SO SÁNH HIỆU QUẢ tài CHÍNH kỹ THUẬT của mô HÌNH NUÔI tôm sú penaues monodon THÂM CANH và tôm THẺ CHÂN TRẮNG penaeus vannamei ở bến TRE

Đồng bằng sông Cửu Long ĐBSCL được xem là vùng có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển nuôi trồng thuỷ sản NTTS nhất là tôm sú, chiếm gần 80% sản lượng tôm sú nuôi của

SO SÁNH HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH KỸ THUẬT CỦA MÔ HÌNH NUÔI TÔM SÚ

Penaues monodon THÂM CANH VÀ TÔM THẺ CHÂN TRẮNG Penaeus vannamei Ở

BẾN TRE

Nguyễn Thị Kim Thoa1, Huỳnh Văn Hiền2 & Nguyễn Thanh Long 2

TÓM TẮT

Nghiên cứu này được thực hiện tại Bến Tre từ tháng 08-12/2011 Tổng quan sát mẫu là 65 hộ nuôi (32 hộ nuôi tôm sú và 33 hộ nuôi tôm thẻ chân trắng) Kết quả phân tích cho thấy, số vụ nuôi tôm sú cao nhất là 2 vụ/năm còn tôm thẻ chân trắng là 3 vụ/năm Độ sâu ao nuôi trung bình của tôm sú và tôm thẻ chân trắng là tương đương nhau lần lượt là 1,4m và 1,5m Mật độ thả nuôi trung bình của tôm sú là 44,9±16,8 con/m 2 /vụ và tôm thẻ chân trắng

là 89,2±24,6 con/m 2 /vụ Thời gian nuôi tôm sú trung bình là 124 ngày/vụ và tôm thẻ chân trắng là 82 ngày/vụ Hệ

số tiêu tốn thức ăn (FCR) trung bình đối với tôm sú là 1,4±0,3 và tôm thẻ chân trắng là 1,3±0,2 Kích cỡ thu hoạch bình quân của tôm sú là 38,0±15,8 con/kg và tôm thẻ chân trắng là 85,0±20,3 con/kg Năng suất trung bình của nuôi tôm sú là 7,2±2,3 tấn/ha/vụ và tôm thẻ chân trắng là 9,7±3,5 tấn/ha/vụ Chi phí biến đổi nuôi tôm sú trung bình là 558,8±205,4 triệu đồng/ha/vụ, trong đó chi phí thức ăn chiếm tỷ lệ cao nhất trong cơ cấu chi phí biến đổi (56,1%), chi phí biến đổi nuôi tôm thẻ chân trắng trung bình là 560,7±215,9 triệu đồng/ha/vụ và chi phí thức ăn cũng chiếm tỷ lệ cao nhất trong cơ cấu chi phí biến đổi (54,0%) Giá thành để nuôi 1kg tôm sú trung bình là 84,7±47,3 ngàn đồng/kg còn giá thành nuôi tôm thẻ chân trắng là 59,6±32,6 ngàn đồng/kg Lợi nhuận trung bình khi tôm sú là 392,3±209,8 triệu đồng/ha/vụ và nuôi tôm thẻ chân trắng là 443,6±132,0 triệu đòng/ha/vụ Tỷ suất lợi nhuận trung bình của nôi tôm sú là 1,1±0,8 lần và nuôi tôm thẻ chân trắng là 1,0±0,6 lần Những khó khăn cơ bản đối với nghề nuôi tôm tại Bến Tre là chi phí đầu tư tăng (23,2%) và dịch bệnh xảy ra ngày càng nhiều và nghiêm trọng hơn (29,2%).

Từ khoá: Tôm sú, tôm thẻ chân trắng, lợi nhuận, hiệu quả tài chính và kỹ thuật.

