LỊCH SỬ KIẾN TRÚC PHƯƠNG ĐÔNG KIẾN TRÚC INDONESIA

goàm haøng traêm ñaûo thuoäc quaàn ñaûo Maõ Lai, naèm treân ñöôøng haûi thöông quoác teá lôùn thuaän tieän cho vieäc giao löu cuûa nhieàu doøng vaên hoùa, thuùc ñaåy quaù trình phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi.khí haäu nhieät ñôùi aám aùp (do bieån)do tính chaát ñaûo: coù nhieàu baõi laày vaø röøng raäm neân caùc boä toäc cö truù phaân taùn ñaát nöôùc phaùt trieån khoâng ñoàng ñeàu: ñaûo Java phaùt trieån nhaát.

KIẾN TRÚC INDONEXIA

I/ CÁC NHÂN TỐ

ẢNH HƯỞNG

II/ KIẾN TRÚC

INDONEXIA

I/ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG

I.1- ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN :

 gồm hàng trăm đảo thuộc

quần đảo Mã Lai, nằm trên

đường hải thương quốc tế lớn

thuận tiện cho việc giao lưu

của nhiều dòng văn hóa, thúc

đẩy quá trình phát triển kinh

tế xã hội.

 khí hậu nhiệt đới ấm áp (do

biển)

 do tính chất đảo: có nhiều bãi

lầy và rừng rậm nên các bộ

tộc cư trú phân tán- đất nước

phát triển không đồng đều:

đảo Java phát triển nhất.

I.2- YẾU TỐ VĂN HÓA – XÃ HỘI :

* Văn hóa :

 Sớm tiếp xúc với các nền văn minh cổ : Ấn Độ,

Trung Quốc, Địa Trung Hải.

 Chịu ảnh hưởng của nền văn minh Đông Sơn cổ ở

Bắc Việt Nam (khoảng 4000 năm TCN ở Thanh Hóa, ảnh hưởng rộng ở khu vực Đông Nam Á).

* Tôn giáo :

 Tiếp nhận cả Ấn Độ giáo (chủ yếu là Siva giáo)và Phật từ Ấn Độ và cả Hồi giáo về sau.

• Lịch sử xã hội :

Riêng ở đảo Java đã có một thời kỳ phát triển rực rỡ

 Từ thế kỷ V – thế kỷ X: tăng cường quan hệ

thương mại với Ấn Độ, hình thành chế độ bộ tộc (có 30 bộ tộc)

Xã hội phân chia giai cấp, nhà nước phong kiến hình thành đầu TK VII với 3 quốc gia lớn : Tu –ru – ma ở phía Tây, Ma- ta- ram ở

trung tâm Java và 1 quốc gia gần

Xu-ra-bai-a ở phíXu-ra-bai-a Đông

Từ thế kỷ VII đến thế kỷ X : thời kỳ rạng rỡ

nhất thuộc quốc gia trung tâm Ma-ta-ram–

còn gọi là thời kỳ Trung Java.

 + Từ thế kỷ X – thế kỷ XV : Chuyển thủ đô từ trung tâm Java sang phía Đông Java (không rõ nguyên

nhân)- là thời kỳ quan trọng trong quá trình phát

triển văn hóa Java do giảm ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ.

 + Từ thế kỷ XV – thế kỷ XVIII : Quan hệ ngoại giao phát triển dẫn đến phát triển nhiều thành phố ở bờ biển Java Đạo Hồi xâm nhập vào Indonexia

Java bị chia cắt thành các quốc gia nhỏ Hồi giáo

Cuối thế kỷ 16, Indonexia thống nhất lãnh thổ, thành lập quốc gia Hồi giáo Mataram.

II/ KIẾN TRÚC INDONEXIA

 II/ KIẾN TRÚC INDONEXIA TỪ TK VII–

TK X

 II/ KIẾN TRÚC INDONEXIA TỪ TK X–TK XV

II.1/ KIẾN TRÚC INDONEXIA TỪ TK VII–TK X

KIẾN TRÚC HOÀNH TRÁNG Ở JAVA TRUNG

TÂM TỪ THẾ KỶ VII THẾ KỶ X

Di tích kiến trúc còn nguyên vẹn

từ thời kỳ này phần lớn là các

công trình tôn giáo có tên gọi là

tháp.

