban đầu thấy cá bơi lội lung tung trong ao và cọ xát,dần dần cơ thể bị thối rữa, cá vận động chậm không ăn

và chết Xem trên thân cá có khối bông trắng, nấmthủy mi có dạng những sợi nhỏ, dài, phân nhánh, đườngkính rất nhỏ

Dùng xanh (Melylen) chứa Marachit tắm cho

Bệnh trùng bánh xe (thường gặp ở cá

giống, có khi trong ao nuôi cá hương)

Có dạng hình chuông, có một vòng móc bám giống như

bánh xe đồng hồ để bám chặt vào da hoặc mang cá

Trên thân có nhiều chất nhớt màu trắng đục, thường nổitừng đàn trên mặt nước, bơi lội lung tung và yếu dầnsau đó bơi tập trung vào bờ và nơi có nước chảy

Cách phòng trừ: dùng CuSOH phun thẳng

nước ao Hoặc dùng hỗn hợp đồng + Marachit0,5 PPM + 0,01 đến 0,02 PPM (0,01 - 0,02mg/lít) Sau 1 - 2 ngày cá sẽ khỏi bệnh

22