1 GIỚI THIỆU

Việt Nam là nước đứng hàng thứ ba trên thế giới về sản lượng nuôi trồng thủy sản (FAO, 2010) Năm 2010, sản lượng xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt 241.000 tấn với giá trị đạt trên 2,106 tỷ USD chiếm 41,9% tổng gía trị xuất khẩu thuỷ sản của cả nước (VASEP, 2011) Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) được xem là vùng có nhiều điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát triển nuôi trồng thuỷ sản (NTTS) nhất là tôm sú, chiếm gần 80% sản lượng tôm sú nuôi của cả nước và gần 16% sản lượng thủy sản xuất khẩu của toàn ngành (Tổng cục thống kê, 2010) Nuôi tôm là ngành kinh tế mũi nhọn đã và đang góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của cả nước nói chung và của tỉnh Bến Tre

nói riêng Tôm sú (Penaues monodon) và tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei) là hai đối

tượng chủ lực của tỉnh Bến Tre với sản lượng nuôi tôm sú tôm sú là 10.500 tấn và tôm thẻ chân trắng 11.000 tấn (Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bến Tre, 2011) Đối tượng nuôi trước đây là con tôm sú đóng vai trò chủ lực, tuy nhiên trong những năm gần đây người nuôi không có lãi do chi phí đầu tư cao, bệnh trên tôm sú thường xuyên xảy ra và gây thiệt hại lớn cho người dân, giá bán bấp bênh nên tôm thẻ chân trắng được phát triển nhằm đa dạng loài nuôi cũng như

1 Sinh viên lớp Quản lý Nghề cá - Khoa Thủy sản - Đại học Cần Thơ;

2 Bộ môn Quản lý & Kinh tế Nghề cá - Khoa Thủy sản - Đại học Cần Thơ.

Email: hvanhien@ctu.edu.vn

giảm rủi ro trong sản xuất Theo Dang Hoang Xuan Vinh (2009) rất nhiều hộ nuôi tôm sú ở Nhat Trang chuyển sang nuôi tôm thẻ chân trắng Tôm thẻ chân trắng có đặc tính là thời gian nuôi ngắn (2-3 tháng) và cho năng suất cao 8-10 tấn/ha (Đông Ngân, 2011) Ngoài ra, giá thành nuôi tôm thẻ chân trắng (50-60 ngàn đồng/kg) thấp hơn so với tôm sú nên vòng quay vốn trong sản xuất nhanh (Trần Quốc, 2011), Ở Bến Tre, con tôm sú vẫn còn phát triển nuôi tại các xã ven biển nhưng phải áp dụng biện pháp cắt vụ để phòng ngừa dịch bệnh xảy ra đối với tôm sú từ năm

2005 và vụ nuôi chính từ năm 2006 Năm 2011, UBND tỉnh Bến Tre đã chỉ đạo: Từ ngày 1/5/2011, tạm ngưng nhập, thả giống tôm sú nuôi với mọi hình thức trên địa bàn huyện Bình Đại, đến khi có văn bản chỉ đạo mới của UBND tỉnh (Báo Nông Nghiệp Việt Nam, 2011) Do đó, Định hướng phát triển cho địa phương và khuến cáo mô hình nuôi của hai đối tượng nuôi là tôm

sú và tôm thẻ chân trắng cần xem xét tới cơ sở khoa học về hiệu quả kinh tế và kỹ thuật để phát triển theo hướng ổn định và lâu dài

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Thông tin thứ cấp được thu thập thông qua các tài liệu có liên quan đã được xuất bản trong và ngoài nước, báo cáo tổng kết của các cơ quan cấp tỉnh và huyện thuộc địa bàn nghiên cứu, các trang web chuyên ngành có liên quan

Nghiên cứu được thực hiện tại Bến Tre từ tháng 08-12/2011 Tổng quan sát mẫu là 65 hộ nuôi tôm (với 32 hộ nuôi tôm sú và 33 hộ nuôi tôm thẻ chân trắng)

Phương pháp vấn trực tiếp ngẫu nhiên bằng bảng câu hỏi soạn sẵn khi thu thập số liệu Các phương pháp thống kê mô tả (tần suất, giá trị trung bình và độ lệch chuẩn) được sử dụng để mô tả, kiểm định thống kê (T-test) để so sánh, phân tích và đánh giá các chỉ tiêu tài chính cũng như kỹ thuật của hai mô hình nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng

Sử dụng phần mềm SPSS for Windows để nhập và phân tích số liệu trong nghiên cứu này

3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1 Thông tin chung về nông hộ nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng

Nghề nuôi tôm sú ở các tỉnh ven biển của Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) rất lâu nên nông hộ có rất nhiều kinh nghiệm nuôi Tôm thẻ chân trắng thì được nuôi Bộ Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn chính thức cho phép nuôi tại ĐBSCL từ đầu năm 2008 nên hộ dân chưa

có nhiều kinh nghiệm cho đối tượng nuôi này (Nguyễn Việt Thắng, 2008) Kết quả khảo sát cho thấy, kinh nghiệm trung bình của hộ nuôi tôm sú tại địa bàn khảo sát là 6,7±5,0 năm và nuôi tôm thẻ chân trắng là 1,5±1,0 năm

Bảng 3.1: Lao động và kinh nghiệm trong nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng tại bến Tre

Số lao động trong gia đình của mô hình nuôi tôm sú là 4,8±3,4 người, trong đó lao động tham gia nuôi tôm sú trung bình là 1,6±0,7 người Đối với mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng thì

có số lao động gia đình trung bình là 4,7±3,3 người, trong đó lao động tham gia nuôi tôm là 1,3±0,5 người

Trung bình mỗi hộ nuôi tôm sú có thuê lao động là 1,3±0,5 người và nuôi tôm thẻ chân trắng là 2,0±1,9 người

3.2 So sánh khía cạnh kỹ thuật của mô hình nuôi tôm sú và thẻ chân trắng tại Bến Tre

Diện tích mặt nước của những hộ nuôi tôm sú trung bình là 0,8±0,2ha và diện tích mặt nước nuôi tôm thẻ chân trắng trung bình là 1,3±1,2ha Trong đó, diện tích trung bình của một ao nuôi tôm sú là 0,4±0,2ha, còn diện tích cảu một ao nuôi tôm thẻ là 0,3±0,2ha Mức nước bình quân trung bình trong ao nuôi tôm sú và ao nuôi tôm thẻ gần tương đương nhau là 1,4-1,5m mỗi

hộ nuôi tôm sú có số ao nuôi trung bình là 2,1±1,6 ao, còn những hộ nuôi tôm thẻ chân trắng thì

có số ao nuôiu bình quân là 3,0±2,3 ao

Bảng 3.2: Diện tích nuôi tôm, mức nước ao nuôi và số lượng ao nuôi tôm

Thời vụ nuôi nuôi tôm tại Bến Tre được Uỷ ban nhân dân Tỉnh qui định bằng công văn

cụ thể, thông qua đó các hộ dân chỉ được nhập giống và thả giống tôm nuôi theo qui định (Uỷ ban nhân dân tỉnh Bến Tre, 2011) Kết quả khảo sát cho thấy, đa số các hộ nuôi tôm sú cũng như tôm thẻ chân trắng thả giống vụ 1 tập trung vào tháng 01 và tháng 02 Dương lịch, còn đối với vụ

2 thì thả giống tập trung vào tháng 05 và tháng 05 Dương lịch Theo Nguyễn Thanh Phương & ctv, (2008) nuôi tôm rải vụ nhằm đáp ứng nhu cầu nguyên liệu cho nhà máy chế biến thủy sản chớ không nên nuôi theo thời vụ tập trung cố định trong năm

Mật độ thả giống trung bình của mô hình nuôi tôm sú (44,9±16,8 con/m2) cao hơn so với mật độ thả giống của mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng (89,2±24,6 con/m2) có sự khác biệt có ý

nghĩa thống kê (p<0,05) Theo nghiên cứu của Lê Xuân Sinh & ctv (2011) thì mật độ nuôi tôm

sú thâm canh và bán thâm canh bình quân là 27,6 con/m2 Theo Trần Quốc (2011), tại địa bàn Bến Tre các hộ dân thả nuôi tôm thẻ chân trắng với mật độ dao động trung bình là 90-120 con/

m2 Tuy nhiên, giá giống tôm thẻ chân trắng cao hơn so với giá tôm sú nên thường người dân thả với mật độ thấp hơn nhằm giảm bớt chi phí đầu tư cũng như hạn chế sử dụng thuốc hóa chất trong quá trình nuôi Mặt khác, giống tôm thẻ chân tắng chủ yếu nhập từ Miền Trung do toàn ĐBSCL chỉ có 05 trại sản xuất giống tôm thẻ chân trắng với số lượng là 250 triệu Post/năm nên chưa đáp ứng đủ nhu cầu con giống tôm thẻ chân trắng để thả nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2010)