Kiểu mẫu cơ bản của Chandi có

đặc điểm như sau :

phần: đế, thân và mái giật cấp

trên cùng được trang trí bằng

những stupa

 Mặt bằng gồm 1

gian thờ chính hình vuông, tiền sảnh ở hướng Đông, có thể có các gian thờ phụ xung quanh gian thờ chính gắn với nhau bởi 1 hành lang

TIỀN SẢNH GIAN THỜ PHỤ

GIAN THỜ CHÍNH

B

HÀNH LANG

NỐI

 Nền nhà lát

gạch, giữa có

giếng chôn

tro người

chết và trên

đặt tượng để

thờ.

 Công trình không

có cửa sổ, chỉ có

những hốc tường

đặt tượng Trang

trí trên diềm mái,

diềm cửa, hốc

tường bằng

những hình người

và con vật thần

thọai

 Đặc biệt, trong các

hình trang trí kiến trúc nổùi lên hình Kala-

makara là hình cách

điệu hóa sư tử và

makara là con vật thần thọai.

 Vật liệu xây dựng bằng đá núi lửa, không dùng vữa

mạch mà dùng mộng đá

kết nối lại Tường rất dày, không sử dụng cột.

phong cách chạm khắc

ảnh hưởng từ Ấn Độ

nhưng kỹ thuật xây dựng

và mô típ trang trí thuộc

về nghệ nhân Indonexia.

Java từ 1 Chandi đơn lẻ

phát triển thành quần thể

phức tạp – kiểu kiến trúc

tượng trưng cho ngọn núi

Mê ru - nơi ngự trị của

các vị thần.

CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU:

(xây dựng thế kỷ VIII-IX)

 Mặt bằng điển hình

kiểu kiến trúc

Chandi

 Nền hình vuông

cạnh 45m, trên là

sân hành lang, mỗi

cạnh đền đều có cầu

thang ở giữa

 Mái gồm 3 tầng giật

cấp trang trí các quả

chuông (stupa)

 Nội thất đơn giản,

không trang trí giữa

phòng chính đặt 1 pho

tượng lớn.

 Công trình cân đối,

thanh thóat nhẹ nhàng nhớ các phân vị theo

phương đứng và trang

trí phong phú được

nhấn mạnh

* QUẦN THỂ KIẾN TRÚC PHẬT GIÁO Ở SEWU

(cuối thế kỷ VIII đầu thế kỷ IX)

 Quần thể gồm 250

tháp trên diện tích

185mx165m, bao bọc

bởi tường đá 4 phía,

có 2 lớp trong ngoài,

có cửa ra vào.

 Đền chính ở trung

tâm có mặt bằng

điển hình của một

chandi.

 Ngày nay, công trình đã

bị hư hỏng nặng nhưng qua hình ảnh còn lại

chứng tỏ Xê -Wu là một quần thể khá lớn, bố

cục khá hoàn chỉnh lần đầu tiên được xây dựng

ở In donexia để phát

triển thành sau này

những quần thể to lớn, kỳ vĩ hơn.

• QUẦN THỂ BOROBUDUA:

(cuối TK VIII -đầu TK IX)

 Bô-rô-bu-đua là một quần thể kiến trúc Phật giáo nằm trong thung lũng Kê đu – nơi có phong cảnh đẹp.

 Công trình là một kiến trúc gây ấn tượng mạnh, chế ngự cả một vùng rộng lớn cao 42m, rộng 123mx123m.

 Công trình có dáng kim tự tháp gồm 9 tầng :

những con vật thần thoại Kala – Makara Ngoài ra còn có các hình chạm trổ mô tả học thuyết Phật giáo, đời sống tu hành thành Phật Để xem hết các hình ảnh ở hành lang công trình phải đi hết 5km.

Đỉnh có một Stupa lớn hình chuông có tượng Phật bên trong.