Bảng 3.3: Mật độ thả giống, kích cỡ con giống, giá mua giống và thời gian nuôi tôm

Ghi chú: Những ký tự khác nhau trên cùng một dòng là thể hiện sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Sử dụng kiểm định T-Test.

Tôm sú được các nông hộ nuôi tại Bến Tre thả với kích cỡ trung bình là PL12-PL13 và tôm thẻ chân trắng có kích cỡ là PL8-PL9 Giá mua giống tôm sú trung bình (69,2±11,9 đồng/con) thấp hơn giá giống của tôm thẻ chân trắng (81,2±15,0 đồng/con) có sự khác biệt có ý nghĩa thống

kê (p<0,05) Thời gian nuôi tôm sú bình quân là 123,2±18,5 ngày/vụ, thời gian này dài hơn so

với đối tượng nuôi là tôm thẻ chân trắng (81,8±18,5 ngày/vụ) có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê

(p<0,05).

Bảng 3.4: Năng suất tôm nuôi, giá bán, kích cỡ tôm thu hoạch, hệ số tiêu tốn thức ăn và tỷ

lệ sống của tôm nuôi

Ghi chú: Những ký tự khác nhau trên cùng một dòng là thể hiện sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Sử dụng kiểm định T-Test.

Năng suất tôm sú thu hoạch bình quân là 7,2±2,3 tấn/ha/vụ thấp hơn so với năng suất tôm

thẻ chân trắng (9,6±3,5 tấn/ha/vụ) có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Kết quả thực

nghiệm về mô hình nuôi tôm sú thâm canh tại Sóc trăng thì cho kết quả năng suất trung bình là 7,1 tấn/ha/vụ (Dương Vĩnh Hảo, 2009) Riêng năng suất tôm thẻ chân trắng trung bình là 8-10 tấn/ha tuỳ vào mật độ thả nuôi (Nguyễn Hoàng Âu Cơ, 2011) Giá bán trung bình của tôm sú là 139,5±51,6 ngàn đồng/kg, tương ứng với kích cỡ trung bình là 38,0±15,8 con/kg cao hơn nhiều

so với giá bán tôm thẻ chân trắng (105,0±23,2 ngàn đồng/kg) có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê

(p<0,05) tương ứng với kích cỡ bình quân là 85,0±20,3 con/kg Hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR)

trung bình khi nuôi tôm sú là 1,4±0,3 và gần tương đương với FCR của tôm thẻ chân trắng (1,3±0,2) Theo kết quả nghiên cứu của Dương Vĩnh Hảo (2009) thì hệ số tiêu tốn thức ăn của

mô hình nuôi tôm sú thâm canh và bán thâm canh là 1,6 và mô hình bán thâm canh là 1,4 Tuy nhiên, hệ số tiêu tốn thức ăn của mô hình nuôi tôm sú thâm canh và bán thâm canh ở đống bằng

sông Cửu Long (ĐBSCL) trung bình là 1,49 (Lê Xuân Sinh & ctv.,2011) Tỷ lệ sống bình quân

của tôm sú là 69,5±19,5% thấp hơn so với tỷ lệ sống của tôm thẻ chân trắng (79,5±18,5%) có sự

khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) So sánh với kết quả thực nghiệm mô hình nuôi tôm sú

thâm canh có tỷ lệ sống là 80,1% còn mô hình bán thâm canh là 64,8% (Dương Vĩnh Hảo, 2009)

3.3 So sánh khía cạnh tài chính của mô hình nuôi tôm sú và thẻ chân trắng tại Bến Tre

Tổng chi phí đầu tư nuôi tôm sú tung bình là 607,0±108,9 Tr.đồng/ha/vụ cao hơn so với tổng chi phí đầu tư nuôi tôm thẻ chân trắng (576,1±114,8 Tr.đồng/ha/vụ) có sự khác biệt có ý

nghĩa thống kê (p<0,05) Trong tổng chi phí đầu tư nuôi tôm thì chi phí cố định chiếm tỷ lệ nhỏ,

chi phí cố định nuôi tôm sú trung bình là 21,2±12,3 Tr.đồng/ha/vụ, cao hơn so với chi phí cố

định nuôi tôm thẻ chân trắng (15,4±13,6 Tr.đồng/ha/vụ) có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê

(p<0,05) Theo kết quả nghiên cứu của Lê Xuân Sinh & ctv (2011) cho thấy, tổng chi phí bình

quân trong nuôi sú thâm canh và bán thôm canh ở đồng bằng song Cửu Long là 307,0 Tr.đồng/ha/vụ Điều đó cho thấy tổng chi phí đầu tư nuôi tôm sú ở Bến Tre cao hơn so với mặt bằng chung của toàn đồng bằng sông Cửu Long Nhưng so với kết quả nghiên cứu khác tại Sóc Trăng thì tổng chi phí đầu tư nuôi tôm sú thâm canh trung bình là 216,9 Tr.đồng/ha/vụ (Dương Vĩnh Hảo, 2009)

Chi phí biến đổi trung bình nuôi tôm sú là 585,8±205,4 Tr.đồng/ha/vụ, cao hơn so với chi phí biển nuôi tôm thẻ chân trắng (560,7±215,9 Tr.đồng/ha/vụ) có sự khác biệt có ý nghĩa thống

kê (p<0,05)

Bảng 3.5: Tổng chi phí, chi phí cố định, chi phí biến đổi và cơ cấu chi phí biến đổi

Ghi chú: Những ký tự khác nhau trên cùng một dòng là thể hiện sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Sử dụng kiểm định T-Test.

Trong cơ cấu chi phí biến đổi thì chi phí thức ăn luôn là chi phí quan trọng và chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổgn chi phí biến đổi Kết quả khảo sát cho thấy, nuôi tôm sú có chi phí thức ăn chiếm 56,1% trong tổng chi phí biến đổi, còn nuôi tôm thẻ thì chiếm 54,0% chi phí biến đổi Chi phí quan trọng kế tiếp là chi phí thuốc và hoá chất của mô hình tôm sú là 15,8%, còn tôm thẻ chân trắng là 14,2% Chi phí con giống chỉ chiếm 5,3% chi phí biến đổi của mô hình tôm sú và chiếm 11,7% của mô hình tôm thẻ chân trắng Ngoài ra còn một số chi phí khác chiếm tỷ lệ thấp trong chi phí biến đổi như: Chi phí kểm dịch giống, chi phí nhân công, chi phí lãi vay và các

khoản chi phí khác Theo kết quả nghiên cứu của Lê Xuân Sinh & ctv (2011), chi phí thức ăn

(67,9%) và chi phí thuốc hoá chất (9,2%) là chi phí quan trọng nhất trong chi phí biến đổi nuôi tôm sú ở đồng bằng sông Cửu Long

Bảng 3.6: Một số chỉ tiêu tài chính đầu tư nuôi tôm tại địa bàn khảo sát

Thu nhập (Tr.đồmg/ha/vụ) 999,3a±118,7 1.019,6b±181,8

Ghi chú: Những ký tự khác nhau trên cùng một dòng là thể hiện sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Sử dụng kiểm định T-Test.