 Công trình có bố cục

đặc sắc, dáng vóc

cân đối hài hòa kết

hợp nhuần nhuyễn

giữa kiến trúc và

điêu khắc nhằm diễn

tả hình ảnh của thế

giới theo quan điểm

Phật giáo

 Bô-rô-bu-đua là một

công trình tưởng

niệm – mang tính

chất biểu tượng Phật

giáo , không phải là

đền thờ.

Công trình kết hợp hài hòa giữa điêu khắc và kiến trúc, mặc dù chủ đề tôn giáo nhưng vẫn nói lên đời sống sống thực của con người ở Java lúc bấy giờ.

•QUẦN THỂ LARO – GIONG GRANG (LORO JONGGRANG) (thế kỷ IX-thế kỷ X):

 Laro –

Gionggrang

là kiến trúc

thờ Ấn Độ

 Công trình có hàng trăm ngôi

đền trên 1 khu đất có 3 sân hình

vuông lồng vào nhau Ba vòng

tường tượng trưng cho 3 thế

giới: người, thánh và thần linh

Bố cục của Laro Gionggrang

chia thành 3 lớp rõ rệt cao dần

từ ngoài vào trong.

đúng 4 hướng Đông- Tây –Nam-

Bắc.

tháp nhỏ bao quanh, lớp trong

cao hơn lớp ngoài Tậäp hợp

hàng trăm đền tháp vây quanh

đền Siva là hình ảnh của núi vũ

trụ Mê-ru.

trung tâm thờ Siva, tháp phía

Nam thờ Brahma, tháp phía Bắc

thờ Visnu Đối diện 3 tháp chính

này có 3 tháp phụ nằm phía

Đông Ngoài ra còn có 2 tháp

nhỏ nằm ở hướng Nam và Bắc.

 Đền chính đứng trên một

nền cao có 20 cạnh, có cầu thang lên 4 hướng Mặt

bằng đền hình chữ thập,

gian chính ở giữa, 3 gian

phụ có lối vào riêng, gian

phía Tây là tiền sảnh nối

với gian chính Cả 5 gian

đều có chung một mái hình tháp 4 tầng Mỗi tầng là

một hình vuông nhỏ dần với những tháp nhỏ hình

chuông, xung quanh đỉnh là một Stupa lớn hình chuông.

 Công trình được

trang trí phong phú

với nguồn cảm hứng

từ sử thi Ramayana

của Ấn Độ.

 Vật liệu xây dựng từ

đá phún thạch, kỹ

thuật xây dựng dùng

mộng, không có

mạch vữa.

 Công trình nhìn

chung có một dáng

vẻ riêng trong cấu

trúc, bố cục và trang trí với sự hoành

tráng, cân đối, chi

tiết được gọt dũa

tinh tế.

II.2/ KIẾN TRÚC INDONEXIA TỪ

TK X–TK XV

kể và truyền thống xây dựng cổ truyền giữ vai trò chủ đạo.

sộ mà chỉ xây dựng công trình riêng lẻ Kiến trúc đền- núi được quan niệm khác đi : đó là những công trình kiến trúc đơn lẻ gắn vào sườn núi, tạo nên quần thể.

với thiên nhiên và con người, không còn công trình vĩ đại.

Chandi Đông Java:

thành nơi đặt

tiếp xúc giữa

mạnh ra.

lúc này nhỏ hẹp;

đặc biệt ở phần

nền có hệ thống

dẫn nước vào

đền thực hiện

nghi lễ tôn giáo

liên quan đến

thần Visnu

* Coâng trình tieâu bieåu:

Chandi Kidal

III- KẾT LUẬN :

Kiến trúc tôn gíao Indonexia bắt nguồn từ văn hóa Ấn Độ, ảnh hưởng mạnh mẽ phong cách kiến trúc và trang trí Ấn Độ nhưng vẫn bộc lộ những sắc thái riêng, tiêu biểu là kiến trúc

đảo Java từ thế kỷ VII – X: phong cách trang nhã, trang trí không nặng ne,à diêm dúa như Ấn Độ.