Giá thành nuôi tôm sú trung bình là 84,7±47,3 ngàn đồng/kg cao hơn so với nuôi tôm thẻ

chân trắng (59,6±32,6 ngàn đồng/kg) có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Theo kết quả nghiên cứu của Lê Xuân Sinh & ctv (2011), giá thành nuôi tôm sú ở ĐBSCL là 68,5 ngàn đồng/

kg Theo Thế Đạt (2011), giá thành sản xuất tôm thẻ chân trắng bình quân là 55 ngàn đồng/kg Thu nhập bình quân của mô hình nuôi tôm sú là 999,3±118,7 Tr.đồng/ha/vụ tương ứng với mức lợi nhuận là 392,3±209,8 Tr.đồng/ha/vụ, mức thu nhập và lợi nhuận của tôm sú cao hơn so với tôm thẻ chân trắng (1.019,6±181,8 Tr.đồng/ha/vụ và 443,6±132,0 Tr.đồng/ha/vụ) có sự khác biệt

có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Lợi nhuận trên 1kg tôm của mô hình nuôi tôm sú là 61,4±13,4

ngàn đồng/kg cao hơn so với mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng (44,3±7,9 ngàn đồng/kg) có sự

khác biệt có ý nghĩa thống kê (p<0,05) Do mức đầu tư cho mô hình nuôi tôm sú khá cao nên

hiệu quả chi phí (1,6±1,1 lần) thấp hơn so với mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng (1,8±0,7 lần),

nhưng sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (p>0,05) Tỷ suất lợi nhuận bình quân của mô

hình nuôi tôm sú là 1,1±0,8 lần, tỷ số này thấp hơn so với mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng

(1,0±0,6 lần), nhưng sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (p>0,05).

3.4 Thuận lợi và khó khăn của nông hộ tôm sú và thẻ chân trắng tại Bến Tre

Theo Bảng 3.7, thuận lợi đối với mô hình nuôi tôm nói chung (tôm sú và tôm thẻ chân trắng) ở tỉnh Bến Tre quan trọng nhất là đầu ra ổn định và lợi nhuận cao (24,9%) Những thuận lợi quan trọng kế tiếp là thời gian nuôi tôm thẻ chân trắng ngắn hơn so với nuôi tôm sú (24,8%)

và cơ sở hạ tầng thuận lợi cho vận chuyển (21,1%) Ngoài ra, còn có một số thuận lợi khác nhưng chiếm tỷ lệ thấp như: quay vốn nhanh do thời gian nuôi ngắn, được sự hỗ trợ của các cơ quan ban ngành và chính quyền địa phương Theo Nghiên cứu của Huỳnh Văn Hiền và Đặng Thị Phượng (2011) có 37,5% số thương lái mua bán tôm sú cho rằng ngành hàng tôm sú sẽ phát triển hơn nữa trong thời gian tới và có tới 52,1% cho rằng ngành hàng này đang ở mức ổn định không phát triển thêm nữa Các nguyên nhân chủ yếu để ngành hàng này còn phát triển thêm được là: còn tăng được diện tích nuôi, giá bán tôm có tăng và nhu cầu tôm sú còn tăng Điều này cho thấy, thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước có nhu cầu tôm sú rất lớn và người nuôi rất quan tâm về sự phát triển của đối tượng nuôi này là thuận lợi rất quan trọng

Bảng 3.7: Những thuận lợi khi thực hiện mô hình nuôi tôm tại Bến Tre

Cơ sở hạ tầng thuận lợi 21,1

Bên cạnh những thuận lợi trên thì những hộ nuôi tôm ở Bến Tre còn gặp nhất là thường xảy ra dịch bệnh (29,2%), kế đến là chi phí đầu tư cao (23,2%), nguồn nước không tốt (10,9%) Năm 2011, ở một số địa phương có gần 500 ha diện tích nuôi tôm sú thâm canh, bán thâm canh

bị nhiễm bệnh, chiếm 16% tổng diện tích nuôi Ngoài ra, tại huyện Thạnh Phú có hơn 3.900 ha

ao tôm nuôi xen ruộng lúa bị thiệt hại với tỷ lệ thiệt hại 60% (Chu Trinh, 2011) Theo Tổng Cục Thủy Sản (2010), các vấn đề môi trường trong và xung quanh các khu vực nuôi; thiếu đầu tư hoặc chưa được đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng phục vụ NTTS, đặc biệt là hệ thống thủy lợi; dịch bệnh diễn biến phức tạp chưa có giải pháp phòng trị triệt để

Bảng 3.8: Những khó khăn khi thực hiện mô hình nuôi tôm tại Bến Tre

Có 9,2% số người trả lời cho rằng lịch thời vụ nuôi tôm được qui định bởi cơ quan chức năng trên địa bàn hiện tại là chưa hợp lý Theo báo cáo của Sở nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2011) hiện tại vẫn còn một số hộ nuôi thả giống không tuân thủ lịch thời vụ của Ủy ban nhân dân tỉnh, khi tôm chết những hộ này tự ý xả mầm bệnh ra ngoài môi trường tự nhiên mà không qua xử lý tiêu hủy, do đó khả năng mầm bệnh sẽ lây lan sang các hộ nuôi khác là rất cao Mặt khác, thức ăn và thuốc hóa chất phục vụ cho nghề nuôi không ổn định, giá cả tăng liên tục, chất lượng chưa đảm bảo, gây nhiều khó khăn cho người nuôi làm cho giá thành sản xuất tăng cao trong những năm gần đây Thời tiết và biến đổi khí hậu như hiện nay là một trong những lo ngại của các hộ nuôi tôm có quan tâm với 7,6% số hộ nuôi trả lời Ngoài ra, còn có một số khó khăn khác như: Đầu ra không ổn định (5,4%), lao động không có kỹ thuật (3,8%) và một số khó khăn khác chiếm tỷ lệ thấp hơn (4,3%)

3 KẾT LUẬN

- Mật độ thả giống trung bình của mô hình nuôi tôm sú là 44,9±16,8 con/m2/vụ thấp hơn nhiều

so với mật độ thả giống trung bình của mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng 89,2±24,6 con/

m2/vụ

- Thời gian nuôi tôm sú trung bình là 124 ngày/vụ, dài hơn so với thời gian nuôi tôm thẻ chân trắng là 82 ngày/vụ

- Hệ số tiêu tốn thức ăn (FCR) trung bình đối với tôm sú là 1,4±0,3 tương đương với mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng1,3±0,2

- Năng suất trung bình của nuôi tôm sú là 7,2±2,3 tấn/ha/vụ thấp hơn so với nuôi tôm thẻ chân trắng là 9,7±3,5 tấn/ha/vụ

- Chi phí biến đổi nuôi tôm sú là 558,8±205,4 triệu đồng/ha/vụ, chi phí thức ăn chiếm tỷ lệ cao nhất trong cơ cấu chi phí biến đổi (56,1%), còn chi phí biến đổi nuôi tôm thẻ chân trắng trung bình là 560,7±215,9 triệu đồng/ha/vụ và chi phí thức ăn cũng chiếm tỷ lệ cao nhất trong

cơ cấu chi phí biến đổi (54,0%)

- Giá thành để nuôi 1kg tôm sú trung bình là 84,7±47,3 ngàn đồng/kg còn giá thành nuôi tôm thẻ chân trắng là 59,6±32,6 ngàn đồng/kg

- Lợi nhuận trung bình khi tôm sú là 392,3±209,8 triệu đồng/ha/vụ và nuôi tôm thẻ chân trắng

là 443,6±132,0 triệu đòng/ha/vụ

- Tỷ suất lợi nhuận trung bình của nôi tôm sú là 1,1±0,8 lần và nuôi tôm thẻ chân trắng là 1,0±0,6 lần

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Báo Nông Nghiệp Việt Nam, 2011 Bến Tre: Ngưng nhập và thả giống tôm sú

09/08/2011

Chu Trinh, 2011 Dịch bệnh tấn công tôm sú ở Bến Tre Trang website

ngày 01/08/2011

Dương Vĩnh Hảo, 2009 Phân tích hiệu quả kinh tế và kỹ thuật của mô hình nuôi tôm sú

(Penaneus monodon) thâm canh và bán thâm canh ven biển tỉnh Sóc Trăng Luận văn tốt

nghiệp thạc sĩ Ngành nuôi trồng thuỷ sản, Đại học Cần Thơ 116 trang

Dang Hoang Xuan Vinh, 2009 Technical efficiency analysis for commercial Black Tiger Prawn

(Penaeus monodon) aquaculture farms in Nha Trang city, Vietnam Master Thesis in Fisheries and Aquaculture Management and Economics, Nha Trang University, Vietnam

69 page

Đông Ngân, 2011 Bình Đại: Năm 2011 diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng phát triển mạnh Sở

Nông nghiệp và Phát Triển Nông thôn Trang wesite

FAO, 2010 The state of world fisheries and aquaculture 2010 FAO Fisheries and Aquaculture

Department Food and agriculture organization of the united nations, Rome, 2010 197p Huỳnh Văn Hiền và Đặng Thị Phượng, 2011 Hiệu quả hoạt động của thương lái mua bán tôm sú

nguyên liệu (Penaneus monodon) ở đồng bằng song Cửu Long Kỷ yếu hội nghị sinh

viên và cán bộ trẻ nghiên cứu toàn quốc Ngành nuôi trồng Thủy sản na8m 2011 Trang 188-193

Lê Xuân Sinh, Đỗ Minh Chung, Nguyễn Thanh Toàn và Nguyễn Thị Kim Quyên, 2011 Phân

tích chuỗi giá trị tôm sú (Penaneus monodon) ở đồng bằng song Cửu Long Kỷ yếu hội

nghị khoa học thủy sản lần 4 Đại học Cần Thơ Trang 524-536

Nguyễn Hoàng Âu Cơ, 2011 Nuôi tôm chân trắng ở đồng bằng sông Cửu Long Trang wesite

Nguyễn Thanh Phương, Vũ Nam Sơn, Võ Văn Bé, 2008 Phân tích các khía cạnh kỹ thuật và

kinh tế của mô hình nuôi tôm sú (Penaeus monodon) thâm canh rải vụ ở tỉnh Sóc Trăng.

Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ 2008, số chuyên đề thủy sản, quyển 2.ISSN: 1859-2333 Trang 157-167

Nguyễn Việt Thắng, 2008 Chỉ thị Số: 228/CT-BNN-NTTS Về việc phát triển nuôi tôm chân

trắng Hà Nội, Ngày 25/01/2008

Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Bến Tre, 2011 Báo cáo tổng kết hoạt động năm 2011

và phương hướng nhiệm vụ năm 2012

Tổng cục thống kê, 2010 Số liệu thống kê Việt Nam 2009 Nhà xuất bản thống kê Hà Nội Thế Đạt, 2011 Sản lượng tôm thẻ chân trắng ở ĐBSCL vượt 57% Trang website

Tổng cục Thủy sản, 2010 Hiện trạng và định hướng phát triển sản xuất tôm Bản tin Thương mại

Thủy sản, số 36-2010 Trand 5-6

Trần Quốc, 2011 Tôm thẻ chân trắng lấn sân tôm sú và vấn đề quy hoạch Sở Nông nghiệp và

Phát Triển Nông thôn Bến Tre

Uỷ ban nhân dân tỉnh Bến Tre, 2011 Công văn số 6025/UBND-KTN ngày 29/12/2011 của

UBND tỉnh Bến Tre về việc chỉ đạo việc thả nuôi tôm biển vụ nuôi năm 2012

VASEP, 2011 Thị trường nhập khẩu tôm việt nam năm 2010 Bản tin thương mại thuỷ sản số

05/2011 Trang 18-20

COMPARING TECHNICAL-FINANCIAL ASPECTS OF BLACK TIGER SHRIMP

(PENAUES MONODON) INTENSIVE CULTURE AND WHITE LEG SHRIMP

(PENAEUS VANNAMEI) CULTURE IN BEN TRE PROVINCE

Nguyễn Thị Kim Thoa 2 , Huỳnh Văn Hiền 2 & Nguyễn Thanh Long 2

2 Sinh viên lớp Quản lý Nghề cá - Khoa Thủy sản - Đại học Cần Thơ;

2 Bộ môn Quản lý & Kinh tế Nghề cá - Khoa Thủy sản - Đại học Cần Thơ.

Email: hvanhien@ctu.edu.vn